Sukta 12
Rishi: Vratya dossier tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Vrātya (as potent personage) / Agni (contextual)
Chandas: Prose
अयं गद्यसूक्तः गृह्याग्निषु समुद्धृतिषु चाग्निहोत्रप्रवृत्तौ च, घोरशक्तिमन्तं शुभातिथिं च व्रात्यं यथाविधि प्रतिग्रहीतुं नियमयति। सम्यग्ज्ञानं सत्कारश्च यज्ञदोषं निवारयतः, हविषां देवस्वीकृतिं साधयतः, अस्मिँल्लोके च स्वस्यायतनं स्थिरीकरोतः इति शिक्षयति। एतत्सूक्तं सामाजिक-याज्ञिकं “सुरक्षाविधानम्” इव, व्रात्यशक्तिं भयहेतोर् रक्षण-समृद्धिहेतुत्वे परिवर्तयति।
Mantras
Mantra 1
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्य॒ उद्धृ॑तेष्व॒ग्निष्वधि॑श्रितेऽग्निहो॒त्रेऽति॑थिर्गृ॒हाना॒गच्छे॑त्
तद् यस्यैवं विद्वान् व्रात्यः उद्धृतेष्वग्निष्वधिश्रितेऽग्निहोत्रेऽतिथिर्गृहान् आगच्छेत्,
Mantra 2
स्व॒यमे॑नमभ्यु॒देत्य॑ ब्रूया॒द् व्रात्याति॑ सृज हो॒ष्यामीति॑
स स्वयं एनम् अभ्युदेत्य ब्रूयात्—‘व्रात्य, अति सृज; होष्यामि’ इति।
Mantra 3
स चा॑तिसृ॒जेज्जु॑हु॒यान्न चा॑तिसृ॒जेन्न जु॑हुयात्
स चातिसृजेत् जुहुयात्; न चातिसृजेत् न जुहुयात्।
Mantra 4
स य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नाति॑सृष्टो जु॒होति॑
स य एवं विदुषा व्रात्येनातिसृष्टो जुहोति—
Mantra 5
प्र पि॑तृ॒याणं॒ पन्थां॑ जानाति॒ प्र दे॑व॒यान॑म्
प्र पितृयाणं पन्थां जानाति; प्र देवयानम्।
Mantra 6
न दे॒वेष्वा वृ॑श्चते हु॒तम॑स्य भवति
न देवेषु तस्य हुतं वृश्च्यते; तस्य हविः सत्यमेव स्वीकृतं भवति।
Mantra 7
पर्य॑स्या॒स्मिंल्लो॒क आ॒यत॑नं शिष्यते॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नाति॑सृष्टो जु॒होति॑
अस्यास्मिन्नेव लोके परितः स्थिरम् आयतनं सुरक्षितं शिष्यते—य एवं विदुषा व्रात्येनातिसृष्टो जुहोति।
Mantra 8
अथ॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नान॑तिसृष्टो जु॒होति॑
अथ य एवं विदुषा व्रात्येनानतिसृष्टो जुहोति—
Mantra 9
न पि॑तृ॒याणं॒ पन्थां॑ जानाति॒ न दे॑व॒यान॑म्
न पितृयाणं पन्थानं जानाति; न देवयानम्।
Mantra 10
आ दे॒वेषु॑ वृश्चते अहु॒तम॑स्य भवति
देवेष्विव वृश्चते; तस्याहुतमपि हुतं भवति।
Mantra 11
नास्या॒स्मिंल्लो॒क आ॒यत॑नं शिष्यते॒ य ए॒वं वि॒दुषा॒ व्रात्ये॒नान॑तिसृष्टो जु॒होति॑
य एवं विद्वान् व्रात्येनानतिसृष्टो जुहोति, तस्यास्मिँल्लोके न किमप्यायतनं शिष्यते।
Frequently Asked Questions
Here the Vrātya is a highly charged, liminal sacred personage—an outsider-like figure whose presence can bring benefit or danger. The hymn treats him as powerful and therefore to be received with correct ritual hospitality.
Because the risky moment is when household ritual operations are already active. The sukta gives a protocol for integrating the guest without disrupting the fire-rite or creating a ritual fault.
It promises that the oblation will not be ‘cut off’ among the gods (it is accepted), and that the performer’s ‘footing’ or standing in this world is not diminished—so peace, continuity, and security are maintained.
Ask anything about Sukta 12 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.