
Sukta 9.63
Pavamāna Soma hymns (traditional attribution varies by collection; commonly ‘Pavamāna’ seers within Soma Maṇḍala)
Soma Pavamāna
Gāyatrī (3 pādas of ~8 syllables typical for Soma Maṇḍala)
Rig Veda 9.63 to hymn Pavamāna (samoooczyszczający) Somie, który towarzyszy wyciskaniu i filtrowaniu Somy przez pavitrę, wychwalając słodkie upojenie (mada) Somy oraz jego moc obdarzania obfitością (rayi), sławą (śravas) i bohaterską siłą (su-vīrya). W rytmie Gāyatrī hymn wielokrotnie wzywa Somę, by "płynął" ku ofiarującemu, niosąc boskie energie w ludzkie życie. Kulminuje w kompleksowej prośbie o wszystkie pożądane bogactwa, niebiańskie i ziemskie, zapewnione przez oczyszczony wypływ Somy.
Mantra 1
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं सोम सुवीर्यम् । अस्मे श्रवांसि धारय ॥
Spływaj ku nam, o Somo, przynosząc tysiąckrotną pełnię i moc prawdziwego bohaterstwa; ugruntuj w nas słuch natchnionej prawdy, sławę zrodzoną ze zwycięstwa duszy.
Mantra 2
इषमूर्जं च पिन्वस इन्द्राय मत्सरिन्तमः । चमूष्वा नि षीदसि ॥
Rozlewasz w nas wolę doznawania i siłę podtrzymującą; najbardziej upajający dla Indry, zasiadasz w misach, ustalając się w przygotowanych naczyniach istnienia.
Mantra 3
सुत इन्द्राय विष्णवे सोमः कलशे अक्षरत् । मधुमाँ अस्तु वायवे ॥
Wyciśnięty, Soma spłynął do dzbana dla Indry i dla Wisznu; niech będzie bogaty w miód dla Waju, rozkosz uczyniona słodką i odpowiednią dla szerokiego ruchu tchnienia życia.
Mantra 4
एते असृग्रमाशवोऽति ह्वरांसि बभ्रवः । सोमा ऋतस्य धारया ॥
Te płowe, szybkie Somy ruszyły naprzód poza krzywizny; poruszają się w strumieniu Rty, wzdłuż prawidłowo płynącego nurtu prawdy-porządku.
Mantra 5
इन्द्रं वर्धन्तो अप्तुरः कृण्वन्तो विश्वमार्यम् । अपघ्नन्तो अराव्णः ॥
Wzmacniając Indrę, wykonawcy dzieła czynią wszystko w nas szlachetnym i świetlistym; odpędzają ubóstwo istnienia, siły pomniejszające naszą pełnię.
Mantra 6
सुता अनु स्वमा रजोऽभ्यर्षन्ति बभ्रवः । इन्द्रं गच्छन्त इन्दवः ॥
Wyciśnięte, płowe fale przepływają wzdłuż własnej ścieżki i do świetlistego wymiaru; te krople Somy zdążają ku Indrze, ku mocy zdobywającej światło.
Mantra 7
अया पवस्व धारया यया सूर्यमरोचयः । हिन्वानो मानुषीरपः ॥
Tym strumieniem spływaj, o Somo, strumieniem, którym sprawiasz, że Słońce jaśnieje; popychając naprzód ludzkie wody, wprowadzasz w ruch prądy naszej natury ku oświeceniu.
Mantra 8
अयुक्त सूर एतशं पवमानो मनावधि । अन्तरिक्षेण यातवे ॥
Świetlisty zaprzągł szybkiego rumaka; Pawamana, umieszczony w umyśle, podróżuje przez świat pośredni, przemieszczając się między ziemią a niebem w polu wewnętrznego stawania się.
Mantra 9
उत त्या हरितो दश सूरो अयुक्त यातवे । इन्दुरिन्द्र इति ब्रुवन् ॥
I świetlisty zaprzągł dziesięć płowych koni do podróży; jasna kropla wyrusza głosząc: 'Jam jest Indra', rozkosz, która staje się zwycięską mocą w nas.
Mantra 10
परीतो वायवे सुतं गिर इन्द्राय मत्सरम् । अव्यो वारेषु सिञ्चत ॥
Wylej dokoła dla Vayu wyciśniętą Somę, a dla Indry radosne uniesienie; niech filtr z wełny przecedzi ją w napoje, tak oczyszczona słodycz rozpływa się kanałami natchnionej mowy.
Mantra 11
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम दुष्टरम् । यो दूणाशो वनुष्यता ॥
O Somo, samooczyszczający się, odkryj dla nas Rayi, pełnię bytu, którą trudno przekroczyć, aby moce przynoszące umniejszenie zostały przezwyciężone i oddały służbę dążącej woli.
Mantra 12
अभ्यर्ष सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम् । अभि वाजमुत श्रवः ॥
Spływaj ku nam z tysiąckrotnym Rayi, bogatym w promienie światła i moce szybkiej siły, i posuwaj naprzód Vāję, pełnię energii, oraz sławę, która niesie zwycięstwo duszy na zewnątrz.
Mantra 13
सोमो देवो न सूर्योऽद्रिभिः पवते सुतः । दधानः कलशे रसम् ॥
Soma, bóstwo jak Słońce, wyciskany kamieniami, płynie w oczyszczeniu, niosąc i ustanawiając istotę rozkoszy w naczyniu istnienia.
Mantra 14
एते धामान्यार्या शुक्रा ऋतस्य धारया । वाजं गोमन्तमक्षरन् ॥
Te szlachetne, jasne stany bytu wypłynęły strumieniem Ṛty, wylewając Vāję, pełnię siły, bogatą w promienie oświeconej wiedzy.
Mantra 15
सुता इन्द्राय वज्रिणे सोमासो दध्याशिरः । पवित्रमत्यक्षरन् ॥
Wyciśnięte Somy, zmieszane z serwatką, przepłynęły przez filtr dla Indry dzierżącego piorunową moc, by karmić w nim zwycięską potęgę w nas.
Mantra 16
प्र सोम मधुमत्तमो राये अर्ष पवित्र आ । मदो यो देववीतमः ॥
Pójdź naprzód, o Somo, najbogatszy w miodową rozkosz; spływaj do filtra dla Rayi. To jest ekstaza, która najlepiej potrafi wprowadzić w nasze posiadanie moce bogów.
Mantra 17
तमी मृजन्त्यायवो हरिं नदीषु वाजिनम् । इन्दुमिन्द्राय मत्सरम् ॥
Jego szukający oczyszczają, tego płowego, pełnego siły, w rzekach; Indu dla Indry, radosne uniesienie, które budzi zwycięską energię.
Mantra 18
आ पवस्व हिरण्यवदश्वावत्सोम वीरवत् । वाजं गोमन्तमा भर ॥
Oczyść się ku nam, o Somo, niosąc złote światło, niosąc szybkie energie, niosąc heroiczna siłę; przynieś nam Vāję, bogatą w promienie oświeconej wiedzy.
Mantra 19
परि वाजे न वाजयुमव्यो वारेषु सिञ्चत । इन्द्राय मधुमत्तमम् ॥
Jak w zawodach o Vāję, wylej dokoła vājayú Somę w wełniane filtry, najpełniejszą miodowej słodyczy, dla Indry, tak zwycięska siła może być zabezpieczona.
Mantra 20
कविं मृजन्ति मर्ज्यं धीभिर्विप्रा अवस्यवः । वृषा कनिक्रदर्षति ॥
Natchnieni poszukiwacze, pragnący dobra, oczyszczają swymi myślami Poetę, który ma zostać oczyszczony; Byk, wołając, pędzi naprzód - niepowstrzymana moc wyraźnionej rozkoszy.
Mantra 21
वृषणं धीभिरप्तुरं सोममृतस्य धारया । मती विप्राः समस्वरन् ॥
Oświeconymi myślami wieszcze dostroją się razem do potężnego Somy, szybkiego wykonawcy, płynącego w strumieniu Rty - Prawdy-porządku.
Mantra 22
पवस्व देवायुषगिन्द्रं गच्छतु ते मदः । वायुमा रोह धर्मणा ॥
Oczyść się, o dający boskie życie; niech twoja ekstaza pójdzie do Indry, i wznieś się do Vāyu przez prawo twojego własnego prawdziwego działania.
Mantra 23
पवमान नि तोशसे रयिं सोम श्रवाय्यम् । प्रियः समुद्रमा विश ॥
O Somo, oczyszczający, zatrzymaj się w naszej rozkoszy i przynieś rayi - bogactwo godne natchnionego słuchania; umiłowany, wejdź w oceaniczną pełnię.
Mantra 24
अपघ्नन्पवसे मृधः क्रतुवित्सोम मत्सरः । नुदस्वादेवयुं जनम् ॥
Zbijający ataki, oczyszczasz się; o Somo, znający wolę, rozweselający: przepędź lud, który nie wybiera Boskiego.
Mantra 25
पवमाना असृक्षत सोमाः शुक्रास इन्दवः । अभि विश्वानि काव्या ॥
Oczyszczające Somy, jasne krople, zostały uwolnione, parując naprzód na wszystkie natchnione prawdy słowa wieszcza.
Mantra 26
पवमानास आशवः शुभ्रा असृग्रमिन्दवः । घ्नन्तो विश्वा अप द्विषः ॥
Oczyszczające, szybkie, promienne krople popłynęły, uderzając i oddalając wszelką nienawiść i wrogie siły.
Mantra 27
पवमाना दिवस्पर्यन्तरिक्षादसृक्षत । पृथिव्या अधि सानवि ॥
Oczyszczając, zostały uwolnione z dokoła nieba, ze świata środkowego; osiadają na grzbiecie ziemi - ustanawiając zstępowanie światła w ucieleśnione pole.
Mantra 28
पुनानः सोम धारयेन्दो विश्वा अप स्रिधः । जहि रक्षांसि सुक्रतो ॥
Oczyszczając się, o Somo, w płynącym prądzie, o Indu, odpędź wszelkie krzywizny; zabij moce ciemności, o mocny w prawym działaniu.
Mantra 29
अपघ्नन्त्सोम रक्षसोऽभ्यर्ष कनिक्रदत् । द्युमन्तं शुष्ममुत्तमम् ॥
Zbijając moce ciemności, o Somo, wzbierz z wołaniem; przynieś najwyższą, promienną moc siły.
Mantra 30
अस्मे वसूनि धारय सोम दिव्यानि पार्थिवा । इन्दो विश्वानि वार्या ॥
Zachowaj dla nas bogactwa, o Somo - te niebiańskie i te ziemskie; o Indu, podtrzymaj w nas wszystkie pożądane pełnie.
It praises Soma as he is purified through the filter and asks him to bring prosperity (rayi), strength (vīrya), and inspired fame or right hearing (śravas) to the worshippers.
Because these verses are tied to the ritual moment when Soma juice is physically flowing through the pavitra (filter). The outward flow mirrors inner purification and the arrival of divine help.
In these hymns, mada is Soma’s uplifting, energizing ecstasy. It is treated as a sacred power that strengthens the mind and life-force and helps the sacrificer attract the gods’ support.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.