
Sukta 4.17
Vāmadeva Gautama
Indra
Triṣṭubh
Ten hymn Triṣṭubh autorstwa Vāmadevy chwali Indrę jako najwyższego władcę siły, którego królestwo jest uznawane przez niebo i ziemię. Wspomina jego archetypowe zwycięstwo nad Vṛtrą, uwolnienie spiętrzonych rzek, i sławi go jako dawcę, który zdobywa bydło, złoto i siłę koni, rozdzielając bogactwo swoim sprzymierzeńcom. Poeta kończy nowym brahmanem, prosząc Indrę, aby wzmógł natchnienie śpiewaka jak wezbrane rzeki i posadził czcicieli w zwycięskim działaniu.
Mantra 1
त्वं महाँ इन्द्र तुभ्यं ह क्षा अनु क्षत्रं मंहना मन्यत द्यौः । त्वं वृत्रं शवसा जघन्वान्त्सृजः सिन्धूँरहिना जग्रसानान् ॥
Tyś jest Wielkim, o Indro; dla ciebie ziemia i niebiosa uznają władzę przez twoją przelewającą się siłę. Zabiłeś Vṛtrę potęgą i uwolniłeś rzeki, które Wąż połknął, uwalniając prądy prawdy z uścisku przeszkody.
Mantra 2
तव त्विषो जनिमन्रेजत द्यौ रेजद्भूमिर्भियसा स्वस्य मन्योः । ऋघायन्त सुभ्वः पर्वतास आर्दन्धन्वानि सरयन्त आपः ॥
Przy narodzinach twojej płonącej mocy niebiosa zadrżały; ziemia zatrzęsła się w bojaźni przed twoim gniewem. Wyniosłe góry drżały; suche ziemie zostały nawodnione; wody popłynęły naprzód, gdy twoja moc powstała, by poruszyć świat ku Prawdzie.
Mantra 3
भिनद्गिरिं शवसा वज्रमिष्णन्नाविष्कृण्वानः सहसान ओजः । वधीद्वृत्रं वज्रेण मन्दसानः सरन्नापो जवसा हतवृष्णीः ॥
Rozłamał górę przeszkody siłą swojej potęgi, ciskając piorun, ujawniając to, co ukryte, przez zwycięską moc. Zabił Vṛtrę piorunem w uniesieniu mocy Somy; wtedy Wody popłynęły z szybkim impulsem, ich powstrzymująca siła strącona.
Mantra 4
सुवीरस्ते जनिता मन्यत द्यौरिन्द्रस्य कर्ता स्वपस्तमो भूत् । य ईं जजान स्वर्यं सुवज्रमनपच्युतं सदसो न भूम ॥
Samo Niebo uznało twojego stwórcę za twórcę najdoskonalszego dzieła dla Indry, albowiem zrodził dla niego zdobywającego niebiosa, dobry piorun, niewzruszony, rozległy jak tron potęgi.
Mantra 5
य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः ॥
On jeden porusza rozległy świat, Indra, często wzywany król ludów. Wszyscy podążają za nim w prawdzie i radują się; on daje boską hojność śpiewakowi, który chwali, temu, kto bogaty jest w aspirację.
Mantra 6
सत्रा सोमा अभवन्नस्य विश्वे सत्रा मदासो बृहतो मदिष्ठाः । सत्राभवो वसुपतिर्वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः ॥
Wszystkie napoje Somy stały się dla niego nieprzerwaną potęgą; wywyższone uniesienia były stałe i najintensywniejsze. Nieustannie stałeś się panem bogactw istnienia; jako dawca umieściłeś na ich miejscu wszystkie ludy, o Indro.
Mantra 7
त्वमध प्रथमं जायमानोऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः । त्वं प्रति प्रवत आशयानमहिं वज्रेण मघवन्वि वृश्चः ॥
Ty, już przy swoim pierwszym narodzeniu, ustanowiłeś tutaj wszystkie ludy, o Indro. Uderzyłeś piorunem węża leżącego na zboczach gór, o Maghavanie, i uczyniłeś ścieżkę wolną.
Mantra 8
सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृषभं सुवज्रम् । हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः ॥
Indra, nieustanny zabójca, śmiały, gwałtowny; wielki, bezgraniczny, byk z dobrym piorunem, on jest pogromcą Vṛtry, zdobywcą pełni mocy; dawcą wielu szczęśliwości, hojnym o doskonałym dokonaniu.
Mantra 9
अयं वृतश्चातयते समीचीर्य आजिषु मघवा शृण्व एकः । अयं वाजं भरति यं सनोत्यस्य प्रियासः सख्ये स्याम ॥
Ten odpędza zamkniętą przeszkodę i ustanawia prawidłowo płynące prądy; on jeden, hojny, jest słyszany w bitwach. Ten przynosi pełnię mocy, którą zdobywa, bądźmy jego umiłowanymi w więzi przyjaźni.
Mantra 10
अयं शृण्वे अध जयन्नुत घ्नन्नयमुत प्र कृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युमिन्द्रो विश्वं दृळ्हं भयत एजदस्मात् ॥
Ten jest słyszany, potem zwycięża i uderza; ten zdobywa Promienie przez walkę. Gdy Indra czyni swój gniew siłą prawdy, wszystko co stałe drży ze strachu przed nim.
Mantra 11
समिन्द्रो गा अजयत्सं हिरण्या समश्विया मघवा यो ह पूर्वीः । एभिर्नृभिर्नृतमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश्च वस्वः ॥
Indra zdobył razem Promienie, razem złotą pełnię, razem moce końskie, on, hojny, od dawna. Z tymi ludźmi, najbardziej męski przez swoje siły, jest rozdzielaczem bogactw i gromadzącym prawdziwe bogactwo bytu.
Mantra 12
कियत्स्विदिन्द्रो अध्येति मातुः कियत्पितुर्जनितुर्यो जजान । यो अस्य शुष्मं मुहुकैरियर्ति वातो न जूतः स्तनयद्भिरभ्रैः ॥
Jak daleko zapiera Indra swoją matkę, jak daleko swojego ojca, który go zrodził? On, który napędza swą gwałtowną siłę raz po raz, jak wiatr pędzący z grzmiącymi chmurami.
Mantra 13
क्षियन्तं त्वमक्षियन्तं कृणोतीयर्ति रेणुं मघवा समोहम् । विभञ्जनुरशनिमाँ इव द्यौरुत स्तोतारं मघवा वसौ धात् ॥
To, co ma tendencję do maleńia, czynisz niemalejącym; odpędzasz pył zamieszania, o Maghavanie. Jak niebo, które pęka piorunem, kruszysz przeszkodę; i, o hojny, stawiasz śpiewaka w bogactwie bytu.
Mantra 14
अयं चक्रमिषणत्सूर्यस्य न्येतशं रीरमत्ससृमाणम् । आ कृष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति त्वचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ ॥
To koło Słońca jest pędzone naprzód; sprawia, że koń biegnie w swoim biegu. Czarna moc śpiesząc wokół chwyta okrycia w głębi średniego świata, we własnym łonie, tak ukryte jest uchwycone i musi być odsłonięte.
Mantra 15
असिक्न्यां यजमानो न होता ॥
Jak składający ofiarę, nie jako zwykły sługa rytuału, wchodzi w ciemny strumień, niosąc wolę ofiarowania, przemienia samą ciemność w pole rytuału.
Mantra 16
गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वृषणं वाजयन्तः । जनीयन्तो जनिदामक्षितोतिमा च्यावयामोऽवते न कोशम् ॥
Szukając promieni dla przyjaźni z Indrą, natchnieni szukają siły końskiej i popędzają Byka, który daje pełnię. Pragnąc zrodziciela narodzin, jego niezniszczalnej pomocy, chcielibyśmy ją wydobyć dla naszego karmienia, jak otwierając skarbiec.
Mantra 17
त्राता नो बोधि ददृशान आपिरभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम् । सखा पिता पितृतमः पितॄणां कर्तेमु लोकमुशते वयोधाः ॥
Stań się naszym opiekunem, o widzący wszystko, nasz bliski przyjaciel dobrze znany, uzdrowiciel ludzi Somy. Przyjaciel i Ojciec, najbardziej ojcowski z ojców, twórca świata, ustaw siłę życiową dla tego, kto aspiruje.
Mantra 18
सखीयतामविता बोधि सखा गृणान इन्द्र स्तुवते वयो धाः । वयं ह्या ते चकृमा सबाध आभिः शमीभिर्महयन्त इन्द्र ॥
Przebudź się jako pomocnik dla naszej przyjaźni; bądź przyjacielem, o Indro, i dla chwalącego ustaw siłę życiową. Albowiem przyszliśmy do ciebie z bliskim podejściem, wysławiając cię tymi mocami pokoju i słusznego porządku.
Mantra 19
स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः ॥
Indra hojny jest chwalony, bo on sam zabija wielu Wrytrów, oporów, które nie mają równych. Drogi mu jest śpiewak, który spoczywa w jego schronieniu; nikt, ani bogowie, ani śmiertelni, nie może zablokować tej ochrony.
Mantra 20
एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत्सत्या चर्षणीधृदनर्वा । त्वं राजा जनुषां धेह्यस्मे अधि श्रवो माहिनं यज्जरित्रे ॥
Tak niech Indra, hojny dawca, stworzy dla nas szerokie skuteczne działanie, prawdziwe, podtrzymujące ludy, nieomylny. Tyś królem narodzin; zaszczep w nas sławę i wielkość, która stoi ponad, dla śpiewaka.
Mantra 21
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
Teraz chwalony, o Indro, teraz opiewany, pomnóż pęd dla śpiewaka, jak rzeki pomnażają swój nurt. Nowe słowo mocy zostało stworzone dla ciebie, o panie jasnych rumaków; przez wizję-umysł bądźmy zdolni do pracy na rydwanie, zawsze z tobą zasiadający.
Indra is hailed as the Great One whose sovereignty heaven and earth acknowledge; his might is immediately framed as cosmic rulership.
The hymn expands through mythic remembrance—Indra’s slaying of Vṛtra and the freeing of the swallowed rivers—then turns to his enduring capacity to win cattle, gold, and horse-power and to distribute wealth among his companions.
Indra appears as the decisive victor and beneficent dispenser: the force that both conquers obstruction and gathers true wealth for the community (not merely spoils, but sustaining abundance).
The poet closes by intensifying praise into a ‘new brahman’ and prays that inspiration swell like rivers, granting fitness for effective, victorious action in Indra’s presence.
त्वं महाँ इन्द्र तुभ्यं ह क्षा अनु क्षत्रं मंहना मन्यत द्यौः । त्वं वृत्रं शवसा जघन्वान्त्सृजः सिन्धूँरहिना जग्रसानान् ॥समिन्द्रो गा अजयत्सं हिरण्या समश्विया मघवा यो ह पूर्वीः । एभिर्नृभिर्नृतमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश्च वस्वः ॥brahma navyam
It proclaims Indra as the supreme power who breaks obstruction (Vṛtra) and restores flow and abundance, then asks him to grant inspiration, victory, and wealth to the worshippers.
The ‘rivers’ symbolize waters and life-force held back by obstruction; Indra’s act represents freeing what is blocked so truth, energy, and prosperity can move again.
It means a “new sacred formulation” or fresh inspired utterance—an offering made of speech and insight, meant to please Indra and empower the singer’s intention.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.