Adhyaya 15
Completion of the fire altar.
Mantras
Mantra 1
अग्ने॑ जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑तान् नुद जातवेदः। अधि॑ नो ब्रूहि सु॒मना॒ अहे॑डँ॒स्तव॑ स्याम॒ शर्मँ॑स्त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भौ
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਸਪਤਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧੱਕ ਦੇ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ। ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸੁਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਹੇਡ (ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ) ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਬਚਨ ਬੋਲ; ਤ੍ਰਿਵਰੂਥ (ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਰੱਖਿਆ) ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹੀਏ।
Mantra 2
सह॑सा जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व । अधि॑ नो ब्रूहि सुमन॒स्यमा॑नो व॒यᳪ स्या॑म॒ प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॑न्
ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਬਲ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਜਨਮੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ; ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਟਾ ਦੇ। ਸੁਮਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਲਿਆਣ-ਵਚਨ ਉਚਾਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀਏ; ਸਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ।
Mantra 3
षो॒ड॒शी स्तोम॒ ओजो॒ द्रवि॑णं चतुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोमो॒ वर्चो॒ द्रवि॑णम् । अ॒ग्नेः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णा य॑जस्व
ਸ਼ੋਡਸ਼ੀ ਸਤੋਮ ਓਜ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣ (ਧਨ) ਹੈ; ਚਤੁਸ਼ਚਤ੍ਵਾਰਿੰਸ਼ ਸਤੋਮ ਵਰਚਸ (ਤੇਜ) ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਗਨੀ ਦਾ ‘ਪੁਰੀਸ਼’ (ਪੂਰਤੀ/ਭਰਾਵਾ) ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਨਾਮ ‘ਅਪ੍ਸਃ’ ਹੈ; ਸਭ ਦੇਵ ਤੈਨੂੰ ਸਤੁਤ ਕਰਨ। ਹੇ ਸਤੋਮ-ਪ੍ਰਿਸ਼ਠਾ, ਘ੍ਰਿਤਵਤੀ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ ਦ੍ਰਵਿਣ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ।
Mantra 4
एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॑: श॒म्भूश्छन्द॑: परि॒भूश्छन्द॑ आ॒च्छच्छन्दो॒ मन॒श्छन्दो॒ व्यच॒श्छन्द॒: सिन्धु॒श्छन्द॑: समु॒द्रश्छन्द॑:सरि॒रं छन्द॑: क॒कुप्छन्द॑स्त्रिक॒कुप्छन्द॑: का॒व्यं छन्दो॒ अङ्कु॒॒पं छन्दो॒ ऽक्षर॑पङ्क्ति॒श्छन्द॑: प॒दप॑ङ्क्ति॒श्छन्दो॑ विष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒श्छन्द॑: क्षु॒रो भ्रज॒श्छन्द॑:
‘ਏਵ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਰਿਵਸ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸ਼ੰਭੂ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਪਰਿਭੂ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਆਚ੍ਛ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਮਨਸ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵ੍ਯਚਸ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸਿੰਧੁ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸਮੁਦ੍ਰ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸਰੀਰ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਕਕੁਪ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਤ੍ਰਿਕਕੁਪ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਕਾਵ੍ਯ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਅਙ੍ਕੁਪ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਅਕ੍ਸ਼ਰਪੰਕਤੀ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਪਦਪੰਕਤੀ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਿਸਤਾਰਪੰਕਤੀ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਕ੍ਸ਼ੁਰ-ਭ੍ਰਜ’ ਛੰਦ ਹੈ।
Mantra 5
आ॒च्छच्छन्द॑: प्र॒च्छच्छन्द॑: सं॒यच्छन्दो॑ वि॒यच्छन्दो॑ बृ॒हच्छन्दो॑ रथन्त॒रञ्छन्दो॑ निका॒यश्छन्दो॑ विवधश्छन्दो॒ गिर॒श्छन्दो॒ भ्रज॒श्छन्द॑: स॒ᳪस्तुप्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप्छन्द॒ एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्दो॒ वय॒श्छन्दो॑ वय॒स्कृच्छन्दो॒ विष्प॑र्धा॒श्छन्दो॑ विशा॒लं छन्द॑श्छ॒दिश्छन्दो॑ दूरोह॒णं छन्द॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ अङ्का॒ङ्कं छन्द॑:
‘ਆਚ੍ਛ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਪ੍ਰਚ੍ਛ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸੰਯ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਿਯ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਬ੍ਰਿਹਤ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਰਥੰਤਰ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਨਿਕਾਯ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਿਵਧ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਗਿਰਃ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਭ੍ਰਜਃ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਸੰਸਤੁਪ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਏਵ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਰਿਵਸ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਯਸ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਯਸਕ੍ਰਿਤ੍’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਿਸ਼ਪਰਧਾਃ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਵਿਸ਼ਾਲ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਛਦਿ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਦੂਰੋਹਣ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਤੰਦਰ’ ਛੰਦ ਹੈ; ‘ਅਙ੍ਕਾਙ੍ਕ’ ਛੰਦ ਹੈ।
Mantra 6
र॒श्मिना॑ स॒त्याय॑ स॒त्यं जि॑न्व॒ प्रेति॑ना॒ धर्म॑णा॒ धर्मं॑ जि॒न्वान्वि॑त्या दि॒वा दिवं॑ जिन्व स॒न्धिना॒ऽन्तरि॑क्षेणा॒न्तरि॑क्षं जिन्व प्रति॒धिना॑ पृथि॒व्या पृ॑थि॒वीं जि॑न्व विष्ट॒म्भेन॒ वृष्ट्या॒ वृष्टिं॑ जिन्व प्र॒वयाऽह्नाऽह॑र्जिन्वानु॒या रात्र्या॒ रात्रीं॑ जिन्वो॒शिजा॒ वसु॑भ्यो॒ वसू॑ञ्जिन्व प्रके॒तेना॑दि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्याञ्जि॑न्व
ਰਸ਼ਮੀ ਨਾਲ—ਸਤ੍ਯ ਲਈ—ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ—ਧਰਮ ਨਾਲ—ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ। ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ—ਦਿਵ ਨਾਲ—ਦਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਸੰਧੀ ਨਾਲ—ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨਾਲ—ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਪ੍ਰਤਿਸੰਧੀ ਨਾਲ—ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨਾਲ—ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ। ਵਿਸ਼ਟੰਭ ਨਾਲ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਪ੍ਰਵਯਾ ਨਾਲ—ਅਹਨਾ (ਦਿਨ) ਨਾਲ—ਅਹਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਅਨੁਯਾ ਨਾਲ—ਰਾਤ੍ਰੀ ਨਾਲ—ਰਾਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਓਸ਼ਿਜਾ ਨਾਲ—ਵਸੂਆਂ ਲਈ—ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਪ੍ਰਕੇਤ ਨਾਲ—ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਲਈ—ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ।
Mantra 7
तन्तु॑ना रा॒यस्पोषे॑ण रा॒यस्पोषं॑ जिन्व सᳪस॒र्पे॑ण श्रु॒ताय॑ श्रु॒तं जि॑न्वै॒डेनौ॑षधीभि॒रोष॑धीर्जिन्वोत्त॒मेन॑ त॒नूभि॑स्त॒नूर्जि॑न्व व॑यो॒धसाधी॑ते॒नाधी॑तं जिन्वाभि॒जिता॒ तेज॑सा॒ तेजो॑ जिन्व
ਤੰਤੂ ਨਾਲ—ਰਾਯਸਪੋਸ਼ ਲਈ—ਰਾਯਸਪੋਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਸੰਸਰਪ ਨਾਲ—ਸ਼੍ਰੁਤ ਲਈ—ਸ਼੍ਰੁਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ। ਏਡੇਨ ਨਾਲ—ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ—ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਉੱਤਮ ਨਾਲ—ਤਨੂਆਂ ਨਾਲ—ਤਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ। ਵਯੋਧਸਾਧੀਤ ਨਾਲ—ਅਧੀਤ ਨਾਲ—ਅਧੀਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ; ਅਭਿਜਿਤ ਤੇਜਸ ਨਾਲ—ਤੇਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰ।
Mantra 8
प्रति॒पद॑सि प्रति॒पदे॑ त्वा ऽनु॒पद॑स्यनु॒पदे॑ त्वा स॒म्पद॑सि स॒म्पदे॑ त्वा तेजो॑ऽसि॒ तेज॑से त्वा
ਤੂੰ ਪ੍ਰਤਿਪਦ (ਪ੍ਰਤੀ-ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਪ੍ਰਤਿਪਦ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਅਨੁਪਦ (ਅਨੁਗਾਮੀ ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਅਨੁਪਦ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸੰਪਦ (ਸੰਪੂਰਨ ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਸੰਪਦ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਤੇਜ ਹੈਂ; ਤੇਜ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 9
त्रि॒वृद॑सि त्रि॒वृते॑ त्वा प्र॒वृद॑सि प्र॒वृते॑ त्वा वि॒वृद॑सि वि॒वृते॑ त्वा स॒वृद॑सि स॒वृते॑ त्वा ऽऽक्र॒मो॒ऽस्याक्र॒माय॑ त्वा संक्र॒मो॒ऽसि संक्र॒माय॑ त्वोत्क्र॒मो॒ऽस्युत्क्र॒माय॒ त्वोत्क्रा॑न्तिर॒स्युत्क्रा॑न्त्यै॒ त्वा ऽधि॑पतिनो॒र्जोर्जं॑ जिन्व
ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ ਹੈਂ; ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਪ੍ਰਵ੍ਰਤ ਹੈਂ; ਪ੍ਰਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵਿਵ੍ਰਤ ਹੈਂ; ਵਿਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਵ੍ਰਤ ਹੈਂ; ਸਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਆਕ੍ਰਮ (ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਆਕ੍ਰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸੰਕ੍ਰਮ (ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਸੰਕ੍ਰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਉਤਕ੍ਰਮ (ਉੱਪਰ/ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ) ਹੈਂ; ਉਤਕ੍ਰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਉਤਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੈਂ; ਉਤਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਧਿਪਤੀ ਦੇ ਓਜ ਨੂੰ ਓਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ; ਓਜ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਕਰ।
Mantra 11
राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ऽग्निर्हे॑ती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॒वृत् त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑य॒त्वाज्य॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु रथन्त॒रᳪ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु ।। १ ०।। वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒स्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪश्र॑यतु॒ प्र उ॑गमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु बृ॒हत्साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु
ਤੂੰ ਰਾਜ्ञੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ—ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ। ਵਸੂ ਤੇਰੇ ਦੇਵ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ; ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਧਰਤਾ ਅਗਨੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਤੋਮ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲਵੇ। ਆਜ੍ਯ-ਉਕਥ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵ੍ਯਥਤਾ ਲਈ ਸਥੰਭਿਤ ਕਰੇ; ਰਥੰਤਰ ਸਾਮਨ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਿਵ ਦੇ ਮਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ। ਵਿਧਰਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਧਿਪਤੀ—ਦੋਵੇਂ—ਤੇਰੇ ਹਨ। ਸਭੇ ਸੰਵਿਦਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਕ ਦੇ ਪૃਸ਼ਠ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਬਿਠਾਉਣ/ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ। ਤੂੰ ਵਿਰਾਟ ਹੈਂ—ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਤੇਰੇ ਦੇਵ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ; ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਧਰਤਾ ਇੰਦਰ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਤੋਮ ਪੰਚਦਸ਼ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲਵੇ। ਪ੍ਰਉਗ-ਉਕਥ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵ੍ਯਥਤਾ ਲਈ ਸਥੰਭਿਤ ਕਰੇ; ਬ੍ਰਿਹਤ ਸਾਮਨ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਿਵ ਦੇ ਮਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇਣ। ਵਿਧਰਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਧਿਪਤੀ—ਦੋਵੇਂ—ਤੇਰੇ ਹਨ। ਸਭੇ ਸੰਵਿਦਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਕ ਦੇ ਪૃਸ਼ਠ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਬਿਠਾਉਣ/ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।
Mantra 12
स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिगा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरू॒पᳪसाम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु
ਤੂੰ ਸਮ੍ਰਾਟ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਪੱਛਮ (ਪ੍ਰਤੀਚੀ) ਹੈ। ਆਦਿਤ੍ਯ ਤੇਰੇ ਦੇਵ ਹਨ; ਵਰੁਣ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ/ਖੇਪਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਧਰਤਾ (ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ। ਸਪ੍ਤਦਸ਼ (Saptadaśa) ਤੇਰਾ ਸਤੋਮ ਹੈ—ਉਹ ਪૃਥਵੀ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲਵੇ; ਮਰੁਤ੍ਵਤੀਯ ਉਕਥ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵ੍ਯਥਾ (ਨਿਰਾਪਦਤਾ) ਲਈ ਥੰਮ੍ਹੇ; ਵੈਰੂਪ ਸਾਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ—ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਜ—ਦਿਵ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਨ। ਵਿਧਰਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਸੰਵਿਦਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਕ ਦੇ ਪૃਸ਼ਠ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਿਠਾਉਣ/ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।
Mantra 13
स्व॒राड॒स्युदी॒ची॒ दिङ्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय॒: सोमो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ᳪशस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्यमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरा॒जँ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु
ਤੂੰ ਸ੍ਵਰਾਟ ਹੈਂ; ਤੇਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਉੱਤਰ (ਉਦੀਚੀ) ਹੈ। ਮਰੁਤ ਤੇਰੇ ਦੇਵ ਹਨ; ਸੋਮ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ/ਖੇਪਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਧਰਤਾ (ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ) ਹੈ। ਏਕਵਿੰਸ਼ (Ekaviṃśa) ਤੇਰਾ ਸਤੋਮ ਹੈ—ਉਹ ਪૃਥਵੀ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲਵੇ; ਨਿਸ਼ਕੇਵਲ੍ਯ ਉਕਥ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵ੍ਯਥਾ (ਨਿਰਾਪਦਤਾ) ਲਈ ਥੰਮ੍ਹੇ; ਵੈਰਾਜ ਸਾਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ—ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਜ—ਦਿਵ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਨ। ਵਿਧਰਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਸੰਵਿਦਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਕ ਦੇ ਪૃਸ਼ਠ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਿਠਾਉਣ/ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।
Mantra 14
अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिग्विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ बृह॒स्पति॑र्हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतां वैश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थायै स्तभ्नीताᳪ शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु
ਤੂੰ ਅਧਿਪਤਨੀ ਹੈਂ—ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦਿਸ਼ਾ; ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵ ਤੇਰੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੇਤੀਆਂ (ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਅਸਤ੍ਰਾਂ) ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਧਰਤਾ—ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਣਵ ਅਤੇ ਤ੍ਰਯਸਤ੍ਰਿੰਸ਼ ਸਤੋਮ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਧਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ। ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਅਤੇ ਅਗਨਿਮਾਰੁਤ ਉਕਥ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨ-ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਥੰਭਿਤ ਹੋ; ਸ਼ਾਕਵਰ-ਰੈਵਤ ਸਾਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ। ਅੰਤਰિક્ષ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ—ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਜ—ਦਿਵ ਦੇ ਮਾਪ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ। ਵਿਧਰਤਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਅਧਿਪਤੀ ਵੀ—ਸਾਰੇ ਸੰਵਿਦਿਤ ਹੋ ਕੇ—ਨਾਕ ਦੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਠਾ ਦੇਣ (ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ)।
Mantra 15
अ॒यं पु॒रो हरि॑केश॒: सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒त्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ | पु॒ञ्जि॒क॒स्थ॒ला च॑ क्रतुस्थ॒ला चा॑प्स॒रसौ॑ द॒ङ्क्ष्णव॑: प॒शवो॑ हे॒तिः पौ॑रुषेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः
ਇਹ ਅੱਗੇ ਹਰਿਕੇਸ਼ ਹੈ—ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ। ਉਸ ਦੇ ਰਥਗ੍ਰਿਤਸ ਅਤੇ ਰਥੌਜਾਸ—ਦੋ ਨੇਤਾ: ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮਣੀ। ਪੁੰਜਿਕਸਥਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁਸਥਲਾ—ਦੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ। ਦੰਕ੍ਸ਼ਣਵ (ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ) ਪਸ਼ੂ ਹਨ। ਹੇਤੀ (ਅਸਤ੍ਰ) ਉਸ ਦਾ ਹੈ; ਪੌਰੁਸ਼ੇਯ ਵਧ (ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੰਹਾਰ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ (ਪ੍ਰਕਸ਼ਿਪਤ ਅਸਤ੍ਰ) ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਭ (ਜਬੜੇ) ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 16
अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । मे॒न॒का च॑ सहज॒न्या चा॑प्स॒रसौ॑ यातुधा॒ना हे॒ती रक्षा॑ᳪसि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः
ਇਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਰਥਸ੍ਵਨ ਅਤੇ ਰਥੇਚਿਤ੍ਰ—ਦੋ ਨੇਤਾ, ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮਣੀ—ਹਨ। ਮੇਨਕਾ ਅਤੇ ਸਹਜਨ੍ਯਾ—ਦੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਹਨ; ਯਾਤੁਧਾਨ (ਯਾਤੁਧਾਨਾ) ਹਨ; ਹੇਤੀ (ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ (ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਤ ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਉਸ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਭ (ਜਬੜੇ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 17
अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॒ रथ॑प्रो॒तश्चास॑मरथश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती चानु॒म्लोच॑न्ती चाप्स॒रसौ॑ व्या॒घ्रा हे॒तिः स॒र्पा: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो अ॑स्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः
ਇਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਿਸ਼੍ਵਵ੍ਯਚਾਸ (ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ) ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਰਥਪ੍ਰੋਤ ਅਤੇ ਅਸਮਰਥ—ਦੋ ਨੇਤਾ, ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮਣੀ—ਹਨ। ਪ੍ਰਮ੍ਲੋਚੰਤੀ ਅਤੇ ਅਨੁਮ੍ਲੋਚੰਤੀ—ਦੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਹਨ; ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ (ਬਾਘ) ਹਨ; ਹੇਤੀ (ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਸਰਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ (ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਤ ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਉਸ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਭ (ਜਬੜੇ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 18
अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः
ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਸੰਯਦ੍ਵਸੁ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਅਤੇ ਅਰਿਸ਼੍ਟਨੇਮਿ—ਦੋ ਨੇਤਾ, ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮਣੀ—ਹਨ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਚੀ ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ—ਦੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਹਨ; ਆਪਃ (ਜਲ) ਹਨ; ਹੇਤੀ (ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਵਾਤ (ਹਵਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤੀ (ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਤ ਸ਼ਸਤ੍ਰ) ਉਸ ਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਭ (ਜਬੜੇ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 19
अ॒यमु॒पर्य॒र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । उ॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चाप्स॒रसा॑वब॒स्फूर्ज॑न् हे॒तिर्वि॒द्युत्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः
ਇਹ ਵਸੁ ਉੱਪਰੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਸੈਨਾਪਤੀ—ਸੇਨਜਿਤ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੇਣ—ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਟੋਲੀ ਦੇ ਅਗੂ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰਵਚਿੱਤੀ—ਅਪਸਰਾਵਾਂ; ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਹੇਤੀ (ਛੇਪਣ ਅਸਤ੍ਰ), ਵਿਦ੍ਯੁਤ, ਪ੍ਰਹੇਤੀ (ਅੱਗੇ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ)—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਭ (ਦੰਦਾਂ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 20
अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति
ਅਗਨੀ ਦਿਵ ਦਾ ਮੱਥਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਦਾ ਪਤੀ ਇਹ (ਅਗਨੀ) ਹੈ। ਉਹੀ ਅਪਾਂ ਰੇਤਾਂਸਿ—ਜਲਾਂ ਦੇ ਜਨਨ-ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ—ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 21
अ॒यम॒ग्निः स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पति॑: । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम्
ਇਹ ਅਗਨੀ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣ ਵਾਜ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਸ਼ਤਗੁਣ ਇਨਾਮ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਧਨ-ਸੰਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮੱਥਾ, ਕਵੀ (ਸ਼ੀ) ਹੈ।
Mantra 22
त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑:
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਤੈਨੂੰ ਅਥਰਵਨ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ-ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ, ਉੱਪਰੋਂ, ਮਥਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ; ਸਭ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦਾ ਮੱਥਾ (ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਤੂੰ ਹੈਂ।
Mantra 23
भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਤੂੰ ਭੂਲੋਕ ਦਾ, ਯਜ्ञ ਦਾ ਅਤੇ ਰਜਸ (ਅੰਤਰਿਕਸ਼) ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈਂ; ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਨਿਯੁਤ् (ਯੁਕਤ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈਂ। ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮੱਥਾ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਸਵਰਗ-ਜਿਤਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੀਭ ਤੂੰ ਘੜੀ ਹੈ—ਹਵ੍ਯਵਾਹਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
Mantra 24
अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इव॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਤਸੁਕ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੀਭਾਂ ਅੱਗੇ ਕੱਢ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗੁੰਬਦ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 25
अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॒व रु॒क्ममु॑रु॒व्यञ्च॑मश्रेत्
ਅਸੀਂ ਕਵੀ—ਮੇਧ੍ਯ, ਪਵਿੱਤਰ—ਨੂੰ ਵਾਣੀ ਉਚਾਰੀ; ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੇ ਲਈ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਬਚਨ ਅਰਪਿਆ। ਗਊਆਂ ਲਈ ਅਤਿ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਸਤੋਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ—ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਸੁਵਰਨ ਅਭੂਸ਼ਣ ਵਾਂਗ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
Mantra 26
अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्य॑: । यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॒ वि॒शे-वि॑शे
ਇਹ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਹੋਤ੍ਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਧਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਣਯੋਗ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ—ਅਦਭੁਤ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ—ਹਰ ਵਿਸ਼ ਅਤੇ ਹਰ ਜਨ ਲਈ।
Mantra 27
जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्ष॑: सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒: शुचि॑:
ਜਨ ਦਾ ਗੋਪਾ ਜਨਮਿਆ—ਜਾਗਰੂਕ ਅਗਨੀ, ਸੁਦਕਸ਼, ਸਦਾ ਨਵੇਂ ਕਲਿਆਣ ਲਈ। ਘ੍ਰਿਤ-ਪ੍ਰਤੀਕ, ਮਹਾਨ, ਦਿਉ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ; ਦ੍ਯੁਮੰਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੁਚਿ—ਭਾਰਤਾਂ ਲਈ।
Mantra 28
त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्छिश्रिया॒णं वने॑ – वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒: सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हु॒: सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਗੁਹਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ—ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ—ਲੱਭ ਲਿਆ; ਤੂੰ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ। ਤੂੰ ਮਥਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਬਲ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ‘ਸਹਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ’ (ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 29
सखा॑य॒: सं व॑: स॒म्यञ्च॒मिष॒ᳪ स्तोमं॑ चा॒ग्नये॑ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते
ਹੇ ਸਖਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮਿਲ ਕੇ—ਪੋਸ਼ਣ (ਇਸ਼) ਅਤੇ ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ; ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਊਰਜੋ ਨਪਤ੍ਰ (ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ), ਸਹਸਵਾਨ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ।
Mantra 30
सᳪस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा॑न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र
ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਸਮਾਨ ਬਲਵਾਨ ਅਗਨੀ, ਯੁਵਕ ਲਈ ਤੂੰ ਸੁਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ; ਆਰ੍ਯ (ਉਦਾਰ) ਤੂੰ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ। ਇਡਾ-ਪਦੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਨੂੰ ਵਸੂ (ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ) ਲਿਆ ਦੇ।
Mantra 31
त्वां चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तव॑: । शो॒चिष्के॑शं पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे
ਕੁਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਜੀਵ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਸੱਦਦੇ ਹਨ—ਅਤਿ-ਚਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੂੰ; ਜ੍ਵਾਲਾ-ਕੇਸ਼ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣਨ ਲਈ।
Mantra 32
ए॒ना वो॑ अ॒ग्निं नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिᳪ स्व॑ध्व॒रं विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म्
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਪਾਤ; ਪ੍ਰਿਯ, ਅਤਿ-ਵਿਵੇਕੀ, ਦੂਰ-ਗਾਮੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਸੁਧਵਰ ਯਜ्ञ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਦੂਤ, ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰ) ਨੂੰ।
Mantra 33
विश्व॑स्य दू॒तम॒मृतं॒ विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म् । स यो॑जते अरु॒षा वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒त्स्वा॑हुतः
ਸਭ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੂਤ, ਸਭ ਦਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੂਤ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅਰੁਸ਼ (ਲਾਲੀਮਾਯ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼੍ਵਭੋਜਸ (ਸਰਵਭੱਖਕ) ਬਣ ਕੇ ਜੋਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਸ੍ਵਾਹੁਤੀ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 34
स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुत॒: स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वᳪ राधो॒ जना॑नाम्
ਸ੍ਵਾਹਾ-ਉਚਾਰ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਰਪਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ; ਸ੍ਵਾਹਾ-ਉਚਾਰ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਰਪਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਯਜ੍ਞ ਸੁਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ—ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਚਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ; ਵਸੂਆਂ ਲਈ ਅਤਿ-ਪ੍ਰਸੰਨਕਾਰਕ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੇਵਿਕ ਰਾਧੋ (ਦਾਨ-ਸੰਪੱਤਾ) ਹੈ।
Mantra 35
अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रव॑:
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗੋਮਤ ਵਾਜ (ਇਨਾਮ) ਦੇ ਈਸ਼ਾਨ, ਸਹਸ-ਬਲ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇ ਮਹਾਨ! ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰਵ (ਯਸ਼) ਬਖ਼ਸ਼।
Mantra 36
स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि
ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋਇਆ—ਅਗਨੀ, ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਕਵੀ, ਸਾਡੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਸਤੁਤਿ-ਯੋਗ—ਹੇ ਆਦਿ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਭੜਕ।
Mantra 37
क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषस॑: । स ति॑ग्मजम्भ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑
ਹੇ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਗਨੀ—ਵਸਤੋਰ (ਪ੍ਰਭਾਤ) ਅਤੇ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਹੇ ਤਿੱਖੇ-ਜੱਬਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਹ, ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਕੇ ਸਾੜ।
Mantra 38
भ॒द्रो नो॑ अ॒ग्निराहु॑तो भ॒द्रा रा॒तिः सु॑भग भ॒द्रो अ॑ध्व॒रः । भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयः
ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਗਨੀ ਆਹੁਤ ਹੋਣ ਤੇ ਭਦ੍ਰ ਹੈ; ਹੇ ਸੁਭਗ, ਭਦ੍ਰ ਹੈ ਦਾਨ; ਭਦ੍ਰ ਹੈ ਅਧਵਰ (ਯਜ्ञ); ਅਤੇ ਭਦ੍ਰ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ, ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀਆਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ)।
Mantra 39
भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयो भ॒द्रं मन॑: कृणुष्व वृत्र॒तूर्ये॑ । येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सह॑: ।
ਭਦ੍ਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਂ ਵੀ ਭਦ੍ਰ ਹਨ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਤੂਰ੍ਯੇ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ) ਮਨ ਨੂੰ ਭਦ੍ਰ ਕਰ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 40
येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सहोऽव॑ स्थि॒रा त॑नुहि॒ भूरि॒ शर्ध॑ताम् । व॒नेमा॑ ते अ॒भिष्टि॑भिः ।
ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਹੈਂ,—ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ (ਰੱਖਿਆ-ਬੰਧ) ਫੈਲਾ; ਬਹੁਤੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ। ਤੇਰੀਆਂ ਅਭਿਸ਼ਟਿਭਿਃ (ਸਹਾਇਤਾਂ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
Mantra 41
अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।
ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਉਹ ਵਸੁ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ/ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਸਦਾ ਜੁਤੇ ਹੋਏ ਜੇਤੂ ਵਾਜਿਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਤੋਤਿਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ (ਪੋਸ਼ਣ) ਇੱਥੇ ਲਿਆ।
Mantra 42
सो अ॒ग्निर्यो वसु॑र्गृ॒णे सं यमा॒यन्ति॑ धे॒नव॑: । समर्व॑न्तो रघु॒द्रुव॒: सᳪ सु॑जा॒तास॑: सू॒रय॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।
ਉਹ ਅਗਨੀ—ਵਸੁ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ/ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ)—ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਕੱਠੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਕੱਠੇ ਸੁਜਾਤ ਦਾਤਾਰ ਸੂਰਯ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਤੋਤਿਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ (ਪੋਸ਼ਣ) ਇੱਥੇ ਲਿਆ।
Mantra 43
उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी॑ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उत्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।
ਹੇ ਸੁਸ਼ਚੰਦਰ (ਸੁਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ), ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਦರ್ವੀਆਂ ਤੂੰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਵਾਲੀ ਦਰਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਹੇ ਸ਼ਵਸਸਪਤੀ (ਬਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਉਕਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਪਰਿਪੂਰਨ ਕਰ; ਸਤੋਤਿਆਂ ਲਈ ਇਸ਼ (ਪੋਸ਼ਣ) ਇੱਥੇ ਲਿਆ।
Mantra 44
अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒ः क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑ः
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੱਜ ਇਹ—ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ—ਸਤੋਮਾਂ ਨਾਲ; ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਭਦ੍ਰ ਕਰਤੂ ਵਾਂਗ—ਤੇਰੇ ਓਹੈ (ਸਹਾਇਤਾ/ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਫਲੇਂ-ਫੂਲੇਂ।
Mantra 45
अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑
ਤਦ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸ਼ੁਭ ਕ੍ਰਤੁ ਦੇ, ਦੱਖ ਅਤੇ ਸਾਧੂ (ਸਫਲ) ਕਰਮ ਦੇ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਤ ਦਾ ਰਥਸਾਰਥੀ ਬਣਿਆ ਹੈਂ।
Mantra 46
ए॒भिर्नो॑ अर्कै॒र्भवा॑ नो अ॒र्वाङ् स्व॒र्ण ज्योति॑: । अग्ने॒ विश्वे॑भिः सु॒मना॒ अनी॑कैः
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਅਰਕਾਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵੱਲ ਆ; ਸੂਰਜ-ਵਰਗਾ ਜ੍ਯੋਤਿ ਬਣ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਅਨੀਕਾਂ (ਮੁੱਖਾਂ) ਨਾਲ ਸੁਮਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਰਪਾਲ ਰਹਿ।
Mantra 47
अ॒ग्निᳪ होता॑रं मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒ वसु॑ᳪ सू॒नुᳪ सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒ऽऽजुह्वा॑नस्य स॒र्पिष॑ः
ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ—ਦਾਤਾ, ਵਸੁ (ਧਨ) ਰੂਪ ਖਜ਼ਾਨਾ; ਸਹਸ (ਬਲ) ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਜਾਤਵੇਦਸ—ਹਾਂ, ਵਿਪ੍ਰ, ਜਾਤਵੇਦਸ। ਜੋ ਊਰਧ੍ਵ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਧ੍ਵਰ (ਸੁਵਿਧਿ-ਯੁਕਤ) ਯਜ੍ਞ ਵਾਲਾ, ਦੇਵ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਸਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਾਲਾ; ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਚਿਸ਼ਾ (ਜ੍ਵਾਲਾ) ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਭ੍ਰਾਸ਼੍ਟੀ (ਚਮਕਦੇ ਅਗਰ) ਨੂੰ ਅਨੁਸਰਦਾ ਹੈ—ਆਹੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਰਪਿਸ਼ (ਪਿਘਲੇ ਘੀ) ਨੂੰ ਅਨੁਸਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
Mantra 48
अग्ने॒ त्वं नो॒ अन्त॑म उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्य॒ः । वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मᳪ र॒यिं दा॑ः । तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੈਂ। ਸ਼ਿਵ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਬਣ, ਵਰੂਥ੍ਯਃ—ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ। ਵਸੁਰੂਪ ਅਗਨੀ, ਵਸੁ-ਸ਼੍ਰਵਾ (ਧਨ-ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ), ਇੱਥੇ ਆ; ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਉਮਾਨ ਧਨ ਦੇ। ਹੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਦਿਪਤਿਵਾਨ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਸਾਡੇ ਸਖਿਆਂ ਲਈ।
Mantra 49
येन॒ ऋष॑य॒स्तप॑सा स॒त्रमाय॒न्निन्धा॑ना अ॒ग्निᳪ स्व॑रा॒भर॑न्तः । तस्मि॑न्न॒हं नि द॑धे॒ नाके॑ अ॒ग्निं यमा॒हुर्मन॑व स्ती॒र्णब॑र्हिषम्
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਤਰ (ਯਜ્ઞ-ਸਤਰ) ਵੱਲ ਗਏ—ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹੋਏ—ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਾਕ (ਆਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ) ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ‘ਸਤੀਰਨਬਰ੍ਹਿਸ’ (ਵਿਛਾਏ ਬਰ੍ਹਿਸ ਵਾਲਾ) ਅਗਨਿ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 50
तं पत्नी॑भि॒रनु॑ गच्छेम देवाः पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिरु॒त वा॒ हिर॑ण्यैः । नाकं॑ गृभ्णा॒नाः सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः
ਹੇ ਦੇਵੋ, ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯ (ਸੋਨੇ) ਨਾਲ ਵੀ—ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀਏ। ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਦਿਵ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਪૃਸ਼ਠ (ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ) ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਆਰੋਹਣ ਕਰੀਏ।
Mantra 51
आ वा॒चो मध्य॑मरुहद्भुर॒ण्युर॒यम॒ग्निः सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युतद॒धस्प॒दं कृ॑णुतां॒ ये पृ॑त॒न्यव॑:
ਬਾਣੀ ਦੇ ਮੱਧਮ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ਗਾਮੀ ਭੁਰਣ੍ਯੂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ; ਸਤ੍ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਨਿਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਚਮਕ ਉਠਿਆ; ਜੋ ਝਗੜਾਲੂ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨੀਵਾਂ ਪੈਰ-ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਣ।
Mantra 52
अ॒यम॒ग्निर्वी॒रत॑मो वयो॒धाः स॑ह॒स्रियो॑ द्योतता॒मप्र॑युच्छन् । वि॒भ्राज॑मानः सरि॒रस्य॒ मध्य॒ उप॒ प्र या॑हि दि॒व्यानि॒ धाम॑
ਇਹ ਅਗਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀਰ, ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ; ਅਪ੍ਰਯੁਚ੍ਛਨ—ਅਟੁੱਟ—ਚਮਕਦਾ ਰਹੇ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ; ਦਿਵ੍ਯ ਧਾਮਾਂ ਵੱਲ ਜਾ।
Mantra 53
स॒म्प्रच्य॑वध्व॒मुप॑ स॒म्प्रया॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना॑न् कृणुध्वम् । पुन॑: कृण्वा॒ना पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ऽन्वाता॑ᳪसी॒त् त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम्
ਇਕੱਠੇ ਚਲੋ, ਨੇੜੇ ਆਓ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲੋ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਯਾਨ ਮਾਰਗ ਬਣਾਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਜਵਾਨ ਹੋਏ ਪਿਤਰ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਹਨ; ਇਹ ਤੰਤੂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੱਝਿਆ ਹੈ।
Mantra 54
उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृहि॒ त्वमि॑ष्टापू॒र्ते सᳪ सृ॑जेथाम॒यं च॑ । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न् विस्वे॑ देवा॒ यज॑मानाश्च सीदत
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਾਗ ਉੱਠ; ਪ੍ਰਤਿਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ। ਇਸ਼ਟਾਪੂਰਤ ਅਤੇ ਇਹ ਯਜਮਾਨ—ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣ। ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਇਸ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਬੈਠਣ।
Mantra 55
येन॒ वह॑सि स॒हस्रं॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे
ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਹੇ ਅਗਨੀ ਸਰਵਵੇਦਸ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੀ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਉਸੇ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਇਸ ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
Mantra 56
अ॒यं ते॒ योनि॑रृ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथा । तं जा॒नन्न॑ग्न आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम्
ਹੇ ਰਿਤ੍ਵਿਯ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਉਦਭਵ-ਸਥਾਨ) ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਆਰੋਹਣ ਕਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਯਿ (ਧਨ) ਵਧਾ।
Mantra 57
तप॑श्च तप॒स्य॒श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| शै॒शि॒रावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वे सी॑दतम्
ਤਪਸ ਅਤੇ ਤਪਸ੍ਯ—ਸ਼ੈਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ, ਇਹ ਦੋ ਰਿਤੂਆਂ—ਤੂੰ ਅਗਨੀ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਸ਼ਲੇਸ਼ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋੜ/ਸੰਯੋਗ) ਹੈਂ। ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕਲਪਿਤ ਹੋਣ; ਆਪਃ (ਜਲ) ਕਲਪਿਤ ਹੋਣ; ਓਸ਼ਧਯਃ (ਔਸ਼ਧੀਆਂ/ਬੂਟੇ) ਕਲਪਿਤ ਹੋਣ; ਅਗਨਯਃ—ਹਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ, ਏਕਵ੍ਰਤ (ਸਵ੍ਰਤ) —ਮੇਰੇ ਜ੍ਯੈਸ਼ਠ੍ਯ (ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯ/ਸਰਵੋਚਤਾ) ਲਈ ਕਲਪਿਤ ਹੋਣ। ਜੋ ਅਗਨੀਆਂ ਏਕਮਨਸ ਹਨ ਅਤੇ ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ—ਉਹ ਸ਼ੈਸ਼ਿਰ-ਹੇਮੰਤ ਰਿਤੂਆਂ ਨੂੰ ਅਭਿਕਲਪਮਾਨ (ਸੁਸੰਯੋਜਿਤ) ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦੇਵ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਭਿਸੰਵਿਸ਼ੰਤਿ (ਆਸ਼੍ਰਯ ਕਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਉਸੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਤ, ਹੇ ਧ੍ਰੁਵਾ, ਤੂੰ ਧ੍ਰੁਵ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾ।
Mantra 58
प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । सूर्य॒स्तेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵਸਪ੍ਰਿਸ਼ਠੇ ਉੱਤੇ, ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਮਤੀ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ) ਕਰਕੇ, ਬਿਠਾਵੇ। ਵਿਸ਼ਵ ਲਈ—ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਯਾਨ ਲਈ—ਤੂੰ ਸਰਵਤ੍ਰ ਜ੍ਯੋਤਿ (ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਦੇ। ਸੂਰਜ ਤੇਰਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਉਸੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਤ, ਹੇ ਧ੍ਰੁਵਾ, ਤੂੰ ਧ੍ਰੁਵ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
Mantra 59
लो॒कं पृ॑ण छि॒द्रं पृ॒णाथो॑ सीद ध्रु॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्योना॑वसीषदन्
ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਰ; ਛਿਦ੍ਰ (ਖਾਲੀ ਥਾਂ) ਨੂੰ ਭਰ; ਫਿਰ, ਹੇ ਧ੍ਰੁਵ (ਅਡੋਲ) ਤੂੰ ਬੈਠ। ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਯੋਨੀ (ਆਸਨ) ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਹੈ।
Mantra 60
ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः
ਉਹ ਚਿਤਰੇ (ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ) ਗਾਂਵਾਂ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਉਸ ਲਈ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ/ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦਾ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਹੈ—ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।
Mantra 61
इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्
ਸਾਰੀਆਂ ਗੀਰਾਂ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ) ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ—ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ; ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਥੀ, ਜਿੱਤ-ਧਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਤਪਤੀ—ਪਤੀ (ਪ੍ਰਭੂ)।
Mantra 62
प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्वयस्था॑त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति
ਵੱਡੇ ਸੰਵਰਨ (ਘੇਰਾ/ਆਵਰਨ) ਵਿਚੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਚਰਾਗਾਹ ਵੱਲ ਦੌੜੇ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹਵਾ ਉਸ ਦੀ ਲੌ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਤਦ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਹ ਕਾਲਾ (ਅੰਧਕਾਰਮਯ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 63
आ॒योष्ट्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑तश्छा॒याया॑ᳪ समु॒द्रस्य॒ हृद॑ये । र॒श्मी॒वतीं॒ भास्व॑ती॒मा या द्यां भास्यापृ॑थि॒वीमोर्व॒न्तरि॑क्षम्
ਆਯੁ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਿਠਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਹੇਠਾਂ ਪੈਂਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ; ਰਸ਼ਮੀਵਤੀ, ਭਾਸਵਤੀ—ਜੋ ਦ੍ਯੌ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪૃਥਿਵੀ ਨੂੰ (ਅਤੇ) ਉਰਵ ਅੰਤਰિક્ષ ਨੂੰ।
Mantra 64
प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ दिवं॑ यच्छ॒ दिवं॑ दृᳪह॒ दिवं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । सूर्य॑स्त्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ (ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ) ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ ਦੇ ਪૃਸ਼ਠ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਵੇ—ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ। ਦਿਵ ਨੂੰ ਧਾਰ; ਦਿਵ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ; ਦਿਵ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਲਈ—ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਣ, ਵਿਆਣ, ਉਦਾਣ ਲਈ; ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਲਈ ਅਤੇ ਚਰਿਤ੍ਰ (ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਗਤੀ/ਆਚਰਨ) ਲਈ। ਸੂਰਜ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀ ਨਾਲ, ਅਤਿ ਸ਼ਾਂਤ ਛਰਦਿਸ਼ਾ (ਰੱਖਿਆ/ਆਸਰਾ) ਨਾਲ ਰੱਖੇ। ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ, ਅੰਗਿਰਸਵਤ, ਧ੍ਰੁਵ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸੀਨ ਹੋਵੋ।
Mantra 65
स॒हस्र॑स्य प्र॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्य प्रति॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्यो॒न्माऽसि॑ साह॒स्रो॒ऽसि स॒हस्रा॑य त्वा
ਤੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਦਾ ਉਨਮਾਨ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣ ਹੈਂ; ਸਹਸ੍ਰ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Frequently Asked Questions
Because Agni is the rite’s living mediator: he turns “hither” through the hymns, carries oblations to the gods, guards the sacrificer, and aligns the yajña with ṛta so that protection and prosperity become effective.
They consecrate vāc and manas for decisive overcoming of obstruction (Vṛtra) and ask for steadfast defenses amid conflict—turning inner resolve into outward success under divine support.
It is the ‘stream of wealth’ current: mantras that channel vasu—cattle, horses, strength, and success—toward the sacrificer, typically on the basis of correct ritual order and devotional alignment rather than mere petition.