Mantra 46
Rishi: Ṛgvedic Agni-hymn lineage (not uniquely fixed here).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
ए॒भिर्नो॑ अर्कै॒र्भवा॑ नो अ॒र्वाङ् स्व॒र्ण ज्योति॑: । अग्ने॒ विश्वे॑भिः सु॒मना॒ अनी॑कैः
Transliteration
ebhír no arkáir bhavā́ no arvā́ṅ svàrṇ jyótiḥ | agne víśvebhiḥ sumánā anī́kaiḥ ||
Translation
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਅਰਕਾਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵੱਲ ਆ; ਸੂਰਜ-ਵਰਗਾ ਜ੍ਯੋਤਿ ਬਣ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਅਨੀਕਾਂ (ਮੁੱਖਾਂ) ਨਾਲ ਸੁਮਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਰਪਾਲ ਰਹਿ।
Padapatha (Word Analysis)
एभिः । नः । अर्कैः । भव । नः । अर्वाङ् । स्वर्ण् । ज्योतिः । अग्ने । विश्वेभिः । सुमनाः । अनीकैः ।
Word by Word
एभिःby/with these
एभिः:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एतद्
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अर्कैःwith hymns/praises
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
भवbe / become
भव:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अर्वाङ्towards us / hither
अर्वाङ्:
अधिकारण (दिशा/गति-निर्देश)
TypeIndeclinable (directional) / Adjective
Rootअर्वाञ्च् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
स्वर्णgolden
स्वर्ण:
विशेषण
TypeAdjective
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
(सम्बोधन/प्रार्थ्य-वस्तु) कर्म-भावेन
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विश्वेभिःwith all
विश्वेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सुमनाःkind-minded, gracious
सुमनाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुमनस् (प्रातिपदिक)
अनीकैःwith faces/hosts (rays, troops)
अनीकैः:
करण
TypeNoun
Rootअनीक (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes