Adhyaya 20
Shukla YajurvedaAdhyaya 2089 Mantras

Adhyaya 20

Royal consecration (Rajasuya) mantras.

← Adhyaya 19Adhyaya 21

Mantras

Mantra 1

क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । मा त्वा॑ हिᳪसी॒न्मा मा॑ हिᳪसीः

ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରର ଯୋନି (ଗର୍ଭସ୍ଥାନ) ଅଟ; ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରର ନାଭି ଅଟ। ତୁମେ ମୋତେ ହିଂସା କରନି; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ହିଂସା ନ କରିବି।

Mantra 2

नि ष॑साद घृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्यास्वा । साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑: । मृ॒त्योः पा॑हि वि॒द्योत्पा॑हि

ଘୃତବ୍ରତ ବରୁଣ ପସ୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସୀନ ହୋଇଛନ୍ତି—ସୁକ୍ରତୁ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ। ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କର; ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଚମକରୁ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 3

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । अ॒श्विनोर्भैष॑ज्येन॒ तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भि षि॑ञ्चामि॒ सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन वी॒र्या॒या॒न्नाद्या॑या॒भि षि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॒ बला॑य श्रियै॒ यश॑से॒ऽभि षि॑ञ्चामि

ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରସବ (ପ୍ରେରଣା) ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରୁଛି—ଅଶ୍ୱିନୌଙ୍କ ବାହୁଦ୍ୱାରା, ପୂଷଣଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା। ଅଶ୍ୱିନୌଙ୍କ ଭୈଷଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ତେଜ ଓ ବ୍ରହ୍ମବର୍ଚ୍ଚସ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରୁଛି; ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଭୈଷଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ବୀର୍ୟ ଓ ଅନ୍ନାଦ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦ୍ୱାରା ବଳ, ଶ୍ରୀ ଓ ଯଶ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରୁଛି।

Mantra 4

को॑ऽसि कत॒मो॒ऽसि॒ कस्मै॑ त्वा॒ काय॑ त्वा । सुश्लो॑क॒ सुम॑ङ्गल॒ सत्य॑राजन्

ତୁମେ କିଏ? ତୁମେ କେଉଁଟି? ତୁମକୁ କାହା ପାଇଁ (ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ) କରାଯାଇଛି? ତୁମକୁ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ (ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ) କରାଯାଇଛି?—ହେ ସୁଶ୍ଲୋକ, ସୁମଙ୍ଗଳ, ସତ୍ୟରାଜନ!

Mantra 5

शिरो॑ मे॒ श्रीर्यशो॒ मुखं॒ त्विषि॒: केशा॑श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो अ॒मृत॑ᳪ स॒म्राट् चक्षु॑र्वि॒राट् श्रोत्र॑म्

ମୋର ଶିର ଶ୍ରୀ (ସୌଭାଗ୍ୟ) ଅଟେ; ମୋର ମୁଖ ଯଶ; କେଶ ଓ ଶ୍ମଶ୍ରୁରେ ତ୍ୱିଷି (ତେଜ) ଅଛି। ମୋର ପ୍ରାଣ ରାଜତ୍ୱ; ଅମୃତତ୍ୱ ସମ୍ରାଟ୍ (ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର); ଚକ୍ଷୁ ବିରାଟ୍ (ବ୍ୟାପକ ଶାସକ-ଶକ୍ତି); ଶ୍ରୋତ୍ର ମୋର।

Mantra 6

जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रं वाङ्महो॒ मनो॑ म॒न्युः स्व॒राड् भाम॑: । मोदा॑: प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि मि॒त्रं मे॒ सह॑:

ମୋର ଜିହ୍ୱା ଭଦ୍ର (ମଙ୍ଗଳ) ଅଟେ; ବାକ୍ ମହତ୍ତ୍ୱ; ମନ ମନ୍ୟୁ (ଉତ୍କଟ ତେଜସ୍ୱୀ ଉତ୍ସାହ) — ସ୍ୱରାଟ୍ (ସ୍ୱୟଂ-ଶାସକ); ଭାମ (ପ୍ରଭା) ମୋର। ମୋଦ ଓ ପ୍ରମୋଦ ଆଙ୍ଗୁଳୀ ଓ ଅଙ୍ଗ ଅଟନ୍ତି; ମିତ୍ର ମୋର ସହ (ବଳ) ଅଟେ।

Mantra 7

बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यᳪ हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य॒म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑

ମୋର ବାହୁ ବଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ର-ଶକ୍ତି) ଅଟେ; ମୋର ହସ୍ତ କର୍ମ ଓ ବୀର୍ୟ ଅଟେ। ଆତ୍ମା କ୍ଷତ୍ର (ଅଧିପତ୍ୟ) ଅଟେ; ମୋର ଉରଃ ମୋର (ତାହାର ଆସନ) ଅଟେ।

Mantra 8

पृ॒ष्ठीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मᳪसौ॑ ग्री॒वाश्च॒ श्रोणी॑ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी॒ विशो॒ मेऽङ्गा॑नि स॒र्वत॑ः ।

ମୋର ପିଠି ରାଷ୍ଟ୍ର; ମୋର ଉଦର ଅନ୍ତରିକ୍ଷ; ମୋର ଖାନ୍ଧ ଓ ମୋର ଗ୍ରୀବା, ଏବଂ ମୋର ଶ୍ରୋଣୀ। ମୋର ଊରୁ, ମୋର ଅରତ୍ନୀ, ମୋର ଜାନୁ—ମୋର ବିଶଃ (ପ୍ରଜା) ସର୍ବଦିଗରେ ମୋର ଅଙ୍ଗ ଅଟେ।

Mantra 9

नाभि॑र्मे चि॒त्तं वि॒ज्ञानं॑ पा॒युर्मेऽप॑चितिर्भ॒सत् । आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे॒ भग॒: सौभा॑ग्यं॒ पस॑: । जङ्घा॑भ्यां प॒द्भ्यां धर्मो॑ऽस्मि वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ।

ମୋର ନାଭି ଚିତ୍ତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ; ମୋର ପାୟୁ ଅପଚିତି—ଭସତ୍ (ଦାହକ-ଶୁଦ୍ଧିକାରକ) ଅଟେ। ମୋର ଆଣ୍ଡୌ ଆନନ୍ଦ ଓ ନନ୍ଦ; ଭଗଃ ମୋର ସୌଭାଗ୍ୟ, ଏବଂ ପସଃ (ପୋଷକ ବଳ) ସମୃଦ୍ଧି। ଜଂଘା ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଧର୍ମ; ବିଶି (ପ୍ରଜାମଧ୍ୟରେ) ରାଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଟେ।

Mantra 11

प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑ तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठाम्या॒त्मन् प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑ तिष्ठामि पु॒ष्टे प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः प्रति॑ तिष्ठामि य॒ज्ञे।। १ ०।। त्र॒या दे॒वा एका॑दश त्रयस्त्रि॒ᳪशाः सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑पुरोहिता दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा ।

କ୍ଷତ୍ରରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଆତ୍ମନରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ପ୍ରାଣମାନଙ୍କରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ପୁଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଯଜ୍ଞରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ॥ ତିନି ଦେବ, ଏକାଦଶ, ଏବଂ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶ—ସୁ-ଆଧସଃ (ଶୁଭ ଦାନବାନ) ଅଟନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି ପୁରୋହିତ; ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ସବେ (ପ୍ରେରଣାରେ) [ମୁଁ ସ୍ଥିର ହୁଏ]। ଦେବମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଅବନ୍ତୁ—ରକ୍ଷା/ସହାୟତା କରନ୍ତୁ।

Mantra 12

प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयै॑र्द्वि॒तीया॑स्तृ॒तीयै॑स्तृ॒तीया॑: स॒त्येन॑ स॒त्यं य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒र्यजू॑ᳪषि॒ साम॑भि॒: सामा॑न्यृ॒ग्भिरृच॑: पुरोऽनुवा॒क्या॒भिः पुरोऽनुवा॒क्या॒ या॒ज्या॒भिर्या॒ज्या॒ वषट्का॒रैर्व॑षट्का॒रा आहु॑तिभि॒राहु॑तयो मे॒ कामा॒न्त्सम॑र्धयन्तु॒ भूः स्वाहा॑ ।

ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱିତୀୟଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିତୀୟ ତୃତୀୟଦ୍ୱାରା, ତୃତୀୟ ତୃତୀୟଦ୍ୱାରା—ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ; ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ; ଯଜୁର୍ଭିଃ ଯଜୂଂଷି (ଯଜୁସ୍-କର୍ମ) ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ସାମଭିଃ ସାମାନି (ସାମଗାନ) ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଋଗ୍ଭିଃ ଋଚଃ (ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର) ସିଦ୍ଧ ହେଉ। ପୁରୋऽନୁବାକ୍ୟାଭିଃ ପୁରୋऽନୁବାକ୍ୟାଃ (ପୂର୍ବ-ଆହ୍ୱାନ) ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଯାଜ୍ୟାଭିଃ ଯାଜ୍ୟାଃ (ଆହୁତି-ମନ୍ତ୍ର) ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ବଷଟ୍କାରୈଃ ବଷଟ୍କାରାଃ ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଆହୁତିଭିଃ ଆହୁତୟଃ ସିଦ୍ଧ ହେଉ। ମୋ କାମମାନଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ଭୂଃ ସ୍ୱାହା॥

Mantra 13

लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॒ त्वङ्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ᳪसं म॒ उप॑नति॒र्वस्वस्थि॑ म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ।

ମୋର ରୋମମାନେ ପ୍ରୟତି (ନିୟମିତ ପ୍ରୟାସ) ଅଟନ୍ତି; ମୋର ତ୍ୱକ୍ ଆନତି (ବିନୟପୂର୍ବକ ନମନ) ଏବଂ ଆଗତି (ସମୀପ ଆଗମନ) ଅଟେ। ମୋର ମାଂସ ଉପନତି (ନିକଟ ଉପସ୍ଥିତି/ସେବା) ଅଟେ; ମୋର ବସ (ଚର୍ବି), ମୋର ଅସ୍ଥି (ହାଡ଼), ମୋର ମଜ୍ଜା—ଆନତି (ବିନୟପୂର୍ବକ ନମନ) ଅଟେ।

Mantra 14

यद्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ହେ ଦେବମାନେ, ଦେବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆମେ ଯେ ଦେବହେଡନ (ଦେବ-ଅପରାଧ) କରିଛୁ—ସେ ସମସ୍ତ ଏନସ (ଦୋଷ) ଓ ସମସ୍ତ ଅହସ (ପାପ) ଠାରୁ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 15

यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त॒मेना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ଦିନେ ହେଉ କି ରାତିରେ, ଯଦି ଆମେ ପାପ କରିଥାଉ—ସେ ସମସ୍ତ ଏନସ (ଦୋଷ) ଓ ସମସ୍ତ ଅହସ (ପାପ) ଠାରୁ ବାୟୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 16

यदि॒ जाग्र॒द्यदि॒ स्वप्न॒ एना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ଯଦି ଜାଗ୍ରତାବସ୍ଥାରେ, ଯଦି ସ୍ୱପ୍ନରେ, ଆମେ ପାପ କରିଥାଉ—ସେ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ, ସେ ସମସ୍ତ ଅଘରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 17

यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यदर्ये॒ यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यं यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि॒ तस्या॑व॒यज॑नमसि

ଗ୍ରାମରେ ଯେ (ପାପ), ଅରଣ୍ୟରେ ଯେ, ସଭାରେ ଯେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେ; ଶୂଦ୍ର ସହ ଯେ, ଆର୍ୟ ସହ ଯେ—ଆମେ ଯେ ଦୋଷ କରିଛୁ; ଏବଂ କାହାରୋ ଏକଙ୍କ ଧର୍ମବିଧାନର ବିରୋଧରେ ଯେ (ଅପରାଧ) କରିଛୁ—ତାହାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ତୁମେ ହେଉ।

Mantra 18

यदापो॑ अ॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च । अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ दे॒वैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽय॒क्ष्यव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि

ଯଦି ଆମେ ଅଘ୍ନ୍ୟା—ଅବଧେୟ ନୁହେଁ ଜଳମାନଙ୍କୁ ‘(ତୁମେ) ବରୁଣ’ ବୋଲି କହି ନିନ୍ଦା କରିଥାଉ, ତେବେ ସେଥିରୁ, ହେ ବରୁଣ, ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର। ତୁମେ ଅବଭୃଥ, ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା, ତଳକୁ ଝାଡ଼ିଦେବାଳା; ଶୁଦ୍ଧ କରି ଅପସାରଣ କର। ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଦୋଷ—ତାହାକୁ ତୁମେ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ନିବାରିଛ; ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଦୋଷ—ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ନିବାରଣ କର। ହେ ଦେବ ପୁରୁରାବ୍ଣ, ରିଷରୁ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 19

स॑मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

ସମୁଦ୍ରରେ ତୋର ହୃଦୟ ଅଛି, ଜଳମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରେ; ଔଷଧୀମାନେ ଓ ଜଳମାନେ ଏକାସାଥି ତୋର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ। ଜଳମାନେ ଆମ ପାଇଁ ସୁମିତ୍ର (ମିତ୍ରଭାବୀ) ହେଉନ୍ତୁ, ଔଷଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁମିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ ଓ ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁ, ତାହା ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୁର୍ମିତ୍ର (ବିରୋଧୀ) ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 20

द्रु॒प॒दादि॑व मुमुचा॒नः स्वि॒न्नः स्ना॒तो मला॑दिव । पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य॒माप॑: शुन्धन्तु मैन॑सः

ଦ୍ରୁପଦ (କାଠର ବନ୍ଧନ)ରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରି, ଘାମରେ ଭିଜିଥିବା ଲୋକ ସ୍ନାନ କରି ମଳିନତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଯେପରି; ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ) ଦ୍ୱାରା ଆଜ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ଯେପରି, ସେପରି ଜଳମାନେ ମୋତେ ଅଶୁଦ୍ଧିରୁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 21

उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्व: पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्

ଆମେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉପରକୁ ଉଠିଛୁ, ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଦେଖୁଛୁ; ଦେବମାର୍ଗରେ ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲୁ—ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ୟୋତି ପାଖକୁ।

Mantra 22

अ॒पो अ॒द्यान्व॑चारिष॒ᳪ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वानग्न॒ आऽग॑मं॒ तं मा॒ सᳪ सृ॑ज॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च

ଆଜି ମୁଁ ଅପଃ (ଜଳ)ଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲି; ସେମାନଙ୍କ ରସରେ ଆମେ ଏକତ୍ର ମିଶିଗଲୁ। ପୟସ୍ୱାନ୍ (ପୋଷଣସମୃଦ୍ଧ) ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ମୁଁ ଆସିଛି; ତୁମେ ମୋତେ ବର୍ଚ୍ଚସ୍ (ତେଜ), ପ୍ରଜା ଓ ଧନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କର।

Mantra 23

एधो॑ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी समु॒षाः समु॒ सूर्य॑: । समु॒ विश्व॑मि॒दं जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒रज्यो॑तिर्भूयासं वि॒भून् कामा॒न् व्य॒श्नवै॒ भूः स्वाहा॑

ତୁମେ ଇଧନ; ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା। ତୁମେ ସମିଧ; ତୁମେ ତେଜ; ମୋ ଭିତରେ ତେଜ ସ୍ଥାପନ କର। ସମ୍ମତିରେ ପୃଥିବୀ ଗତି କରିଛି; ସମ୍ମତିରେ ଉଷାମାନେ; ସମ୍ମତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସମ୍ମତିରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ। ହେ ବୈଶ୍ୱାନର, ମୁଁ ଜ୍ୟୋତିରୂପ ହେଉ; ବିଭୂନ୍ (ପ୍ରଚୁର) କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ। ଭୂଃ ସ୍ୱାହା।

Mantra 24

अ॒भ्या द॑धामि स॒मिध॒मग्ने॑ व्रतपते॒ त्वयि॑ । व्र॒तं च॑ श्र॒द्धां चोपै॑मी॒न्धे त्वा॑ दीक्षि॒तो अ॒हम्

ହେ ଅଗ୍ନେ, ବ୍ରତପତେ! ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ସମିଧ୍ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ମୁଁ ବ୍ରତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି; ଦୀକ୍ଷିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଛି।

Mantra 25

यत्र॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒हाग्निना॑

ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମ ଓ କ୍ଷତ୍ର—ଦୁହେଁ—ଏକମତରେ ସହ ଚାଲନ୍ତି; ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ, ସେହି ପ୍ରଜ୍ଞେୟ ଲୋକ—ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଅଛନ୍ତି।

Mantra 26

यत्रेन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ से॒दिर्न वि॒द्यते॑

ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ—ଦୁହେଁ—ଏକମତରେ ସହ ଚାଲନ୍ତି; ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲୋକ, ସେହି ପ୍ରଜ୍ଞେୟ ଲୋକ—ଯେଉଁଠି ନିଶ୍ଚଳତା (ଜଡତା) ନାହିଁ।

Mantra 27

अ॒ᳪशुना॑ ते अ॒ᳪशुः पृ॑च्यतां॒ परु॑षा॒ परु॑: । ग॒न्धस्ते॒ सोम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तः

ଅଂଶୁନା ତେ ଅଂଶୁଃ ମିଶ୍ରିତ ହେଉ; ସନ୍ଧି ସନ୍ଧି ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଉ। ତୋର ଗନ୍ଧ ସୋମକୁ ମଦ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ କରୁ—ତୋର ରସ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅବ୍ୟୟ।

Mantra 28

सि॒ञ्चन्ति॒ परि॑ षिञ्च॒न्त्युत्सि॑ञ्चन्ति पु॒नन्ति॑ च । सुरा॑यै ब॒भ्र्वै॒ मदे॑ कि॒न्त्वो व॑दति कि॒न्त्वः

ସେମାନେ ଢାଳନ୍ତି, ଚାରିପାଖେ ଢାଳନ୍ତି, ବାହାରକୁ ଢାଳନ୍ତି, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି ମଧ୍ୟ। ଭୂରା ସୁରା ପାଇଁ, ମଦରେ—‘କିନ୍ତୁ କ’ଣ? ସତ୍ୟକୁ ସେ ତୁମକୁ କ’ଣ କହୁଛି? କ’ଣ ନିଶ୍ଚୟ?’

Mantra 29

धा॒नाव॑न्तं कर॒म्भिण॑मपू॒पव॑न्तमु॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ प्रा॒तर्जु॑षस्व नः

ଧାନାବନ୍ତ, କରମ୍ଭିଣ, ଅପୂପବନ୍ତ, ଉକ୍ଥିନ—ଏପରି ତାହାକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାତଃକାଳେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କର।

Mantra 30

बृ॒हदिन्द्रा॑य गायत॒ मरु॑तो वृत्र॒हन्त॑मम् । येन॒ ज्योति॒रज॑नयन्नृता॒वृधो॑ दे॒वं दे॒वाय॒ जागृ॑वि

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମହାନ୍ ସ୍ତୁତି ଗାଅ; ହେ ମରୁତମାନେ, ଅତି ବୃତ୍ରହନ୍ତମ (ବୃତ୍ର-ବଧକ)ଙ୍କୁ ଗାଅ—ଯିଏ ଋତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୟୋତି ଜନ୍ମାଇଲେ; ଦେବ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ଦେବଙ୍କୁ ଗାଅ।

Mantra 31

अध्व॑र्यो॒ अद्रि॑भिः सु॒तᳪ सोमं॑ प॒वित्र॒ आ न॑य । पु॒ना॒हीन्द्रा॑य॒ पात॑वे

ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ପଥରଦ୍ୱାରା ପିଷିତ ସୋମକୁ ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ) ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ତାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କର।

Mantra 32

यो भू॒ताना॒मधि॑पति॒र्यस्मिँ॑ल्लो॒का अधि॑ श्रि॒ताः । य ईशे॑ मह॒तो म॒हाँस्तेन॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हं मयि॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हम्

ଯିଏ ଭୂତମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ଯାହାରେ ଲୋକମାନେ ଆଧାରିତ, ଯିଏ ମହାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ହୋଇ ଶାସନ କରନ୍ତି—ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ; ମୋ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ—ମୁଁ ନିଜେ।

Mantra 33

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्ण॑ ए॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑

ଉପୟାମରେ ଗୃହୀତ ତୁମେ; ଅଶ୍ୱିନ୍‌ଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ! ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ତୁମକୁ! ସୁତ୍ରାମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ତୁମକୁ, ସୁରକ୍ଷକ! ଏହା ତୁମର ଯୋନି (ଆଧାର-ସ୍ଥାନ); ଅଶ୍ୱିନ୍‌ଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ! ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ତୁମକୁ! ସୁତ୍ରାମ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ତୁମକୁ, ସୁରକ୍ଷକ!

Mantra 34

प्रा॒ण॒पा मे॑ अपान॒पाश्च॑क्षु॒ष्पाः श्रो॑त्र॒पाश्च॑ मे । वाचो॑ मे वि॒श्वभे॑षजो॒ मन॑सोऽसि वि॒लाय॑कः

ତୁମେ ମୋ ପ୍ରାଣର ପାଳକ ଓ ଅପାନର ମଧ୍ୟ ପାଳକ; ତୁମେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିର ପାଳକ ଓ ମୋ ଶ୍ରବଣଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟ ପାଳକ। ମୋ ବାଣୀ ପାଇଁ ତୁମେ ବିଶ୍ୱଭେଷଜ—ସର୍ବରୋଗହର ଔଷଧ; ମୋ ମନ ପାଇଁ ତୁମେ ବିଲାୟକ—ବନ୍ଧନ ଶିଥିଳକାରୀ।

Mantra 35

अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि

ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ସରସ୍ୱତୀ ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସୁତ୍ରାମା ଇନ୍ଦ୍ର ଯାହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି—ସେଥିରୁ, ଯଥାବିଧି ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ମୁଁ ଯଥାବିଧି ଆହ୍ୱାନିତ ଭକ୍ଷ୍ୟକୁ ଭୋଗ କରୁଛି।

Mantra 36

समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के पुरो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ᳪशता॒ वज्र॑बाहुर्ज॒घान॑ वृ॒त्रं वि दुरो॑ ववार

ଉଷାମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ—ପୁରୋରୁଚା, ଆଗରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ; ପୂର୍ବକୃତ, ଆଦିକର୍ତ୍ତା; ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ। ତିନି ଦେବଙ୍କ ସହ, ତିରିଶ ସହ, ବଜ୍ରବାହୁ ଵୃତ୍ରକୁ ଜଘାନ କଲେ; ସେ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶାଳଭାବେ ଖୋଲିଦେଲେ।

Mantra 37

नरा॒शᳪस॒: प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑न॒स्तनू॒नपा॒त्प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑र्व॒पावा॒न् मधु॑ना सम॒ञ्जन् हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः

ନରାଶଂସ—ଶୂରବୀର—ମାପି ମାପି, ତନୂନପାତ ଯଜ୍ଞର ଧାମ (ସ୍ଥାନ) ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କରେ। ଗୋମାନଙ୍କ ସହ, ବପା/ସମୃଦ୍ଧି ସହ, ମଧୁଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଦୀପ୍ତ—ପ୍ରଚେତା (ଜ୍ଞାନୀ) ଯଜନ କରେ।

Mantra 38

ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाँ२ अभि॒ष्टिरा॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः । पु॒र॒न्द॒रो गो॑त॒भिद्वज्र॑बाहु॒रा या॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः

ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ, ହରିବାନ୍ (ହରି-ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ), ଆମର ଅଭିଷ୍ଟ ସହାୟ—ହବିଷା ଆହୁତି ଦେଇ, ବଳରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା; ପୁରନ୍ଦର, ଗୋତଭିଦ, ବଜ୍ରବାହୁ—ଯଜ୍ଞକୁ ଆସୁନ୍ତୁ, ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇ, ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 39

जु॒षा॒णो ब॒र्हिर्हरि॑वान् न॒ इन्द्र॑ः प्रा॒चीन॑ᳪ सीदत् प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒प्रथा॒ः प्रथ॑मानᳪ स्यो॒नमा॑दि॒त्यैर॒क्तं वसु॑भिः स॒जोषा॑ः

ହରିବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ହିଷକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୃଥିବୀର ପୂର୍ବ ଦିଗର ପୂର୍ବଭାଗରେ ପୂର୍ବମୁଖ ହୋଇ ବସୁନ୍ତୁ; ବିଶାଳ-ବିସ୍ତୃତ, ଅଗ୍ର, ସ୍ୟୋନ (ସୁଖଦ) ଆସନରେ—ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏକସଙ୍ଗେ ଅଭିଷିକ୍ତ, ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ସଜୋଷା (ସମରସ) ହୋଇ—ବସୁନ୍ତୁ।

Mantra 40

इन्द्रं॒ दुर॑ः कव॒ष्यो धाव॑माना॒ वृषा॑णं यन्तु॒ जन॑यः सु॒पत्नी॑ः । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ वि श्र॑यन्ताᳪ सु॒वीरा॑ वी॒रं प्रथ॑माना॒ महो॑भिः

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଦ୍ୱାରମାନେ—ଦ୍ରୁତ ଧାବିତ ହୋଇ—ବଳବାନ ବୃଷଭ ସଦୃଶ (ଇନ୍ଦ୍ର) ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ସୁପତ୍ନୀ ମାତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ଦେବୀ ଦ୍ୱାରମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ଖୋଲିଯାଆନ୍ତୁ; ସୁବୀର ହୋଇ, ମହାଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ବୀରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ କରନ୍ତୁ।

Mantra 41

उ॒षासा॒नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्तं॒ पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र॑म् । तन्तुं॑ त॒तं पेश॑सा सं॒वय॑न्ती दे॒वानां॑ दे॒वं य॑जतः सुरु॒क्मे

ଉଷା ଓ ରାତ୍ରି—ବୃହତୀ, ମହାନ—କ୍ଷୀରସମୃଦ୍ଧ, ସୁଦୁଘେ—ବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି। ସୁନ୍ଦର କୌଶଳରେ ତାଣିଥିବା ତନ୍ତୁକୁ ବୁଣୁଥିବା, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ ଯଜନୀୟ, ସୁରୁକ୍ମ (ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭୂଷିତ) ଦେବଙ୍କୁ (ସେମାନେ) ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Mantra 42

दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मनु॑षः पुरु॒त्रा होता॑रा॒विन्द्रं॑ प्रथ॒मा सु॒वाचा॑ । मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः

ଦିବ୍ୟ ଦୁଇ ହୋତୃ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ମାପ କରୁଥିବା, ପ୍ରଥମେ ସୁବାଣୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ଧାରେ ମଧୁରତା ସ୍ଥାପନ କରି, ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଚୀନ (ପୂର୍ବମୁଖୀ) ଜ୍ୟୋତିକୁ ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 43

ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑माना॒ इन्द्रं॑ जुषा॒णा जन॑यो॒ न पत्नी॑ः । अच्छि॑न्नं॒ तन्तुं॒ पय॑सा॒ सर॑स्व॒तीडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः

ତିନି ଦେବୀ ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରି—ମାଆମାନଙ୍କ ପରି, ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ପରି—ପୟସା (ପୋଷଣ) ଦ୍ୱାରା ଅଚ୍ଛିନ୍ନ ତନ୍ତୁକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି: ସରସ୍ୱତୀ, ଦେବୀ ଇଡା, ଏବଂ ଭାରତୀ—ବିଶ୍ୱତୂର୍ତ୍ତି (ସର୍ବବିଜୟିନୀ)।

Mantra 44

त्वष्टा॒ दध॒च्छुष्म॒मिन्द्रा॑य॒ वृष्णेऽपा॒कोऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न्वृष॑णं॒ भूरि॑रेता मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान्

ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଷ୍ମ (ବୀର୍ୟ) ଦାନ କରି, ଅପାକ (ଅକ୍ଷୟ) ରହି, ଯଶ ପାଇଁ ଅନେକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ଧାରେ, ଯଜନ କରୁଥିବା ବୃଷଭ—ଭୂରିରେତା (ପ୍ରଚୁର ବୀଜବାନ)—ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରୁ।

Mantra 45

वन॒स्पति॒रव॑सृष्टो॒ न पाशै॒स्त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठरं॑ पृणा॒नः स्वदा॑ति य॒ज्ञं मधु॑ना घृ॒तेन॑

ବନସ୍ପତି—ଯେନେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି—ସ୍ୱୟଂ ଅଭିଷେକ କରୁଥିବା, ଦେବ-ଶମିତୃ ସମ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହବ୍ୟଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଉଦର ପୂରଣ କରି, ମଧୁରତା ଓ ଘୃତରେ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ କରେ।

Mantra 46

स्तो॒काना॒मिन्दुं॒ प्रति॒ शूर॒ इन्द्रो॑ वृषा॒यमा॑णो वृष॒भस्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा॒ मोद॑माना॒: स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्

ସୋମବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ର—ବୃଷଭ ସମ, ବିଜୟୀ ବୃଷଭ—ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି। ଘୃତଛିଟା ଲାଗି, ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ: ସ୍ୱାହା! ଅମୃତ ଦେବମାନେ ପ୍ରମୋଦିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 47

आ या॒त्विन्द्रोऽव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒मद॑स्तु॒ शूर॑: । वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त्

ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ଅବସ (ରକ୍ଷା) ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ—ଏଠାରେ ସ୍ତୁତ—ଶୂର, ସହମଦର ସହଚର। ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ଯାହାଙ୍କ ଅନେକ ଶକ୍ତି ପ୍ରାଚୀନ: ଆକାଶ ସମ ତାଙ୍କ କ୍ଷତ୍ର, ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବଳରେ ଅଧିଭୂତ ହୋଇ, ସମୃଦ୍ଧ ହେଉ।

Mantra 48

आ न॒ इन्द्रो॑ दू॒रादा न॑ आ॒साद॑भिष्टि॒कृदव॑से यासदु॒ग्रः । ओजि॑ष्ठेभिर्नृ॒पति॒र्वज्र॑बाहुः स॒ङ्गे स॒मत्सु॑ तु॒र्वणि॑: पृत॒न्यून्

ଦୂରରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ସହାୟକ, ଉଗ୍ର ଏବଂ ଅଭିଷ୍ଟି-କୃତ୍ ଆମର ଅବସ (ରକ୍ଷା) ପାଇଁ ଆସି ଏଠାରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ। ସର୍ବାଧିକ ବଳଶାଳୀ ଶକ୍ତିମାନ, ନୃପତି, ବଜ୍ରବାହୁ—ସଙ୍ଗେ, ସମତ୍ସୁ (ଯୁଦ୍ଧରେ) ତୁର୍ବଣି (ଅତିବେଗୀ) ହୋଇ—ଶତ୍ରୁ ପୃତନ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ (ଯୁଦ୍ଧକାମୀ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ) ଦମନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 49

आ न॒ इन्द्रो॒ हरि॑भिर्या॒त्वच्छा॑र्वाची॒नोऽव॑से॒ राध॑से च । तिष्ठा॑ति व॒ज्री म॒घवा॑ विर॒प्शीमं य॒ज्ञमनु॑ नो॒ वाज॑सातौ

ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ହରି (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ, ଆମ ସହାୟତା ଓ ଦାନ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ବଜ୍ରଧାରୀ, ମଘବାନ, ଦୂରବ୍ୟାପୀ ଧରଣଶକ୍ତିବାନ, ବଳ ଓ ବିଜୟ-ପୁରସ୍କାର ଲାଭରେ, ଆମ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଅନୁସରି ନିକଟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହୁନ୍ତୁ।

Mantra 50

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्र॒ᳪ हवे॑ – हवे सु॒हव॒ᳪ शूर॒मिन्द्र॑म् । ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्र॑ᳪ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्र॑:

ତ୍ରାତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଅବିତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ହ୍ୱାନ କରୁଛି—ମୁଁ ହ୍ୱାନ କରୁଛି ସୁହବ, ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ। ଶକ୍ର, ପୁରୁହୂତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 51

इन्द्र॑: सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ अवो॑भिः सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम

ସୁତ୍ରାମା, ସ୍ୱବାନ୍ (ନିଜ ବଳରେ ସମୃଦ୍ଧ) ନିଜ ସହାୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ବିଶ୍ୱବେଦା ଇନ୍ଦ୍ର କୃପାଳୁ ଓ ସୁମୃଡୀକ (ମଙ୍ଗଳକାରୀ) ହେଉନ୍ତୁ। ସେ ଦ୍ୱେଷକୁ ପ୍ରତିହତ କରୁନ୍ତୁ, ଅଭୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ସୁବୀର୍ୟ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରାକ୍ରମ)ର ଆମେ ଅଧିପତି ହେଉ।

Mantra 52

तस्य॑ व॒यᳪ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द् द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योतु

ସେ ଯଜ୍ଞିୟ (ପୂଜ୍ୟ)ଙ୍କ ସୁମତିରେ—ହଁ, ଭଦ୍ର ସୌମନସ (ଶୁଭ ମନୋଭାବ)ରେ—ଆମେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଉ। ସେ ସୁତ୍ରାମା, ସ୍ୱବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂରେ—ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହଟାଇଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 53

आ म॒न्द्रैरि॑न्द्र॒ हरि॑भिर्या॒हि म॒यूर॑रोमभिः । मा त्वा॒ के चि॒न्नि य॑म॒न् विं ना पा॒शिनोऽति॒ धन्वे॑व॒ ताँ२ इ॑हि

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହରି (କପିଳ/ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଆସନ୍ତୁ; ମୟୂରରୋମ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୋକ୍ତ୍ର/ସଜ୍ଜା ସହ ଆସନ୍ତୁ। କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ରୋକିନ ପାରୁ; ପାଶିନ (ଫାନ୍ଦା ପକାଉଥିବାମାନଙ୍କୁ) ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଆନ୍ତୁ—ବିଶାଳ ଧନ୍ୱ (ଖୋଲା ମੈଦାନ) ଉପରେ ଯେପରି ପାର ହୁଏ ସେପରି—ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।

Mantra 54

ए॒वेदिन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुं॒ वसि॑ष्ठासो अ॒भ्य॒र्चन्त्य॒र्कैः । स न॑ स्तु॒तो वी॒रव॑द्धातु॒ गोम॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः

ଏଭଳି ବସିଷ୍ଠମାନେ ନିଜ ଅର୍କ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବୃଷଣ, ବଜ୍ରବାହୁ—ଅଭ୍ୟର୍ଚ୍ଚନ କରନ୍ତି। ସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ସେ ଆମକୁ ବୀରବତ୍ ଧନ, ଗୋମତ୍ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏବଂ ତୁମେ ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 55

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट् सु॒तः । दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती॒ सोम॑ᳪ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम्

ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଛି; ଘର୍ମ ତପ୍ତ ହୋଇଛି; ପିଷିତ ସୋମ ବିରାଟ୍—ବ୍ୟାପକ ଅଧିପତି—ହୋଇଛି। ଧେନୁ ସମାନ ସରସ୍ୱତୀ ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ତେଜସ୍ୱୀ ଶୁକ୍ର ସୋମକୁ ଦୋହେ।

Mantra 56

त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒तेऽश्विनो॒भा सर॑स्वती । मध्वा॒ रजा॑ᳪसीन्द्रि॒यमिन्द्रा॑य प॒थिभि॑र्वहान्

ସୋମ ପିଷାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତନୂପା—ଦେହରକ୍ଷକ—ଭିଷଜା (ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତି) ସହିତ, ଅଶ୍ୱିନ ଦ୍ୱୟ ଓ ସରସ୍ୱତୀ: ମଧୁରତା ସହ, ରଜାଂସି (ପ୍ରଦେଶ) ମାଧ୍ୟମରେ, ପଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ବହନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଶକ୍ତିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ।

Mantra 57

इन्द्रा॒येन्दु॒ᳪ सर॑स्वती॒ नरा॒शᳪसे॑न न॒ग्नहु॑म् । अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ भेष॒जं भि॒षजा॑ सु॒ते

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମବିନ୍ଦୁ—ସରସ୍ୱତୀ ନରାଶଂସ ସହିତ ନଗ୍ନହୁ (ନଗ୍ନହୁ) କୁ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ। ଏବଂ ସୋମ ପିଷଣ ସମୟରେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ଭିଷଜା (ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତି) ସହ, ମଧୁମୟ ଭେଷଜ (ଔଷଧ) କୁ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 58

आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य॒म् । इडा॑भिर॒श्विना॒विष॒ᳪ समूर्ज॒ᳪ सᳪ र॒यिं द॑धुः

ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ସରସ୍ୱତୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଶକ୍ତି ଓ ବୀର୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏବଂ ଇଡା-ଅର୍ପଣ ସହ ଅଶ୍ୱିନୌ ବ୍ୟାପକ ରସ, ଊର୍ଜା ଓ ଧନକୁ ଏକସାଥି ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Mantra 59

अ॒श्विना॒ नमु॑चेः सु॒तᳪ सोम॑ᳪ शु॒क्रं प॑रि॒स्रुता॑ । सर॑स्वती॒ तमा ऽभ॑रद्ब॒र्हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे

ଅଶ୍ୱିନୌ ନମୁଚିଠାରୁ ସୁତ ସୋମ—ଶୁକ୍ର, ପରିସ୍ରୁତ (ଭଲଭାବେ ଛାଣା)—ଲାଭ କଲେ। ସରସ୍ୱତୀ ତାହାକୁ ଏଠାକୁ ବର୍ହିଷ ପାଖକୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ଆଣିଲେ।

Mantra 60

क॒व॒ष्यो न॒ व्यच॑स्वतीर॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिश॑: । इन्द्रो॒ न रोद॑सी उ॒भे दु॒हे का॒मान्त्सर॑स्वती

ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ (ଧାରା) ପରି, ଅଶ୍ୱିନ୍‌ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାର ପରି, ଇନ୍ଦ୍ର (ଯେପରି ଉଭୟ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି) ପରି—ସରସ୍ୱତୀ କାମନାମାନଙ୍କୁ (ବରଦାନମାନଙ୍କୁ) ଦୋହି ବାହାର କରନ୍ତି।

Mantra 61

उ॒षासा॒नक्त॑मश्विना॒ दिवेन्द्र॑ सा॒यमि॑न्द्रियैः । स॒ञ्जा॒ना॒ने सु॒पेश॑सा॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या

ଉଷା ଓ ରାତ୍ରିରେ, ହେ ଅଶ୍ୱିନ୍‌ମାନେ; ଦିନେ ଓ ସାୟଂକାଳେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର—(ତୁମ) ଇନ୍ଦ୍ରିୟଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; ସମ୍ମତିରେ, ସୁନ୍ଦର ରୂପଧାରୀ, ତୁମେ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ଏକାସାଥି ଜନ୍ମିତ।

Mantra 62

पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा॑ पा॒हि नक्त॑ᳪ सरस्वति । दैव्या॑ होतारा भिषजा पा॒तमिन्द्र॒ᳪ सचा॑ सु॒ते

ହେ ଅଶ୍ୱିନ୍‌ମାନେ, ଦିନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ରାତିରେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ଦୈବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ, ହେ ଭିଷଜମାନେ, ଚାପିତ (ସୋମ) ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 63

ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा॑ । ती॒व्रं प॑रि॒स्रुता॒ सोम॒मिन्द्रा॑य सुषुवु॒र्मद॑म्

ତିନି ଅଟେ, ତ୍ରିଧା—ସରସ୍ୱତୀ, ଅଶ୍ୱିନୌ, ଭାରତୀ, ଇଳା। ତୀବ୍ର, ସୁପରିସ୍ରୁତ (ଭଲଭାବେ ଛାଣା) ସୋମକୁ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ, ମଦ (ଉଲ୍ଲାସ) ପାଇଁ, ପିଷିଛନ୍ତି।

Mantra 64

अ॒श्विना॑ भेष॒जं मधु॑ भेष॒जं न॒: सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒: श्रिय॑ᳪ रू॒पᳪ-रू॑पमधुः सु॒ते

ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ ଆମ ପାଇଁ ଭେଷଜ (ଔଷଧ) ଅଟନ୍ତି; ମଧୁ ମଧ୍ୟ ଭେଷଜ; ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ (ଆମ ପାଇଁ) ଭେଷଜ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ ଯଶ ଓ ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଦାନ କରିଛନ୍ତି—ସୁତେ (ପିଷିତ ସୋମରେ) ରୂପ ଉପରେ ରୂପ, ମଧୁରତା ସହ।

Mantra 65

ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पति॑: शशमा॒नः प॑रि॒स्रुता॑ । की॒लाल॑म॒श्विभ्यां॒ मधु॑ दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती

ଋତୁଅନୁସାରେ ଇନ୍ଦ୍ର—ବନସ୍ପତିର ଅଧିପତି—ବଳବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇ, ପରିସ୍ରୁତ (ଛାଣା) ଧାରାମାନଙ୍କୁ (ପାନ କରନ୍ତି)। ସରସ୍ୱତୀ, ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଧେନୁ ସମ, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ମିଠା କୀଲାଲ, ମଧୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି।

Mantra 66

गोभि॒र्न सोम॑मश्विना॒ मास॑रेण परि॒स्रुता॑ । सम॑धात॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ स्वाहेन्द्रे॑ सु॒तं मधु॑

ଗୋ-ସଦୃଶ ଧାରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ, ହେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ସୋମ—ମାଷର ସହ ଛାଣା ହୋଇଥିବା—ତୁମେ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ଯଥାବିଧି ସଂଯୋଜନ କରିଛ। ସ୍ୱାହା! ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପିଷିତ ମଧୁର (ସୋମ) ଅର୍ପିତ ହେଉ।

Mantra 67

अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्वसु॑ म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे

ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଇନ୍ଦ୍ରର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଶକ୍ତି ବଢ଼ାଉଥିବା ଏହି ହବିଃ—ସରସ୍ୱତୀ ଧୀ (ପ୍ରଜ୍ଞା) ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଲାଭ କରିଛି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନିଧି, ବସୁ ଓ ମଘ (ଦାନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଅସୁରଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ (ସେ/ସେମାନେ) ଆଣିଛନ୍ତି।

Mantra 68

यम॒श्विना॒ सर॑स्वती ह॒विषेन्द्र॒मव॑र्धयन् । स बि॑भेद व॒लं म॒घं नमु॑चावासु॒रे सचा॑

ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଅଶ୍ୱିନୌ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ହବିଃ ଦ୍ୱାରା ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ସେ (ଇନ୍ଦ୍ର) ବଲକୁ ଭେଦି ମଘ (ଦାନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଲାଭ କଲା; ନମୁଚି ସହ, ଆସୁରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସହଚର୍ଯ୍ୟାରେ (ସେମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ)।

Mantra 69

तमिन्द्रं॑ प॒शव॒: सचा॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । दधा॑ना अ॒भ्य॒नूषत ह॒विषा॑ य॒ज्ञ इ॑न्द्रि॒यैः

ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପଶୁମାନେ (ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ), ଉଭୟ ଅଶ୍ୱିନ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ସହ, ନିଜ ଦାନ ଧାରଣ କରି, ହବିଷା ସହ ସମୀପକୁ ଆସି ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ (ତାଙ୍କୁ) ସ୍ତୁତି କରେ।

Mantra 70

य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः स॑वि॒ता वरु॑णो॒ भग॑: । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑ति॒र्यज॑मानाय सश्चत

ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ସବିତା, ବରୁଣ ଓ ଭଗ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପ୍ରଭୁତ୍ୱଶକ୍ତି) ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି—ସେ ସୁତ୍ରାମା, ହବିଷ୍ପତି (ହବିଷର ଅଧିପତି) ଇନ୍ଦ୍ର ଯଜମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ, ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।

Mantra 71

स॒वि॒ता वरु॑णो दध॒द्यज॑मानाय दा॒शुषे॑ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम्

ସବିତା ଓ ବରୁଣ ଯଜମାନ—ଦାନଶୀଳ ଦାଶୁଷ—ଙ୍କୁ (ସେ ଶକ୍ତି) ଦାନ କରୁନ୍ତୁ; (ଏବଂ) ସୁତ୍ରାମା ଇନ୍ଦ୍ର ନମୁଚିର ବସୁ (ଧନ) ହରଣ କଲେ—ବଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପ୍ରଭୁତ୍ୱ) ମଧ୍ୟ (ହରଣ କଲେ)।

Mantra 72

वरु॑णः क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यं भगे॑न सवि॒ता श्रिय॑म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बलं॒ दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत

ବରୁଣ କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି) ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପ୍ରଭୁତ୍ୱ) ଦିଅନ୍ତୁ; ସବିତା ଭଗ ସହିତ ଶ୍ରୀ (ଐଶ୍ୱର୍ୟ-ଶୋଭା) ଦିଅନ୍ତୁ। ସୁତ୍ରାମା (ଦେବଶକ୍ତିମାନେ) ଯଶ ସହିତ ବଳ ଧାରଣ କରି ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Mantra 73

अ॒श्विना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यमश्वे॑भिर्वी॒र्यं बल॑म् । ह॒विषेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वती॒ यज॑मानमवर्धयन्

ଅଶ୍ୱିନୌ ଗୋମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଶକ୍ତି (ଐଶ୍ୱର୍ୟ) ବଢ଼ାନ୍ତି; ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୀର୍ୟ, ପରାକ୍ରମ ଓ ବଳ। ହବିଷ୍‌ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମହିମାବନ୍ତ କଲେ; ସରସ୍ୱତୀ ଯଜମାନଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ।

Mantra 74

ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा॒ हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा॑ । सर॑स्वती ह॒विष्म॒तीन्द्र॒ कर्म॑सु नोऽवत

ସୁରୂପ ନାସତ୍ୟ ଦୁଇ ବୀର—ହିରଣ୍ୟମୟ ପଥବାହୀ; ଏବଂ ହବିଷ୍ମତୀ ସରସ୍ୱତୀ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର—ଆମ ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ଆମକୁ ସହାୟ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 75

ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा॒ सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तु॒रिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

ସେ ଦୁଇଜଣ—ଭିଷଜ ଭାବେ ସୁକର୍ମଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ସୁଦୁଘା ସରସ୍ୱତୀ; ତଥା ବୃତ୍ରହା ଶତକ୍ରତୁ—ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ପରାକ୍ରମ) ଦାନ କରିଛନ୍ତି।

Mantra 76

यु॒वᳪ सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चावासु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒नाः सर॑स्व॒तीन्द्रं॒ कर्म॑स्वावत

ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଅସୁରର ରୀତିରେ ନମୁଚି ସହ ସୁରା ପାନ କଲ; ଗଭୀରଭାବେ ପାନ କରି—(ଏବଂ) ସରସ୍ୱତୀ—ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସହାୟ କରନ୍ତୁ।

Mantra 77

पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः ।यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक्

ଯେପରି ଦୁଇ ପିତାମାତା ପୁତ୍ରକୁ ସହାୟ କରନ୍ତି, ସେପରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୌ ଦ୍ୱୟ କାବ୍ୟ-କୌଶଳ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସହାୟ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିମାନେ ସହିତ ସୁରା ପାନ କଲ, ହେ ମଘବନ, ସରସ୍ୱତୀ ତୁମକୁ ଆଧାର ଦେଲେ।

Mantra 78

यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः । की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नय॒ चारु॑म॒ग्नये॑

ଯେଉଁଠାରେ ଅଶ୍ୱ, ଋଷଭ-ବୃଷଭ, ଉକ୍ଷଣ-ବଳଦ, ବଶା-ଗାଈ ଓ ମେଷ-ମେଣ୍ଢା—ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା—ଆହୁତିରୂପେ ଅର୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେହି କୀଲାଲ-ମିଶ୍ରଣରେ, ସୋମ-ପୃଷ୍ଠ ଓ ବେଧସ୍ (ବିଧାତା) ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ, ହୃଦୟଦ୍ୱାରା ମନରେ ସୁନ୍ଦର ସଙ୍କଳ୍ପ ଜନ୍ମାଅ।

Mantra 79

अहा॑व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॒ ते स्रु॒ची॒व घृ॒तं च॒म्वी॒व॒ सोम॑: । वा॒ज॒सनि॑ᳪ र॒यिम॒स्मे सु॒वीरं॑ प्रश॒स्तं धे॑हि य॒शसं॑ बृ॒हन्त॑म्

ହେ ଅଗ୍ନେ, ଦିନର ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଯାହାର ମୁଖ ହବିଃ—ସ୍ରୁଚି ଦ୍ୱାରା ଘୃତ, ଚମୂ ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ଯେପରି; ଆମକୁ ବାଜସନି (ବିଜୟ-ପ୍ରଦ) ରୟି, ସୁବୀର (ବୀରସମୃଦ୍ଧ), ପ୍ରଶସ୍ତ, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ବୃହତ୍ ଧନ ପ୍ରଦାନ କର।

Mantra 80

अ॒श्विना॒ तेज॑सा॒ चक्षु॑: प्रा॒णेन॒ सर॑स्वती वी॒र्य॒म् । वा॒चेन्द्रो॒ बले॒नेन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

ଅଶ୍ୱିନୌ ତେଜସା ଚକ୍ଷୁକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରାଣେନ ବୀର୍ୟକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଵାଚା ଓ ବଲେନ ଇନ୍ଦ୍ରାୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ—ଇନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତି (ପ୍ରଭୁତ୍ୱମୟ ପରାକ୍ରମ) ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Mantra 81

गोम॑दू॒ षु णा॑सत्या॒श्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्

ହେ ନାସତ୍ୟାଃ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଗୋମତ୍ ଓ ଅଶ୍ୱବତ୍ ସମ୍ପଦ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସ; ହେ ରୁଦ୍ରାଃ, ମନୁଷ୍ୟର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ରକ୍ଷାକବଚ (ପାଳନୀୟ ସୁରକ୍ଷା) ଦିଅ।

Mantra 82

न यत्परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द्वृषण्वसू । दु॒:शᳪसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः

ହେ ବୃଷଣ୍ୱସୂମାନେ, ଦୁଷ୍ଶଂସକ ମର୍ତ୍ୟ ଶତ୍ରୁ କେହି—ନ ବାହାରୁ, ନ ଭିତରୁ—ତୁମକୁ ଅଧିକ୍ରମ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

Mantra 83

ता न॒ आ वो॑ढमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्

ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ସେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ (ପିଶଙ୍ଗ) ରୂପବତୀ ଧନସମ୍ପଦକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ—ସ୍ଥିର, ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଅବକାଶ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ଖୋଜିଦେବାଳା; ହେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟା, ବରିବୋବିଦ (ଅନୁଗ୍ରହ-ଖୋଜୁଥିବା) ।

Mantra 84

पा॒व॒का न॒: सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः

ପାବକା, ଆମ ସରସ୍ୱତୀ—ବାଜମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ, ବାଜିନୀବତୀ (ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା)—ଧିୟାବସୁ (ପ୍ରେରିତ ଧୀ-ଧନଧାରିଣୀ) ଦେବୀ ଯଜ୍ଞକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 85

चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नां॒ चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती

ସରସ୍ୱତୀ—ସୂନୃତାମାନଙ୍କର ଚୋଦୟିତ୍ରୀ, ସୁମତିମାନଙ୍କର ଚେତନ୍ତୀ—ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି।

Mantra 86

म॒हो अर्ण॒: सर॑स्वती॒ प्र चे॑तयति के॒तुना॑ । धियो॒ विश्वा॒ वि रा॑जति

ମହାନ ପ୍ରବାହରୂପ ସରସ୍ୱତୀ ନିଜ କେତୁ (ଚିହ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ଚେତନ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଧିୟଃ (ପ୍ରେରଣା) କୁ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି।

Mantra 87

इन्द्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यव॑: । अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तास॑:

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚିତ୍ରଭାନୁ (ଦୀପ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ), ଏଠାକୁ ଆସ; ତୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ପିଷ୍ଟ ସୋମପାନ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଛାଣଣୀଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

Mantra 88

इन्द्रा या॑हि धि॒येषि॒तो विप्र॑जूतः सु॒ताव॑तः । उप॒ ब्रह्मा॑णि वा॒घत॑:

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରେରିତ ଧୀ (ପ୍ରଜ୍ଞା) ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ, ବିପ୍ର (ଋଷି)ମାନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ପିଷ୍ଟ ସୋମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସ୍ତୁତିକାର ଯଜମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମମନ୍ତ୍ର (ପ୍ରାର୍ଥନା) ନିକଟକୁ ଏଠାକୁ ଆସ।

Mantra 89

इन्द्रा या॑हि॒ तूतु॑जान॒ उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवः । सु॒ते द॑धिष्व न॒श्चन॑ः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୂତୁଜାନ—ଶୀଘ୍ର ଧାବମାନ—ଏଠାକୁ ଆସ; ହରିବଃ, ବ୍ରହ୍ମାଣି (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରମାନ) ନିକଟକୁ ଆସ। ସୁତ ସୋମରେ ଆମର ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ତୋ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ କର।

Mantra 90

अ॒श्विना॑ पिबतां॒ मधु॒ सर॑स्वत्या स॒जोष॑सा । इन्द्र॑ः सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॑ ॥

ଅଶ୍ୱିନୌ ସରସ୍ୱତୀ ସହ ସଜୋଷା (ଏକମନେ) ରହି ମଧୁ ପାନ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର—ସୁତ୍ରାମା, ବୃତ୍ରହା—ସୋମ୍ୟ ମଧୁରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉନ୍ତୁ।

Frequently Asked Questions

Varuṇa’s enthronement ritualizes ṛta as the seat of power: when the lord of cosmic order is installed in the sacrificial abodes, the sacrificer’s sāmrājya is framed as lawful, stabilizing, and protective rather than coercive.

They align bodily organs and inner faculties—speech, breath, senses, arms, and self—with sacrificial energy and kṣatra, making the ruler/sacrificer internally steady and ritually fit to wield power without disorder.

By consecrating Soma at pressing, reuniting it ‘like with like,’ straining it through the pavitra, and allocating portions through upayāma formulas, the rite produces a purified, correctly apportioned offering that functions as a vehicle of strength, restoration, and divine safeguarding.