Mantra 14
Rishi: Traditionally ascribed within the Vājasaneyin transmission (often treated as Yājñavalkya-lineage in later attribution).
Devata: Agni (as purifier and releaser from enas).
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (prayer-formula; metrical classification varies in ancillary lists).
Samhita Patha (Devanagari)
यद्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः
Transliteration
yád devā́ deva-héḍanaṃ devā́saś cakṛmá vayám | agnír mā́ tásmād énasó víśvān muñcatv áṃhasaḥ ||
Translation
ହେ ଦେବମାନେ, ଦେବମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆମେ ଯେ ଦେବହେଡନ (ଦେବ-ଅପରାଧ) କରିଛୁ—ସେ ସମସ୍ତ ଏନସ (ଦୋଷ) ଓ ସମସ୍ତ ଅହସ (ପାପ) ଠାରୁ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁନ୍ତୁ।
Padapatha (Word Analysis)
यत् । दे॑वाः । देव-हेडनम् । दे॑वाः । चकृ॒म । व॒यम् । अ॒ग्निः । मा॒ । तस्मा॒त् । एन॑सः । विश्वा॑त् । मुञ्चतु । अᳪह॑सः
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवहेडनम्offence/anger against the gods
देवहेडनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव-हेडन (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुषः: देवानां हेडनम्)
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
चकृमाwe have done
चकृमा:
Kartā
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apādāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनसःfrom sin/offence
एनसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
विश्वात्from all
विश्वात्:
Apādāna
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
मुञ्चतुmay (he) release
मुञ्चतु:
Kartā
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
अंहसःfrom distress/sin
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniD
Devas (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes