Sukta 19
Sukta 6.19
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କେବେ ଅକ୍ଷୟ ନ ହେଉଥିବା, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଉପାସକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁହଁ ଫେରାଇ ତାଙ୍କର ବୀରଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ‘ମଦ’ (ବିଜୟୀ ଉତ୍ସାହ/ଉଦ୍ଦୀପନା) ଆଣିଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମୁଦାୟ ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ସନ୍ତାନ-ସନ୍ତତିର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ପାଉ, ଏବଂ ଏକ ପରେ ଏକ ବାଧାକୁ ଜୟ କରୁ।
Mantras
Mantra 1
महाँ इन्द्रो नृवदा चर्षणिप्रा उत द्विबर्हा अमिनः सहोभिः । अस्मद्र्यग्वावृधे वीर्यायोरुः पृथुः सुकृतः कर्तृभिर्भूत् ॥
ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ର—ନୃବଦ (ବୀର-ପ୍ରଶଂସକ) ବଚନ ସହ, ଜନମାନଙ୍କର ପୋଷକ; ଏବଂ ଦ୍ୱିବର୍ହା (ଦ୍ୱିଗୁଣ ମହିମାବାନ) ଭାବେ, ନିଜ ସହସ୍ରେ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ। ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ସେ ବୀର୍ୟ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ: ସେ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, କର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ (କର୍ତୃଭିଃ) ଦ୍ୱାରା ସୁକୃତ, ସୁସଂସ୍କୃତ ହୋଇ।
Mantra 2
इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद्बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । अषाळ्हेन शवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद्यो वावृधे असामि ॥
ଜୟ ପାଇଁ ଧିଷଣା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିଜେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ—ବିଶାଳ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ, ଅଜର, ସଦା ଯୁବା। ଅଜେୟ ଶବସାରେ, ନିରନ୍ତର ତୀବ୍ର ହେଉଥିବା, ସେ ଏମିତି ଯେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅପରିମିତ ବିସ୍ତାରକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
Mantra 3
पृथू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्माँ इन्द्राभ्या ववृत्स्वाजौ ॥
ପ୍ରଶସ୍ତ ହସ୍ତ ଓ ପ୍ରଚୁର କିରଣ ସହ, ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରବଣର ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କର। ଝୁଣ୍ଡ ପରି, ହେ ପଶୁପା, ଗୃହପତି, ଆମକୁ ଘେରି ରଖ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ଆବୃତ କରି ସୁରକ୍ଷା ଦେ।
Mantra 4
तं व इन्द्रं चतिनमस्य शाकैरिह नूनं वाजयन्तो हुवेम । यथा चित्पूर्वे जरितार आसुरनेद्या अनवद्या अरिष्टाः ॥
ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ—ବିବେକୀଙ୍କୁ—ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିସହ, ଏଠି ଏବେଇ, ସମୃଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁ। ପୂର୍ବତନ ଜରିତାମାନେ ଯେପରି ଥିଲେ—ନିନ୍ଦାରହିତ, ନିର୍ଦୋଷ, ଅହତ—ସେପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ ହେଉ।
Mantra 5
धृतव्रतो धनदाः सोमवृद्धः स हि वामस्य वसुनः पुरुक्षुः । सं जग्मिरे पथ्या रायो अस्मिन्त्समुद्रे न सिन्धवो यादमानाः ॥
ଧୃତବ୍ରତ, ଧନଦାତା, ସୋମବୃଦ୍ଧ—ସେଇ ହେଉଛି ବାଞ୍ଛିତ ବସୁର ପୁରୁକ୍ଷୁ (ବିଶାଳ ନିବାସ)। ପଥ୍ୟ ରାୟ ତାହାରେ ଏମିତି ସଂଗତ ହୁଏ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ନଦୀମାନେ—ଅର୍ପଣ କରି କରି ବହି—ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 6
शविष्ठं न आ भर शूर शव ओजिष्ठमोजो अभिभूत उग्रम् । विश्वा द्युम्ना वृष्ण्या मानुषाणामस्मभ्यं दा हरिवो मादयध्यै ॥
ହେ ଶୂର, ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବଶବିଷ୍ଠ ଶବ, ସର୍ବୋଜିଷ୍ଠ ଓଜ—ଅଭିଭୂତ କରୁଥିବା ଉଗ୍ର ବଳ—ଆଣିଦିଅ। ହେ ହରିବଃ, ମାନୁଷମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସମସ୍ତ ବୃଷଣ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆମକୁ ଦାନ କର, ଯେପରି ଆମେ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ମଦିତ ହେବୁ।
Mantra 7
यस्ते मदः पृतनाषाळमृध्र इन्द्र तं न आ भर शूशुवांसम् । येन तोकस्य तनयस्य सातौ मंसीमहि जिगीवांसस्त्वोताः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ଯେ ମଦଃ ପୃତନାଷାଳ, ଅମୃଧ୍ର—ଅଚ୍ୟୁତ—ଏବଂ ଶୂଶୁବାଂସ (ତୀବ୍ର ହୋଇଉଠିଥିବା) ଅଛି, ସେହିଟି ଆମ ପାଇଁ ଆଣିଦିଅ। ତାହାଦ୍ୱାରା ତୋକ ଓ ତନୟର ସାତିରେ ଆମେ ଜୟ ଚାହୁଁ; ତ୍ୱୋତା (ତୋର ରକ୍ଷାରେ) ଆମେ ସଦା ଜିଗୀବାଂସ—ବିଜୟୀ—ରହୁ।
Mantra 8
आ नो भर वृषणं शुष्ममिन्द्र धनस्पृतं शूशुवांसं सुदक्षम् । येन वंसाम पृतनासु शत्रून्तवोतिभिरुत जामीँरजामीन् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଖକୁ ବୃଷଭସଦୃଶ ପରାକ୍ରମ—ଉଗ୍ର ଶୁଷ୍ମ—ଆଣିଦିଅ; ଧନଜୟୀ, ଅଧିକାଧିକ ତୀବ୍ର ହୋଇ ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ, ଏବଂ ସୁଦକ୍ଷ (ସୁଚତୁର) ଏହା। ଯାହାର ବଳରେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ—ତୁମ ସହାୟତାଦ୍ୱାରା—ଏବଂ ବିରୋଧୀ ସଜାତୀୟ ଓ ଅଜାତୀୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିବା।
Mantra 9
आ ते शुष्मो वृषभ एतु पश्चादोत्तरादधरादा पुरस्तात् । आ विश्वतो अभि समेत्वर्वाङिन्द्र द्युम्नं स्वर्वद्धेह्यस्मे ॥
ତୁମ ବୃଷଭସଦୃଶ ଶୁଷ୍ମ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ—ପଛରୁ, ଉପରୁ, ତଳରୁ, ଆଗରୁ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏହା ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆମ ଦିଗକୁ ମୁହାଁ ଫେରାଇ ଆସୁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ୟଲୋକ-ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ଯଶ-ପ୍ରଭା) ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 10
नृवत्त इन्द्र नृतमाभिरूती वंसीमहि वामं श्रोमतेभिः । ईक्षे हि वस्व उभयस्य राजन्धा रत्नं महि स्थूरं बृहन्तम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସର୍ବାଧିକ ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ ସହାୟତାଦ୍ୱାରା ଆମେ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ-ସ୍ତୁତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛିତ ଶ୍ରେୟସ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। କାରଣ, ହେ ବସୁର ରାଜନ, ତୁମେ ଉଭୟ ପ୍ରକାର ଧନକୁ ଦେଖୁଛ; ତେଣୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ମହାରତ୍ନ—ଘନ, ସ୍ଥୂଳ ଓ ବୃହତ—ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 11
मरुत्वन्तं वृषभं वावृधानमकवारिं दिव्यं शासमिन्द्रम् । विश्वासाहमवसे नूतनायोग्रं सहोदामिह तं हुवेम ॥
ଏଠାରେ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ—ମରୁତ୍ୱନ୍ତ, ଶକ୍ତିର ବୃଷଭ, ସଦା ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ; ଆକ୍ରମଣରେ ଅଦୁର୍ବଳ, ଯାହାଙ୍କର ଶାସ (ଆଜ୍ଞା) ଦିବ୍ୟ; ସର୍ବବିଜୟୀ, ନୂତନ ସହାୟକ, ଉଗ୍ର ସହୋଦା (ବଳଦାତା)—ପୋଷଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି କରୁଛୁ।
Mantra 12
जनं वज्रिन्महि चिन्मन्यमानमेभ्यो नृभ्यो रन्धया येष्वस्मि । अधा हि त्वा पृथिव्यां शूरसातौ हवामहे तनये गोष्वप्सु ॥
ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ଯେ ମାନବବଳ ନିଜକୁ ମହାନ ଭାବେ, ସେ ଅହଂକାରୀ ଜନକୁ—ଏହି ଆମ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଅଛି—ଆମ ପାଇଁ ବଶ କର। ତେଣୁ, ହେ ଶୂର, ପୃଥିବୀରେ ଶୂରସାତୌ (ବୀରବିଜୟ) ରେ ଆମେ ତୁମକୁ ହବି କରୁଛୁ—ତନୟ ପାଇଁ, ଗୋ (ପ୍ରକାଶ-କିରଣ) ପାଇଁ, ଏବଂ ଅପ୍ସୁ (ଜଳମାନେ) ପାଇଁ।
Mantra 13
वयं त एभिः पुरुहूत सख्यैः शत्रोःशत्रोरुत्तर इत्स्याम । घ्नन्तो वृत्राण्युभयानि शूर राया मदेम बृहता त्वोताः ॥
ହେ ପୁରୁହୂତ, ତୁମ ଏହି ସଖ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ହେ ଶତ୍ରୁର ଶତ୍ରୁ—ଆମେ ଶତ୍ରୁ ପରେ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ହେବା। ହେ ଶୂର, ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ବୃତ୍ରାଣି (ଅବରୋଧ) କୁ ଘାତ କରି, ତୁମ ବିଶାଳ ରକ୍ଷା ତଳେ, ମହାନ ରାୟା (ସମୃଦ୍ଧି/ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା।
Frequently Asked Questions
It asks Indra for victorious strength and protection—especially the power to overcome enemies and obstacles—along with prosperity and the well-being of children and descendants.
Here “mada” is Indra’s energizing, battle-winning ardor or ecstatic power that makes victory possible and keeps the worshippers resilient and successful.
They refer to child and lineage/offspring. The hymn ties Indra’s victory and protection to stable family continuity and long-term prosperity for the community.
Ask anything about Sukta 19 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.