Sukta 43
Sukta 3.43
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43)
Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)
Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହଭରା ଆହ୍ୱାନ—ସେ ନିଜ ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ସୋମ-ପୀଡନ ସ୍ଥଳକୁ ଆସି, ବିଛାଇଦିଆ ବର୍ହିଷ ଉପରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରିୟ ସହାୟ ଭାବେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ, ବୃତ୍ରହନ୍ତା, ଶକ୍ତି ଓ ଧନର ଅଧିପତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ସେ ରକ୍ଷକ, ରାଜସିକ ନେତା, ଓ ଋଷିତ୍ୱ-ପ୍ରେରକ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ସୂକ୍ତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏକାଧାରେ ଯାଜ୍ଞିକ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପାନ ପାଇଁ ଆକର୍ଷିତ କରି ଯଜ୍ଞକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା) ଓ ଜୀବନମୂଳକ (ବିଜୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ଓ ପ୍ରେରିତ ଦୃଷ୍ଟି ଲାଭ କରିବା) ଅଟେ।
Mantras
Mantra 1
आ याह्यर्वाङुप वन्धुरेष्ठास्तवेदनु प्रदिवः सोमपेयम् । प्रिया सखाया वि मुचोप बर्हिस्त्वामिमे हव्यवाहो हवन्ते ॥
ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଏଠାକୁ ଆସ; ତୋର ନିଜ ରଥାସନ—ବନ୍ଧୁରେଷ୍ଠା—ଉପରେ ଆରୋହଣ କର, ଏବଂ ବିଶାଳ ଦ୍ୟୌର ପଥକୁ ଅନୁସରି ସୋମପେୟକୁ ଆସ। ହେ ପ୍ରିୟ ସଖାମାନେ, ବର୍ହିସ୍ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପସାର; ଏହି ହବ୍ୟବାହମାନେ ତୁମକୁ ଅନ୍ତର୍ୟଜ୍ଞ-ଭୋଜନ ପାଇଁ ଡାକୁଛନ୍ତି।
Mantra 2
आ याहि पूर्वीरति चर्षणीराँ अर्य आशिष उप नो हरिभ्याम् । इमा हि त्वा मतयः स्तोमतष्टा इन्द्र हवन्ते सख्यं जुषाणाः ॥
ଆସ—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅନେକ ଜାତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି; ହେ ଆର୍ୟ (ଉଦାର) ଜନ, ତୋର ହରି (ବୟ୍ ଅଶ୍ୱ) ସହିତ ଆମ ଆଶିଷ-ଆକାଂକ୍ଷା ପାଖକୁ ଆସ। କାରଣ ଏହି ମତିମାନେ—ସ୍ତୋମ ରୂପେ ଗଢ଼ା—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି, ତୁମ ସଖ୍ୟକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଏବଂ ତୁମ ଆନନ୍ଦକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି।
Mantra 3
आ नो यज्ञं नमोवृधं सजोषा इन्द्र देव हरिभिर्याहि तूयम् । अहं हि त्वा मतिभिर्जोहवीमि घृतप्रयाः सधमादे मधूनाम् ॥
ନମସ୍କାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ; ଏକମନେ ଆସ, ହେ ଦେବ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୋର ହରି (କପିଳ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଆସ। କାରଣ ମୁଁ ମନ-ଅର୍ପଣ (ମତି) ଦ୍ୱାରା ତୋତେ ପୁନଃପୁନଃ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ଘୃତପ୍ରୟାଃ, ଘୃତରେ ଦୀପ୍ତ ଅର୍ପଣ ସହ—ମଧୁମୟ ଆନନ୍ଦମାନଙ୍କ ସାଧମାଦରେ।
Mantra 4
आ च त्वामेता वृषणा वहातो हरी सखाया सुधुरा स्वङ्गा । धानावदिन्द्रः सवनं जुषाणः सखा सख्युः शृणवद्वन्दनानि ॥
ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଚର—ହରି ଅଶ୍ୱଦ୍ୱୟ—ସୁଧୁରା, ସୁଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସୁଅଙ୍ଗ, ତୋତେ ଏଠାକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଧାନାବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ସବନ (ସୋମ-ପୀଡନ)କୁ ରୁଚି ସହ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ; ସଖାର ସଖା ଭାବେ ଆମ ବନ୍ଦନା ଶୁଣୁନ୍ତୁ।
Mantra 5
कुविन्मा गोपां करसे जनस्य कुविद्राजानं मघवन्नृजीषिन् । कुविन्म ऋषिं पपिवांसं सुतस्य कुविन्मे वस्वो अमृतस्य शिक्षाः ॥
କି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଜନମାନଙ୍କର ଗୋପା (ରକ୍ଷକ) ହେବ? କି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ, ହେ ମଘବନ, ନୃଜୀଷିନ—ସିଧା ଗତିଶୀଳ ଶକ୍ତିର ଧାରକ—ମୋର ରାଜା ହେବ? କି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୋତେ ଋଷି କରିବ—ସୁତ ସୋମ ପାନ କରିଥିବା ଜଣେ? କି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୋତେ ଅମୃତର ବସୁ—ଅକ୍ଷୟ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି—ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବ?
Mantra 6
आ त्वा बृहन्तो हरयो युजाना अर्वागिन्द्र सधमादो वहन्तु । प्र ये द्विता दिव ऋञ्जन्त्याताः सुसम्मृष्टासो वृषभस्य मूराः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯୁଗରେ ଯୋଜିତ ବଳବାନ କପିଳ ହରି (ଅଶ୍ୱ) ଯଜ୍ଞର ସହ-ମାଦ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଅର୍ବାକ୍—ଆମ ପାଖକୁ—ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ। ଯେମାନେ ଦିବରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଦ୍ୱିଗତି ପଥରେ ଧାଉଛନ୍ତି—ବୃଷଭଙ୍କ ସୁସଂସ୍କୃତ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଶକ୍ତିମାନ—ସେମାନେ ତୁମକୁ ଆମ ହବିଷ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଭାବେ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ।
Mantra 7
इन्द्र पिब वृषधूतस्य वृष्ण आ यं ते श्येन उशते जभार । यस्य मदे च्यावयसि प्र कृष्टीर्यस्य मदे अप गोत्रा ववर्थ ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ବୃଷଭ, ବଳବାନମାନେ ଶୋଧିତ କରିଥିବା ବୃଷଣ ସୋମକୁ ପାନ କର—ଯାହା ଉତ୍ସୁକ ଶ୍ୟେନ (ବାଜ) ତୁମ ପାଇଁ ଆଣିଛି। ଯାହାର ମାଦରେ ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଉଛ; ଯାହାର ମାଦରେ ତୁମେ ଗୋତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ—କିରଣକୁ ବନ୍ଦି କରୁଥିବା ବାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ (ଲୁଚିଥିବା ‘ଗାଈ’ମାନେ)—ଗଡ଼ାଇ ଅପସାରଣ କରିଦେଲ।
Mantra 8
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
ଶୁଭ ଉତ୍ସାହରେ ଆମେ ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷ-ଭାରରେ, ବାଜସାତି—ସମୃଦ୍ଧି-ବିଜୟରେ—ନୃତମ (ସର୍ବାଧିକ ପୁରୁଷାର୍ଥୀ) ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ଆମକୁ ଶୁଣୁଥିବା, ସମରମାନେ ଆମ ଊତି (ସହାୟ) ପାଇଁ ଉଗ୍ର, ବୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଘାତ କରୁଥିବା, ଧନମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଜେତା—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଡାକୁଛୁ।
Inside Sukta 43
How it unfolds
- Where it opens
A direct summons: Indra is called to come toward the sacrificers, ascend his chariot-seat, and arrive at the Soma-drinking; the barhis is spread for him.
- Development
Indra is addressed as intimate ally and invoked for protective, kingly support; the hymn intensifies into personal petitions for inspiration and ‘seerhood’ through Soma.
- Climax
The bold series of ‘kuvit’ questions (e.g., 3.43.5) presses Indra for decisive commitment—protector, king, inspirer, and giver of the ‘riches of the Deathless.’
- Where it settles
The hymn closes with an auspicious, confident collective call to Indra as the fiercest helper in battles, Vṛtra-slayer, and complete conqueror of treasures (3.43.8).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is hailed as Maghavan (bountiful giver), nṛtama (most manly/heroic), ugram (fierce), the slayer of Vṛtra and the champion who comes to the Soma feast on his chariot to accept offerings and grant boons.
- Cosmic functionHe releases obstructed powers (waters/light/wealth), breaks hostile restraints, and establishes victorious order by decisive force allied with ṛta.
- Inner significanceIndra symbolizes awakened will and courageous intelligence that drinks the ‘Soma’ of inspiration, shatters inner inertia and fear (Vṛtra), and wins the ‘riches’ of clarity, vigor, and mastery.
The seer
- Viśvāmitra GāthinaGāthin (Viśvāmitra gotra/tradition) · A royal-turned-seer celebrated for forging powerful Indra hymns and for embodying the Vedic ideal that tapas and insight can transform destiny and status.
Famous verses
ā yāhy arvāṅ
kuvin
śunaṃ huvema
Attributes of the deity
- Soma-drinker and patron of sacrifice
- Vṛtra-slayer (obstruction-breaker)
- Bestower of wealth and victory (vājasāti)
- Fierce protector in battles (samatsu)
- Chariot-borne, swift to be invoked
- Kingly leader and guardian of peoples
Also by this seer
- Major portions of Rig Veda Maṇḍala 3 (many Indra and Agni hymns traditionally ascribed to the Viśvāmitra family)
- Foundational role in transmitting the Viśvāmitra tradition of mantra-craft and royal-sacrificial theology
The rite, step by step
- Prepare the vedi and spread the barhis (sacred grass seat) as Indra’s place.
- Press Soma (suta) and strain it; ready the cups for offering.
- Invoke Indra to come ‘arvāṅ’ (toward us) and mount his chariot-seat; welcome him as friend and ally.
- Offer Soma libations with accompanying mantras; request protection, kingship-like leadership, and gifts.
- Conclude with a communal call for Indra’s hearing and help in contests/battles, affirming his Vṛtra-slaying victory.
Offerings
- Pressed Soma (primary)
- Ghee/clarified butter (customary accompaniment)
- Oblations into the fire as part of the Soma rite (where applicable)
Frequently Asked Questions
It is a Soma-ritual invitation hymn asking Indra to come on his chariot, sit on the barhis, drink Soma, and grant protection, victory, and wealth.
In the Vedic view Soma strengthens Indra’s power and also awakens inspiration in the sacrificers; offering Soma is a way to draw his presence and aid into the rite and life.
Outwardly it praises Indra’s mythic victory over the obstructer; inwardly it points to breaking obstacles—fear, inertia, and blockage—so energy, clarity, and prosperity can flow.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
