Rig Veda 3.43.1: Mandala 3, Sukta 43, Mantra 1

Sukta 3.43

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43)

Devata: Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

आ याह्यर्वाङुप वन्धुरेष्ठास्तवेदनु प्रदिवः सोमपेयम् । प्रिया सखाया वि मुचोप बर्हिस्त्वामिमे हव्यवाहो हवन्ते ॥

Transliteration

ā́ yāhy arvā́ṅ úpa vandhureṣṭhā́s távéd ánu pra-dívaḥ soma-péyam | priyā́ sakhāyā́ ví mucópa bárhis tvā́m imé havya-vā́ho havante ||

Translation

ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଏଠାକୁ ଆସ; ତୋର ନିଜ ରଥାସନ—ବନ୍ଧୁରେଷ୍ଠା—ଉପରେ ଆରୋହଣ କର, ଏବଂ ବିଶାଳ ଦ୍ୟୌର ପଥକୁ ଅନୁସରି ସୋମପେୟକୁ ଆସ। ହେ ପ୍ରିୟ ସଖାମାନେ, ବର୍ହିସ୍ (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପସାର; ଏହି ହବ୍ୟବାହମାନେ ତୁମକୁ ଅନ୍ତର୍ୟଜ୍ଞ-ଭୋଜନ ପାଇଁ ଡାକୁଛନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither; towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• याहि: come; go (hither)!
• याहि: —
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• अर्वाङ्: facing this way; hitherward
• अर्वाङ्: —
• Type: Adjective
• Root: अर्वाञ्च् (प्रातिपदिक)

• उप: near; up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• वन्धुरे: on the seat/bench (of the chariot)
• वन्धुरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: वन्धुर (प्रातिपदिक)

• ष्ठाः: stand; take your place!
• ष्ठाः: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• त्वत्: from you
• त्वत्: Apādāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एत्: this
• एत्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु: after; according to
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• प्रदिवः: of the fore-heaven / of the lofty sky
• प्रदिवः: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: प्रदिव् (प्रातिपदिक)

• सोमपेयं: Soma-drinking; Soma draught
• सोमपेयं: Karma
• Type: Noun
• Root: सोमपेय (प्रातिपदिक)

• प्रियाः: dear; beloved
• प्रियाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• सखायः: friends; companions
• सखायः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• वि: apart; forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• मुच: release; loosen!
• मुच: —
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)

• उप: near; up to
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/निपात)

• बर्हिः: sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमे: these
• इमे: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हव्यवाहः: oblation-bearers (i.e., the priests/fire as carriers of offerings)
• हव्यवाहः: Kartā
• Type: Noun
• Root: हव्यवाह (प्रातिपदिक)

• हवन्ते: they call; they invoke
• हवन्ते: —
• Type: Verb
• Root: ह्वे (धातु; √ह्वा)