Rig Veda 3.39.7: Mandala 3, Sukta 39, Mantra 7

Sukta 3.39

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ज्योतिर्वृणीत तमसो विजानन्नारे स्याम दुरितादभीके । इमा गिरः सोमपाः सोमवृद्ध जुषस्वेन्द्र पुरुतमस्य कारोः ॥

Transliteration

jyótir vṛṇīta támaso vi-jānán nā́re syāma duritā́d abhī́ke | imā́ giraḥ soma-pāḥ soma-vṛddha juṣásvendra puru-támasya kāróḥ ||

Translation

ତମସ୍‌ରୁ ପୃଥକ୍‌ ଚିହ୍ନି ଜ୍ୟୋତିକୁ ଆମେ ବରଣ କରିବା; ଦୁରିତ ନିକଟେ ଚାପି ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ତାହାରୁ ଦୂରେ ରହିବା। ହେ ସୋମପା, ହେ ସୋମବୃଦ୍ଧ, ପୁରୁତମ କର୍ମ କରୁଥିବା ଏହି କାରୁଙ୍କ ଇମା ଗିରଃ—ଏହି ସ୍ତୁତିବାଣୀକୁ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କର।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म (वृणीत) / (वैकल्पिक) कर्म-विशेष्य
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• वृणीत: chooses
• वृणीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणोति ‘choose’)

• तमसः: from darkness
• तमसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• विजानन्: knowing, discerning
• विजानन्: कर्तृ-विशेषण (वृणीत-कर्तुः)
• Type: Verb (participle)
• Root: √ज्ञा (वि + √ज्ञा ‘discern/know’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• आरे: far away
• आरे: अधिकरण (भावार्थे: ‘दूरे’)
• Type: Indeclinable
• Root: आरे (अव्यय)

• स्याम: may we be
• स्याम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस् ‘to be’)

• दुरितात्: from distress/sin
• दुरितात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: दुरित (प्रातिपदिक)

• अभीके: in nearness, close at hand
• अभीके: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (used adverbially)
• Root: अभीक (प्रातिपदिक)

• इमाः: these
• इमाः: कर्म (जुषस्व)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गिरः: songs, hymns
• गिरः: कर्म (जुषस्व) / (वैकल्पिक) कर्तृ (इमाः गिरः) सह
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• सोमपाः: O Soma-drinker
• सोमपाः: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: सोमपा (सोम + पा ‘drinker’) (प्रातिपदिक)

• सोमवृद्ध: O Soma-increased/strengthened
• सोमवृद्ध: सम्बोधन
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सोमवृद्ध (सोम + वृद्ध) (प्रातिपदिक)

• जुषस्व: enjoy/accept
• जुषस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जुष् (जुषते ‘take pleasure in/accept’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पुरुतमस्य: of the most abundant/many
• पुरुतमस्य: सम्बन्ध (कारोः) / (वैकल्पिक) विशेषण-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: पुरुतम (पुरु + तम) (प्रातिपदिक)

• कारोः: of the singer/poet
• कारोः: सम्बन्ध (इमाः गिरः … कारोः)
• Type: Noun
• Root: कारु (प्रातिपदिक)