Sukta 9
Sukta 2.9
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Triṣṭubh
ଏହି ଛଅ-ଶ୍ଲୋକୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସର୍ବଜ୍ଞ ହୋତୃ ଭାବେ ସିଂହାସନାରୂଢ଼ କରାଯାଇଛି—ସେ ପୁରୋହିତ-ଆସନରେ ବସି ଉପାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଶୁଣିବାକୁ, ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ଯଜ୍ଞକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ଅପାୟରୁ ରକ୍ଷା କରି, ଦୀପ୍ତିମୟ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଓ ଧନ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
नि होता होतृषदने विदानस्त्वेषो दीदिवाँ असदत्सुदक्षः । अदब्धव्रतप्रमतिर्वसिष्ठः सहस्रम्भरः शुचिजिह्वो अग्निः ॥
ହୋତା ହୋତୃସଦନରେ—ବିଧିଜ୍ଞ, ସଠିକ୍ ପଥ ଜାଣିଥିବା—ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତୀବ୍ର, ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁଦକ୍ଷ। ଅଦବ୍ଧବ୍ରତ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରମତିର ଧାରକ ବସିଷ୍ଠ—ଶୁଚିଜିହ୍ୱ ଅଗ୍ନି, ସହସ୍ରମ୍ଭର (ହଜାର ଶକ୍ତି ଆଣୁଥିବା)—ଆମ ଭିତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।
Mantra 2
त्वं दूतस्त्वमु नः परस्पास्त्वं वस्य आ वृषभ प्रणेता । अग्ने तोकस्य नस्तने तनूनामप्रयुच्छन्दीद्यद्बोधि गोपाः ॥
ତୁମେ ଦୂତ; ତୁମେ ହିଁ ଆମର ପରସ୍ପା—ଦୂରରୁ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା; ତୁମେ ହିଁ, ବଳର ବୃଷଭ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ପ୍ରଣେତା। ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ତୋକ (ସନ୍ତାନ) ପାଇଁ ଏବଂ ଆମ ତନୂମାନଙ୍କ (ଅସ୍ତିତ୍ୱର) ବିସ୍ତାର ପାଇଁ, ଅପ୍ରୟୁଚ୍ଛନ—ଅବିରତ—ପ୍ରକାଶରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ, ଗୋପା ଭାବେ ଆମ ଭିତରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ।
Mantra 3
विधेम ते परमे जन्मन्नग्ने विधेम स्तोमैरवरे सधस्थे । यस्माद्योनेरुदारिथा यजे तं प्र त्वे हवींषि जुहुरे समिद्धे ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପରମ ଜନ୍ମରେ ଆମେ ତୁମକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସେବା କରିବୁ; ଅବର ସଧସ୍ଥେ—ପ୍ରକଟତାର ନିମ୍ନ ଆସନରେ—ସ୍ତୋମଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସେବା କରିବୁ। ଯେଉଁ ଯୋନିରୁ ତୁମେ ଊର୍ଧ୍ୱ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଛ, ସେହିଠାରେ ଆମେ ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କରୁ; ତେଣୁ ତୁମେ ସମିଦ୍ଧ ହେଲେ, ହବିଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଢାଳାଯାଏ।
Mantra 4
अग्ने यजस्व हविषा यजीयाञ्छ्रुष्टी देष्णमभि गृणीहि राधः । त्वं ह्यसि रयिपती रयीणां त्वं शुक्रस्य वचसो मनोता ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ହବିଷା ସହିତ ଯଜ; ହେ ଯଜନୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି-ଯଜନୀୟ, ଶ୍ରୁଷ୍ଟି ସହ ଦେଷ୍ଣମ୍—ଦାନକୁ—ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଧଃ—ସମୃଦ୍ଧିକୁ—ଅଭି ଗୃଣୀହି, ସ୍ଥିର କର। କାରଣ ତୁମେ ରୟିପତି, ଧନର ଅଧିପତି; ତୁମେ ଶୁକ୍ର ବଚନର ମନୋଥା—ଚିନ୍ତକ ଓ ସିଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା—ଅଟ।
Mantra 5
उभयं ते न क्षीयते वसव्यं दिवेदिवे जायमानस्य दस्म । कृधि क्षुमन्तं जरितारमग्ने कृधि पतिं स्वपत्यस्य रायः ॥
ହେ ଦସ୍ମ—ଅଦ୍ଭୁତକର୍ମା, ତୁମ ଉଭୟ ବସବ୍ୟମ୍—ବସୁରୂପ ଧନ—କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ, ତୁମେ ଦିବେଦିବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ହେ ଅଗ୍ନି, ଜରିତାରକୁ—ସ୍ତୁତିକାରକୁ—କ୍ଷୁମନ୍ତ, ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ କର; ଏବଂ ସ୍ୱପତ୍ୟସ୍ୟ ରାୟଃ—ସୁସନ୍ତତି ଓ ଯଥାର୍ଥ ଅଧିପତ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଧନର—ପତି କର।
Mantra 6
सैनानीकेन सुविदत्रो अस्मे यष्टा देवाँ आयजिष्ठः स्वस्ति । अदब्धो गोपा उत नः परस्पा अग्ने द्युमदुत रेवद्दिदीहि ॥
ହେ ସୁବିଦତ୍ର (ସୁ-ବିଧାତା) ଅଗ୍ନି! ତୁମ ସେନାନୀ-ରୂପ ଅଗ୍ରଗାମିତ୍ୱରେ ଆମ ପାଇଁ ଯଷ୍ଟା ହେଉ—ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଯଜୁଥିବା। ଅଦବ୍ଧ ରହି ଜ୍ୟୋତିମାନଙ୍କର ଗୋପା ଏବଂ ଆମର ପରସ୍ପା (ଦୂରରୁ ରକ୍ଷକ) ମଧ୍ୟ ହେଉ। ହେ ଅଗ୍ନି! ଦ୍ୟୁମତ୍ (ପ୍ରକାଶମୟ) ଓ ରେବତ୍ (ସମୃଦ୍ଧିମୟ) ତେଜରେ ଆମ ଉପରେ ଦିଦୀହି—ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to take his rightful seat as the priest of the sacrifice, carry the offering properly, listen to the worshippers, and grant well-being, protection, and abundance.
Hotṛ means the officiating priest who recites and performs the offering. The hymn treats Agni as the divine priest who knows the correct path of the rite and mediates between humans and the gods.
Along with the outer fire on the altar, it points to an inner fire—clarity, will, and discerning intelligence—through which prayer becomes effective and life gains light and strength.
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
