Sukta 41
Sukta 10.41
Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ଦିବ୍ୟ ଗତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଉଷାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଗମନ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ରଥ ସହିତ, ଏବଂ ପ୍ରଭାତର ସୋମ-ପୀଡନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କ ଶୀଘ୍ର ଆଗମନ। ପ୍ରଭାତକୁ ଏକ ଯଜ୍ଞୀୟ ସୀମାକ୍ଷଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ, ସୁସଂଗଠିତ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ଆଗମନ ଏକତ୍ର ହୁଏ; ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞ ଓ ତାହାର ଗାୟକମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
समानमु त्यं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं त्रिचक्रं सवना गनिग्मतम् । परिज्मानं विदथ्यं सुवृक्तिभिर्वयं व्युष्टा उषसो हवामहे ॥
ସେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଆହ୍ୱାନିତ, ସ୍ତୁତି-ଯୋଗ୍ୟ, ତ୍ରିଚକ୍ର ରଥ—ସବନ (ସୋମ-ପୀଡନ)ମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଗତି କରୁଥିବା—ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ବିଦଥ (ସଭା) ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସୁବୃକ୍ତି (ସୁନ୍ଦର ଗୁଁଥା ଶବ୍ଦ) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବ୍ୟୂଷ୍ଟା (ପ୍ରଭାତେ) ଉଷସମାନଙ୍କୁ—ଜାଗରଣ ପାଇଁ—ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ।
Mantra 2
प्रातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः प्रातर्यावाणं मधुवाहनं रथम् । विशो येन गच्छथो यज्वरीर्नरा कीरेश्चिद्यज्ञं होतृमन्तमश्विना ॥
ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ପ୍ରାତଃୟୁଜ (ପ୍ରଭାତେ ଯୋଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ) ଯୁଗରେ ଆରୋହଣ କର; ପ୍ରାତଃ ଆସୁଥିବା ମଧୁବାହନ (ମଧୁ ବହନକାରୀ) ରଥରେ ଆରୋହଣ କର। ସେଇ ରଥ ଦ୍ୱାରା, ହେ ନରା (ବୀରମାନେ), ତୁମେ ବିଶଃ (ଜନମାନେ) ଓ ଯଜ୍ୱରୀଃ (ଉତ୍ସାହୀ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେ) ମଧ୍ୟରେ ଗମନ କର; ଏବଂ ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଗାୟକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଯଜ୍ଞକୁ ହୋତୃମନ୍ତ (ହୋତୃ-ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ) କରୁଛ।
Mantra 3
अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वा धृतदक्षं दमूनसम् । विप्रस्य वा यत्सवनानि गच्छथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ॥
ମଧୁପାଣି ଓ ସୁହସ୍ତ୍ୟ (କୁଶଳ ହସ୍ତ) ଥିବା ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ହେଉ, କିମ୍ବା ଦୃଢ଼ଦକ୍ଷ ଓ ଗୃହେ ସ୍ଥିରବାସୀ ଅଗ୍ନୀଧ ହେଉ—ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବିପ୍ରଙ୍କ ସବନ-ପୀଡନମାନଙ୍କୁ ଯାଉଛ, ସେତେବେଳେ ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ମଧୁପେୟ (ମଧୁର ରସ) ପାନ କରିବାକୁ।
Frequently Asked Questions
It touches both. The first verse explicitly calls the Dawns (Uṣasaḥ), while the next two verses directly invoke the Aśvins to arrive at dawn for the Soma-pressings.
It is a poetic way to say the Aśvins bring sweetness, delight, and quick help at dawn—especially the joy and potency of Soma offered in the morning rite.
They are key Vedic ritual priests. Naming them ties the prayer to the actual sacrificial setting, emphasizing that the gods should come whenever the pressings and offerings are properly underway.
Ask anything about Sukta 41 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
