Rig Veda 10.41.3: Mandala 10, Sukta 41, Mantra 3

Sukta 10.41

Devata: Aśvinau

Samhita Patha (Devanagari)

अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वा धृतदक्षं दमूनसम् । विप्रस्य वा यत्सवनानि गच्छथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ॥

Transliteration

adhvaryúṃ vā́ mádhu-pāṇiṃ su-hástyam agnídhaṃ vā dhṛtá-dakṣaṃ damū́nasaṃ | víprasya vā́ yát savanā́ni gácchatho 'tá ā́ yātaṃ madhu-péyam aśvinā ||

Translation

ମଧୁପାଣି ଓ ସୁହସ୍ତ୍ୟ (କୁଶଳ ହସ୍ତ) ଥିବା ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ହେଉ, କିମ୍ବା ଦୃଢ଼ଦକ୍ଷ ଓ ଗୃହେ ସ୍ଥିରବାସୀ ଅଗ୍ନୀଧ ହେଉ—ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବିପ୍ରଙ୍କ ସବନ-ପୀଡନମାନଙ୍କୁ ଯାଉଛ, ସେତେବେଳେ ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ମଧୁପେୟ (ମଧୁର ରସ) ପାନ କରିବାକୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध्वर्युम्: the adhvaryu-priest
• अध्वर्युम्: कर्म (गच्छथोः)
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु- (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)

• मधुपाणिम्: honey-handed / having sweet (offering) in hand
• मधुपाणिम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: मधु-पाणि- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• सुहस्त्यम्: with good hands / skilful-handed
• सुहस्त्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-हस्त्य- (प्रातिपदिक; उपसर्ग ‘सु’ + हस्त्य)

• अग्निधम्: the agnidh-priest (fire-kindler)
• अग्निधम्: कर्म (गच्छथोः)
• Type: Noun
• Root: अग्निध- (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)

• धृतदक्षम्: whose skill/ability is firm; steadfastly competent
• धृतदक्षम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: धृत-दक्ष- (प्रातिपदिक; क्त-समास/बहुव्रीहि: ‘धृतः दक्षः यस्य’)

• दमूनसम्: house-abiding; of the household
• दमूनसम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: दमूनस्- (प्रातिपदिक)

• विप्रस्य: of the inspired priest (vipra)
• विप्रस्य: सम्बन्ध (सवनानि)
• Type: Noun
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)

• यत्: when/which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवनानि: pressings; soma-pressings
• सवनानि: कर्म (गच्छथोः)
• Type: Noun
• Root: सवन- (प्रातिपदिक)

• गच्छथोः: you two go
• गच्छथोः: क्रिया (कर्तृ: अश्विना)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• अतः: therefore; from there
• अतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय; तस्मात्-अर्थे)

• आ: hither; towards (us)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• यातम्: come, you two
• यातम्: क्रिया (कर्तृ: अश्विना)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मधुपेयम्: honey-drink; sweet draught
• मधुपेयम्: कर्म/प्रयोजन
• Type: Noun/Adjective
• Root: मधु-पेय- (प्रातिपदिक; कर्मधारय: ‘मधु पेयम्’)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अश्विन्- (प्रातिपदिक)