Adhyaya 50

Verse 1

अतिथिरुवाच । साध्वबालमते बाल कमठैतत्त्वयोच्यते । शरीरलक्षणं श्रोतुं पुनरिच्छामि तद्वद

အတိသီက ပြောသည်—အို ကလေး ကမဋ္ဌ၊ သင်၏ တတ္တဝါအကြောင်း သင်ကြားချက်သည် ရိုးရှင်းသောစိတ်အတွက် သင့်လျော်၏။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လက္ခဏာများကို ထပ်မံကြားလိုသည်၊ ထိုအတိုင်း ပြောပါ။

Verse 2

कमठ उवाच । यथैतद्वेद ब्रह्मांडं शरीरं च तथा शृणु । पादमूलं च पातालं प्रपदं च रसातलम्

ကမဋ္ဌက ပြောသည်—ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ဗြဟ္မာဏ္ဍ (ကမ္ဘာဥ) နှင့် မည်သို့ ကိုက်ညီသနည်း ကြားနာပါ။ ခြေဖဝါးအောက်ခြေသည် ပာတාල၊ ခြေဖဝါးရှေ့ပိုင်းသည် ရသာတාල ဖြစ်၏။

Verse 3

तलातलं तथा गुल्फौ जंघे चास्य महातलम् । जानुनी सुतलं चोरू वितलं चातलं कटिम्

တလာတාලသည် ခြေခေါက်များ ဖြစ်၏၊ သူ၏ ခြေတံများသည် မဟာတාල ဖြစ်၏။ ဒူးများသည် စုတාල၊ ပေါင်များသည် ဝိတාල၊ တင်ပါးခါးပိုင်းသည် အတාල ဖြစ်၏။

Verse 4

नाभिं महीतलं प्राहुर्भुवर्लोकमथोदरम् । उरःस्थलं च स्वर्लोकं महर्ग्रीवा मुखं जनम्

နာဘိကို မြေပြင်လောကဟု ခေါ်ကြ၏။ ဝမ်းဗိုက်သည် ဘုဝရလောက၊ ရင်ဘတ်သည် စွဝရလောက၊ လည်ပင်းသည် မဟရလောက၊ မျက်နှာသည် ဇနလောက ဖြစ်၏။

Verse 5

नेत्रे तपः सत्यलोकं शीर्षदेशं वदंति च । तद्यथा सप्त द्वीपानि पृथिव्यां संस्थितानि च

မျက်စိတို့ကို တပောလောကဟု ဆိုကြပြီး၊ ခေါင်းထိပ်ကို စတျယလောကဟုလည်း ခေါ်ကြ၏။ ထို့အတူ မြေပြင်ပေါ်၌ တည်ရှိသော တိုက်ကြီး ခုနစ်ခုကဲ့သို့—

Verse 6

तथात्र धातवः सप्त नामतस्तान्निबोध मे । त्वगसृङ्मांस मेदोऽस्थिमज्जाशुक्राणि धातवः

ထို့အတူ ဤခန္ဓာ၌ ဓာတု ခုနစ်ပါး ရှိ၏—အမည်အားဖြင့် ငါထံမှ သိလော့။ အရေပြား၊ သွေး၊ အသား၊ အဆီ၊ အရိုး၊ အရိုးမြစ် (marrow) နှင့် သုက်ရည်တို့သည် ဓာတုများ ဖြစ်၏။

Verse 7

अस्थ्नामत्र शतानि स्युस्त्रीणि षष्ट्यधिकानि च । त्रिंशच्छतसहस्राणि नाडीनां कथितानि च

ဤနေရာ၌ အရိုးတို့သည် သုံးရာခြောက်ဆယ် အရေအတွက်ရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။ နာဍီများကိုလည်း သုံးသိန်း ဟု ဖော်ပြထား၏။

Verse 8

षट्पंचाशत्सहस्राणि तथान्यानि नवैव तु । ता वहंति रसं देहे जलं नद्यो यथा भुवि

နာဍီများသည် ငါးသောင်းခြောက်ထောင် ရှိပြီး ထို့ပြင် ကိုးခု ထပ်ရှိ၏။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း ရသ (rasa) ကို သယ်ဆောင်ကြသည်၊ မြေပေါ်ရှိ မြစ်များက ရေကို သယ်ဆောင်သကဲ့သို့။

Verse 9

सार्धाभिस्तिसृभिश्छन्नं समंताद्रोमकोटिभिः । शरीरं स्थूलसूक्ष्माभिर्दृश्यादृश्या हि ताः स्मृताः

ကိုယ်ခန္ဓာသည် အရပ်ရပ်တွင် ဆံပင်သုံးကွဲနှင့် တစ်ဝက်ကောဋိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ ထိုဆံပင်တို့ကို ကြမ်းနှင့် နူးညံ့၊ မြင်ရနှင့် မမြင်ရ ဟူ၍ နှစ်မျိုးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 10

षडंगानि प्रधानानि कथ्यमानानि मे शृणु । द्वौ बाहू सक्थिनी द्वे च मूर्धा जठरमेव च

ငါပြောမည့် အဓိက အင်္ဂါခြောက်ပါးကို နားထောင်လော့။ လက်နှစ်ဖက်၊ ပေါင်နှစ်ဖက်၊ ခေါင်းနှင့် ဝမ်း (ဗိုက်) တို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 11

अंत्राण्यत्र तथा त्रीणि सार्धव्यामत्रयाणि च । त्रिव्यामानि तथा स्त्रीणामाहुर्वेदविदो द्विजाः

ဤနေရာတွင်လည်း အူသည် သုံးခုရှိ၍ အလျား သုံးဗျာမနှင့် တစ်ဝက် ဖြစ်သည်။ မိန်းမတို့အတွက်မူ သုံးဗျာမဟု ဝేదကို သိသော ဒွိဇတို့က ဆိုကြသည်။

Verse 12

ऊर्ध्वनालमधोवक्त्रं हृदि पद्मं प्रकीर्त्यते । हृत्पद्मवामतः प्लीहो दक्षिणे स्यात्तथा यकृत्

နှလုံးအတွင်း၌ ကြာပန်းတစ်ပွင့်ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ၎င်း၏ တံတားသည် အပေါ်သို့တက်၍ ပွင့်ပေါက်သည် အောက်သို့လှည့်နေ၏။ နှလုံးကြာပန်း၏ ဘယ်ဘက်၌ ပလီဟာ (spleen) ရှိပြီး ညာဘက်၌ ယကရစ် (liver) ရှိသည်။

Verse 13

मज्जातो मेदसश्चैव वसायाश्च तथा द्विज । मूत्रस्य चैव पित्तस्य श्लेष्मणः शकृतस्तथा

အို ဒွိဇ၊ (ကိုယ်တွင်းဓာတ်များမှာ) အရိုးခွံအတွင်း မဇ္ဇာ၊ အဆီ (မေဒ) နှင့် ဝသာတို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ဆီး၊ ပိတ္တ (သည်းရည်)၊ သလိပ် (ချွဲ) နှင့် မစင်လည်း ရှိသည်။

Verse 14

रक्तस्य चरमस्यात्र गर्ता द्व्यंजलयः स्मृताः । गेयः प्रवर्तमानास्ते देहं संधारयंत्युत

ဤနေရာ၌ နောက်ဆုံးသွေး၏ သိုလှောင်အပေါက်များကို လက်နှစ်ဖက်အပြည့် (añjali နှစ်ခု) ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထိုသွေးသည် ဆက်လက်စီးဆင်း၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို အမှန်တကယ် ထောက်ပံ့တည်တံ့စေသည်။

Verse 15

सीवन्यश्च तथा सप्त पंच मूर्धानमास्थिताः । एका मेढ्रं गता चैका तथा जिह्वां गता द्विज

စီဝန်ယ (ချုပ်ဆက်ကြော) ခုနစ်ခုရှိပြီး၊ ထိုအနက် ငါးခုသည် ခေါင်း၌ တည်ရှိသည်။ တစ်ခုသည် လိင်အင်္ဂါသို့ သွား၍၊ တစ်ခုသည်လည်း လျှာသို့ သွားသည်၊ အို ဒွိဇ။

Verse 16

नाड्यः सर्वाः प्रवर्तंते नाभिपद्मात्तथात्र च । यासां श्रेष्ठा शिरो याता सुषुम्नेडाऽथ पिंगला

နာဍီအားလုံးသည် ဤနေရာ၌ နာဘိပဒ္မ (ချက်ပန်း) မှ ထွက်ပေါ်၍ ဆက်လက်လှုပ်ရှားကြသည်။ ထိုအနက် ခေါင်းသို့ ရောက်သော အထူးမြတ်ဆုံး နာဍီများမှာ စုရှုမ္နာ၊ အိဋာ၊ ပင်္ဂလာ တို့ဖြစ်သည်။

Verse 17

नासिकाद्वारमासाद्य संस्थिते देहवर्धने । वायुरग्निश्चंद्रमाश्च पंचधा पंचधात्र च

နှာခေါင်းတံခါးသို့ ရောက်လျှင်၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကြီးထွားတည်တံ့မှုအတွက် ထိုနေရာ၌ တည်ရှိနေကြသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ဝါယု၊ အဂ္နိ၊ နှင့် စန္ဒြ (လ) သဘောတရားတို့သည် တစ်ခုချင်းစီ ငါးမျိုးစီဖြင့် လည်ပတ်ကြသည်။

Verse 18

प्राणापानसमानाश्च उदानो व्यान एव च । पंच भेदाः स्मृता वायोः कर्मार्ण्येषां वदंति च

ပရာဏ၊ အပါဏ၊ စမာဏ၊ ဥဒါဏ၊ ဗျာဏ—ဤတို့ကို ဝါယု (အသက်လေ) ၏ ခွဲခြားမှု ငါးမျိုးဟု မှတ်သားကြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ခုချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကိုလည်း သင်ကြားထားကြသည်။

Verse 19

उच्छ्वासश्चैव निःश्वासो ह्यन्नपानप्रवेशनम् । आकंठाच्छीर्षसंस्थास्य प्राणकर्म प्रकीर्तितम्

အသက်ရှူထုတ်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူဝင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် အစာနှင့် ရေသောက်သုံးဝင်ရောက်ခြင်းတို့ကို—လည်ချောင်းမှ ခေါင်းထိ တည်ရာရှိသော ပရာဏ (Prāṇa) ၏ လုပ်ငန်းများဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 20

त्यागो विण्मूत्रशुक्राणां गर्भविस्रवणं तथा । अपानकर्म निर्दिष्टं स्थानमस्य गुदोपरि

အညစ်အကြေး၊ ဆီးနှင့် သုက်ရည်ကို ထုတ်ပယ်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ကိုယ်ဝန်နှင့် ဆက်စပ်သော စီးဆင်းထွက်ခြင်းတို့ကို—အပါန (Apāna) ၏ လုပ်ငန်းဟု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ၎င်း၏ တည်ရာသည် အနောက်ပေါက်အပေါ်ဘက်တွင် ရှိသည်။

Verse 21

समानो धारयत्यन्नं विवेचयति चाप्यथ । रसयंश्चैव चरति सर्वश्रोणिष्ववारितः

သမာန (Samāna) သည် အစာကို အတွင်း၌ ထိန်းထားပြီး၊ ထို့နောက် ၎င်း၏ အနှစ်သာရကို ခွဲခြားကာ ဖြန့်ဝေသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လမ်းကြောင်းအားလုံးတွင် အတားအဆီးမရှိ လှုပ်ရှား၍ အာဟာရရသ (rasa) ကို လည်ပတ်စေသည်။

Verse 22

वाक्प्रवृत्तिप्रदोद्गारे प्रयत्ने सर्वकर्मणाम् । आकंठसुरसंस्थानमुदानस्य प्रकीर्त्यते

ဥဒါန (Udāna) သည် စကားပြောခြင်း၏ အပြင်ဘက်သို့ ထွက်ပေါ်သော လှုပ်ရှားမှုကို ပေးစွမ်းသူဖြစ်ပြီး၊ အစာအိမ်လေထွက်ခြင်း (belching) နှင့် လုပ်ငန်းအားလုံးတွင် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကိုလည်း ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်း၏ တည်ရာကို လည်ချောင်းနှင့် အထက်ပိုင်း၊ နတ်ဘုံဆန်သော ဒေသ (sura) ထိ ပျံ့နှံ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

Verse 23

व्यानो हृदि स्थितो नित्यं तथा देहचरोपि च । धातुवृद्धिप्रदः स्वेदलालोन्मेषनिमेषकृत्

ဗျာန (Vyāna) သည် နှလုံးအတွင်း၌ အမြဲတည်ရှိသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လျှောက်လုံးလည်း လှုပ်ရှားသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာဓာတုများ (dhātu) ကို ကြီးထွားစေပြီး ချွေးထွက်ခြင်း၊ တံတွေးထွက်ခြင်းနှင့် မျက်လုံးဖွင့်ပိတ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 24

पाचको रजकश्चैव साधकालोचकौ तथा । भ्राजकश्च तथा देहे पञ्चधा पावकः स्थितः

ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ အတွင်းမီး (pāvaka) သည် ပုံစံငါးမျိုးဖြင့် တည်ရှိသည်—Pācaka, Rañjaka, Sādhaka, Ālocaka နှင့် Bhrājaka။

Verse 25

पाचकस्तु पचत्यन्नं नित्यं पक्वाशये स्थित । आमाशयस्थोऽपि रसं रंजकः कुरुते त्वसृक्

Pācaka သည် အူအတွင်းတည်၍ အစာကို အမြဲတမ်း ချေဖျက်သည်။ Rañjaka သည် အစာအိမ်ဘက်၌ရှိသော်လည်း rasa ကို သွေးအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသည်။

Verse 26

साधको हृदिसंस्थश्च बुद्ध्याद्युत्साहकारकः । आलोचकश्च दृक्संस्थो रूपदर्शनशक्ति कृत

Sādhaka သည် နှလုံးအတွင်းတည်၍ ဉာဏ်နှင့် အခြားအရာများအတွက် စိတ်အားထက်သန်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ Ālocaka သည် မျက်စိ၌တည်၍ ရုပ်ပုံများကို မြင်နိုင်သော အင်အားကို ပေးသည်။

Verse 27

त्वक्संस्थो भ्राजको देहं भ्राजयेन्निर्मलीकृतः । क्लेदको बोधकश्चैव तर्पणः श्लेष्मणस्तथा

Bhrājaka သည် အသားအရေ၌တည်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို တောက်ပစင်ကြယ်စေသည်။ ထို့အတူ Kledaka, Bodhaka နှင့် Tarpaṇa တို့ကိုလည်း Kapha (śleṣman) ၏ ပုံစံများဟု သင်ကြားထားသည်။

Verse 28

आलंबकस्तथा देहे पंचधा सोम उच्यते । क्लेदकः क्लेदयत्यन्नं नित्यं पक्वाशये स्थितः

ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း Soma သည် လုပ်ဆောင်ပုံ ငါးမျိုးရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ Kledaka ဟူသော စိုစွတ်စေသော သဘောတရားသည် အူကြီး၌ အမြဲတည်၍ အစာကို အစိုဓာတ်ပေးကာ နူးညံ့စေသည်။

Verse 29

बोधको रसनास्थश्च रसानामवबोधकः । शिरःस्थश्चक्षुरादीनां तर्पणात्तर्पणः स्मृतः

«ဗောဓက» သည် လျှာပေါ်၌ တည်၍ အရသာတို့ကို ထင်ရှားစွာ သိမြင်စေသည်။ «တရ္ပဏ» သည် ခေါင်း၌ တည်၍ မျက်စိနှင့် အာရုံအင်္ဂါတို့ကို ကျေနပ်စေကာ အာဟာရပေးသကဲ့သို့ ပံ့ပိုးကြောင်း မှတ်ယူကြသည်။

Verse 30

सर्वसंधिगतश्चैव श्लेष्मणः श्लेष्मकृत्तथा । उरःस्थः सर्वगात्राणि स वै ह्यालंबकः स्थितः

အဆစ်အမြစ်အားလုံးကို လွှမ်းမိုးကာ ချိတ်ဆက်ပေးသော သလိပ် (śleṣman) ကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည့် «အာလမ္ဗက» သည် ရင်ဘတ်၌ တည်၍ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို ထောက်ပံ့၍ တည်ငြိမ်စေသည်။

Verse 31

एवं वाय्वग्निसोमैश्च देहः संधारितस्त्वसौ । आकाशजानि स्रोतांसि तथा कोष्ठविविक्तता

ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ဗာယု၊ အဂ္နိ၊ သောမ တို့ကြောင့် ထိန်းသိမ်းတည်တံ့နေသည်။ အာကာသမှ ကိုယ်တွင်း လမ်းကြောင်းများ (srotas) ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ ထို့မှပင် အတွင်းပိုင်း အကွာအဝေးနှင့် အင်္ဂါအိမ်များ၏ ခွဲခြားသိသာမှုလည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 32

पार्थिवानीह जानीहि घ्राणकेशनखानि च । अस्थीनि धैर्यं गुरुता त्वङ्मांस हृदयं गुदम्

ဤနေရာတွင် “မြေဓာတ်” ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို သိမှတ်လော့—နှာခေါင်း၊ ဆံပင်၊ လက်သည်း/ခြေသည်း၊ အရိုးများ၊ ခိုင်မာမှုနှင့် အလေးချိန်၊ အသားအရေနှင့် အသား၊ ထို့ပြင် နှလုံးနှင့် ဂုဒ် (အနောက်ပေါက်) တို့ဖြစ်သည်။

Verse 33

नाभिर्मेदो यकृन्मज्जा अंत्रमामाशयः शिरा । स्नायुः पक्वाशयश्चैव प्राहुर्वेदविदो द्विजाः

နာဘိ (ချက်), အဆီ, အသည်း, အရိုးတွင်းမြစ်, အူများ, အစာအိမ်နှင့် သွေးကြောများ၊ ထို့ပြင် ကြောကြိုးများနှင့် အူကြီးတို့ကိုလည်း—ဤသို့ ဝေဒကို သိမြင်သော ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏတို့က ဆိုကြသည်။

Verse 34

नेत्रयोर्मडलं शुक्लं कफाद्भवति पैतृकम् । कृष्णं च मण्डलं वातात्तथा भवति मातृकम्

မျက်စိ၌ အဖြူရောင်ဝိုင်းသည် ကဖ (Kapha) မှ ဖြစ်ပေါ်၍ ဖခင်ဘက်မှ အရင်းအမြစ်ဟု ဆိုကြသည်။ အမည်းရောင်ဝိုင်းသည် ဝါတ (Vāta) မှ ဖြစ်ပေါ်၍ မိခင်ဘက်မှ အရင်းအမြစ်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။

Verse 35

पक्ष्ममण्डलमेकं तु द्वितीयं चर्ममण्डलम् । शुक्लं तृतीयं कथित चतुर्थं कृष्णमण्डलम्

ပထမဝိုင်းမှာ မျက်တောင်ဝိုင်း ဖြစ်၏။ ဒုတိယဝိုင်းမှာ အသားအရေဝိုင်း ဖြစ်၏။ တတိယဝိုင်းကို အဖြူဝိုင်းဟု ဆိုကြပြီး စတုတ္ထဝိုင်းကို အမည်းဝိုင်းဟု ဆိုကြသည်။

Verse 36

दृङ्मण्डलं पंचमं तु नेत्रं स्यात्पंचमण्डलम् । अपरे नेत्रभागे द्वे उपांगोऽपांग एव च

မြင်ခြင်းဝိုင်း (dṛṅ-maṇḍala) သည် ပဉ္စမ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မျက်စိတွင် ဝိုင်းငါးခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် အခြားသူတို့က မျက်စိ၏ အပိုင်းနှစ်ခု ထပ်ရှိသည်ဟု ဆိုပြီး၊ အူပါင်ဂ (upāṅga) နှင့် အပါင်ဂ (apāṅga) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 37

उपांगो नेत्रपर्यंतो नासा मूलमपांगकः । वृषणौ च तथा प्रोक्तौ मेदोसृक्कफमांसकौ

အူပါင်ဂ (upāṅga) သည် မျက်စိအနားသို့ တိုင်အောင် ကျယ်ပြန့်၏။ အပါင်ဂ (apāṅga) သည် နှာခေါင်းအမြစ်၌ ရှိ၏။ ထို့အပြင် အင်္ဂါနှစ်လုံး (ဝృషဏ) ကိုလည်း အဆီ၊ သွေး၊ ကဖ (Kapha) နှင့် အသားတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 38

असृङ्मांसमयी जिह्वा सर्वेषामेव देहिनाम् । हस्तयोरोष्ठयोर्मेढ्रे ग्रीवायां षट् च कूर्चकाः

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးတွင် လျှာသည် သွေးနှင့် အသားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ပြင် လက်နှစ်ဖက်၊ နှုတ်ခမ်း၊ မျိုးပွားအင်္ဂါနှင့် လည်ပင်းတို့၌ «ကူးရ္စက» (kūrcaka) ဟု ခေါ်သော အစုအဖွဲ့/ကြောအဖု ခြောက်ခု ရှိသည်။

Verse 39

एवमत्र स्थिते जीवो देहेऽस्मिन्सप्तसप्तके । पंचविंशतिको व्याप्य देहं वासोऽस्य मूर्धनि

ဤသို့ အနေအထား၌ ဂျီဝ (အသက်ဝိညာဉ်) သည် «ခုနစ်-ခုနစ်» အစုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤကိုယ်ခန္ဓာ၌ နေထိုင်၏။ အခြေခံတတ္တဝ ၂၅ ပါး၏ သဘောဖြစ်၍ ကိုယ်တစ်လုံးလုံးကို လွှမ်းမိုးသော်လည်း ၎င်း၏ အာသနသည် ခေါင်းပေါ်၌ ရှိ၏။

Verse 40

त्वगसृग्मांसमित्याहुस्त्रिकं मातृसमुद्भवम् । मेदोमज्जास्थिकं प्रोक्तं पितृजं षट्च कौशिकम्

အရေပြား၊ သွေး၊ အသား—ဤသုံးပါးကို မိခင်မှ ပေါက်ဖွားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ အဆီ၊ အရိုးမြစ် (marrow)၊ အရိုးတို့ကို ဖခင်မှ ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာကြ၏။ ထို့ပြင် «kauśika» ဟူသော ခြောက်ပါးအစုကိုလည်း ထိုနည်းတူ ဆိုထား၏။

Verse 41

एवं भूतमयं देहं पंचभूतसमुद्भवैः । अन्नैर्यथा वृद्धिमेति तदहं वर्णयामि ते

ဤသို့ ဓာတ်ဘူတများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် မဟာဘူတ ငါးပါးမှ ပေါက်ဖွားသော အာဟာရတို့ကြောင့် ကြီးထွားလာ၏။ ထိုကြီးထွားပုံကို သင်အား ငါ ရှင်းလင်းဖော်ပြမည်။

Verse 42

तदन्नं पिण्डकवलैर्ग्रासैर्भुक्तं च देहिभिः । पूर्वं स्थूलाशये वायुः प्राणः प्रकुरुते द्विधा

ထိုအာဟာရကို ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့က အလုံးအခဲ၊ အလုတ်အခဲဖြင့် စားသုံးသောအခါ ပထမဦးစွာ အကြမ်းအစာအိမ်သို့ ရောက်၏။ ထိုနေရာ၌ အသက်လေ «ပရာဏ» သည် ၎င်းအပေါ် နှစ်မျိုးသဘောဖြင့် လုပ်ဆောင်၏။

Verse 43

संप्रविश्यान्नमध्ये तु पृथगन्नपृथग्जलम् । अग्नेरूर्ध्वं जलं स्थाप्य तदन्नं तज्जलोपरि

၎င်းသည် အစာအစုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ အစာနှင့် ရေကို ခွဲခြားပေး၏။ အစာချေမီး (အဂ္နိ) အပေါ်၌ ရေကို တင်ထားပြီး ထိုရေအပေါ်၌ အစာကို တင်ထား၏။

Verse 44

जलस्याधः स्वयं प्राणः स्थित्वाग्निं धमते शनैः । वायुना धम्यमानोग्निरत्युष्णं कुरुते जलम्

ရေအောက်၌ ပရာဏ (Prāṇa) ကိုယ်တိုင် တည်ရှိ၍ အစာချေမီး (အဂ္နိ) ကို ဖြည်းဖြည်း လေဖြင့် ပန်ကာကဲ့သို့ လှုပ်နှိုးပေးသည်။ လေကြောင့် လှုပ်နှိုးခံရသော မီးသည် ရေကို အလွန်ပူစေသည်။

Verse 45

तदन्नमुष्णतोयेन समंतात्पच्यते पुनः । द्विधा भवति तत्पक्वं पृथक्किट्टं पृथग्रसम्

ထိုအစာကို ပူသောရေက အနှံ့အပြားမှ ချက်ပြုတ်ပေးသည်။ ချေပြီးနောက် ထိုအစာသည် နှစ်မျိုးဖြစ်လာသည်—အမှိုက်အညစ် (kiṭṭa) သီးသန့်နှင့် အာဟာရရည် (rasa) သီးသန့်။

Verse 46

मलैर्द्वादशभिः किट्टं भिन्नं देहाद्बहिर्व्रजेत् । कर्णाक्षिनासिकाजिह्वादताः शिश्नं गुदं नखाः

အမှိုက်အညစ်အပိုင်းသည် အညစ်အကြေး ဆယ့်နှစ်မျိုးအဖြစ် ခွဲခြားကာ ကိုယ်ခန္ဓာမှ အပြင်သို့ ထွက်သွားသည်။ ထိုအရာများမှာ နား၊ မျက်စိ၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ သွား၊ လိင်အင်္ဂါ၊ အနောက်ပေါက်နှင့် လက်သည်းတို့ ဖြစ်သည်။

Verse 47

रोमकूपाणि चैव स्युर्द्वादशैते मलाश्रयाः । हृत्पद्मप्रतिबद्धाश्च सर्वा नाड्यः समंततः

အမွှေးပေါက်များလည်း ထိုအထဲတွင် ပါဝင်သည်—ဤဆယ့်နှစ်ပါးသည် အညစ်အကြေးတို့၏ အခြေခံနေရာများ ဖြစ်သည်။ နှလုံးပဒ္မနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော နာဍီ (nāḍī) များအားလုံးသည် အနှံ့အပြားသို့ ပျံ့နှံ့နေသည်။

Verse 48

तासां मुखेषु तं सूक्ष्मं व्यानः स्थापयते रसम् । रसेन तेन ता नाडीः समानः पूरयेत्पुनः

ထိုနာဍီတို့၏ ပါးစပ် (အဖွင့်) များအတွင်း၌ ဝျာန (Vyāna) သည် သေးငယ်သိမ်မွေ့သော အာဟာရရည် (rasa) ကို တည်စေသည်။ ထို rasa ကြောင့် စမာန (Samāna) သည် နာဍီများကို ထပ်မံဖြည့်တင်းကာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အတွင်းလှည့်ပတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းသည်။

Verse 49

ततः प्रयांति संपूर्णास्ताश्च देहं समंततः । ततः स नाडिमध्यस्थो रञ्जकेनोष्मणा रसः

ထို့နောက် ပြည့်ဝသော ထိုပြွန်များသည် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားကြသည်။ ထို့နောက် နာဒီများအတွင်းရှိ ရသသည် အရောင်ဆိုးသော အပူဓာတ်၏ ပြုပြင်မှုကို ခံရသည်။

Verse 50

पच्यते पच्यमानस्तु रुधिरत्वं भजेत्पुनः । ततस्त्वग्लोमकेशाश्च मांसं स्नायु शिरास्थि च

ချက်ပြုတ် (အသွင်ပြောင်း) လိုက်သောအခါ ၎င်းသည် သွေးအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။ ထိုမှတဆင့် အရေပြား၊ ကိုယ်မွေးနှင့် ဆံပင်၊ အသား၊ အကြော၊ သွေးကြောနှင့် အရိုးတို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 51

नखा मज्जा खवैमल्यं शुक्रवृद्धिः क्रमाद्भवेत् । एवं द्वादशधान्नस्य परिणामः प्रकीर्त्यते

လက်သည်းများ၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ၊ ခန္ဓာကိုယ် အခေါင်းပေါက်များ သန့်စင်ခြင်းနှင့် သုက်ရည် တိုးပွားခြင်းတို့သည် အစဉ်အတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဤသို့ဖြင့် အစာ၏ ဆယ့်နှစ်ပါးသော အသွင်ပြောင်းခြင်းကို ဟောကြားတော်မူ၏။

Verse 52

एवमेतद्विनिष्पन्नं शरीरं पुण्यहेतवे । यथैव स्यंदनः शुभ्रो भारसंवाहनाय च

ထို့ကြောင့် ဤခန္ဓာကိုယ်သည် အပြည့်အဝ ဖွဲ့စည်းပြီးသည်နှင့် ကုသိုလ်၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်သည်။ သန့်ရှင်းပြီး ကောင်းမွန်သော ရထားသည် ဝန်ကို သယ်ဆောင်ရန် တည်ရှိသကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်သည်လည်း ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော ကြိုးပမ်းမှုအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 53

तैलाभ्यंगादिभिर्यत्नैर्बहुभिः पाल्यते न चेत् । किं कृत्यं साध्यते तेन यदि भारं वहेन्न हि

ရထားတစ်စီးကို ဆီထည့်ခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့သော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများစွာဖြင့် မထိန်းသိမ်းပါက ၎င်းသည် ဝန်ကိုပင် မထမ်းနိုင်လျှင် ၎င်းဖြင့် မည်သည့်အလုပ်ကို ပြီးမြောက်နိုင်မည်နည်း။

Verse 54

एवमेतेन देहेन किं कृत्यं भोजनोत्तमैः । वर्धितेन न चेत्पुण्यं कुरुते पशुवच्च तत्

ဤသို့ပင်၊ အကောင်းဆုံးအစားအစာများဖြင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းသည် အဘယ်အကျိုးရှိသနည်း။ ထိုသို့ကြီးထွားလာသော်လည်း ကုသိုလ်မပြုဘဲ တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ နေထိုင်လျှင်။

Verse 55

भवंति चात्र श्लोकाः । यस्मिन्काले च देशे च वयसा यादृशेन च । कृतं शुभाशुभं कर्म तत्तथा तेन भुज्यते

ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ သင်ခန်းစာကို စုစည်းသည့် ဂါထာများရှိသည်။ အချိန်မည်သို့၊ နေရာမည်သို့၊ အသက်အရွယ်မည်သို့ဖြစ်စေ ကောင်းမကောင်း ကမ္မကို ပြုလုပ်လျှင် ထိုကမ္မ၏အကျိုးကို ထိုသို့တူညီစွာ ခံစားရသည်။

Verse 56

तस्मात्सदा शुभं कार्यमविच्छिन्नसुखार्थिभिः । विच्छिद्यंतेऽन्यथा भोगा ग्रीष्मे कुसरितो यथा

ထို့ကြောင့် မပြတ်မလပ်သော သုခကို လိုလားသူတို့သည် အမြဲတမ်း ကောင်းမှုကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ မဟုတ်လျှင် အပျော်အပါးတို့သည် နွေရာသီ၌ ရေစီးသေးသေးများ ခြောက်သွေ့သကဲ့သို့ ပြတ်တောက်သွားမည်။

Verse 57

यस्मात्पापेन दुःखानि तीव्राणि सुबहून्यपि । तस्मात्पापं न कर्तव्यमात्मपीडाकरं हि तत्

အပြစ်ကြောင့် ပြင်းထန်သော ဒုက္ခများ များစွာ ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ထို့ကြောင့် အပြစ်ကို မပြုသင့်။ အကြောင်းမူကား ထိုသည် မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းပန်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 58

एवं ते वर्णितः साधो प्रश्नोऽयं शक्तितो मया । यथा संजायते प्राणी यथा शृणु प्रलीयते

ဤသို့ပင်၊ အို သာဓုရေ၊ ဤမေးခွန်းကို ငါ့စွမ်းအားအတိုင်း သင်အား ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ—အသက်ရှိသတ္တဝါ မည်သို့ မွေးဖွားလာသည်ကို။ ယခုလည်း မည်သို့ ပျက်လဲ (သေဆုံးလဲ) ကို နားထောင်လော့။

Verse 59

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे संप्राप्ते मरणे नृणाम् । स्वकर्मवशगो देही कृष्यते यमकिंकरैः

အသက်တာအရွယ်နှင့် ထောက်ပံ့သော ကမ္မကုန်ဆုံး၍ သေခြင်းရောက်လာသော်၊ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည် မိမိကမ္မ၏အာဏာအောက်တွင် ယမမင်း၏အမှုထမ်းတို့က ဆွဲခေါ်ယူသွားသည်။

Verse 60

पंचतन्मात्रसहितः समनोबुद्ध्यहंकृतिः । पुण्यपापमयैः पाशैर्बद्धो जीवस्त्यजे द्वपुः

တန်မာထရားငါးပါးနှင့်အတူ စိတ်၊ ဉာဏ်၊ အဟင်္ကာရတို့ပါဝင်သော ဇီဝသည် ပုဏ္ဏ-ပါပဖြစ်သော ကြိုးပတ်များဖြင့် ချည်နှောင်ခံရပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သည်။

Verse 61

शीर्ष्णश्च सप्तभिश्छिद्रैर्निर्गच्छेत्पुण्यकर्मणाम् । अधश्च पापिनां यांति योगिनां ब्रह्मरंध्रतः

ကုသိုလ်ကမ္မရှိသူတို့သည် ခေါင်းပေါ်ရှိ အပေါက်ခုနစ်ပေါက်မှ ထွက်ခွာကြ၏။ အပြစ်ရှိသူတို့သည် အောက်သို့ ဆင်းသွားကြ၏။ ယောဂီတို့မူ ဘြဟ္မရန္ဓရ (Brahmarandhra) မှ ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 62

तत्क्षणात्सोऽथ गृह्णाति शारीरं चातिवाहिकम् । अंगुष्ठपर्वमात्रं तु स्वप्राणैरेव निर्मितम्

ထိုခဏချင်း၌ပင် ၎င်းသည် ‘အတိဝါဟိက’ ဟုခေါ်သော သယ်ဆောင်ရာ ကိုယ်ခန္ဓာကို ယူဆောင်သည်။ ၎င်း၏အရွယ်မှာ လက်မအဆစ်တစ်ဆစ်မျှသာဖြစ်ပြီး မိမိ၏ပရాణအားများမှသာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။

Verse 63

ततस्तस्मिन्स्थितं जीवं देहे यमभटास्तदा । बद्ध्वा नयंति मार्गेण याम्येनाति यथाबलम्

ထို့နောက် ယမမင်း၏စစ်သားတို့သည် ထိုကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်နေသော ဇီဝကို တွေ့လျှင် ချည်နှောင်ကာ ယမ၏လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုအပ်သလောက် အင်အားသုံး၍ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။

Verse 64

तप्तांबरीषतुल्येन अयोगुडनिभेन च । प्रतप्तसिकतेनापि ताम्रपात्रनिभेन च

ထိုလမ်းခရီး၌ သူသည် ဒုက္ခခံရ၏—မီးလောင်သံတုံးကြီးဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသကဲ့သို့၊ သံတုံးပူနီတုံးကဲ့သို့၊ ပူလောင်သော သဲကဲ့သို့၊ အပူတင်ထားသော ကြေးအိုးကဲ့သို့။

Verse 65

षडशीतिसहस्राणि योजनानां महीतलात् । कृष्यमाणो यमपुरीं नीयते पापकृद्भटैः

မြေပြင်မှ ယောဇနာ ရှစ်သောင်းခြောက်ထောင်အကွာအဝေးအထိ ဆွဲငင်ခံရပြီး၊ အပြစ်ပြုသူကို ယမ၏မြို့သို့ ယမတမန်တို့က ခေါ်ဆောင်သွားကြ၏။

Verse 66

क्वचिच्छीतं महादुर्गमन्धकारं क्वचिन्महत् । अग्निसंस्पर्शवदनैः काककाकोलजंबुकैः

တချို့နေရာ၌ အအေးခဲလှ၏၊ တချို့နေရာ၌ မဖြတ်ကျော်နိုင်သော အမှောင်ကြီးလှ၏—မီးထိသကဲ့သို့ ပါးစပ်ရှိသော ကျီး၊ ကျီးနက်နှင့် မြေခွေးတို့က တိုက်ခိုက်ကြ၏။

Verse 68

क्वचिच्च भक्ष्यते घोरै राक्षसैः कृष्यतेऽस्यते । दह्यमानोतिघोरेण सैकतेन च नीयते

တချို့နေရာ၌ ကြောက်မက်ဖွယ် ရက္ခသတို့က စားသောက်ကြ၏၊ ဆွဲငင်၍ ရိုက်နှက်ကြ၏၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ပူလောင်သော သဲပေါ်တွင် လောင်ကျွမ်းနေရင်း ရှေ့သို့ မောင်းနှင်ခံရ၏။

Verse 69

मुहूतैर्दशभिर्याति तं मार्गमतिदुस्तरम् । तं कालं सुमहद्वेत्ति पुरुषो वर्षसंमितम्

မုဟူရတ ဆယ်ခုသာအတွင်း ထိုအလွန်ခက်ခဲသောလမ်းကို ဖြတ်သန်းစေခံရသော်လည်း၊ ကိုယ်ရှိသောလူသည် ထိုကာလကို အလွန်ရှည်လျားသကဲ့သို့ နှစ်များဖြင့် တိုင်းတာသလို ခံစားသိမြင်၏။

Verse 70

तार्यते च नदीं घोरां पूयशोणितवाहिनीम् । नदीं वैतरणीं नाम केशशैवलशाद्वलाम्

ထို့နောက် သူ့ကို ကြောက်မက်ဖွယ် မြစ်တစ်စင်းကို ဖြတ်ကူးစေကြ၏။ ထိုမြစ်သည် အညစ်အကြေးနှင့် သွေးတို့ စီးဆင်းသော “ဝೈတရဏီ” ဟု ခေါ်ပြီး ကမ်းပါးများတွင် ဆံပင်အုပ်အုပ်နှင့် စေးကပ်သော ရေမြက်၊ မြက်ခင်းတို့ ဖုံးလွှမ်းနေ၏။

Verse 71

ततो यमस्य पुरतः स्थाप्यते यमकिंकरैः । पापी महाभयं पश्येत्कालांतकमुखैर्वृतम्

ထို့နောက် ယမ၏ ကင်ကရများက သူ့ကို ယမမင်းရှေ့၌ တင်ထားကြ၏။ အပြစ်ရှိသူသည် ကြီးမားသော ကြောက်မက်ဖွယ်ရာကို မြင်ရပြီး၊ ကာလနှင့် မရဏတည်းဟူသော မျက်နှာများက ဝိုင်းရံထား၏။

Verse 72

पुण्यकर्मा सौम्यरूपं धर्मराजं तदा किल । मनुष्या एव गच्छंति यमलोकेन चापरे

သို့သော် ကုသိုလ်ကံပြုသူသည် ထိုအခါ အမှန်တကယ် သာယာနူးညံ့သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့်ရှိသော ဓမ္မရာဇကို ချဉ်းကပ်၏။ ထို့ပြင် အခြားသတ္တဝါအချို့လည်း ယမလောက၏ လမ်းကြောင်းကို ဖြတ်သန်းကြပြီး၊ အမှန်အားဖြင့် လူ့ဝိညာဉ်များအဖြစ်ပင် ဖြစ်ကြ၏။

Verse 73

मरणानंतरं तेषां जंतूनां योनिपूरणम् । तथाहि प्रेता मनुजाः श्रूयंते नान्यजंतवः

သေဆုံးပြီးနောက် ထိုသတ္တဝါတို့အတွက် ယောနီအသစ်ကို ဖြည့်စွက်ခြင်း၊ အနက် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ရှိ၏။ အကြောင်းမှာ “ပရေတာ” ဟူသည် လူသားတို့ကို ဆိုကြသည်ဟု ကြားရပြီး၊ အခြားသတ္တဝါတို့ကို ထိုသို့ မခေါ်ကြဟု ဆို၏။

Verse 74

धार्मिकः पूज्यते तत्र पापः पाशगलो भवेत् । धार्मिकश्च यथा याति तं मार्गं शृणु वच्मि ते

ထိုနေရာ၌ ဓမ္မရှိသူကို ဂုဏ်ပြုကာ ပူဇော်ကြ၏၊ အပြစ်ရှိသူမူ ပာရှ (ကြိုးကွင်း) ဖြင့် လည်ပင်းချည်နှောင်ခံရ၏။ ဓမ္မိကသည် ထိုလမ်းကို မည်သို့ သွားသနည်းကို ငါပြောမည်၊ နားထောင်လော့။

Verse 75

आरामद्रुमदातारः फलपुष्पवता पथा । छायया च सुखं यांति तथा ये च्छत्रदा नराः

ဥယျာဉ်နှင့် သစ်ပင်များကို လှူဒါန်းသူတို့သည် သစ်သီးပန်းပွင့်ပြည့်ဝသော လမ်းကြောင်းဖြင့် သွားရောက်ကာ အရိပ်အောက်၌ သက်သာစွာ ခရီးဆက်ကြသည်။ ထီးလှူသူတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 76

उपानहप्रदा यानैर्वितृषाः पूर्तधर्मिणः । विमानैर्यानदा यांति तथा शय्यासनप्रदाः

ဖိနပ်လှူသူတို့—အများအကျိုးပြု ပုဏ္ဏကာရကံကို ဆောင်ရွက်သူတို့—ယာဉ်များဖြင့် ခရီးသွားကာ ရေငတ်ခြင်းကင်းကြသည်။ ယာဉ်လှူသူတို့သည် ဝိမာနယာဉ်ဖြင့် သွားကြပြီး၊ အိပ်ရာနှင့် ထိုင်ခုံလှူသူတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 77

भक्ष्यभोज्यैस्तथा तृप्ता यांति भोजनदायिन । दीपप्रदाः प्रकाशेन गोप्रदास्तां नदीं सुखम्

အစားအစာလှူသူတို့သည် စားဖွယ်နှင့် ဟင်းလျာတို့ဖြင့် စိတ်နှလုံးပြည့်ဝကာ သွားကြသည်။ မီးအလင်းလှူသူတို့သည် အလင်းရောင်ကို အဖော်ပြု၍ သွားကြပြီး၊ နွားလှူသူတို့သည် ထိုမြစ်ကို လွယ်ကူသက်သာစွာ ကူးလွန်ကြသည်။

Verse 78

श्रीसूर्यं श्रीमहादेवं भक्ता ये पुरुषोत्तमम् । जन्मप्रभृति ते यांति पूज्यमाना यमानुगैः

တောက်ပမြတ်သော နေဘုရား၊ သရီ မဟာဒေဝ၊ နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှိုတ္တမကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဘက္တတို့သည် မွေးဖွားချိန်မှစ၍ ရှေ့သို့ ဆက်လက်သွားရာတွင် ယမ၏ အနုဂါများကပင် လေးစားပူဇော်ကြသည်။

Verse 79

महीं गां कांचनं लोहं तिलान्कार्पासमेव च । लवणं सप्तधान्यं च दत्त्वा याति सुखं नरः

မြေယာ၊ နွား၊ ရွှေ၊ သံ၊ နှမ်း၊ ချည်၊ ဆားနှင့် သီးနှံခုနစ်မျိုးကို ဒါနအဖြစ် လှူဒါန်းသူသည် သုခပြည့်ဝသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသည်။

Verse 80

तेषां तत्र गतानां च पापिनां पुण्यकर्मिणाम् । चित्रगुप्तः प्रेतपाय निरूपयति वै ततः

ထိုအရပ်သို့ ရောက်သွားကြသော အပြစ်ရှိသူများနှင့် ကုသိုလ်ပြုသူများအတွက် စိတြဂုတ္တနတ်မင်းသည် ပြိတ္တာဘုံ၌ ၎င်းတို့၏ လားရာကို အမှန်တကယ် ဆုံးဖြတ်ပေးလေသည်။

Verse 81

प्रेतलोके स वसति ततः संवत्सरं नरः । वत्सरेण च तेनास्य शरीरमभिजायते

ထိုသူသည် ပြိတ္တာဘုံ၌ တစ်နှစ်ပတ်လုံး နေထိုင်ရပြီး ထိုတစ်နှစ်ပြည့်သောအခါ သူ၏ခန္ဓာကိုယ်သည် ဖြစ်ပေါ်လာလေသည်။

Verse 82

सोदकुम्भमथान्नाद्यं बांधवैर्यत्प्रदीयते । दिनेदिने स तद्भुक्त्वा तेन वृद्धिं प्रयाति च

ဆွေမျိုးများ လှူဒါန်းသော ရေအိုးနှင့် အစားအစာများကို နေ့စဉ် စားသုံးခြင်းဖြင့် သူသည် (ပြိတ္တာဘဝတွင်) ကြီးထွားလာလေသည်။

Verse 83

पूर्वदत्तमथान्नाद्यं प्राप्नोति स्वयमेव च । स्वयं येन न दत्तं च तथा दाता न विद्यते

သူသည် ယခင်က လှူဒါန်းခဲ့သော အစားအစာများကို အလိုအလျောက် ရရှိသော်လည်း၊ မိမိကိုယ်တိုင် မလှူဒါန်းခဲ့သူအတွက်မူ ပေးကမ်းသူ မရှိနိုင်ပေ။

Verse 84

न चाप्युदकदातासौ क्षुत्तृड्भ्यामतिपीड्यते । बांधवैस्तूदकं दत्तं नदीभूत्वोपतिष्ठति

ရေလှူဒါန်းခဲ့သူသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းဒဏ်ကို ပြင်းထန်စွာ မခံစားရပေ။ ထို့ပြင် ဆွေမျိုးများ လှူဒါန်းသော ရေသည် မြစ်တစ်စင်းပမာ ဖြစ်လာပြီး သူ့ထံ ရောက်ရှိလာသည်။

Verse 85

मासिमासि च यच्छ्राद्धं षोडशश्राद्धपूर्वकम् । अत्र न क्रियते यस्य प्रेतत्वात्स न मुच्यते

ဤနေရာ၌ ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်သော śrāddha များကို အစပြု၍ လစဉ် śrāddha ကို မပြုလုပ်ပေးလျှင် ထိုသူသည် «ပရေတ» အဖြစ်မှ မလွတ်မြောက်နိုင်။

Verse 86

मानुषेण दिनेनैव प्रेतलोके दिनं स्मृतम् । तस्माद्दिनेदिने देयं प्रेतायान्नं च वत्सरम्

လူ့တစ်နေ့သည် ပရေတလောက၌ တစ်နေ့ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပရေတအတွက် အစာကို ပေးလှူရမည်။

Verse 87

तं च स्माशानिकानाम गणा याम्या भयावहाः । शीतवातातपोपेतं तत्र रक्षंति पापिनम्

ထိုနေရာ၌ «သ္မာရှာနိကာ» ဟု ခေါ်သော ယမတော်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အစောင့်အရှောက်အဖွဲ့များသည် အအေး၊ လေ၊ နေပူဒဏ်တို့ကြောင့် ပင်ပန်းနေရသော အပြစ်သားကို စောင့်ကြပ်ထားကြသည်။

Verse 88

यथेह बन्धने कश्चिद्रक्ष्यते विषमैर्नरैः । प्रेतपिंडा न दीयंते षोडशश्राद्धपूर्वकाः

ဤလောက၌ ချုပ်နှောင်ခံရသူကို ကြမ်းတမ်းသော လူများက စောင့်ကြပ်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်သော śrāddha များကို အစပြု၍ ပေးအပ်ရမည့် ပရေတပိဏ္ဍ (piṇḍa) များကို မပေးကြသေးသည်။

Verse 89

यस्य तस्य न मोक्षोऽस्ति प्रेतत्वाद्वै युगैरपि । ततः सपिण्डीकरणे बांधवैः सुकृते नरः

ပရေတအဖြစ်ရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး၊ ယုဂများကြာသော်လည်း ထိုသူအတွက် မောက္ခမရှိ။ ထို့နောက် ဆွေမျိုးသားချင်းတို့က ကုသိုလ်ပြည့်စုံစွာဖြင့် sapiṇḍīkaraṇa ပွဲကို ပြုလုပ်သောအခါ ကွယ်လွန်သူသည် သင့်လျော်စွာ အကျိုးရရှိသည်။

Verse 90

पूर्णे संवत्सरे देहं संपूर्णं प्रतिपद्यते । पापात्मा घोररूपं तु धार्मिको दिव्यमुत्तमम्

တစ်နှစ်ပြည့်စုံသော် သတ္တဝါသည် ကိုယ်ခန္ဓာပြည့်စုံစွာ ရရှိ၏။ အပြစ်စိတ်ရှိသူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူ၍၊ ဓမ္မရှိသူသည် တောက်ပမြင့်မြတ်သော ရုပ်ကို ရရှိ၏။

Verse 91

ततः स नरकं याति स्वर्गं वा स्वेन कर्मणा । रौरवाद्याश्च नरकाः पातालतलसंस्थिताः

ထို့နောက် မိမိ၏ ကမ္မအလိုက် နရကသို့မဟုတ် သွဂ္ဂသို့ သွားရ၏။ ရော်ရဝ စသည့် နရကများသည် ပာတားလ အလွှာများတွင် တည်ရှိ၏။

Verse 92

सुराद्याः सत्यपर्यंताः स्वर्लोकस्योर्ध्वमाश्रिताः । इतिहासपुराणेषु वेदस्मृतिषु यच्छुतम्

ဒေဝလောကမှ စ၍ သတ္တယလောကအထိရှိသော လောကများသည် သွဂ္ဂလောက၏ အထက်၌ တည်ရှိ၏။ ဤသည်ကို အိတိဟာသ၊ ပုရာဏ၊ ဝေဒနှင့် စမృతိတို့တွင် ကြားသိရသည်။

Verse 93

पुण्यं तेन भवेत्स्वर्गो नरकस्तद्विपर्ययात् । तत्रापि कालवसति कर्मणामनुरूपतः

ကုသိုလ်ကြောင့် သွဂ္ဂ ဖြစ်ပေါ်၍၊ ထို၏ပြန်လှန်ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကြောင့် နရက ဖြစ်ပေါ်၏။ ထိုနေရာများ၌ပင် ကမ္မနှင့် ကိုက်ညီသည့် ကာလတစ်ရပ်အထိ နေထိုင်ရ၏။

Verse 94

अर्वाक्सपिंडीकरणं यस्य वर्षाच्च वा कृतम् । प्रेतत्वमपि तस्यापि प्रोक्तं संवत्सरं धुवम्

တစ်နှစ်မပြည့်မီပင် စပိဏ္ဍီကရဏ (sapiṇḍīkaraṇa) ကို စောစီးစွာ ပြုလုပ်ထားသော်လည်း၊ ထိုသူ၏ ပရေတ (preta) အခြေအနေသည် တစ်နှစ်ပြည့်အထိ မလွဲမသွေ ဆက်လက်တည်ရှိကြောင်း ဆိုထား၏။

Verse 95

यैरिष्टं च त्रिभिर्मेधैरर्चितं वा सुरत्रयम् । प्रेतलोकं न ते यांति तथा ये समरे हताः

ယဇ်ပူဇာသုံးကြိမ်ပြုသူ သို့မဟုတ် ဒေဝတသုံးပါးကို ပူဇော်သူတို့သည် ပရေတလောကသို့ မသွားကြ; စစ်မြေ၌ သေဆုံးသူတို့လည်း ထိုသို့ပင် မသွားကြ။

Verse 96

शुद्धेन पुण्येन दिवं च शुद्धां पापेन शुद्धेन तथा तमोंधम् । मिश्रेण स्वर्गं नरकं च याति देहस्तथैवास्य भवेच्च तादृक्

သန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကြောင့် သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်သို့ ရောက်၏; သန့်ရှင်းသော အကုသိုလ်ကြောင့် မျက်စိကွယ်စေသော အမှောင်ထုသို့ ရောက်၏။ ကုသိုလ်အကုသိုလ် ရောနှောလျှင် ကောင်းကင်နှင့် နရက နှစ်ဖက်သို့ သွားရပြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေပါ ထိုသို့ ရောနှောသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 97

प्रश्नत्रयं चेति तव प्रणीतमुत्पत्तिमृत्यू परलोकवासः । यथा गुरुर्मे समुदाजहार किं भूय इच्छत्युत तद्वदामि

သင်က မေးခွန်းသုံးပါးကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်—မွေးဖွားခြင်း၊ သေခြင်း၊ နောက်လောက၌ နေထိုင်ခြင်း။ ငါ့ဆရာက ငါ့အား ရှင်းပြခဲ့သကဲ့သို့ ငါလည်း ထိုအတိုင်း ပြောမည်; ထပ်မံ၍ ဘာကို ကြားလိုသနည်း။

Verse 617

मक्षिकादंशमशकैर्भक्ष्यते सर्पवृश्चिकैः । भक्ष्यमाणोऽपि तैर्जंतुः क्रंदते म्रियते न हि

ယင်၊ ယင်ကြီး၊ ခြင်တို့က ကိုက်စားကြပြီး မြွေ၊ ကင်းမြီးကောက်တို့ကလည်း စားသောက်ကြသည်။ ထိုသို့ စားခံနေရသော်လည်း သတ္တဝါသည် ငိုကြွေးအော်ဟစ်သော်လည်း မသေသေး။