Adhyaya 4

Verse 1

नारद उवाच । ततस्त्वहं चिंतयामि कथं स्थानमिदं भवेत् । ममायत्तं यतो राज्ञां भूमिरेषा सदा वशे

နာရဒက ပြော၏—ထို့နောက် ငါ စဉ်းစားမိသည်—«ဤနေရာသည် မည်သို့ သာသနာတည်ရာ သန့်ရှင်းသော အခြေစိုက်ရာ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ဤမြေသည် ငါ့အာဏာအောက်၌ ရှိပြီး မင်းတို့သည်လည်း အမြဲ ငါ့သြဇာကြောင့် ထိန်းချုပ်ခံရသည်» ဟူ၍။

Verse 2

यत्त्वहं धर्मवर्णाणं गत्वा याचे ह मेदिनीम् । अर्पयत्येव स च मे याचितो न पुनः परः

အကယ်၍ ငါသည် ဓမ္မတရားရှိသော အရှင် (နိုင်ငံ၏) ထံသို့ သွား၍ မြေကို တောင်းလျှင်၊ တောင်းခံသည့်အခါ သူသည် အမှန်တကယ် ငါ့အား ပေးအပ်မည်၊ ထို့နောက် မငြင်းပယ်တော့ပေ။

Verse 3

तथा हि मुनिभिः प्रोक्तं द्रव्यं त्रिविधमुत्तमम् । शुक्लं मध्यं च शबलमधमं गृष्णमुच्यते

အကြောင်းမူကား မုနိတို့က ဤသို့ သင်ကြားခဲ့ကြသည်—ပစ္စည်း/ဒါနသည် အထက်တန်း သုံးမျိုးရှိ၏: အဖြူ (သန့်), အလယ်, နှင့် ရောနှော; အနိမ့်ဆုံးကိုမူ «အမည်း» (အညစ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 4

श्रुतेः संपादनाच्छिष्यात्प्राप्तं शुक्लं च क्न्ययया । तथा कुसीदवाणिज्यकृषियाचितमेव च

သရုတိ (ဝေဒ) ကို ထိန်းသိမ်းကာ ဆက်လက်ပို့ချခြင်းကြောင့် ရရှိသော ဥစ္စာ၊ တပည့်တို့ထံမှ ရရှိသော ဥစ္စာ၊ နှင့် ကညာမှ (တရားဝင် လက်ဆောင်/မင်္ဂလာပစ္စည်း) ရသော ဥစ္စာကို «အဖြူ» (သန့်) ဟု ခေါ်သည်။ ထို့အတူ အတိုး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးမှ အမြတ်နှင့် တောင်းရမ်း၍ ရသောအရာများလည်း ထိုအမျိုးအစားတည်း။

Verse 5

शबलं प्रोच्यते सद्भिर्द्यूतचौर्येण साहसैः । व्याजेनोपार्जितं यच्च तत्कृष्णं समुदाहृतम्

လောင်းကစား၊ ခိုးယူမှု၊ အကြမ်းဖက်သို့မဟုတ် မဆင်မခြင်ရဲရင့်သော လုပ်ရပ်များဖြင့် ရရှိသော ငွေကြေးကို သဒ္ဓါရှိသော သုတေသနသူများက «ရောနှောသော» (śabala) ဟု ခေါ်ကြသည်။ လှည့်စားသော အကြောင်းပြချက်နှင့် လိမ်လည်မှုဖြင့် ရရှိသမျှကိုတော့ «အမဲ» (အညစ်) ဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 6

शुक्लवित्तेन यो धर्मं प्रकुर्याच्छ्रद्धयान्वितः । तीर्थं पात्रं समासाद्य देवत्वे तत्समश्नुते

သန့်ရှင်းသော ငွေကြေးဖြင့် သဒ္ဓါပြည့်ဝစွာ ဓမ္မကို ဆောင်ရွက်သူသည်၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာနေရာ) နှင့် ထိုက်တန်သော လက်ခံသူကို တွေ့ရ၍ ပူဇော်လှူဒါန်းလျှင်၊ ထိုအကျိုးဖြင့် ဒေဝတော်အဆင့်ကို ရရှိသည်။

Verse 7

राजसेन च भावेन वित्तेन शबलेन च । प्रदद्याद्दानमर्थिभ्यो मानुष्यत्वे तदश्नुते

သို့ရာတွင် ရာဇသ (လိုလားတပ်မက်) စိတ်ဖြင့်၊ ရောနှောညစ်ညမ်းသော (śabala) ငွေကြေးဖြင့် တောင်းခံသူများအား လှူဒါန်းသူသည်၊ အကျိုးဖြစ်၍ လူဘဝကို ဆက်လက်ရရှိခြင်းကို ခံစားရသည်။

Verse 8

तमोवृतस्तु यो दद्यात्कृष्णवित्तेन मानवः । तिर्यक्त्वे तत्फलं प्रेत्य समश्राति नराधमः

တမော (အမှောင်) ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော လူတစ်ယောက်က «အမဲ» (အညစ်) ငွေကြေးဖြင့် လှူဒါန်းလျှင်၊ သေပြီးနောက် ထိုအောက်တန်းကျသူသည် အကျိုးကို တိရစ္ဆာန်ဘဝအဖြစ် ခံယူရသည်။

Verse 9

तत्तु याचितद्रव्यं मे राजसं हि स्फुटं भवेत् । अथ ब्राह्मणभावेन नृपं याचे प्रतिग्रहम्

သို့သော် ငါ တောင်းခံ၍ ရသော ငွေကြေးသည် ရာဇသ သဘောအရ သေချာပေါက် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏ၏ အနေအထားကို ယူ၍ မင်းထံမှ လက်ခံလှူဒါန်းမှုကို တောင်းလျှင်၊ ထိုသည်ကို «ပရတိဂ္ရဟ» (လက်ခံယူခြင်း) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 10

तदप्यहो चातिकष्ट हेतुना तेन मे मतम् । अयं प्रतिग्रहो घोरो मध्वास्वादो विषोपमः

ထိုအရာတောင် အလား၊ အလွန်ခက်ခဲသောလမ်းကြောင်းဟု ငါ၏အမြင်ဖြစ်၏။ အလှူပစ္စည်းကို လက်ခံခြင်းသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၏—ပျားရည်ကဲ့သို့ ချိုသော်လည်း အကျိုးဆက်မှာ အဆိပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 11

प्रतीग्रहेण संयुक्तं ह्यमीवमाविशोद्द्विजम् । तस्मादहं निवृत्तश्च पापादस्मात्प्रतिग्रहात्

အလှူပစ္စည်းလက်ခံခြင်းနှင့် တွဲဖက်သော ရောဂါတစ်ရပ်သည် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ထံသို့ ဝင်ရောက်လာ၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ဤအပြစ်—ဤအလှူလက်ခံခြင်းမှ နုတ်ထွက်လိုက်၏။

Verse 12

ततः केनाप्युपायेन द्वयोरन्यतरेण तु । स्वायत्तं स्थानक कुर्म एतत्सञ्चिंतये मुहुः

ထို့ကြောင့် နည်းလမ်းတစ်ခုခုဖြင့်—နည်းလမ်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြင့်—ငါသည် ကိုယ့်အာဏာအောက်၌ တည်ငြိမ်သော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို တည်ထောင်ရမည်။ ဤအကြောင်းကို ငါ မကြာခဏ ပြန်လည်စဉ်းစား၏။

Verse 13

यथा कुभार्यः पुरुषश्चिन्तांतं न प्रपद्यते । तथैव विमृशंश्चाहं चिंतांतं न लभाम्यणु

မကောင်းသော ဇနီးရှိသော ယောက်ျားသည် စိုးရိမ်ပူပန်မှု၏ အဆုံးသို့ မရောက်နိုင်သကဲ့သို့၊ ငါလည်း စဉ်းစားသုံးသပ်နေသော်လည်း ပူပန်မှု၏ အဆုံးကို အနည်းငယ်မျှ မတွေ့ရ။

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे पार्थ स्नातुं तत्र समागताः । बहवो मुनयः पुण्ये महीसागरसंगमे

ထိုအချိန်အတွင်း၊ ဟေ ပာရ္ထ၊ သန့်ရှင်းသော မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ ရေချိုးရန် မုနိများ အများအပြား ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 15

अहं तानब्रवं सर्वान्कुतो यूयं समागताः । ते मामूचुः प्रणम्याथ सौराष्ट्रविषये मुने

ကျွန်ုပ်သည် သူတို့အားလုံးကို “သင်တို့ ဘယ်ကလာကြသနည်း” ဟု မေးမြန်း၏။ သူတို့သည် ငါ့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ “အို မုနိ၊ ဆော်ရာဋ္ဌရ ဒေသမှ လာပါသည်” ဟု ဖြေကြ၏။

Verse 16

धर्मवर्मेति नृपतिर्योऽस्य देशस्य भूपतिः । स तु दानस्य तत्त्वार्थी तेपे वर्षगणान्बहून्

ဤဒေသ၏ အရှင်ဘုရင် “ဓမ္မဝර්မ” ဟူသော နာမရှိသူသည်၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) ၏ အမှန်တရားကို ရှာဖွေလိုသဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ တပသ (အာသီသ) ကို ကျင့်ခဲ့၏။

Verse 17

ततस्तं प्राह खे वाणी श्लोकमेकं नृप श्रृणु । द्विहेतु षडधिष्ठानं षडंगं च द्विपाकयुक्

ထို့နောက် မိုးကောင်းကင်၌ အသံတော်တစ်ပါးက သူ့အား မိန့်ကြား၏—“အို ဘုရင်၊ ဤဂါထာတစ်ပုဒ်ကို နားထောင်လော့။ ဒါန၌ အကြောင်းရင်း နှစ်ပါး၊ အခြေခံ ခြောက်ပါး၊ အင်္ဂါ ခြောက်ပါး ရှိ၍ အကျိုးဖလ နှစ်မျိုးနှင့် ဆက်စပ်၏” ဟု။

Verse 18

चतुःप्रकारं त्रिविधं त्रिनाशं दानमुच्यते । इत्येकं श्लोकमाभाष्य खे वाणी विरराम ह

“ဒါနသည် အမျိုးအစား လေးပါးရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏၊ သုံးမျိုးလည်း ဖြစ်၏၊ ထို့ပြင် ကုသိုလ်ကို ဖျက်ဆီးသော ‘ပျက်ကွက်မှု’ သုံးပါးလည်း ရှိ၏” ဟု ဆိုပြီးနောက် မိုးကောင်းကင်၏ သာသနာသံသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။

Verse 19

श्लोकस्यार्थं नावभाषे पृच्छमानापि नारद । ततो राजा धर्मवर्मा पटहेनान्वघोषयत्

အို နာရဒ၊ မေးမြန်းသော်လည်း ထိုဂါထာ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို မရှင်းပြခဲ့ကြ။ ထို့နောက် ဘုရင် ဓမ္မဝර්မသည် တီးတံပတ်ဟေ (ဒရမ်) ဖြင့် ကြေညာစေ하였다။

Verse 20

यस्तु श्लोकस्य चैवास्य लब्धस्य तपसा मया । करोति सम्यगव्याख्यानं तस्य चैतद्ददाम्यहम्

ဤရှ్లోကကို ငါသည် တပဿာဖြင့် ရရှိခဲ့၏။ ထိုရှ్లోကကို မှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြနိုင်သူအား ငါသည် ဤဆုလာဘ်ကို ပေးမည်။

Verse 21

गवां च सप्त नियुतं सुवर्णं तावदेव तु । सप्तग्रामान्प्रयच्छामि श्लोकव्याख्यां करोति यः

ဤရှ్లోကကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြနိုင်သူအား ငါသည် နွား ခုနစ်နိယုတ၊ ထိုနှင့်တူညီသော ရွှေ ပမာဏ၊ ထို့ပြင် ရွာ ခုနစ်ရွာကို ပေးအပ်မည်။

Verse 22

पटहेनेति नृपतेः श्रुत्वा राज्ञो वचो महत् । आजग्मुर्बहुदेशीया ब्राह्मणाः कोटिशो मुने

မုနိရေ၊ တံပိုးတီး၍ ကြေညာသော မင်းကြီး၏ ကြီးမြတ်သော အမိန့်ကို ကြားသဖြင့် နိုင်ငံအမျိုးမျိုးမှ ဗြာဟ္မဏများသည် ကောဋိကောဋိ လာရောက်ကြ၏။

Verse 23

पुनर्दुर्बोधविन्यासः श्लोकस्तैर्विप्रपुंगवैः । आख्यातुं शक्यते नैव गुडो मूकैर्यथा मुने

သို့ရာတွင် မုနိရေ၊ နားလည်ရခက်အောင် စီစဉ်ထားသော ထိုရှ్లోကကို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အထိပ်များပင် မရှင်းလင်းနိုင်ကြ၏။ မူကသူသည် ဂုဍ (သကြားခဲ) ၏ အရသာကို မဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့ပင်။

Verse 24

वयं च तत्र याताः स्मो धनलोभेन नारद । दुर्बोधत्वान्नमस्कृत्य श्लोकं चात्र समागताः

နာရဒရေ၊ ငွေကြေးကို လိုချင်လောဘကြောင့် ငါတို့သည် ထိုနေရာသို့ သွားခဲ့ကြ၏။ ထိုရှ్లోကသည် နားလည်ရခက်သဖြင့် ငါတို့သည် ဦးညွှတ်နမസ്കာရပြုကာ ထိုရှ్లోကကို ယူဆောင်၍ ဤနေရာသို့ စုဝေးလာကြ၏။

Verse 25

दुर्व्याख्येयस्त्वयं श्लोको धनं लभ्यं न चैव नः । तीर्थयात्रां कथं यामीत्येवाचिंत्यात्र चागताः

ဤရှ్లోကာသည် အလွန်ရှင်းလင်းဖော်ပြရန်ခက်ခဲ၏၊ ထို့ပြင် ငါတို့သည် ငွေကြေးဥစ္စာကိုလည်း မရရှိခဲ့ကြ။ «တီရ္ထ (tīrtha) များသို့ ဘုရားဖူးခရီးကို မည်သို့သွားရမည်နည်း» ဟု စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် စဉ်းစားကာ ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 26

एवं फाल्गुन तेषां तु वचः श्रुत्वा महात्मनाम् । अतीव संप्रहृष्टोऽहं तान्विसृज्येत्यचिंतयम्

ထို့ကြောင့်၊ အို ဖာလ္ဂုန၊ ထိုမဟာစိတ်ရှိသူတို့၏ စကားကို ကြားနာပြီးနောက် ငါသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်လှ၍ «သူတို့ကို ကူညီပြီးနောက် ဆက်လက်သွားစေမည်» ဟု စဉ်းစား하였다။

Verse 27

अहो प्राप्त उपायो मे स्थानप्राप्तौ न संशयः । श्लोकं व्याख्याय नृपतेर्लप्स्ये स्थानं धनं तथा

အဟော! ငါ့အတွက် နည်းလမ်းတစ်ခု ရောက်လာပြီ—ငါသည် အရာထူးကို မသံသယဘဲ ရမည်။ ရာဇာထံ၌ ဤရှ్లోကာကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြလျှင် ငါသည် အရာထူးနှင့် ဥစ္စာနှစ်ပါးလုံးကို ရမည်။

Verse 28

विद्यामूल्येन नैवं च याचितः स्यात्प्रतिग्रहः । सत्यमाह पुराणार्षिर्वासुदेवो जगद्गुरुः

ပညာ၏တန်ဖိုးဟု ခေါ်သော အလှူကို ဤသို့ မတောင်းဆိုသင့်။ ပုရာဏအရိသီက အမှန်တကယ် ပြောခဲ့သည်—ကမ္ဘာ့ဆရာ ဝါစုဒေဝ (Vāsudeva) ဖြစ်၏။

Verse 29

धर्मस्य यस्य श्रद्धा स्यान्न च सा नैव पूर्यते । पापस्य यस्य श्रद्धास्यान्न च सापि न पूर्यते

ဓမ္မ၌ ယုံကြည်မှုရှိသော်လည်း ထိုယုံကြည်မှု မပြည့်စုံသူလည်းရှိ၏။ ပာပ၌ ယုံကြည်မှုရှိသော်လည်း ထိုယုံကြည်မှုတောင် မပြည့်စုံသူလည်းရှိ၏—ထိုသူသည် နှစ်ဖက်စလုံး၌ မအောင်မြင်ဘဲ စိတ်ပျက်နေ၏။

Verse 30

एवं विचिंत्य विद्वांसः प्रकुर्वंति यथारुचि । सत्यमेतद्विभोर्वाक्यं दुर्लभोऽपि यथा हि मे

ဤသို့ စဉ်းစား၍ ပညာရှိတို့သည် မိမိစိတ်နှစ်သက်ရာအတိုင်း ပြုမူကြ၏။ ဤသည်မှာ သခင်ဘုရား၏ ဝစနာတော် အမှန်တရားဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်အတွက်ပင် ရရှိရန် ခက်ခဲခဲ့သော်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်၏။

Verse 31

मनोरथोऽयं सफलः संभूतोंकुरितः स्फुटम् । एनं च दुर्विदं श्लोकमहं जानामि सुस्फुटम्

ကျွန်ုပ်၏ ဤဆန္ဒသည် အကျိုးသီးပွင့်ပြီး—အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းကာ အညွန့်ထွက်၍ ထင်ရှားလာ၏။ ထို့ပြင် သိရန်ခက်သော ဤရှ్లోကကို ကျွန်ုပ်သည် အလွန်ထင်ရှားစွာ နားလည်သိမြင်၏။

Verse 32

अमूर्तैः पितृभिः पूर्वमेव ख्यातो हि मे पुरा । एवं हर्षान्वितः पार्थ संचिंत्याऽहं ततो मुहुः

အရင်ကပင် ရုပ်မဲ့ ပိတೃတို့က ကျွန်ုပ်အား ဤအကြောင်းကို ကြိုတင် အသိပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အို ပာရ္ထ၊ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ကျွန်ုပ်သည် ထိုအရာကို မကြာခဏ ထပ်မံစဉ်းစားခဲ့၏။

Verse 33

प्रणम्य तीर्थं चलितो महीसागरसंगमम् । वृद्धब्राह्मणरूपेण ततोहं यातवान्नृपम्

တီရ္ထကို ဦးချ၍ ကန်တော့ပြီးနောက် မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာသို့ ထွက်ခွာခဲ့၏။ ထို့နောက် အိုမင်းသော ဗြာဟ္မဏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ကာ မင်းထံသို့ သွားရောက်ခဲ့၏။

Verse 34

इदं भणितवानस्मि श्लोकव्याख्यां नृप श्रृणु । यत्ते पटहविख्यातं दानं च प्रगुणीकुरु

ဤသို့ ကျွန်ုပ် ပြောဆိုပြီးပြီ။ ယခု မင်းကြီး၊ ဤရှ్లోက၏ ထင်ရှားသော အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို နားထောင်ပါ။ ထို့ပြင် တီးတံပတ်ဟာဖြင့် လူသိရှင်ကြား ကြေညာထားသော သင်၏ ဒါနကို သင့်လျော်စွာ ပြင်ဆင်၍ အဆင်သင့် ပြုလုပ်ပါ။

Verse 35

एवमुक्ते नृपः प्राह प्रोचुरेवं हि कोटिशः । द्विजोत्तमाः पुनर्नस्यं प्रोक्तुमर्थो हि शक्यते

ဤသို့ဆိုလျှင် မင်းကြီးက ပြန်၍ မိန့်တော်မူသည်— «ဤအကြောင်းကို အလားတူပင် သန်းပေါင်းများစွာ ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြောဆိုပြီးသားဖြစ်သည်။ အို ဒွိဇအမြတ်၊ ထပ်မံ၍ အသစ်သစ် အဓိပ္ပါယ်ရှိစွာ မည်သို့ ပြောနိုင်မည်နည်း?»

Verse 36

के द्विहेतू षडाख्यातान्यधिष्ठानानि कानि च । कानि चैव षडंगानि कौ द्वौ पाकौ तथा स्मृतौ

«ဒါန၏ အကြောင်းရင်း နှစ်ပါးသည် မည်သည်နည်း။ ကြေညာထားသော အခြေခံ ခြောက်ပါးသည် မည်သည်နည်း။ ထို့ပြင် အင်္ဂါ ခြောက်ပါးသည် မည်သည်နည်း။ သမ္မတိ၌ မှတ်သားထားသော အကျိုးရလဒ်/ရင့်မှည့်မှု နှစ်ပါးသည် မည်သူတို့နည်း?»

Verse 37

के च प्रकाराश्चत्वारः किंस्वित्तत्त्रिविधं द्विज । पयो नाशाश्च के प्रोक्ता दानस्यैतत्स्फुटं वद

«ဒါန၏ နည်းလမ်း လေးမျိုးသည် မည်သည်နည်း။ ထို့ပြင် သုံးမျိုးဟု ဆိုသော အရာသည် မည်သည်နည်း၊ အို ဒွိဇ။ ဒါနနှင့် ပတ်သက်၍ သင်ကြားထားသော ဆုံးရှုံးမှုများသည် မည်သည်နည်း။ ဤအရာအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ ပြောကြားပါ»

Verse 38

स्फुटान्प्रश्नानिमान्सप्त यदि वक्ष्यसि ब्राह्मण । ततो गवां सप्तनियुतं सुवर्णं तावदेव तु

«ဤထင်ရှားသော မေးခွန်း ခုနစ်ခုကို သင်ဖြေကြားမည်ဆိုလျှင်၊ အို ဘြာဟ္မဏ၊ ထိုအခါ ငါသည် နွား ခုနစ်ထောင်နှင့် ထိုအတိုင်းတူသော ရွှေကိုလည်း ပေးလှူမည်»

Verse 39

सप्त ग्रामांश्च दास्यामि नो चेद्यास्यसि स्वं गृहम् । इत्युक्त्वा वचनं पार्थ सौराष्ट्रस्वामिनं नृपम्

«ထို့ပြင် ငါသည် ရွာ ခုနစ်ရွာကိုလည်း ပေးမည်။ မဟုတ်လျှင် သင်သည် မိမိအိမ်သို့ ပြန်ခွင့်မရ» ဟုဆိုကာ၊ အို ပါရ္ထ၊ ဆောရာဋ္ဌ၏ အရှင်ဖြစ်သော မင်းကြီးအား ထိုစကားကို ပြောကြားလေသည်…

Verse 40

धर्मवर्माणमस्त्वेवं प्रावोचमवधारय । श्लोकव्याख्यां स्फुटां वक्ष्ये दानहेतू च तौ श्रृणु

ဤသို့ပင် ဖြစ်စေ၊ ဓမ္မဝර්မန်—ယခု ငါကြေညာသမျှကို သေချာနားလည်လော့။ ဤရှ్లోက၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ထင်ရှားစွာ ငါရှင်းပြမည်; ထို့ပြင် ဒါန၏ အကြောင်းရင်း နှစ်ပါးကိုလည်း နားထောင်လော့။

Verse 41

अल्पत्वं वा बहुत्वं वा दानस्याभ्युदयावहम् । श्रद्धा शक्तिश्च दानानां वृद्ध्यक्षयकरेहि ते

ဒါနသည် နည်းသော်လည်း ကောင်း၊ များသော်လည်း ကောင်း—အကျိုးကောင်းသော တိုးတက်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ သဒ္ဓါနှင့် စွမ်းအားတို့က ဒါန၏ အကျိုးကို တိုးစေသော်လည်း၊ လျော့ပါးစေသော်လည်း ဖြစ်စေသည်။

Verse 42

तत्र श्रद्धाविषये श्लोका भवन्ति । कायक्लेशैश्च बहुभिर्न चैवारथस्य राशिभिः

သဒ္ဓါအကြောင်း၌ ရှ్లోကများ ရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို အလွန်ပင် ပင်ပန်းစေသော အကျင့်များစွာဖြင့်လည်း မဟုတ်၊ ဥစ္စာပစ္စည်း အစုအပုံကြီးများဖြင့်သာလည်း မဟုတ် (ဓမ္မကို ရရှိခြင်း)။

Verse 43

धर्मः संप्राप्यते सूक्ष्मः श्रद्धा धर्मोऽद्भुतं तपः । श्रद्धा स्वर्गश्च मोक्षश्च श्रद्धा सर्वमिदं जगत्

ဓမ္မ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အနှစ်သာရကို သဒ္ဓါဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ သဒ္ဓါသည်ပင် ဓမ္မဖြစ်၏; အံ့ဩဖွယ် တပဿ (တပ) ဖြစ်၏။ သဒ္ဓါသည် ကောင်းကင်ဘုံလည်း ဖြစ်၍ မောက္ခလည်း ဖြစ်၏; သဒ္ဓါသည် ဤလောကအလုံးစုံ ဖြစ်၏။

Verse 44

सर्वस्वं जीवितं चापि दद्यादश्रद्धया यदि । नाप्नुयात्स फलं किंचिच्छ्रद्दधानस्ततो भवेत्

လူတစ်ဦးသည် အရာအားလုံးကိုပင်၊ မိမိအသက်ကိုပင် ပေးလှူသော်လည်း သဒ္ဓါမရှိဘဲ ပြုလျှင် အကျိုးဖလ မည်သည့်အရာမျှ မရနိုင်။ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါပြည့်ဝသော ဒါနရှင် ဖြစ်လော့။

Verse 45

श्रद्धया साध्यते धर्मो महद्भिर्नार्थराशिभिः । अकिंचना हि मुनयः श्रद्धावंतो दिवं गताः

ဓမ္မသည် «သဒ္ဓါ» ဖြင့်သာ ပြည့်စုံနိုင်သည်၊ ငွေကြေးအစုအပုံကြီးများဖြင့် မဟုတ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုမရှိသော်လည်း ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝသော မုနိတို့သည် ကောင်းကင်သို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 46

त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा । सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां श्रृणु

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့၏ သဒ္ဓါသည် သဘာဝမှ ပေါက်ဖွားသော သုံးမျိုးရှိသည်—သတ္တဝိက၊ ရာဇသိက၊ တာမသိက ဟူ၍။ ထိုအကြောင်းကို နားထောင်လော့။

Verse 47

यजंते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः । प्रेतान्भूतपिशाचांश्च यजंते तामसा जनाः

သတ္တဝိကသဘောရှိသူတို့သည် ဒေဝတားတို့ကို ပူဇော်ကြ၏။ ရာဇသိကသဘောရှိသူတို့သည် ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့ကို ပူဇော်ကြ၏။ တာမသိကလူတို့သည် ပရေတ၊ ဘူတ၊ ပိသာချတို့ကို ပူဇော်ကြ၏။

Verse 48

तस्माच्छ्रद्धावता पात्रे दत्तं न्यायार्जितं हि यत् । तेनैव भगवान्रुद्रः स्वल्पकेनापि तुष्यति

ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါဖြင့် ထိုက်တန်သူထံသို့ ပေးအပ်သော၊ တရားသဖြင့် ရရှိထားသော အလှူသည်—ထိုအလှူတည်းဖြင့်ပင် ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရသည် အနည်းငယ်ပင် ဖြစ်စေ စိတ်တော်ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။

Verse 49

शक्तिविषये च श्लोका भवंति । कुटुंबभुक्तवसनाद्देयं यदतिरिच्यते । मध्वास्वादो विषं पश्चाद्दातुर्धर्मोऽन्यथा भवेत्

စွမ်းအားအတိုင်းအတာအကြောင်း ဤဂါထာများကို ဆိုကြသည်။ မိသားစုကို အစာကျွေး၍ အဝတ်အစားပေးပြီးနောက် ကျန်လွန်သမျှကို လှူဒါန်းရမည်။ အစတွင် ပျားရည်ကဲ့သို့ ချိုသော်လည်း နောက်တွင် အဆိပ်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ တာဝန်မှန်ကန်မှုကို ထိခိုက်စေသည့် နည်းလမ်းဖြင့် ပြုသော ‘အလှူ’ သည် အလှူရှင်၏ ဓမ္မကို အခြားသို့ ပြောင်းလဲစေတတ်၏။

Verse 50

शक्ते परजने दाता स्वजने दुःखजीविनि । मध्वापानविषादः स धर्माणां प्रतिरूपकः

ကူညီနိုင်စွမ်းရှိလျက် အပြင်လူများကိုသာ လှူဒါန်းပြီး ကိုယ့်အိမ်သူအိမ်သားတို့ကို ဒုက္ခထဲတွင်နေစေခြင်းသည် ပျားရည်သောက်ပြီးနောက် အဆိပ်ဒဏ်ခံရသကဲ့သို့—ဓမ္မ၏ အတုအယောင်ပုံစံသာ ဖြစ်သည်။

Verse 51

भृत्यानामुपरोधेन यत्करोत्यौर्ध्वदैहिकम् । तद्भवत्यसुखोदकं जीवतोऽस्य मृतस्य च

အလုပ်သမား/ကျွန်တို့ကို တားဆီးနှိပ်စက်ကာ ပြုလုပ်သော သေပြီးနောက်ဆိုင်ရာ ကုသိုလ်ကိစ္စများသည် “ဝမ်းနည်းရေ” ဖြစ်သွား၍ အသက်ရှိစဉ်လည်း သေပြီးနောက်လည်း မပျော်မရွှင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။

Verse 52

सामान्यं याचितं न्यासमाधिर्दाराश्च दर्शनम् । अन्वाहितं च निक्षेपः सर्वस्वं चान्वये सति

ပိုင်ဆိုင်မှုအများပိုင်၊ တောင်းခံ၍ရသောပစ္စည်း၊ အပ်နှံငွေ/အပ်နှံပစ္စည်း၊ အပေါင်ပစ္စည်း၊ မိမိ၏ဇနီး၊ ထိန်းသိမ်းရန်အပ်နှံထားသောပစ္စည်း သို့မဟုတ် အပ်နှံသိုလှောင်ထားသမျှ—အမွေဆက်ခံသူရှိသော် မိမိ၏ပစ္စည်းအားလုံးပင်—ဤတို့ကို ဒါနအဖြစ် မပေးသင့်။

Verse 53

आपत्स्वपि न देयानि नववस्तूनि पंडितैः । यो ददाति स मूढात्मा प्रायाश्चित्तीयते नरः

အရေးပေါ်အခက်အခဲရှိသော်လည်း ပညာရှိတို့သည် “အသစ်ရသောပစ္စည်း/အသစ်ဝယ်ယူသောပစ္စည်း” ကို မလှူသင့်။ ထိုသို့လှူသူသည် စိတ်မိုက်မဲသူဖြစ်၍ အပြစ်ဖြေ (ပရာယာရှ္စိတ္တ) ပြုရမည့်သူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 54

इति ते गदितौ राजन्द्वौ हेतू श्रूयतामतः । अधिष्ठानानि वक्ष्यामि षडेव श्रृणु तान्यपि

ဤသို့ဖြစ်၍ အရှင်မင်းကြီး၊ အကြောင်းရင်းနှစ်ပါးကို သင့်အား ပြောပြီးပြီ။ ယခု ထပ်မံနားထောင်ပါ—လှူဒါန်းခြင်း၏ အခြေခံအရာ ခြောက်ပါးကို ငါကြေညာမည်၊ ထိုတို့ကိုလည်း နားထောင်လော့။

Verse 55

धर्ममर्थं च कामं च व्रीडाहर्षभयानि च । अधिष्ठानानि दानानां षडेतानि प्रचक्षते

ဓမ္မ၊ အတ္ထ (အကျိုး/အမြတ်)၊ ကာမ (ဆန္ဒ) နှင့် အရှက်၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း—ဤခြောက်ပါးသည် ဒါနပြုခြင်းကို လှုံ့ဆော်သော အခြေခံများဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 56

पात्रेभ्यो दीयते नित्यमनपेक्ष्य प्रयोजनम् । केवलं धर्मबुद्ध्या यद्धर्मदानं तदुच्यते

အကျိုးတောင်းမထားဘဲ အမြဲတမ်း အရည်အချင်းရှိသော လက်ခံသူတို့ထံ ပေးလှူ၍ ဓမ္မစိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြုသော ဒါနကို ‘ဓမ္မဒါန’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 57

धनिनं धनलोभेन लोभयित्वार्थमाहरेत् । तदर्थदानमित्याहुः कामदानमतः श्रृणु

ချမ်းသာသူကို ငွေကြေးလိုဘမှုကို လှုံ့ဆော်ကာ လိုဘစိတ်ဖြင့် ဆွဲဆောင်ပြီး အရင်းအမြစ်ကို ရယူလာခြင်း—ဤသည်ကို ‘အတ္ထဒါန’ (အကျိုးအမြတ်အခြေပြု ဒါန) ဟု ဆိုကြသည်။ ယခု ‘ကာမဒါန’ ကို နားထောင်လော့။

Verse 58

प्रयोजनमपेक्ष्यैव प्रसंगाद्यत्प्रदीयते । अनर्हेषु सरागेण कामदानं तदुच्यते

ကိုယ်ပိုင်ရည်ရွယ်ချက်ကို မျှော်လင့်ကာသာ အခိုက်အတန့်အလိုက် ဆက်စပ်မှုကြောင့်၊ စွဲလမ်းမှုဖြင့် မထိုက်တန်သူများထံတောင် ပေးလှူသော ဒါနကို ‘ကာမဒါန’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 59

संसदि व्रीडयाऽश्रुत्य आर्थिभ्यः प्रददाति च । प्रतिदीयते च यद्दानं व्रीडादानमिति श्रुतम्

အစည်းအဝေးအတွင်း မကောင်းပြောခံရမည်ကို အရှက်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့ကာ တောင်းဆိုသူများထံ ပေးလှူပြီး ထိုဒါနကို ပြန်လည်လက်ခံရသည့် ပေးလှူမှုကို ‘အရှက်ဒါန’ ဟု ကြားသိရသည်။

Verse 60

दृष्ट्वा प्रियाणि श्रुत्वा वा हर्षवद्यत्प्रदीयते । हर्षदानमिति प्रोक्तं दानं तद्धर्मचिंतकैः

နှစ်သက်ဖွယ်ရာကို မြင်၍ သို့မဟုတ် ကြား၍ စိတ်ရွှင်လန်းကာ ပူဇော်ပေးအပ်သော ဒါနကို ဓမ္မကို စဉ်းစားသူတို့က «ဟာရှ-ဒါန» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 61

आक्रोशानर्थहिंसानां प्रतीकाराय यद्भवेत् । दीयतेऽनुपकर्तृभ्यो भयदानं तदुच्यते

အော်ဟစ်စော်ကားမှု၊ အနာဂတ်မကောင်းမှု၊ ထိခိုက်နာကျင်မှုတို့ကို တားဆီးကာကွယ်ရန်အတွက် ပေးအပ်သည့်အရာကို—ကူညီမထားသူများထံတောင် ပေးအပ်လျှင်—«ဘယ-ဒါန» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 62

प्रोक्तानि षडधिष्ठानान्यंगान्यपि च षट्च्छ्रुणु । दाता प्रतिग्रहीता च शुद्धिर्देयं च धर्मयुक्

အခြေခံခြောက်ပါးကို ပြောပြီးပြီ။ ယခု ဒါန၏ အင်္ဂါခြောက်ပါးကိုလည်း နားထောင်လော့—ပေးသူ၊ လက်ခံသူ၊ သန့်ရှင်းမှု၊ ပေးအပ်သည့်အရာ၊ နှင့် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသောအရာ—

Verse 63

देशकालौ च दानानामंगान्येतानि षड्विदुः । अपरोगी च धर्मात्मा दित्सुरव्यसनः शुचिः

နေရာနှင့် အချိန်တို့ကိုလည်း ဒါန၏ အင်္ဂါများထဲတွင် ထည့်တွက်ကြပြီး—ဤတို့ကို ခြောက်ပါးဟု သိကြသည်။ (သင့်တော်သော ပေးသူမှာ) ရောဂါကင်း၍ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးကာ ပေးလိုစိတ်ရှိပြီး အပြစ်အနာအဆာကင်းသန့်သည်။

Verse 64

अनिंद्याजीवकर्मा च षड्भिर्दाता प्रशस्यते । अनृजुश्चाश्रद्दधानोऽशांतात्मा धृष्टभीरुकः

အပြစ်မရှိသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းဖြင့် ရပ်တည်သူအပါအဝင် အင်္ဂါခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံလျှင် ပေးသူကို ချီးမွမ်းကြသည်။ သို့သော် ကောက်ကျစ်သူ၊ ယုံကြည်မှုမရှိသူ၊ စိတ်မငြိမ်သူ၊ မျက်နှာပြောင်လည်းဖြစ် ကြောက်လည်းကြောက်သူကို မချီးမွမ်းကြ။

Verse 65

असत्यसंधो निद्रालुर्दातायं तामसोऽधमः । त्रिशुक्लः कृशवृत्तिश्च घृणालुः सकलेंद्रियः

မုသားနှင့်ကတိမတည်သူ၊ အိပ်ငိုက်ပျင်းရိသူ၊ တမသ်အမှောင်၌နစ်မြုပ်သူသည် အနိမ့်အကျဆုံးဟုဆို၏။ ထိုသူသည် အပြင်ပန်းအားဖြင့် “သန့်ရှင်း” သုံးမျိုးရှိသကဲ့သို့ပင်၊ အကျင့်အနိမ့်၊ ကြမ်းကြုတ်၍ အင်ဒြိယတို့၏ဆွဲငင်မှုအောက်၌နေ၏။

Verse 66

विमुक्तो योनिदोषेभ्यो ब्राह्मः पात्रमुच्यते । सौमुख्यादभिसंप्रीतिरर्थिनां दर्शने सदा । सत्कृतिश्चानसूया च तदा शुद्धिरिति स्मृता

မွေးဖွားမှုနှင့်အကျင့်အပြစ်များမှ လွတ်ကင်းသူကို ‘ဗြာဟ္မ’ ဟုခေါ်၍ လှူဒါန်းရန်သင့်တော်သော ပাত্রဟုဆို၏။ မျက်နှာသဘောကောင်း၍ အကူအညီတောင်းသူတို့ကို မြင်တိုင်း စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်ကာ ဂုဏ်ပြုလေးစားပြီး မနာလိုခြင်းမရှိသည်—ဤသည်ကို သန့်ရှင်းမှုဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 67

अपराबाधमक्लेशं स्वयत्नेनार्जितं धनम् । स्वल्पं वा विपुलं वापि देयमित्यभिधीयते

အခြားသူကို မထိခိုက်စေဘဲ၊ အလွန်အကျွံဖိစီးပင်ပန်းမှုမရှိဘဲ၊ ကိုယ်တိုင်ကြိုးစား၍ ရရှိသော ငွေကြေးသည် နည်းသော်လည်းကောင်း များသော်လည်းကောင်း လှူဒါန်းသင့်သည်ဟု ကြေညာထား၏။

Verse 68

तेनापि किल धर्मेण उद्दिश्य किल किंचन । देयं तद्धर्मयुगिति शून्ये शून्यं फलं मतम्

ထိုသို့သော ဓမ္မတရားနှင့်ညီသောနည်းဖြင့်ပင် ဖြစ်စေကာမူ၊ သင့်လျော်သော အပ်နှံအနုမောဒနာနှင့် ဓမ္မစိတ်ထားဖြင့် အနည်းငယ်တစ်စုံတစ်ရာကို လှူရမည်။ စိတ်ရည်ရွယ်ချက်က ဗလာဖြစ်လျှင် အကျိုးफलလည်း ဗလာဟု မှတ်ယူကြ၏။

Verse 69

न्यायेन दुर्लभं द्रव्यं देशे कालेपि वा पुनः । दानार्हौ देशकालौ तौ स्यातां श्रेष्ठौ न चान्यथा

တရားမျှတသောနည်းဖြင့် ရယူရန်ခက်ခဲသော ငွေကြေးသည် နေရာကြောင့်ဖြစ်စေ အချိန်ကြောင့်ဖြစ်စေ၊ လှူဒါန်းသည့်အခါ ထိုနေရာနှင့် ထိုအချိန်ပင် လှူဒါန်းရန် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော နေရာကာလ ဖြစ်လာသည်၊ အခြားမဟုတ်။

Verse 70

षंडगानीति चोक्तानि द्वौ च पाकावतः श्रृणु । द्वौ पाकौ दानजौ प्राहुः परत्राथ त्विहोच्यते

ဤသို့ «အင်္ဂခြောက်ပါး» ကို ဆိုပြီးပြီ။ ယခု «အကျိုးရင့်မှည့်နှစ်ပါး» ကို နားထောင်လော့။ ရှင်ရဟန်းပညာရှိတို့က တာနသည် အကျိုးနှစ်ပါးကို ပေးသည်ဟု ဆိုကြသည်—တစ်ပါးမှာ နောက်လောက၌၊ တစ်ပါးမှာ ဤလောက၌ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 71

सद्भ्यो यद्दीयते किंचित्तत्परत्रोपतिष्ठति । असत्सु दीयते किंचित्तद्दानमिह भुज्यते

သူတော်ကောင်းတို့အား ပေးသမျှ အနည်းငယ်ပင် ဖြစ်စေ နောက်လောက၌ ကုသိုလ်အဖြစ် တည်တံ့သည်။ သို့သော် မသင့်တော်သူတို့ထံ ပေးသမျှသည် ဤလောက၌ပင် စားသုံးကုန်သွားပြီး အကျိုးသည် လောကီအကျိုးသာ ဖြစ်သည်။

Verse 72

द्वौ पाकाविति निर्दिष्टौ प्रकारांश्चतुरः श्रृणु । ध्रुवमाहुस्त्रिकं काम्यं नैमित्तिकमिति क्रमात्

ဤသို့ «အကျိုးရင့်မှည့်နှစ်ပါး» ကို ညွှန်ပြပြီးပြီ။ ယခု «နည်းလမ်းလေးမျိုး» ကို နားထောင်လော့။ အစဉ်လိုက်အားဖြင့်—ဓြုဝ (တည်မြဲသော), သုံးမျိုးပါသော (တရိက), ကာမျ (ဆန္ဒလိုအင်ကြောင့်), နှင့် နိုင်မိတ္တိက (အခါအလျော်အလိုက်) ဟူ၍ သင်ကြားကြသည်။

Verse 73

वैदिको दानमार्गोऽयं चतुर्धा वर्ण्यते द्विजैः । प्रपारामतडागादिसर्वकामफलं ध्रुवम्

ဤဝေဒသဘောတရားအရ တာန၏လမ်းစဉ်ကို ဒွိဇတို့က လေးမျိုးခွဲ၍ ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအထဲတွင် ဓြုဝ (တည်မြဲ) ဟူသည်မှာ ရေသောက်စခန်း၊ အနားယူအိမ်၊ ကန်ရေ စသည်တို့ကို တည်ဆောက်လှူဒါန်းခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ကောင်းမွန်သော ဆန္ဒတို့ကို ပြည့်စုံစေသော တည်မြဲသော အကျိုးကို ပေးသည်။

Verse 74

तदाहुस्त्रिकामित्याहुर्दीयते यद्दिनेदिने । अपत्यविजयैश्वर्यस्त्रीबालार्थं प्रदीयते

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပူဇော်လှူဒါန်းသည့် တာနကို «တရိကာမ» ဟု ခေါ်ကြသည်—အကြောင်းမှာ သားသမီးရခြင်း၊ အောင်မြင်ခြင်း၊ စည်းစိမ်အာဏာ တိုးပွားခြင်း ဟူသော ဆန္ဒသုံးပါးကို မျှော်လင့်၍ ပေးသကဲ့သို့၊ မိန်းမနှင့် ကလေးတို့၏ ကောင်းကျိုးအတွက်လည်း ပေးကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 75

इच्छासंस्थं च यद्दानं काम्यमित्यभिधीयते । कालापेक्षं क्रियापेक्षं गुणापेक्षमिति स्मृतौ

ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒအပေါ်တည်သော အလှူကို «ကာမ്യ» (ဆန္ဒကြောင့်ပြုသောအလှူ) ဟုခေါ်သည်။ စမృతိ၌ ထိုအလှူသည် အချိန်ကာလ၊ ကర్మကိရိယာကို မှန်ကန်စွာဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် လက်ခံသူ၏ဂုဏ်သတ္တိတို့အပေါ် မူတည်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

Verse 76

त्रिधा नौमित्तिकं प्रोक्तं सदा होमविवर्जितम् । इति प्रोक्ताः प्रकारास्ते त्रैविध्यमभिधीयते

နိမိတ္တိက (အကြောင်းအရာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော) အလှူကို သုံးမျိုးရှိသည်ဟု ကြေညာထားပြီး၊ ဟောမ (မီးပူဇော်) ကို အမြဲတမ်းလိုအပ်ချက်အဖြစ် မထားဘဲ ပြုလုပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဤနည်းလမ်းများကို သုံးမျိုးခွဲခြားမှုဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 77

अष्टोत्तमानि चत्वारि मध्यमानि विधानतः । कानीयसानि शेषाणि त्रिविधत्वमिदं विदुः

စည်းကမ်းအတိုင်း ရှစ်မျိုးကို «အထွတ်အမြတ်» ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ လေးမျိုးကို «အလယ်အလတ်» ဟု ဆိုကြသည်။ ကျန်သောအရာများကို «နိမ့်ကျ» ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ဤသုံးဆင့်အဆင့်ခွဲခြားမှုကို သိကြသည်။

Verse 78

गृहप्रासादविद्याभूगोकूपप्राणहाटकम् । एतान्युत्तमदानानि उत्तमद्रव्यदानतः

အိမ်၊ မဟာအိမ်တော်၊ ပညာရေး၊ မြေယာ၊ နွား၊ ရေတွင်း၊ အသက်ကယ်ခြင်းနှင့် ရွှေ စသည့် အလှူများသည် «အထွတ်အမြတ်အလှူ» ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အထွတ်အမြတ်သော ပစ္စည်းများကို ပေးလှူခြင်းဖြစ်၍ အသက်ရှင်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 79

अन्नारामं च वासांसि हयप्रभृतिवाहनम् । दानानि मध्यमानीति मध्यमद्रव्यदानतः

အစားအစာနှင့် ဥယျာဉ်များ၊ အဝတ်အစားများ၊ မြင်းစသည့် ယာဉ်ပစ္စည်းများကို ပေးလှူခြင်းတို့ကို «အလယ်အလတ်အလှူ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အလယ်အလတ်သော အရင်းအမြစ်များကို ပေးလှူခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 80

उपानच्छत्रपात्रादिदधिमध्वासनानि च

နိမ့်သော ဒါနများတွင် ဖိနပ်၊ ထီး၊ အိုးခွက်ပန်းကန် စသည့်အရာများနှင့် ဒဟိ (နို့ချဉ်)၊ ပျားရည်၊ အာသန (ထိုင်ခုံ) တို့လည်း ပါဝင်သည်။

Verse 81

दीपकाष्ठोपलादीनि चरमं बहुवार्षिकम् । इति कानीयसान्याहुर्दाननाशत्रयं श्रृणु

မီးအလင်း (ဒီပ) ပူဇော်ခြင်း၊ မီးဖိုသစ်တုံး၊ ကျောက်တုံး စသည့်အရာများသည် အနိမ့်ဆုံး ဒါနဖြစ်ပြီး၊ အကျိုးကောင်းမှုသည် နှစ်များစွာကြာသော်လည်း တိုတောင်းလှသည်။ ထို့ကြောင့် ‘အနည်းငယ်သော’ ဟု ခေါ်ကြသည်။ ယခု ဒါနပျက်စီးစေသော နည်းလမ်း သုံးပါးကို နားထောင်လော့။

Verse 82

यद्दत्त्वा तप्यते पश्चादासुरं तद्धृथा मतम् । अश्रद्धया यद्ददाति राक्षसं स्याद्वृथैव तत्

ပေးပြီးနောက် စိတ်ပူပန်၍ နောင်တရကာ မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံစားရသော ဒါနကို ‘အာသုရ’ ဟု ခေါ်ပြီး အလဟဿဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ယုံကြည်ခြင်း (သဒ္ဓါ) မရှိဘဲ ပေးသော ဒါနသည် ‘ရာက္ခသ’ ဖြစ်၍ ထိုသည်လည်း အကျိုးမရှိသွားသည်။

Verse 83

यच्चाक्रुश्य ददात्यंग दत्त्वा वाक्रोशति द्विजम् । पैशाचं तद्वृथा दानंदाननाशास्त्रयस्त्वमी

ချစ်သူရေ၊ လှည့်ပြောဆဲဆိုကာ ပေးသော ဒါန သို့မဟုတ် ပေးပြီးနောက် ဗြာဟ္မဏကို ဆဲဆိုပြစ်တင်သော ဒါနသည် ‘ပိုင်သာချ’ ဖြစ်၍ အလဟဿ ဒါနပင် ဖြစ်သည်။ ဤသုံးပါးသည် ဒါနပျက်စီးစေသော နည်းလမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။

Verse 84

इति सप्तपदैर्बद्धं दानमाहात्म्य मुत्तमम् । शक्त्या ते कीर्तितं राजन्साधु वाऽसाधु वा वद

“ဤသို့ စာပိုဒ် ခုနစ်ပုဒ်ဖြင့် ဒါန၏ အမြင့်မြတ်သော မဟာတန်ခိုးကို ချည်နှောင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်၏ စွမ်းအားအတိုင်း သင့်အား ကြေညာပြောကြားပြီးပြီ—ယခု ပြောပါလော့၊ ကောင်းသလား မကောင်းသလား?”

Verse 85

धर्मवर्मोवाच । अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः । अद्य ते कृतकृत्योऽस्मि कृतः कृतिमतां वर

ဓမ္မဝර්မန်က ပြောသည်– «ယနေ့ ငါ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် အကျိုးပြည့်စုံ၏; ယနေ့ ငါ၏ တပဿာလည်း အကျိုးပြည့်စုံ၏။ အောင်မြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သင်ကြောင့် ယနေ့ ငါသည် ကိစ္စပြီးမြောက်သူ ဖြစ်လာပြီ»။

Verse 86

पठित्वा सकलं जन्म ब्रह्मचारि यथा वृथा । बहुक्लेशात्प्राप्तभार्यः सावृथाऽप्रियवादिनी

«ဘဝတစ်လျှောက်လုံး စာပေကိုသာ ဖတ်ရှုလေ့လာနေသော်လည်း အကျိုးမရှိသော ဗြဟ္မစာရီကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် အခက်အခဲများစွာဖြင့် ရရှိသော ဇနီးမယားတောင် မချစ်ဖွယ်စကားများ ပြော၍ ကြမ်းတမ်းလျှင် ‘အကျိုးမဲ့’ ဖြစ်နိုင်သည်»။

Verse 87

क्लेशेन कृत्वा कूपं वा स च क्षारोदको वृथा । बहुक्लेशैर्जन्म नीतं विना धर्मं तथा वृथा

«သို့မဟုတ် အားထုတ်၍ ရေတွင်းကို တူးခဲ့သော်လည်း ရေက ဆားငန်ရေ ဖြစ်သွားလျှင် ထိုအားထုတ်မှုသည် အကျိုးမဲ့၏။ ထိုနည်းတူ အခက်အခဲများစွာဖြင့် ဖြတ်သန်းလာသော ဘဝသည် ဓမ္မမရှိလျှင် အကျိုးမဲ့ပင် ဖြစ်သည်»။

Verse 88

एवं मे यद्वृथा नाम जातं तत्सफलं त्वया । कृतं तस्मान्नमस्तुभ्यं द्विजेभ्यश्च नमोनमः

«ထို့ကြောင့် ငါ့ဘဝ၌ ‘အကျိုးမဲ့’ ဖြစ်ခဲ့သမျှကို သင်က အကျိုးရှိအောင် ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင့်အား နမஸ్కာရ ပြု၏၊ ထို့ပြင် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များအားလည်း နမောနမಃ—ထပ်ခါထပ်ခါ ဦးညွှတ်၏»။

Verse 89

सत्यमाह पुरा विष्णुः कुमारान्विष्णुसद्भनि

«အမှန်တကယ်ပင် ရှေးကာလ၌ ဗိဿဏုသည် ဗိဿဏု၏ ကိုယ်ပိုင်သဘင် (အစည်းအဝေး) တွင် ကုမာရများအား ဤစကားကို မိန့်ကြားခဲ့သည်»။

Verse 90

नाहं तथाद्भि यजमानहविर्वितानश्चयोतद्घृतप्लुतमदन्हुतभुङ्मुखेन । यद्ब्राह्मणस्य मुखतश्चरतोनुघासं तुष्टस्य मय्यवहितैर्निजकर्मपाकैः

ယဇ္ဉပြုသူ၏ အလှအပကြီးမားသော ပူဇော်သက္ကာများ—မီးထဲသို့ ဂီ (ghee) ဖြင့်လောင်း၍ အဟုတိများကို “ယဇ္ဉ၏ပါးစပ်” က စားသုံးသကဲ့သို့—ထိုနည်းတူ ငါ မနှစ်သက်သော်လည်း၊ စိတ်ကျေနပ်သော ဗြာဟ္မဏ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော အနည်းငယ်သော အစာတစ်မုတ်ကိုပင်၊ ကိုယ်၏ကမ္မ၏ အကျိုးသီးပွင့်အဖြစ် သတိနှင့် ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်လျှင် ငါ အလွန်နှစ်သက်၏။

Verse 91

तन्मयाऽशर्मणा वापि यद्विप्रेष्वप्रियं कृतम् । सर्वस्य प्रभवो विप्रास्तत्क्षमतां प्रसादये

ဗြာဟ္မဏတို့အပေါ် ငါက မနှစ်သက်ဖွယ် အပြုအမူတစ်စုံတစ်ရာကို မသတိကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အမြင်မပြတ်ကြောင့်ဖြစ်စေ ပြုမိခဲ့လျှင်၊ အရာအားလုံး၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏတို့က ထိုအပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ကြပါစေ။ ငါသည် သူတို့၏ ကရုဏာတရားဖြင့် ခွင့်ပန်ပါ၏။

Verse 92

त्वं च कोसि न सामान्यः प्रणम्याहं प्रसादये । आत्मानं ख्यापय मुने प्रोक्तश्चेत्यब्रवं तदा

ထို့ပြင် သင်သည် မည်သူနည်း—သေချာသည်မှာ သာမန်လူမဟုတ်။ ငါ ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ သင်၏ ကရုဏာကို တောင်းခံ၏။ “မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြပါ၊ မုနိရေ” ဟု ထိုစကားပြောသည့်အခါ ငါက ထိုသို့ ဆိုခဲ့သည်။

Verse 93

नारद उवाच । नारदोऽस्मि नृपश्रेष्ठ स्थानकार्थी समागतः । प्रोक्तं च देहि मे द्रव्यं भूमिं च स्थानहेतवे

နာရဒက ပြောသည်—“အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ငါသည် နာရဒ ဖြစ်၏။ သင့်လျော်သော နေရာတစ်ခုကို ရှာဖွေရန် ငါလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ငါတောင်းဆိုသည်—ထိုနေရာကို တည်ထောင်ရန်အတွက် ငါ့အား ဥစ္စာနှင့် မြေယာကိုလည်း ပေးပါ။”

Verse 94

यद्यपीयं देवतानां भूमिर्द्रव्यं च पार्थिव । तथापि यस्मिन्यः काले राजा प्रार्थ्यः स निश्चितम्

အို မင်းကြီး၊ ဤမြေယာနှင့် ဥစ္စာပစ္စည်းတို့သည် အမှန်တကယ် နတ်တို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သော်လည်း၊ သို့ရာတွင် အချိန်ကာလနှင့် အခြေအနေတစ်ရပ်ရှိ၍ ထိုအခါတွင် မင်းကို မဖြစ်မနေ တောင်းခံရမည်ဟု သေချာစွာ သတ်မှတ်ထားသည်။

Verse 95

सहीश्वरस्यावतारो भर्त्ता दाताऽभयस्य सः । तथैव त्वामहं याचे द्रव्यशुद्धिप्सया । पूर्व ममालयं देहि देयार्थे प्रार्थनापरः

ထိုမင်းသည် အရှင်၏ အဝတားတော်ပင် ဖြစ်၍ ကာကွယ်သူ၊ ကြောက်မက်မှုကင်းစေသော အဘယဒာတ ဖြစ်၏။ ထိုသဘောတရားအတိုင်း ငါသည် လှူဒါန်းရန် သန့်ရှင်းသော ဥစ္စာကို လိုလားသဖြင့် သင့်ထံ တောင်းပန်၏။ အရင်ဆုံး ငါ့အတွက် နေရာအိမ်တစ်ခု ပေးပါလော့၊ သင့်လျော်သော ဒါနပြုရန်အတွက် ငါသည် တောင်းဆိုနေ၏။

Verse 96

राजोवाच । यदि त्वं नारदो विप्र राज्यमस्त्वखिलं तव । अहं हि ब्राह्मणानां ते दास्यं कर्ता न संशयः

မင်းကြီးက ဆိုသည်—အို ဗြာဟ္မဏ နာရဒာ၊ သင်ပင်ဖြစ်လျှင် နိုင်ငံတော်အလုံးစုံသည် သင်၏ဖြစ်စေ။ ငါမူကား သင်နှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အစေခံမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 97

नारद उवाच । यद्यस्माकं भवान्भक्तस्तत्ते कार्यं च नो वचः

နာရဒာက ဆိုသည်—သင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် အမှန်တကယ် भक्त ဖြစ်လျှင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အမိန့်ကို ဆောင်ရွက်ရမည်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားသည် သင့်တာဝန် ဖြစ်စေ။

Verse 98

सर्वं यत्तद्देहि मे द्रव्यमुक्तं भुवं च मे सप्तगव्यूतिमात्राम् । भूयात्त्वत्तोप्यस्य रक्षेति सोऽपि मेने त्वहं चिंतये चार्थशेषम्

“ပြောထားသော ဥစ္စာအားလုံးကို ငါ့အား ပေးလော့၊ ထို့ပြင် မြေယာကိုလည်း ငါ့အား ခုနစ် ဂဗျူတိ အတိုင်းအတာဖြင့် ပေးလော့။” သူလည်း “၎င်း၏ ကာကွယ်မှုသည် သင်ထံမှ ဖြစ်ပါစေ” ဟု စဉ်းစားကာ သဘောတူ၏။ သို့သော် ငါသည် ကျန်ရှိသေးသော အလုပ်အကြောင်းကို ထပ်မံ စဉ်းစားမိ၏။