
सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः — हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्
सुन्दरकाण्ड
မဟೇಂದ್ರတောင်ထိပ်၌ ဝါနရတို့ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ ဂျာမ္ဘဝန်က ဟနုမာန်အား မိမိတာဝန်ဆောင်ရွက်မှုကို အပြည့်အစုံတင်ပြစေပြီး၊ ဘာကို ထင်ရှားစွာပြောရမည်၊ ဘာကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် သိုဝှက်ထားရမည်ကိုပါ ညွှန်ကြားသည်။ ဟနုမာန်သည် သမုဒ္ဒရာဖြတ်ကူးရာတွင် ဆုရသာ၏ စမ်းသပ်မှုနှင့် စിംဟိကာ၏ ချောင်းမြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတို့ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ပုံ၊ ထို့နောက် လင်္ကာသို့ လျှို့ဝှက်ဝင်ရောက်ကာ အရှိုကဝနိကာတွင် ရက္ခသီများ စောင့်ကြည့်နေသည့် မာတ စီတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပုံကို ပြောပြသည်။ သူသည် ရာဝဏ၏ အတင်းအကျပ်ဖိအားပေးမှုနှင့် စီတာ၏ မလှုပ်မယှက်တည်ကြည်မှု၊ တြိဇဋာ၏ မင်္ဂလာညွှန်ပြသော အကြံပေးချက်များ၊ အိက္ခဝါကူဝంశကို အမည်ခေါ်သတိပြု၍ စကားစတင်ပုံကိုလည်း ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အပြန်အလှန်သိမှတ်မှု ပြည့်စုံလာပြီး—ဟနုမာန်က ဦးညွှတ်ကန်တော့ကာ ရာမ၏ မုဒ္ဒိကာကို “အဘိဉ္ဉာန” အဖြစ် ပေးအပ်သည်။ စီတာကလည်း ရာမအတွက် တန်ဖိုးကြီး ရတနာတစ်ပါးကို အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် ပေးကာ ရာမ အမြန်ရောက်လာစေရန် အကြောင်းအရာကို သင့်တော်စွာ ပြောကြားရန်နှင့် နှစ်လကန့်သတ်ချက်ကို သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ဟနုမာန်သည် အဆင့်လိုက်တိုးမြှင့်သည့် လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပျော်ပွဲဥယျာဉ်ကို ဖျက်ဆီးကာ ရက္ခသတပ်များကို ဆက်တိုက်အနိုင်ယူပြီး အက္ခကိုပါ သတ်ဖြတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အိန္ဒြဇိတ်၏ ဗြဟ္မာစတြာဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ ဝိဘီရှဏ၏ ဝင်ရောက်ညှိနှိုင်းမှုကြောင့် သံတမန်အခွင့်အရေးအကြောင်း ဆွေးနွေးကြသော်လည်း အပြစ်ဒဏ်အဖြစ် အမြီးကို မီးရှို့ကြသည်—ထိုမီးသည်ပင် လင်္ကာမီးလောင်မှု၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာသည်။ စီတာ၏ လုံခြုံရေးအပေါ် ဟနုမာန်၏ စိုးရိမ်မှုကို မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် ကောင်းကင်မှ ကြေညာသံက ဖယ်ရှားပေးပြီး စီတာ မထိခိုက်ကြောင်း သိရသည်။ ထို့နောက် ဟနုမာန်သည် ဝါနရတို့ထံ ပြန်သွားကာ အစီရင်ခံစာကို ပြီးစီးစေပြီး နောက်တစ်ဆင့် ယုទ្ធဗျူဟာကို လှုံ့ဆော်သည်။
Verse 1
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गे महेन्द्रस्य महाबलाः।हनुमत्प्रमुखाः प्रीतिं हरयो जग्मुरुत्तमाम्।।।।
ထို့နောက် မဟေန္ဒြတောင်၏ ထိပ်ဖျား၌ ဟနုမာန်ကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထားသော အင်အားကြီး ဝာနရသူရဲကောင်းများသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ပီတိကို ရရှိကြလေ၏။
Verse 2
तं ततः प्रीतिसंहृष्टः प्रीतिमन्तं महाकपिम्।जाम्बवान्कार्यवृत्तान्तमपृच्छदनिलात्मजम्।।।।
ထို့နောက် ပီတိဖြင့် လွန်စွာဝမ်းမြောက်သော ဂျာမ္ဘဝန်သည် လေဒေဝတား၏ သား ဟနုမာန်—မဟာမျောက်တော်—အား ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှ တာဝန်အကြောင်းအရာ အပြည့်အစုံကို မေတ္တာဖြင့် မေးမြန်း하였다။
Verse 3
कथं दृष्टा त्वया देवी कथं वा तत्र वर्तते।तस्यां वा स कथंवृत्तः क्रूरकर्मा दशाननः।।।।
သင်သည် ဒေဝီ စီတာကို မည်သို့တွေ့မြင်ခဲ့သနည်း။ ထိုနေရာ၌ သူမ၏အခြေအနေ မည်သို့ရှိသနည်း။ ထို့ပြင် လုပ်ရပ်ကြမ်းတမ်းသော ဆယ်မျက်နှာရှင်သည် သူမအပေါ် မည်သို့ပြုမူနေသနည်း။ ဖြစ်ပျက်သမျှကို ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြပါ။
Verse 4
तत्त्वतस्सर्वमेतन्नः प्रब्रूहि त्वं महाकपे।श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम्।।।।
“အို မဟာကပိ၊ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အမှန်တကယ်နှင့် ပြည့်စုံစွာ ငါတို့အား ပြောပြပါ။ အကြောင်းအရာကို ကြားနာပြီးနောက် ငါတို့သည် ထပ်မံစဉ်းစားကာ လုပ်ဆောင်ရမည့် အရာကို မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်မည်”
Verse 5
यश्चार्थस्तत्त्र वक्तव्यो गतैरस्माभिरात्मवान्।रक्षितव्यं च यत्तत्र तद्भवान्व्याकरोतु नः।।।।
ကျွန်ုပ်တို့ ပြန်လာသောအခါ သင်သည် သတိပညာရှိသူဖြစ်သဖြင့် ထိုနေရာတွင် မည်သည့်အရာကို လျော်ကန်စွာ တင်ပြရမည်နည်း၊ မည်သည့်အရာကို မပြောဘဲ လုံခြုံစွာ ထိန်းသိမ်းရမည်နည်းကို ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းလင်းပြောကြားပါ။
Verse 6
स नियुक्तस्ततस्तेन सम्प्रहृष्टतनूरुहः।प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै प्रत्यभाषत।।।।
ထိုသို့ သူ၏အမိန့်ကို ခံယူပြီးနောက်၊ ကိုယ်တစ်လုံးလုံး ပီတိကြောင့် အမွှေးအတောင်ထောင်လျက်ရှိသော သူသည် မဟာဒေဝီ မိဖုရား စီတာအား ခေါင်းငုံ့ကန်တော့၍ စကားစတင်ပြောလေ၏။
Verse 7
प्रत्यक्षमेव भवतां महेन्द्राग्रात्खामाप्लुतः।उदधेर्दक्षिणं पारं काङ्क्षमाण स्समाहितः।।।।
သင်တို့ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်—မဟေန္ဒြတောင်ထိပ်မှ ကောင်းကင်သို့ ခုန်တက်ကာ စိတ်တည်ငြိမ်၍ အာရုံစိုက်လျက် သမုဒ္ဒရာ၏ တောင်ဘက်ကမ်းကို ရောက်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် ငါသွားခဲ့သည်။
Verse 8
गच्छतश्च हि मे घोरं विघ्नरूपमिवाभवत्।काञ्चनं शिखरं दिव्यं पश्यामि सुमनोहरम्।।।।
ငါ သွားနေစဉ်တွင်ပင် ကြောက်မက်ဖွယ်အရာတစ်ခုသည် ငါ့ရှေ့တွင် ပေါ်ထွက်လာ၍ အတားအဆီးကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဍာန်ယူထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုအခါ ငါသည် အလွန်လှပသော တိဗ္ဗသုဝဏ္ဏ တောင်ထိပ်ကို မြင်ရ၏။
Verse 9
स्थितं पन्धानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम्।उपसङ्गम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगसत्तमम्।।।।कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्योऽयं मयेति च।
ငါ့လမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ကာ ထိုတောင်သည် အတားအဆီးအဖြစ် တည်နေ၏။ ထိုတောင်မြတ်—တိဗ္ဗသဘောရှိ၍ ရွှေရောင်တောက်ပသော—ထံသို့ ချဉ်းကပ်ပြီး ငါသည် စိတ်ထဲ၌ ဆုံးဖြတ်၏—“ဤတောင်ကို ငါပင် ဖောက်ထွင်းရမည်” ဟူ၍။
Verse 10
प्रहतं च मया तस्य लाङ्गूलेन महागिरेः।।।।शिखरं सूर्यसङ्काशं व्यशीर्यत सहस्रधा।
ငါသည် မိမိ၏အမြီးဖြင့် မဟာတောင်ကြီး၏ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိပ်ကို ထိုးနှက်ရာ ထိုထိပ်သည် တစ်ထောင်ပိုင်းအဖြစ် ခွဲကွဲပြားပြား ပျက်စီးသွား၏။
Verse 11
व्यवसायं च तं बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः।।।पुत्त्रेति मधुरां वाणीं मनः प्रह्लादयन्निव।
သူ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် သန္နိဋ္ဌာန်ကို သိရှိလိုက်သောအခါ ထိုတောင်ကြီးသည် စိတ်နှလုံးကို ရွှင်လန်းစေသကဲ့သို့ ချိုသာသော အသံဖြင့် 'သား' ဟု ခေါ်ဆိုလျက် စကားပြောလေသည်။
Verse 12
पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः।।।।मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ।
ငါကိုလည်း သင်၏ဖခင်ဘက်အဖိုးအမ (ဦးလေး) ကဲ့သို့ဟု သိမှတ်ပါ။ ငါသည် မာတရိရှွန် (လေဒေဝ) ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်၏။ ငါ့နာမည်မှာ မိုင်နာက ဟု ကျော်ကြားပြီး မဟာသမုဒ္ဒရာ၌ နေထိုင်သည်။
Verse 13
पक्षवन्तः पुरा पुत्त्र बभूवुः पर्वतोत्तमाः।।।।छन्दतः पृथिवीं चेरुर्बाधमानाः समन्ततः।
သားရေ၊ ရှေးကာလ၌ အထူးမြတ်သော တောင်တန်းကြီးတို့သည် တောင်ပံရှိကြ၏။ မိမိစိတ်ကြိုက် လှုပ်ရှား၍ မြေပြင်တစ်လျှောက် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်အားလုံးကို ဒုက္ခပေးကြ၏။
Verse 14
श्रुत्वा नगानां चरितं महेन्द्रः पाकशासनः।।।।चिच्छेद भगवान् पक्षान्वज्रेणैषां सहस्रशः।
တောင်တန်းတို့၏ အပြုအမူကို ကြားသိသောအခါ မဟိန္ဒြ (ပာကာရှာသန) ဘဂဝါန်သည် ဝဇ္ရ (မိုးကြိုးလက်နက်) ဖြင့် ၎င်းတို့၏ အတောင်များကို ထောင်ပေါင်းများစွာ ခွဲဖြတ်ကာ အစိတ်အပိုင်းများစွာအဖြစ် ချေမှုန်းတော်မူ၏။
Verse 15
अहं तु मोक्षितस्तस्मात्तव पित्रा महात्मना।।।।मारुतेन तदा वत्स प्रक्षिप्तोऽस्मि महार्णवे।
သို့သော် ထိုအန္တရာယ်မှ ငါသည် သင်၏ မဟာစိတ်ရှိသော အဖ၊ မာရုတ (လေဒေဝါ) ကြောင့် ကယ်တင်ခံရ၏။ ထို့နောက် ချစ်လှစွာသော ကလေးရေ၊ ထိုအခါ ငါကို မဟာသမုဒ္ဒရာအကျယ်ကြီးထဲသို့ ပစ်ချခဲ့ကြ၏။
Verse 16
रामस्य च मया साह्ये वर्तितव्यमरिन्दम।।।।रामो धर्मभृतां श्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः।
အို ရန်သူကိုနှိမ်နင်းသူ၊ ငါသည် ရာမ၏ အမှုတော်၌ ကူညီထောက်ပံ့ရန် အားထုတ်ရမည်။ အကြောင်းမူကား ရာမသည် ဓမ္မကိုထမ်းဆောင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ဗီရိယသည် မဟိန္ဒြာနှင့်တူညီ၏။
Verse 17
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मैनाकस्य महात्मनः।।।।कार्यमावेद्य तु गिरेरुद्यतं च मनो मम।तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना।।।।
မဟာသတ္တိရှိသော မိုင်နာက၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် တောင်တော်အား မိမိ၏ တာဝန်နှင့် ရှေ့ဆက်သွားမည့် အ दृঢ়သန္နိဋ္ဌာန်ကို လျှောက်တင်하였다။ ထိုမဟာသတ္တိ မိုင်နာကကပင် ငါအား ထွက်ခွာရန် ခွင့်ပြုကာ လွှတ်တော်မူ하였다။
Verse 18
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य मैनाकस्य महात्मनः।।5.58.17।।कार्यमावेद्य तु गिरेरुद्यतं च मनो मम।तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना।।5.58.18।।
မဟာတ္မာ မိုင်နာက၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် မိမိ၏ တာဝန်အကြောင်းနှင့် ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားမည့် အ दृঢ়သန္နိဋ္ဌာန်ကို တောင်တော်အား လျှောက်တင်하였다။ ထို့နောက် မဟာတ္မာ မိုင်နာကက ကျွန်ုပ်အား ခွင့်ပြု၍ လွှတ်တော်မူ하였다။
Verse 19
स चाप्यन्तर्हितः शैलो मानुषेण वपुष्मता।शरीरेण महाशैलः शैलेन च महोदधौ।।।।
ထိုတောင်တော်သည် လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူပြီးနောက် ထပ်မံ အန္တရာယ်သွားကာ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။ ထို့ကြောင့် မဟာတောင်တော်သည် မဟာသမုဒ္ဒရာအတွင်း၌ မိမိ၏ တောင်ရုပ်ခန္ဓာဖြင့်ပင် လျှို့ဝှက်တည်ရှိနေ하였다။
Verse 20
उत्तमं जवमास्थाय शेषं पन्थानमास्थितः।ततोऽहं सुचिरं कालं वेगेनाभ्यागमं पथि।।।।
ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် အကောင်းဆုံး အမြန်နှုန်းကို ထုတ်ဖော်ကာ ကျန်ရှိသည့် လမ်းခရီးကို ဆက်လက်လိုက်နာ하였다။ ထိုမှတစ်ဖန် အချိန်ကြာမြင့်စွာ လမ်းပေါ်၌ အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် ဆက်လက်သွားလာ하였다။
Verse 21
ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम्।समुद्रमध्ये सा देवी वचनं मामभाषत।।।।
ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ နာဂတို့၏ မိခင်ဖြစ်သော ဒေဝီ စုရသာကို မြင်တွေ့하였다။ ထိုဒေဝီသည် ကျွန်ုပ်အား ဤသို့သော စကားတော်ဖြင့် မိန့်ကြား하였다။
Verse 22
मम भक्षः प्रदिष्टस्त्वममरैर्हरिसत्तम।अतस्त्वां भक्षयिष्यामि विहितस्त्वं चिरस्य मे।।।।
အို မျောက်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ အမရဒေဝတားတို့က သင်ကို ငါ၏ အစာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြ၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်ကို စားမည်—အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် သင်သည် ငါအတွက် ချမှတ်ခံရလာ၏။
Verse 23
एवमुक्त स्सुरसया प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः।विवर्णवदनो भूत्वा वाक्यं चेदमुदीरयम्।।।।
စူရစာက ထိုသို့ဆိုသဖြင့် ငါသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ကာ ရပ်နေ၏။ မျက်နှာအရောင်ဖျော့သွားပြီးနောက် ဤစကားကို ပြောကြားလိုက်၏။
Verse 24
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम्।लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च परन्तपः।।।।
ဒဿရထ၏ ဂုဏ်သရေရှိသော သားတော် ရာမသည် ရန်သူကို မီးလောင်စေသူအဖြစ် လက္ခမဏ အစ်ကိုမောင်နှင့် စီတာတို့နှင့်အတူ ဒဏ္ဍကာတောသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။
Verse 25
तस्य सीता हृता भार्या रावणेन दुरात्मना।तस्या स्सङ्काशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात्।।।।
သူ၏ မဟာမိဖုရား စီတာကို စိတ်ယုတ်မာသော ရာဝဏက လုယူသွား၏။ ရာမ၏ အမိန့်တော်အရ ငါသည် သံတမန်အဖြစ် သူမထံ သွားမည်။
Verse 26
कर्तुमर्हसि रामस्य साहाय्यं विषये सती।अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम्।।।।आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते।
သင်သည် ရာမ၏ အာဏာပိုင်နယ်မြေတွင် နေထိုင်သူဖြစ်သဖြင့် ရာမ၏ ကိစ္စကို ကူညီပေးသင့်၏။ မဟုတ်လျှင် မိုင်သီလီကို တွေ့မြင်ပြီး လုပ်ရပ်မလျော့သော ရာမထံ သတင်းပို့ကာ ပြန်လာ၍ သင်၏ ပါးစပ်ထဲသို့ ဝင်မည်—ဤသည်ကို အမှန်တရားအဖြစ် သင့်အား ကတိပြု၏။
Verse 27
एवमुक्ता मया सा तु सुरसा कामरूपिणी।5.58.27।।अब्रवीन्नातिवर्तेत कश्चिदेष वरो मम।
ဤသို့ ငါပြောဆိုပြီးနောက် စိတ်ကြိုက်ရုပ်ပြောင်းနိုင်သော စုရသာက “ငါ့ကို မလွန်ကျော်နိုင်သူ မရှိရ; ဤသည်ကား ငါရရှိထားသော ဝရ (vara) ပင် ဖြစ်သည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 28
एवमुक्तस्सुरसया दशयोजनमायतः।।।।ततोर्थगुणविस्तारो बभूवाहं क्षणेन तु।
စုရသာက ဤသို့ဆိုသော် ငါသည်—အလျား ဒသ ယောဇနာရှိသူ—မိမိရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ခဏချင်းပင် ကိုယ်ကို ပိုမိုချဲ့ထွင်하였다။
Verse 29
मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।।।
သူမသည် ငါ၏အရွယ်အစားနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ်ဖွင့်ဟ하였다။
Verse 30
मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।5.58.29।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।5.58.30।।
သူမ၏ ပါးစပ်ကျယ်ကျယ်ဖွင့်ထားသည်ကို မြင်သော် ချက်ချင်း ငါသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို သေးငယ်စေပြီး ထိုခဏတည်းမှာပင် လက်မအရွယ်သာ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 31
अभिपत्याशु तद्वक्त्रं निर्गतोऽहं ततः क्षणात्।अब्रवीत्सुरसा देवी स्वेन रूपेण मां पुनः।।।।
ကျွန်ုပ်သည် အလျင်အမြန် သူမ၏ပါးစပ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကာ ခဏတစ်ခဏအတွင်း ပြန်လည်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေဝီ စုရစာသည် မိမိ၏မူလရုပ်သဏ္ဌာန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိကာ ကျွန်ုပ်အား ထပ်မံမိန့်ကြား하였다။
Verse 32
अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना।।।।सुखी भव महाबाहो प्रीताऽस्मि तव वानर।
ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်— “ဟေ ဝါနရတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ရည်မှန်းချက်အောင်မြင်စေရန် သာယာလုံခြုံစွာ သွားလော့။ မဟာအတ္တမ ရာဃဝနှင့် ပြန်လည်ဆုံစည်းစေရန် ဝိုင်ဒေဟီကို ခေါ်ဆောင်လာလော့။ ဟေ လက်တံခိုင်မာသော ဝါနရ၊ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာလော့—ငါသည် သင်၌ ပီတိဖြစ်၏။”
Verse 33
ततोऽहं साधु साध्विति सर्वभूतैः प्रशंसितः।।।।ततोऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतोऽहं गरुडो यथा।
ထို့နောက် သတ္တဝါအပေါင်းတို့က “သာဓု! သာဓု!” ဟုဆိုကာ ကျွန်ုပ်ကို ချီးမွမ်းကြသည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် ဂရုဍကဲ့သို့ အာကာသအကျယ်သို့ ခုန်ပျံတက်သွား하였다။
Verse 34
छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन।।।।सोऽहं विहतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।न किञ्चित्तत्र पश्यामि येन मेऽपहृता गतिः।।।।
ထိုအခါ ကျွန်ုပ်၏ အရိပ်ကို ဖမ်းဆီးထားပြီး၊ မည်သည့်အရာမျှ မမြင်နိုင်တော့하였다။
Verse 35
छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन।।5.58.34।।सोऽहं विहतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।न किञ्चित्तत्र पश्यामि येन मेऽपहृता गतिः।।5.58.35।।
ကျွန်ုပ်၏ အရှိန်အဟုန်ကို တားဆီးခံရသဖြင့်၊ ဒిశအပေါင်း ဆယ်ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်သော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်၏ သွားလာနိုင်စွမ်းကို မည်သူက လုယူသွားသည်ကို သိနိုင်စရာ အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မတွေ့ရ하였다။
Verse 36
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना किन्नाम गगने मम।ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपं यत्र न दृश्यते।।5.58.36।।
ထို့နောက် ငါ့စိတ်ထဲ၌ အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာသည်—“ကောင်းကင်၌ ငါ့အတွက် မည်သို့သော အတားအဆီး ပေါ်ထွန်းလာသနည်း၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုပင် မမြင်နိုင်သော အတားအဆီးတည်း?”
Verse 37
अधोभागेन मे दृष्टि श्शोचता पातिता मया।ततोऽद्राक्षमहं भीमां राक्षसीं सलिलेशयाम्।।।।
ထိုသို့ စိတ်ပူပန်စွာ တွေးတောရင်း ငါသည် အောက်ဘက်သို့ မျက်စိချလိုက်သည်; ထို့နောက် ရေထဲ၌ နေထိုင်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသီတစ်ယောက်ကို ငါမြင်တွေ့하였다။
Verse 38
प्रहस्य च महानादमुक्तोऽहं भीमया तया।अवस्थितमसम्भ्रान्तमिदं वाक्यमशोभनम्।।।।
ထိုကြောက်မက်ဖွယ်သူမသည် ရယ်မောကာ အသံကြီးဖြင့် ငါ့ကို ခေါ်ဆို하였다; မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်လျက် ငါ့ထံသို့ မကောင်းသတင်းဆောင်သော စကားများကို ပြော하였다။
Verse 39
क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः।भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम्।।।।
“အို ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမားသူ၊ မင်းဘယ်သို့ သွားမည်နည်း—ငါ့ဆာလောင်မှုက လိုလားသော အမဲတော်? ငါ့အစာဖြစ်လော့; အစာကင်းမဲ့နေခဲ့သည်မှာ ကြာမြင့်သော ဤကိုယ်ကို ကျေနပ်စေပါ”
Verse 40
बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः।अस्यप्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम्।।।।
ထို့နောက် ငါသည် သူမ၏စကားကို “အင်း၊ ထိုသို့ပင်” ဟု ပြန်လည်လက်ခံကာ၊ သူမက ငါနှင့်နှိုင်းယှဉ်တိုင်းတာနိုင်သည့်အတိုင်းအတာထက် ပိုမိုကြီးမားအောင် ငါ့ကိုယ်ကို ချဲ့ထွင်လိုက်သည်။
Verse 41
तस्याश्चास्यं महद्भीमं वर्धते मम भक्षणे।न च मां साधु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम्।।।।
ငါကို စားသောက်ရန် သူမ၏ ကြီးမား၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ပါးစပ်သည် ပို၍ပို၍ ကျယ်ပြန့်လာသော်လည်း၊ ငါသည် ကိုယ့်ဆန္ဒအလိုက် အရင်ကတည်းက ကြမ်းတမ်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူထားပြီးကြောင်းကို သူမ မမှန်ကန်စွာ မသိမြင်နိုင်ခဲ့။
Verse 42
ततोऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात्।तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभ:स्थलम्।।।।
ထို့နောက် မျက်တောင်ခတ်တစ်ခဏအတွင်း ငါသည် ကျယ်ပြန့်သော ရုပ်ကို ချုံ့ကာ၊ သူမ၏ နှလုံးကို ဆွဲထုတ်ယူပြီး၊ ကောင်းကင်အာကာသသို့ ခုန်တက်သွားသည်။
Verse 43
सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि।मया पर्वतसङ्काशा निकृत्तहृदया सती।।।।
ထိုကြောက်မက်ဖွယ်မိန်းမသည် လက်များလျော့ကျသွားကာ ဆားငန်သမုဒ္ဒရာထဲသို့ လဲကျသွားသည်—တောင်တန်းကဲ့သို့ ကြီးမားသူမ—ငါက နှလုံးကို ဖြတ်ထုတ်ယူထားသောကြောင့်။
Verse 44
शृणोमि खगतानां च सिद्धानां चारणैस्सह।राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता।।।।
ကောင်းကင်၌ လှုပ်ရှားသွားလာသူများ—စိဒ္ဓတို့နှင့် ချာရဏတို့အတူ—ဤသို့ဆိုကြသည်ကို ငါကြားရသည်။ “ကြောက်မက်ဖွယ် ရာက္ခသီ စിംဟိကာ ကို ဟနုမာန်က လျင်မြန်စွာ သတ်ဖြတ်လိုက်ပြီ” ဟု။
Verse 45
तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन्।गत्वा चाह महध्वानं पश्यामि नगमण्डितम्।।।।दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र च सा पुरी।
သူမကို သတ်ပြီးနောက် ငါသည် အရေးပေါ်သော တာဝန်ကို ထပ်မံ သတိရလာ၏။ ထိုမဟာခရီးကို ဆက်လက်သွားရာတွင် တောင်တန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသော သမုဒ္ဒရာ၏ တောင်ဘက်ကမ်းကို မြင်တွေ့ရပြီး—အဲဒီနေရာမှာ လင်္ကာမြို့တော် တည်ရှိ၏။
Verse 46
अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरम्।।5.58.46।।प्रविष्टोऽहमविज्ञातो रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।
နေဝင်သွားသောအခါ ငါသည် ရက္ခသတို့၏ နေရာတည်ရာ မြို့တော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏—ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိပြင်းထန်သော ရက္ခသတို့ မသိမမြင်အောင်။
Verse 47
तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसन्निभा।।5.58.47।।अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः।
အဲဒီနေရာသို့ ငါဝင်ရောက်စဉ် ကလ္ပအဆုံး၏ မိုးတိမ်ထူထပ်သကဲ့သို့ မည်းမှောင်သော မိန်းမတစ်ဦးက ငါ့ရှေ့တွင် ထလာပြီး ကြောက်မက်ဖွယ် အော်ဟားသံကို ထုတ်လွှတ်လေ၏။
Verse 48
जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम्।।।।सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाऽहं तयोदितः।।।।
ထို့နောက် မီးလောင်သကဲ့သို့ တောက်လောင်သော ဆံပင်ရှိ၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော သူမသည် ငါ့ကို သတ်ရန် တိုက်ခိုက်လာ၏။ ငါသည် ဘယ်လက်မုဋ်ဖြင့် ထိုးနှက်ကာ သူမကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီး၊ ဆည်းဆာချိန်တွင် သူမက ကြောက်လန့်စေလိုသော်လည်း ငါသည် မြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။
Verse 49
जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम्।।5.58.48।।सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाऽहं तयोदितः।।5.58.49।।
ထို့နောက် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော သူမသည် မီးတောက်သကဲ့သို့ ဆံပင်တောက်လောင်လျက် ငါ့ကို သတ်ရန် လာရောက်၏။ ငါသည် ဘယ်လက်မုဋ်တစ်ချက်ဖြင့် သူမကို အနိုင်ယူပြီး၊ ဆည်းဆာချိန်တွင် သူမက ကြောက်လန့်စေလိုသော်လည်း ငါသည် မြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။
Verse 50
अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते।यस्मात्तस्माद्विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः।।।।
အို သူရဲကောင်းရေ၊ ငါသည် လင်္ကာမြို့၏ အုပ်ထိန်းတော်မူသော နတ်အာနုဘော်ဖြစ်၏။ သင်၏ သတ္တိဗီရိယကြောင့် ငါသည် အနိုင်ယူခံရပြီ။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ရက္ခသတို့ကို အကုန်အစင် မကျန်ဘဲ အောင်နိုင်လိမ့်မည်။
Verse 51
तत्राहं सर्वरात्रं तु विचिन्वन् जनकात्मजाम्।रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम्।।।।
ထိုနေရာ၌ ငါသည် ရာဝဏ၏ အတွင်းနန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ကာ ဂျနက၏ သမီးတော်ကို တစ်ညလုံး ရှာဖွေခဲ့သော်လည်း ခါးသေးသွယ်လှသော မိဖုရားကို မမြင်တွေ့နိုင်ခဲ့။
Verse 52
तत स्सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने।शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये।।।।
ထို့နောက် ရာဝဏ၏ နေရာတော်၌ စီတာကို မတွေ့သဖြင့် ငါသည် ဝမ်းနည်းခြင်း၏ သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ကျရောက်သွားကာ အဝေးကမ်းကို မမြင်နိုင်ခဲ့—အဆုံးမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 53
शोचता च मया दृष्टं प्राकारेण समावृतम्।काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम्।।।।
ငါ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေစဉ်တွင် တံတိုင်းဖြင့် ဝိုင်းရံထားသော အလွန်မြတ်သော နန်းတော်ဥယျာဉ်တစ်ခုကို မြင်တွေ့ရပြီး၊ ရွှေရောင်တံတိုင်းရှည်လျားစွာ ဆန့်တန်းလျက်ရှိသည်။
Verse 54
स प्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम्।अशोकवनिकामध्ये शिंशुपापादपो महान्।।।।तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम्।
ထိုတံတိုင်းကို ကျော်လွှားပြီးနောက် သစ်ပင်အမျိုးမျိုး ပေါများစွာရှိသော ဥယျာဉ်တောကို ငါမြင်ရသည်။ အရှိုကဥယျာဉ်အလယ်၌ ရှင်ရှုပာ သစ်ပင်ကြီး တည်ရှိနေ၍၊ ထိုသစ်ပင်ပေါ်သို့ တက်ကာ ကြည့်သော် ရွှေရောင်တောက်ပသကဲ့သို့သော ငှက်ပျောပင်တောကို မြင်ရသည်။
Verse 55
अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।
ရှင်ရှုပာသစ်ပင်မှ မဝေးရာ၌ ငါသည် စီတာဒေဝီကို မြင်ရသည်—သဘာဝအလှတရားဖြင့် တောက်ပ၍ အသားအရေညိုမဲ၊ ကြာရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိကာ အစာရှောင်ခြင်းကြောင့် မျက်နှာပါးလှသည်။ အဝတ်တစ်ထည်တည်းကိုသာ ခြုံထားပြီး ဆံပင်သည် ဖုန်မှုန့်ကပ်လျက်ရှိသည်။ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် နာကျင်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ နွမ်းနယ်သော်လည်း သခင်၏ကောင်းကျိုးအတွက် သစ္စာတည်မြဲနေသည်။ သို့ရာတွင် အသားနှင့်သွေးကို စားသောက်သော ရုပ်ဆိုးကြမ်းတမ်းသည့် ရာක්ෂသီများက ဝိုင်းရံထား၍၊ ကျားမများဝိုင်းထားသော သမင်မတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
Verse 56
अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।5.58.55।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।5.58.56।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।5.58.57।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।
ငါသည် သူမကို မြင်ရသည်—အသားအရေညိုမဲ၊ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိ၍ အစာရှောင်ခြင်းကြောင့် မျက်နှာပါးလှသည်။ အဝတ်တစ်ထည်တည်းကိုသာ ခြုံထားပြီး ဆံပင်သည် ရှုပ်ထွေးကာ ဖုန်မှုန့်ကပ်လျက်ရှိသည်။
Verse 57
अदूरे शिंशुपावृक्षात्पश्यामि वरवर्णिनीम्।।5.58.55।।श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।तदेकवासस्संवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम्।।5.58.56।।शोकसन्तापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम्।।5.58.57।।मांसशोणितभक्षाभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीमिव।
စီတာဒေဝီသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် နာကျင်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါများ နွမ်းနယ်သော်လည်း သခင်၏ကောင်းကျိုးအတွက် သစ္စာတည်မြဲနေသည်။ သို့ရာတွင် အသားနှင့်သွေးကို စားသောက်သော ရုပ်ဆိုးကြမ်းတမ်းသည့် ရာක්ෂသီများက ဝိုင်းရံထား၍၊ ကျားမများဝိုင်းထားသော သမင်မတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
Verse 58
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।
ထိုနေရာ၌ ငါသည် သူမကို ရာක්ෂသီများအလယ်တွင် မြင်ရသည်—အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရစဉ်၊ ငါကလည်း စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။
Verse 59
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।
ဆံပင်ကို တစ်ချောင်းတည်းကျစ်ထား၍ ဝမ်းနည်းညှိုးငယ်ကာ မိမိ၏ခင်ပွန်းကိုသာ စိတ်ထဲတွင် အမြဲစွဲမြဲစဉ်းစားနေသည်။ မြေပြင်အလွတ်ပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေပြီး ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဖြူဖျော့သွားကာ ဆောင်းဦးရောက်သော် ကြာပန်းညှိုးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 60
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः।।5.58.58।।एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे।।5.58.59।।रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया।कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी तूर्णमासादिता मया।।5.58.60।।
ရావဏအား လိုက်လျောမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်အားလုံးကို ပယ်ချပြီး သေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားသော မျက်လုံးကလေးကောင်ကဲ့သို့ နူးညံ့သည့် မိန်းမမြတ်သည်—ဘယ်လိုဖြစ်သွားသည်မသိ—နောက်ဆုံးတွင် ကျွန်ုပ်က အလျင်အမြန် တွေ့ရှိနိုင်ခဲ့သည်။
Verse 61
तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्।तत्रैव शिंशुपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः।।।।
ထိုသို့သောအခြေအနေ၌ ရာမ၏ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသော ဇနီးဖြစ်သည့် မိန်းမမြတ်ကို မြင်ပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် ထိုနေရာ၌ပင် ရှိနေကာ ရှိမ်ရှုပာပင်ပေါ်မှ စောင့်ကြည့်နေ하였다။
Verse 62
ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्।शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने।।।।
ထို့နောက် ရာဝဏ၏နိဝေသနအတွင်းမှ နက်ရှိုင်း၍ အလွန်လေးလံသော အော်ဟစ်သံတစ်ရပ်ကို ကြားရပြီး၊ ခါးပတ်နှင့် ခြေကောက်ကွင်းတို့၏ ချွင်ချွင်မြည်သံများလည်း ရောနှောနေ하였다။
Verse 63
ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वं रूपं प्रत्यसंहरम्।अहं तु शिंशुपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः।।।।
ထို့နောက် ငါသည် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ထိတ်လန့်သဖြင့် ကိုယ်ရုပ်ကို ပြန်လည်ချုံ့ကာ သေးငယ်စေပြီး၊ ရှိံရှုပာပင်၏ ထူထပ်သော အရွက်အုပ်အတွင်း၌ ငှက်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ လျှို့ဝှက်နေထိုင်하였다။
Verse 64
ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः।तं देशं समनुप्राप्ता यत्र सीताऽभवत् स्थिता।।।।
ထို့နောက် အင်အားကြီးမားသော ရာဝဏနှင့် သူ၏ မိန်းမများတို့သည် စီတာ နေထိုင်နေသော ထိုနေရာသို့ တိတိကျကျ ရောက်လာကြ하였다။
Verse 65
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्।सङ्कुच्योरूस्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च।।।।
ရက္ခသအုပ်စု၏ အရှင် ရာဝဏကို မြင်သော်၊ တင်ပါးလှပသော စီတာသည် ကြောက်ရွံ့၍ ကိုယ်ကို ချုံ့ကာ ပေါင်နှစ်ဖက်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဆုံစေပြီး၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ရင်သားပြည့်ဝသော ရင်ဘတ်ကို အုပ်ကာကွယ်하였다။
Verse 66
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्षमाणां ततस्ततः।त्राणं किञ्चिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्।।।।तामुवाच दशग्रीवस्सीतां परमदुःखिताम्।अवाक्चिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति।।।।
စီတာသည်—ကြောက်ရွံ့၍ အလွန်အမင်း တုန်လှုပ်ကာ အရပ်ရပ်သို့ လှည့်ကြည့်နေသော်လည်း ကယ်တင်ရာ တစ်စုံတစ်ရာမျှ မတွေ့၊ ကိုယ်တုန်ယင်နေသော်လည်း တပသ (တပဿ) အကျင့်၌ တည်ကြည်သောသူ—ဖြစ်ရာ၊ ထိုအခါ ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) က စကားဆို하였다။ ရာဝဏသည် ခေါင်းငုံ့ကာ အလွန်ဝမ်းနည်းနေသော စီတာအား “ငါ့ကို ယုံကြည်လော့၊ ငါ့ကို ဂုဏ်ပြုလော့” ဟု ပြော하였다။
Verse 67
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्षमाणां ततस्ततः।त्राणं किञ्चिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम्।।5.58.66।।तामुवाच दशग्रीवस्सीतां परमदुःखिताम्।अवाक्चिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति।।5.58.67।।
တောင်ပိုင်းပုဒ်မူတွင် အကြောင်းအရာတူညီသည့် စာပိုဒ်ကို နံပါတ်နှစ်ခုဖြင့် ထပ်မံဖော်ပြထားသည်။ စီတာသည် ကြောက်ရွံ့တုန်ယင်ကာ အရပ်ရပ်သို့ ကြည့်သော်လည်း အကာအကွယ် မတွေ့; ထိုအခါ ဒသဂ္ရီဝ (ရာဝဏ) သည် ခေါင်းငုံ့၍ “ငါ့ကို ယုံကြည်လော့၊ ငါ့ကို ဂုဏ်ပြုလော့” ဟု ဆိုသည်။
Verse 68
यदि चेत्त्वं तु दर्पान्मां नाभिनन्दसि गर्विते।द्वौ मासावन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव।।।।
အကယ်၍ နင်—မာနကြီးသော မိန်းမ—မာနကြောင့် ငါ့ကို မလက်ခံလျှင်၊ အို စီတာ၊ နှစ်လအတွင်း နင့်သွေးကို ငါမြင်ရလိမ့်မည်။
Verse 69
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः।उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम्।।।।
စိတ်ယုတ်မာသော ရာဝဏ၏ ထိုစကားကို ကြားသော် စီတာသည် ဒေါသပြင်းထန်စွာ လောင်ကျွမ်းကာ မြင့်မြတ်၍ သင့်လျော်သော အဖြေစကားကို ဆို하였다။
Verse 70
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।इक्ष्वाकुकुलनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च।।।।अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।
အို ရက္ခသတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးသောသူ! ငါသည် အလင်းတန်ခိုး မတိုင်းမတာရှိသော ရာမ၏ ဇနီး၊ အိက္ခဝါကူဝంశ၏ အရှင် ဒဿရထ၏ ချွေးမ ဖြစ်သည်။ မပြောသင့်သောစကားကို ပြောလျက်နဲ့ နင့်လျှာသည် အဘယ်ကြောင့် မကျွတ်ကျသနည်း။
Verse 71
किञ्चिद्वीर्यं तवानार्य यो मां भर्तुरसन्निधौ।।।।अपहृत्याऽऽगतः पाप ते नादृष्टो महात्मना।
အို အနာရျ ပ罪သား! နင့်မှာ သတ္တိအနည်းငယ်တောင် မရှိ—ငါ့ခင်ပွန်း မရှိချိန်၌ ငါကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ကာ ထွက်ပြေးလာခဲ့ပြီး မဟာတမ ရာမ၏ မျက်စိမမြင်အောင် လွတ်ကင်းခဲ့သည်။
Verse 72
न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे।।।।यज्ञीय स्सत्यवादी च रणश्लाघी च राघवः।
သင်သည် ရာမနှင့် မတူညီ မညီမျှ၊ သူ၏ကျွန်အဖြစ်တောင် မသင့်တော်။ ရာဃဝသည် ယဇ္ဉာပူဇာနှင့် ထိုက်တန်သူ၊ သစ္စာစကားပြောသူ၊ စစ်မြေတွင် သတ္တိဗလကြောင့် ကျော်ကြားသူ ဖြစ်သည်။
Verse 73
जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः।।।।जज्वाल सहसा कोपाच्चितास्थ इव पावकः।
ဇာနကီ၏ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို ထိုသို့ကြားရသော် ဆယ်ခေါင်းရှင်သည် ချက်ချင်း ဒေါသဖြင့် လောင်ကျွမ်းထလာကာ မီးသင်္ဂြိုဟ်တိုင်ပေါ် မီးတောက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 74
विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम्।।।।मैथिलीं हन्तुमारब्ध: स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा।
သူသည် ကြမ်းကြုတ်သောမျက်လုံးကို ကျယ်ပြန့်စွာဖွင့်၍ ညာလက်မုဋ္ဌိကို မြှောက်ကာ မૈထီလီကို ထိုးနှက်ရန် စတင်လေရာ ထိုအခါ အမျိုးသမီးတို့က “ဟာယ! ဟာယ!” ဟု ကြောက်လန့်စွာ အော်ဟစ်ကြ၏။
Verse 75
स्त्रीणां मध्यात्समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः।।।।वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः।
ထိုနောက် အမျိုးသမီးတို့အလယ်မှ ထ၍ စိတ်ဆိုးယုတ်သူ၏ ဇနီး မန္ဒိုဒရီဟူသော မြတ်သောမိဖုရားက ရှေ့သို့ထွက်လာပြီး သူကို တားဆီးလေ၏။
Verse 76
उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः।।।।सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रमः।
ကာမတဏှာကြောင့် ပူလောင်နေသော်လည်း မန္ဒိုဒရီသည် ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် တိုက်တွန်းလေ၏—“မဟိန္ဒြာနှင့်တူသော ဗလဝိက్రమရှိသူရေ၊ သင်သည် စီတာကို ဘာအတွက်လိုသနည်း?”
Verse 77
देवगन्धर्वकन्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च।।।।सार्धं प्रभो रमस्वेह सीतया किं करिष्यसि।
အရှင်မင်းမြတ်၊ ဒီနေရာမှာ ဒေဝတားတို့၏ သမီးများ၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ သမီးများနှင့် ယက္ခတို့၏ ကညာများနှင့်အတူ ပျော်မြူးစွာ ရမဏပြုတော်မူပါ; စီတာနှင့်တော့ အဘယ်အရာကို ပြုမည်နည်း။
Verse 78
ततस्ताभिस्समेताभिर्नारीभिस्स महाबलः।।।।प्रसाद्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः।
ထို့နောက် ထိုမိန်းမများ စုဝေးလာကြပြီး မဟာဗလရှိသော ညလှည့်သွားသူကို လှည့်လည်လျော့ပါးစေကာ ချက်ချင်း သူ၏ကိုယ်ပိုင်နန်းတော်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။
Verse 79
याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः।।5.58.79।।सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैस्सुदारुणैः।
ဒသဂ္ရీవ (ရာဝဏ) ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် မျက်နှာပုံပျက်ဆိုးရွားသော ရက္ခသီများသည် စီတာကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်စကားများဖြင့် အပြင်းအထန် ခြိမ်းခြောက်နှောင့်ယှက်ကြသည်။
Verse 80
तृणवद्भाषितं तासां गणयामास जानकी।।।।गर्जितं च तदा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम्।
ဇာနကီသည် သူတို့၏စကားကို မြက်တစ်စည်းကဲ့သို့သာ သဘောထား၍ မတွက်ချက်ခဲ့; ထို့ပြင် စီတာကို ရည်ရွယ်၍ ဟိန်းဟောက်သည့် ခြိမ်းခြောက်သံများလည်း အကျိုးမရှိဘဲ ပျက်ပြယ်သွားသည်။
Verse 81
वृथागर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः।।।।रावणाय शशंसुस्ताः सीताध्यवसितं महत्।
ဟိန်းဟောက်ခြိမ်းခြောက်မှုများ အလဟသဖြစ်၍ မအောင်မြင်ကြောင်း သိမြင်သဖြင့် အသားစား ရက္ခသီများသည် စီတာ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မဟာတည်ကြည်ခိုင်မာမှုကို ရာဝဏထံ သတင်းပို့လျက် ပြောကြား하였다။
Verse 82
ततस्तास्सहितास्सर्वा निहताशा निरुद्यमाः।।।।परिक्षिप्य समन्तात्तां निद्रावशमुपागताः।
ထို့နောက် သူမတို့အားလုံး—မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကွက်၍ ကြိုးပမ်းမှုကိုလည်း စွန့်လွှတ်ကာ—သူမကို အရပ်အားလုံးမှ ဝိုင်းရံလျက် အိပ်စက်ခြင်း၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားကြသည်။
Verse 83
तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता।।5.58.83।।विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता।
ရက္ခသီမိန်းမတို့ အိပ်ပျော်သွားသောအခါ စီတာ—မိမိ၏ သခင်(ခင်ပွန်း)၏ အကျိုးကိုသာ စိတ်ထားမြဲမြံသူ—ကရုဏာပြည့်ဝစွာ ငိုကြွေးလျက်၊ အားနည်းနွမ်းနယ်၍ အလွန်ဒုက္ခရောက်ကာ ဆက်လက်ညည်းတွားနေ하였다။
Verse 84
तासां मध्यात्समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।।।।आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीता विनशिष्यति।जनकस्यात्मजा साध्वी स्नुषा दशरथस्य च।।।।
သူမတို့အလယ်မှ ထ၍ တြိဇဋာက ပြောသည်—“သင်တို့လိုချင်လျှင် ငါ့ကို ချက်ချင်းစားလော့; စီတာသည် မပျက်စီးမည်မဟုတ်။ သူမသည် ဇနက၏ သီလရှင်သမီးဖြစ်ပြီး ဒသရထ၏ ချွေးမလည်း ဖြစ်သည်။”
Verse 85
तासां मध्यात्समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।।5.58.84।।आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीता विनशिष्यति।जनकस्यात्मजा साध्वी स्नुषा दशरथस्य च।।5.58.85।।
ထပ်မံ၍ တြိဇဋာသည် သူမတို့အလယ်တွင် ထ၍ ကြေညာသည်—“သင်တို့စားလိုလျှင် ငါ့ကို ချက်ချင်းစားလော့; စီတာသည် မဖျက်ဆီးခံရမည်မဟုတ်။ သူမသည် ဇနက၏ သီလရှင်သမီးဖြစ်ပြီး ဒသရထ၏ ချွေးမဖြစ်သည်။”
Verse 86
स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः।रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च।।।।
ယနေ့ ငါသည် အိပ်မက်တစ်ခုကို မြင်ခဲ့၏—ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ကိုယ်တစ်လုံးလုံး ရင်ခုန်စေသော—ရက္ခသတို့၏ ပျက်စီးခြင်းနှင့် နန်းရှင်၏ ခင်ပွန်း၏ အောင်ပွဲကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသော အိပ်မက်ဖြစ်၏။
Verse 87
अलमस्मात्परित्रातुं राघवाद्राक्षसीगणम्।अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते।।।।
ရాఃဃဝ၏ လက်မှ ရက္ခသီအစုအဖွဲ့ကို ကယ်တင်ရန်၊ ဝိုင်ဒေဟီထံ မေတ္တာတရားကို တောင်းပန်လျှင် လုံလောက်၏—ဤအရာသည် ငါ့အမြင်အရ သင့်တော်သည်။
Verse 88
यस्या ह्येवंविधस्स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते।सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्।।।।प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा।
ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသူတစ်ဦးအတွက် ဤသို့သော အိပ်မက်ကို မြင်ရလျှင်၊ အမျိုးမျိုးသော ဒုက္ခများမှ လွတ်မြောက်ကာ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သုခကို ရရှိ၏။ ထို့ပြင် မိုင်သီလီ—ဇနကမင်း၏ သမီး—ပဏိပါတ်ဖြင့် အနူးအညွတ် လျှောက်ထားသူကို မြတ်နိုးကာ ကရုဏာပြုတတ်၏။
Verse 89
ततस्सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता।।।।अवोचद्यदि तत्तथ्यं भवेयं शरणं हि वः।
ထို့နောက် အရှက်အကြောက်ရှိသော ငယ်ရွယ်သည့် စီတာသည် ခင်ပွန်း၏ အောင်ပွဲကို စိတ်ကူးကာ ဝမ်းမြောက်လျက် ပြော၏—“အကယ်၍ ထိုအရာသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်လျှင်၊ ငါသည် သင်တို့အတွက် အကာအကွယ်ဖြစ်မည်”။
Verse 90
तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम्।चिन्तयामास विक्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः।।।।
သီတာမယ်တော်ကို ထိုကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဆင်းရဲဒုက္ခအခြေအနေဖြင့် မြင်ရသော်လည်း၊ ငါသည် ရဲရင့်သူဖြစ်သော်ငြား စိတ်ပူပန်၍ အတွေးအခေါ်များတွင် နစ်မြုပ်သွားကာ စိတ်နှလုံးမှာ အေးချမ်းမှု မရနိုင်ခဲ့။
Verse 91
सम्भाषणार्थं च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः।।।।इक्ष्वाकूणां हि वंशस्तु ततो मम पुरस्कृतः।
ထို့နောက် ဇာနကီမယ်တော်နှင့် စကားစတင်ပြောဆိုရန် ငါသည် နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို စဉ်းစားတီထွင်ခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် အရင်ဆုံး အိက္ခဝါကူဝంశ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ချီးမွမ်းဖော်ပြရန် ရွေးချယ်ခဲ့၏။
Verse 92
श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणपूजिताम्।।।।प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना।
ငါ၏စကားကို—ရာဇဣသီတို့အား ရိုသေလေးစားစွာ အမည်ခေါ်ဖော်ပြ၍ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးစေသောစကားကို—ကြားသော်၊ ထိုဒေဝီမယ်တော်သည် မျက်လုံးများကို မျက်ရည်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားလျက် ငါ့အား ပြန်လည်မိန့်ကြားခဲ့၏။
Verse 93
कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गवः।।।।का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि।
“အို ဝါနရတို့အနက် အထူးမြတ်သူရေ၊ သင်သည် မည်သူနည်း? အဘယ်အကြောင်းကြောင့်၊ မည်သို့သောနည်းလမ်းဖြင့် ဤနေရာသို့ ရောက်လာသနည်း? ထို့ပြင် ရာမမင်းနှင့် သင်၏ မိတ်သဟာယချည်နှောင်မှုသည် မည်သို့နည်း? အပြည့်အစုံ ငါ့အား ပြောပြသင့်၏။”
Verse 94
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यहमप्यब्रुवं वचः।।।।देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः।।।।
သူမ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ငါလည်း ပြန်လည်မိန့်ဆို၏—“ဒေဝီမယ်တော်၊ သင်၏ဘုရားသခင် ရာမမင်းတွင် မဟာမိတ်တစ်ဦးရှိ၏။ ထိုသူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရဲရင့်သတ္တိရှိသူ၊ ‘သုဂ္ရီဝ’ ဟူသောအမည်ရှိ၍ အင်အားကြီးမားသော ဝါနရဘုရင်ဖြစ်၏။”
Verse 95
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यहमप्यब्रुवं वचः।।5.58.94।।देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः।।5.58.95।।
ထိုစကားကို ကြားနာပြီးနောက် ငါလည်း ပြန်လည်လျှောက်တင်၏— “အို ဒေဝီ၊ သင်၏ သခင် ရှရီရာမ၏ မဟာမိတ်မှာ စုဂရీవ ဟူသော မဟာဗလရှိ၍ ရဲရင့်သတ္တိကြီးသော ဝါနရဘုရင် ဖြစ်ပါသည်။”
Verse 96
तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनुमन्तमिहागतम्।भर्त्राहं प्रेषितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा।।।।
ကျွန်ုပ်ကို သူ၏ကျွန်တော်—ဟနုမာန်—ဟူ၍ သိမှတ်ပါ။ ဤနေရာသို့ ရောက်လာသူ ဖြစ်ပါသည်။ မပင်ပန်းမနား လုပ်ဆောင်တတ်သော သင်၏သခင် ရာမက ကျွန်ုပ်ကို သင်ထံသို့ စေလွှတ်ခဲ့ပါသည်။
Verse 97
इदं च पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम्।अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात्तुभ्यं यशस्विनि।।।।
ထို့ပြင် ဤလက်စွပ်သည်—အမှတ်အသားအဖြစ်—လူတို့အတွင်း ကျားသတ္တဝါတော်မူသော ဂုဏ်သရေရှိ ဒါသရထိတော်မူသော ရာမမင်းမြတ်က ကိုယ်တိုင် သင့်အား ပေးအပ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်၊ အို ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသော မိဖုရား။
Verse 98
तदिच्छामि त्वयाऽऽज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम्।रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम्।।।।
အို ဒေဝီ၊ သင်၏ အမိန့်ကို သိလိုပါသည်—ကျွန်ုပ် ဘာကို လုပ်ရမည်နည်း။ ရာမနှင့် လက္ခမဏ၏ အနားသို့ သင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားရမလား။ သင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မည်သို့နည်း။
Verse 99
एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी।आहरावणमुत्साद्य राघवो मां नयत्विति।।।।
ဤစကားကို ကြားနာ၍ စဉ်းစားသိမြင်ပြီးနောက် ဇနကမင်း၏ ချစ်မြတ်နိုးရသော သမီး စီတာက ဆို၏— “ရాఃဃဝ (ရာမ) သည် ရာဝဏကို အရင် ဖျက်ဆီးပါစေ၊ ထို့နောက်မှ ကျွန်မကို ခေါ်ဆောင်သွားပါစေ။”
Verse 100
प्रणम्य शिरसा देवीं महमार्यामनिन्दिताम्।राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम्।।।।
ငါသည် ခေါင်းကိုချ၍ အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော မဟာအရိယာ မဟာမိဖုရားတော် ဒေဝီအား ရိုသေကန်တော့ပြီး၊ ရာဃဝ၏နှလုံးကို ပီတိဖြစ်စေမည့် အမှတ်အသားတစ်ရပ်ကို တောင်းခံ하였다။
Verse 101
अथ मामब्रवीत्सीता गृह्यतामयमुत्तमः।मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहुमन्यते।।।।
ထို့နောက် စီတာဒေဝီက ငါ့အား “ဤအကောင်းဆုံး မဏိကို ယူလော့။ ဤမဏိကြောင့် လက်တံရှည် မဟာဘုရား ရာမသည် သင့်ကို မှတ်မိ၍ အလွန်တန်ဖိုးထားလိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 102
इत्युक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमद्भुतम्।प्रायच्छत्परमोद्विग्ना वाचा मां सन्दिदेशह।।।।
ထိုသို့မိန့်ပြီးနောက် ခါးသွယ်လှပသော မိဖုရားသည် အလွန်စိုးရိမ်ပူပန်လျက် အံ့ဩဖွယ် အထွတ်အထိပ် မဏိကို ငါ့အား ပေးအပ်ကာ၊ စကားဖြင့်လည်း မိမိ၏သတင်းစကားကို အပ်နှံညွှန်ကြား하였다။
Verse 103
ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यै समाहितः।प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः।।।।
ထို့နောက် ငါသည် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ထိုမင်းသမီးတော်အား ကန်တော့ဦးချပြီး၊ ရိုသေစွာ ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ၊ ရှေ့တော်ရှိ တာဝန်အတွက် စိတ်ဓာတ်မြင့်တင်လျက် ရှိ하였다။
Verse 104
उक्तोऽहं पुनरेवेदं निश्चित्य मनसा तया।हनुमन्मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे।।5.58.104।।
ထို့နောက် မိမိစိတ်ထဲ၌ အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် နန်းတော်သမီးသည် ထပ်မံ၍ ဤသို့ မိန့်ကြားသည်– “ဟနုမာန်၊ ရာဃဝ (ရာမ) ထံသို့ ငါ၏အကြောင်းအရာ အလုံးစုံကို ပြောကြားပေးရန် သင်သည် သင့်တော်၏။”
Verse 105
यथा श्रुत्वैव न चिरात्तावुभौ रामलक्ष्मणौ।सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु।।।।
“သူတို့ကြားသိသည့်အခါ ခဏမဆိုင်းဘဲ သူရဲကောင်းနှစ်ပါး—ရာမနှင့် လက္ခ္မဏ—တို့သည် စုဂရీవနှင့်အတူ ဒီနေရာသို့ လာရောက်နိုင်အောင် အလျင်အမြန် ဖြစ်စေမည့်ပုံစံဖြင့် ပြောကြားပါ; ထိုသို့ ဖြစ်အောင် လုပ်ပါ။”
Verse 106
यद्यन्यथा भवेदेतद्द्वौ मासौ जीवितं मम।न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये साहमनाथवत्।।।।
“အကယ်၍ ဤအမှုသည် အခြားသို့ ပြောင်းလဲသွားလျှင် ငါ၏အသက်သည် နှစ်လသာ ကျန်တော့မည်။ ကာကုတ္သ္ထ (ရာမ) သည် ငါကို ထပ်မံ မမြင်ရတော့မည်; ငါသည် အကာအကွယ်မဲ့ အားကိုးရာမဲ့သူကဲ့သို့ သေဆုံးရလိမ့်မည်။”
Verse 107
तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत।उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम्।।।।
သူမ၏ သနားဖွယ်စကားကို ကြားသိရသော် အမျက်ဒေါသသည် ငါ့အပေါ် လွှမ်းမိုးလာ၏။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ငါ့အတွက် နောက်တစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်ရန် ကျန်ရှိသည့်ကိစ္စကို—အပြုအမူဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားရမည့်အရာကို—မြင်သိလာ၏။
Verse 108
ततोऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसन्निभः।युद्धकाङ्क्षी वनं तच्च विनाशयितुमारभे।।।।
ထို့နောက် ငါ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကြီးထွားလာ၍ တောင်တန်းကဲ့သို့ မြင့်မားသွား၏။ စစ်ပွဲကို တောင့်တလျက် ငါသည် ထိုဥယျာဉ်တောကို ဖျက်ဆီးရန် စတင်လေ၏။
Verse 109
तद्भग्नं वनषण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम्।प्रतिबुद्धा निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः।।।।
ရုပ်ဆိုးအကျည်းတန်သော ဘီလူးမတို့သည် နိုးထလာကြပြီး ထိုတောအုပ် ပျက်စီးနေသည်ကို မြင်လိုက်ရရာ တိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များသည် ကြောက်လန့်တကြား ပြေးလွှားနေကြသည်။
Verse 110
मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः।ता स्समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे।।5.58.110।।
ထိုတောအုပ်ထဲတွင် ကျွန်ုပ်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ၎င်းတို့သည် ဟိုမှသည်မှ စုရုံးရောက်ရှိလာကြပြီး ရာဝဏမင်းထံသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက် လျှောက်တင်ကြလေသည်။
Verse 111
राजस्वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना।वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल।।।।
အို တန်ခိုးကြီးသော မင်းကြီး၊ သင်၏ ဝင်ရောက်ရန် ခက်ခဲသော ဤဥယျာဉ်တော်ကို သင်၏ စွမ်းအားကို မသိသော ယုတ်မာသော မျောက်တစ်ကောင်က ဖျက်ဆီးလိုက်ပါပြီ။
Verse 112
दुर्बुद्धेस्तस्य राजेन्द्र तव विप्रियकारिणः।वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथासौ विलयं व्रजेत्।।।।
အို မင်းတကာတို့၏ သခင်၊ သင်၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုမူသော ထိုယုတ်မာသောသူအား အလျင်အမြန် သေဆုံးစေရန် သတ်ပစ်ဖို့ အမိန့်ပေးတော်မူပါ။
Verse 113
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा भृशदुर्जयाः।राक्षसाः किङ्करा नाम रावणस्य मनोनुगाः।।।।
ထိုသတင်းကို ကြားသောအခါ ရက္ခသတို့၏ဘုရင် ရာဝဏသည် မိမိအလိုဆန္ဒအတိုင်း လိုက်နာသော အလွန်ကြမ်းကြုတ်၍ နိုင်နင်းရန်ခက်ခဲသော ကိင်္ကရ အမည်ရှိ ရက္ခသတို့ကို စေလွှတ်လိုက်လေသည်။
Verse 114
तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम्।मया तस्मिन्वनोद्देशे परिघेण निषूदितम्।।।।
ထိုဥယျာဉ်၏ တစ်နေရာတွင် တြိသူလလှံတံနှင့် ကျိုင်းတုတ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော ရက္ခသပေါင်း ရှစ်သောင်းကို သံတုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်၍ ငါသတ်ဖြတ်ခဲ့၏။
Verse 115
तेषां तु हतशेषा ये ते गत्वा लघुविक्रमाः।निहतं च महत्सैन्यं रावणायाचचक्षिरे।।।।
၎င်းတို့အနက် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ အားနည်းသော စစ်သည်တို့သည် ရာဝဏထံသွားရောက်၍ ကြီးမားသော စစ်တပ်ကြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးကြောင်း လျှောက်တင်ကြလေသည်။
Verse 116
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमाक्रमम्।तत्रस्थान्राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः।।।।ललामभूतो लङ्कायास्स वै विध्वंसितो मया।
ထို့နောက် ငါ၏စိတ်တွင် အကြံတစ်ခု ပေါ်လာ၏။ ငါသည် မြင့်မားသော စေတီပြာသာဒ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး တိုင်တစ်တိုင်ဖြင့် ထိုနေရာရှိ ရက္ခသတစ်ရာကို ထပ်မံသတ်ဖြတ်ခဲ့၏။ လင်္ကာပြည်၏ ကျက်သရေဆောင်ဖြစ်သော ထိုအဆောက်အအုံကို ငါဖျက်ဆီးပစ်လိုက်သည်။
Verse 117
ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत्।।5.58.117।।राक्षसैर्बहुभिस्सार्धं घोररूपैर्भयानकैः।
ထို့နောက် ရာဝဏသည် ပရဟတ္တ၏သား ဇမ္ဗုမာလိနအား ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရက္ခသများစွာနှင့်အတူ သွားရောက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။
Verse 118
तं महाबलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम्।।।।परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम्।
အင်အားကြီးမား၍ စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သော ရက္ခသကို အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် သံတုတ် (ပရိဃ) ဖြင့် သူ၏အဖော်အပါများနှင့်တကွ ငါသတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။
Verse 119
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्त्रान्महाबलान्।।।।पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः।
ဤသတင်းကိုကြားသော် ရက္ခသတို့၏အရှင် ရာဝဏသည် မန္တ្រីတို့၏သားများအနက် အင်အားကြီးမား၍ ခြေလျင်တပ်အင်အားပြည့်စုံသော စစ်သူရဲများကို စေလွှတ်하였다။
Verse 120
परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम्।।।।मन्त्रिपुत्त्रान्हतान्च्छृत्वा समरेऽलघुविक्रमान्।पञ्च सेनाग्रगाच्छ्रूरान्प्रेषयामास रावणः।।।।
သံတုတ် (ပရိဃ) တစ်လက်တည်းဖြင့်ပင် သူတို့အားလုံးကို ယမမင်း၏ နေရာသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ မန္တ្រីတို့၏သားများ—စစ်မြေပြင်၌ အားနည်းမဟုတ်သော သူရဲကောင်းများ—သတ်ဖြတ်ခံရကြောင်း ကြားသော် ရာဝဏသည် တပ်ဦးကို ဦးဆောင်သော သူရဲကောင်းငါးဦးကို စေလွှတ်하였다။
Verse 121
परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम्।।5.58.120।।मन्त्रिपुत्त्रान्हतान्च्छृत्वा समरेऽलघुविक्रमान्।पञ्च सेनाग्रगाच्छ्रूरान्प्रेषयामास रावणः।।5.58.121।।
သံတုတ် (ပရိဃ) တစ်လက်တည်းဖြင့်ပင် သူတို့အားလုံးကို ယမမင်း၏ နေရာသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ မန္တ្រីတို့၏သားများ—စစ်မြေပြင်၌ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သူရဲကောင်းများ—သတ်ဖြတ်ခံရကြောင်း ကြားသော် ရာဝဏသည် တပ်ဦးကို ဦးဆောင်သော သူရဲကောင်းငါးဦးကို စေလွှတ်하였다။
Verse 122
तानहं सहसैन्यान्वै सर्वानेवाभ्यसूदयम्।ततः पुनर्दशग्रीवः पुत्रमक्षं महाबलम्।।।।बहुभी राक्षसैस्सार्धं प्रेषयामास रावणः।
ငါသည် သူတို့အားလုံးကို သူတို့၏တပ်အင်အားနှင့်တကွ အမှန်တကယ် သတ်ဖြတ်ချေမှုန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒသဂ္ရီဝ—ရာဝဏ—သည် မဟာဗလရှိသော သား အက္ခကို ရက္ခသများအများနှင့်အတူ ထပ်မံ စေလွှတ်하였다။
Verse 123
तं तु मन्दोदरीपुत्त्रं कुमारं रणपण्डितम्।।।।सहसा खं समुत्क्रान्तं पादयोश्च गृहीतवान्।चर्मासिनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम्।।।।
သို့ရာတွင် ထိုလူငယ်—မန္ဒೋದရီ၏သား၊ စစ်ပညာကျွမ်းကျင်သူ—သည် ရုတ်တရက် ကောင်းကင်သို့ ခုန်တက်သွားသောအခါ ငါသည် သူ၏ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။ ထို့နောက် တစ်ရာကြိမ် လှည့်ပတ်ကာ မြေပြင်သို့ ပစ်ချ၍ ကြေမွသွားစေ하였다။
Verse 124
तं तु मन्दोदरीपुत्त्रं कुमारं रणपण्डितम्।।5.58.123।।सहसा खं समुत्क्रान्तं पादयोश्च गृहीतवान्।चर्मासिनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम्।।5.58.124।।
သူသည် ရုတ်တရက် ကောင်းကင်သို့ ခုန်တက်သွားသောအခါ ငါသည် သူ၏ခြေထောက်နှစ်ဖက်ကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ထိုစစ်သည်ကို တစ်ရာကြိမ် လှည့်ပတ်ကာ မြေပြင်သို့ ဖိနင်းပစ်ချ၍ ကြေမွသွားစေ하였다။
Verse 125
तमक्षमागतं भग्नं निशम्य स दशाननः।तत इन्द्रजितं नाम द्वितीयं रावणस्सुतम्।।।।व्यादिदेश सुसंकृद्धो बलिनम् युद्धदुर्मदम्।
အက္ခ ပျက်စီးသွားကြောင်း ကြားသိသော် ဒသာနန ရာဝဏသည် ဒေါသအလွန်ဖြစ်၍ လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ하였다။ ထို့နောက် သူသည် ဒုတိယသား အင်ဒြဇစ် ဟုအမည်ရသူကို အမိန့်ပေးလိုက်သည်—အင်အားကြီးမား၍ စစ်ပွဲ၏မာနကြောင့် မူးယစ်နေသူ။
Verse 126
तच्चाप्यहं बलं सर्वं तं च राक्षसपुङ्गवम्।।।।नष्टौजसं रणे कृत्वा परं हर्षमुपागमम्।
ထို့ပြင် ငါသည် စစ်မြေပြင်၌ ထိုတပ်အင်အားအားလုံးကို ချေမှုန်းကာ ရက္ခသတို့၏ခေါင်းဆောင်ကိုပါ အင်အားကုန်ခမ်းစေပြီးနောက် အလွန်ကြီးမားသော ဝမ်းမြောက်ပီတိကို ခံစားရ하였다။
Verse 127
महतापि महाबाहुः प्रत्ययेन महाबलः।।।।प्रेषितो रावणेनैव सह वीरैर्मदोत्कटैः।
ထို့နောက် လက်ရှည်မဟာဗာဟု၊ အင်အားကြီးမားသူသည် ယုံကြည်ချက်ကြီးစွာကို အားထားလျက် ရာဝဏာ၏အမိန့်ဖြင့်ပင် မာနထန်သော စစ်သူရဲများနှင့်အတူ စေလွှတ်ခံရ၏။
Verse 128
सोऽविषह्यं हि मां बुद्ध्वा स्वं बलं चावमर्दितम्।।।।ब्राह्मणास्त्रेण स तु मां प्राबध्नाच्छातिवेगितः।
သူသည် ငါ့ကို အနိုင်ယူရန် မလွယ်ကူကြောင်းနှင့် မိမိအင်အားကို တားဆီးခံရကြောင်း သိမြင်သဖြင့် အလွန်လျင်မြန်စွာ ဗြဟ္မာအஸ္တရ (Brahmāstra) ဖြင့် ငါ့ကို ချည်နှောင်လိုက်၏။
Verse 129
रज्जुभिश्चाभिबध्नन्ति ततो मां तत्र राक्षसाः।।।।रावणस्य समीपं च गृहीत्वा मामुपानयन्।
ထို့နောက် ထိုနေရာရှိ ရက္ခသများသည် ကြိုးများဖြင့်လည်း ထပ်မံချည်နှောင်ကာ ငါ့ကို ဖမ်းဆီးယူပြီး ရာဝဏာ၏ရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြ၏။
Verse 130
दृष्ट्वा सम्भाषितश्चाहं रावणेन दुरात्मना।।।।पृष्टश्च लङ्कागमनं राक्षसानां च तं वधम्।
ငါ့ကိုမြင်သော် စိတ်ယုတ်မာသော ရာဝဏာသည် ငါနှင့်စကားပြောကာ လင်္ကာသို့ ငါလာရောက်ပုံနှင့် ရက္ခသတို့ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းအကြောင်းကို မေးမြန်း၏။
Verse 131
तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।।।
သားရေ၊ ရှေးကာလ၌ အထူးမြတ်သော တောင်တန်းကြီးတို့သည် တောင်ပံရှိကြ၏။ မိမိစိတ်ကြိုက် လှုပ်ရှား၍ မြေပြင်တစ်လျှောက် အရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်အားလုံးကို ဒုက္ခပေးကြ၏။
Verse 132
तत्सर्वं च मया तत्र सीतार्थमिति जल्पितम्।।5.58.131।।अस्याहं दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम्।।5.58.132।।
ထိုနေရာ၌ ငါသည် အရာအားလုံးကို ထင်ရှားစွာ ပြောကြားလိုက်၏— ‘ဤအရာအားလုံးသည် စီတာဒေဝီအတွက်သာ ဖြစ်၏။ သူမကို တွေ့မြင်လိုသည့် ဆန္ဒကြောင့်ပင် အရှင်၏ နန်းတော်သို့ ငါရောက်လာခဲ့သည်၊ အို မဟာအရှင်။ ငါသည် ဟနုမာန်၊ ဝါနရဖြစ်ပြီး မာရုတ (ဝါယု) ၏ သားရင်းဖြစ်၏’။
Verse 133
रामदूतं च मां विद्धि सुग्रीवसचिवं कपिम्।सोऽहं दूत्येन रामस्य त्वत्सकाशमिहागतः।।।।
ငါကို ရာမ၏ သံတမန်၊ စုဂရီဝ၏ အမတ်ဖြစ်သော ကပိ (ဝါနရ) ဟူ၍ သိမှတ်လော့။ ငါသည် ရာမ၏ သံတမန်တာဝန်ဖြင့် သင်၏ အနီးသို့ ဤနေရာ၌ ရောက်လာသူ ဖြစ်၏။
Verse 134
सुग्रीवश्च महातेजास्सत्वां कुशलमब्रवीत्।धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच च।।।।
တေဇာကြီးသော စုဂရီဝသည် သင်၏ ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်း၏။ ထို့ပြင် ဓမ္မ၊ အတ္ထ၊ ကာမတို့နှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးရှိ၍ သင့်လျော်သော အကြံဉာဏ်ကိုလည်း ပို့ဆောင်၏။
Verse 135
वसतो ऋश्यमूके मे पर्वते विपुलद्रुमे।राघवो रणविक्रान्तो मित्त्रत्वं समुपागतः।।।।
ငါသည် သစ်ပင်ကြီးများပေါများသော ရှျမ်မူက တောင်ပေါ်၌ နေထိုင်စဉ်၊ စစ်ပွဲ၌ ရဲရင့်သတ္တိရှိသော ရာဃဝ (ရာမ) သည် ငါတို့နှင့် မိတ်သဟာယအဖြစ် ချိတ်ဆက်လာ၏။
Verse 136
तेन मे कथितं राज्ञा भार्या मे रक्षसा हृता।तत्र साहाय्यमस्माकं कार्यं सर्वात्मना त्वया।।।।
ထို့နောက် မင်းကြီးက ကျွန်ုပ်အား “ကျွန်ုပ်၏ မဟာဒေဝီ (ဇနီး) ကို ရက္ခသ (rākṣasa) တစ်ဦးက ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ထိုကိစ္စ၌ သင်သည် ကိုယ်စိတ်အားလုံးဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကူညီရမည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 137
मया च कथितं तस्मै वालिनश्च वधं प्रति।तत्र साहाय्यहेतोर्मे समयं कर्तुमर्हसि।।।।
ထို့ပြင် ကျွန်ုပ်ကလည်း သူ့အား ဝါလိန်နှင့် ၎င်းကို သတ်ဖြတ်မည့်အကြောင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။ အပြန်အလှန်ကူညီခြင်းအတွက် သင်သည် ကျွန်ုပ်နှင့် သဘောတူညီချက် (သစ္စာကတိ) ချုပ်ဆိုသင့်၏။
Verse 138
वालिना हृतराज्येन सुग्रीवेण महाप्रभुः।चक्रेऽग्निसाक्षिकं सख्यं राघवस्सह लक्ष्मणः।।।।
ဝါလိန်က နိုင်ငံတော်ကို လုယူသွားသော စုဂရီးဝနှင့်အတူ မဟာပရဘု ရာဃဝသည် လက္ခမဏနှင့်တကွ အဂ္နိ (မီးသခင်) ကို သက်သေထား၍ မိတ်သဟာယ သစ္စာကို ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။
Verse 139
तेन वालिनमुत्पाट्य शरेणैकेन संयुगे।वानराणां महाराजः कृतस्स प्लवतां प्रभुः।।।।
ထို့နောက် စစ်မြေပြင်၌ သူသည် မြားတစ်စင်းတည်းဖြင့် ဝါလိန်ကို လဲကျစေပြီး စုဂရီးဝကို ဝါနရတပ်၏ မဟာရာဇာ၊ ခုန်လွှားသတ္တဝါတို့၏ အရှင်အဖြစ် တင်မြှောက်ခဲ့သည်။
Verse 140
तस्य साहाय्यमस्माभिः कार्यं सर्वात्मना त्विह।तेन प्रस्थापितस्तुभ्यं समीपमिह धर्मतः।।।।
ထို့ကြောင့် ဤနေရာ၌ ယခုချိန်တွင်ပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အားလုံးသောစွမ်းအားဖြင့် သူ့ကို ကူညီရမည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ဓမ္မအတိုင်း မှန်ကန်စွာ သင်၏ရှေ့သို့ ကျွန်ုပ်ကို စေလွှတ်ထားသည်။
Verse 141
क्षिप्रमानीयतां सीता दीयतां राघवाय च।यावन्न हरयो वीरा विधमन्ति बलं तव।।।।
စီတာကို အမြန်ဆုံး ခေါ်ဆောင်လာပြီး ရာဃဝ (ရာမ) ထံသို့ အပ်နှံပါ။ မဟာဝီရ ဝါနရစစ်သည်တို့က သင်၏တပ်ကို မဖျက်ဆီးမီ အချိန်မီလုပ်ဆောင်ပါ။
Verse 142
वानराणां प्रभावो हि न केन विदितः पुरा।देवतानां सङ्काशं च ये गच्छन्ति निमन्त्रिताः।।।।
အတိတ်ကာလတွင် ဝါနရတပ်၏ အာနုဘော်ကို မသိသူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။ ခေါ်ဖိတ်လျှင် သူတို့သည် နတ်တော်တို့နှင့်တူစွာ ထွက်ခွာလာ၍ ကူညီရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ကြသည်။
Verse 143
इति वानरराजस्त्वामाहेत्यभिहितो मया।मामैक्षत ततः क्रुद्धश्चक्षुषा प्रदहन्निव।।।।
ကျွန်ုပ်က “ဤသို့ပင် ဝါနရဘုရင်က သင်၏ကောင်းကျိုးအတွက် ဤသတင်းစကားကို ပို့လိုက်သည်” ဟု ပြောလိုက်သည်။ ထို့နောက် ရာဝဏသည် ဒေါသထွက်ကာ မျက်စိဖြင့် မီးလောင်စေသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်ကို စိုက်ကြည့်လေ၏။
Verse 144
तेन वध्योऽहमाज्ञप्तो रक्षसा रौद्रकर्मणा।मत्प्रभावमविज्ञाय रावणेन दुरात्मना।।।।
ကြမ်းတမ်းသောအမှုကို ပြုသူ၊ စိတ်ဆိုးယုတ်သော ရာဝဏသည် ကျွန်ုပ်၏ အစွမ်းအင်အမှန်ကို မသိဘဲ ရက္ခသတို့အား ကျွန်ုပ်ကို သတ်ရန် အမိန့်ပေးလေ၏။
Verse 145
ततो विभीषणो नाम तस्य भ्राता महामतिः।तेन राक्षसराजोऽसौ याचितो मम कारणात्।।।।
ထို့နောက် ဗိဘီရှဏ ဟူသော အမည်ရှိ၍ ဉာဏ်မြင့်မားသော သူ၏ညီတော်က၊ ကျွန်ုပ်အတွက်ကြောင့် ထိုရက္ခသဘုရင်အား မေတ္တာဖြင့် တောင်းပန်လေ၏။
Verse 146
नैवं राक्षसशार्दूल त्यज्यतामेष निश्चयः।राजशास्त्रव्यपेतो हि मार्गः संसेव्यते त्वया।।।।
“ဤသို့ မဖြစ်သင့်ပါ၊ ရက္ခသတို့၏ ကျားကြီးရေ—ဤဆုံးဖြတ်ချက်ကို စွန့်လွှတ်ပါ။ သင်လိုက်နေသော လမ်းသည် ရာဇဓမ္မနှင့် ရာဇသတ်တမ်း (ရာဇရှာස්တရ) မှ ကွာလွန်နေ၍ မလိုက်သင့်သော လမ်းဖြစ်သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 147
दूतवध्या न दृष्टा हि राजशास्त्रेषु राक्षस।दूतेन वेदितव्यं च यथार्थं हितवादिना।।।।
“ရက္ခသရေ၊ ရာဇရှာස්တရများတွင် သံတမန်ကို သတ်ခြင်းဟူသည် မတွေ့ရ။ အကျိုးလိုလား၍ ဟိတဝါဒဖြင့် ပြောသော သံတမန်သည် အမှန်တရားကို အတိုင်းအတာမလွဲ ပြောခွင့်ရသင့်သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 148
सुमहत्यपराधेऽपि दूतस्यातुलविक्रमः।विरूपकरणं दृष्टं न वधोऽस्तीति शास्त्रतः।।।।
“အင်အားဗလ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သူရေ—သံတမန်သည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကိုပင် ကျူးလွန်ခဲ့သော်လည်း၊ ရှာස්တရအရ ခွင့်ပြုသည့် အပြစ်ဒဏ်မှာ ရုပ်ပျက်အောင် ပြုခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး သတ်ဖြတ်ခြင်း မဟုတ်” ဟု ဆို၏။
Verse 149
विभीषणेनैवमुक्तो रावणस्सन्दिदेश तान्।राक्षसानेतदेवास्य लाङ्गूलं दह्यतामिति।।।।
ဗိဘီရှဏ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ရာဝဏသည် ရက္ခသတို့အား အမိန့်ပေးလေ၏—“ဤသူ၏ အမြီးကိုသာ မီးရှို့ကြလော့” ဟု။
Verse 150
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा मम पुच्छं समन्ततः।वेष्टितं शणवल्कैश्च जीर्णैः कार्पासजैः पटैः।।।।
ထို့နောက် သူ၏ အမိန့်ကို ကြားသိပြီးနောက် ငါ၏ အမြီးကို အနှံ့အပြားမှ ပတ်လည်ဝိုင်းကာ ဖိုင်ဘာအထည်အပိုင်းများနှင့် ဟောင်းနွမ်းသော ဝါချည်အထည်စုတ်များဖြင့် ပတ်လုံးချည်နှောင်ကြ၏။
Verse 151
राक्षसाः सिद्धसन्नाहास्ततस्ते चण्डविक्रमाः।तदाऽदह्यन्त मे पुच्छं निघ्नन्त: काष्ठमुष्टिभिः।।।।बद्धस्य बहुभिः पाशैर्यन्त्रितस्य च राक्षसैः।
ထို့နောက် လက်နက်အပြည့်အစုံတပ်ဆင်ထား၍ ရဲရင့်ကြမ်းတမ်းသော ရက္ခသတို့သည် သစ်တုတ်ကလပ်များနှင့် လက်မုဒ်များဖြင့် ငါကို ထိုးနှက်ကြ၏။ ကြိုးများစွာဖြင့် ငါကို ချည်နှောင်ကာ ရက္ခသတို့က တင်းကျပ်စွာ ထိန်းချုပ်ထားပြီးနောက် ငါ၏ အမြီးကို မီးတင်လောင်စေကြ၏။
Verse 152
ततस्ते राक्षसाश्शूरा बद्धं मामग्निसंवृतम्।।।।अघोषयन्राजमार्गे नगरद्वारमागताः।
ထို့နောက် ရဲရင့်သော ရက္ခသတို့သည် ငါကို ချည်နှောင်ထားသေးပြီး မီးလောင်တောက်ပနေသည့်အခြေအနေဖြင့် မင်းလမ်းမကြီးပေါ်တွင် လှည့်လည်ပြသကာ မြို့တံခါးသို့ ရောက်လာချိန်တွင် အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ကြေညာဟစ်အော်ကြ၏။
Verse 153
ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।।।।विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः।आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।।।।
ထို့နောက် ငါသည် အလွန်ကြီးမားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ချုံ့ကာ သေးငယ်စေပြီး ထိုချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ကာ မိမိ၏ သဘာဝအင်အားအတိုင်း ပြန်လည်တည်မြဲ၏။ ထို့နောက် သံတံတားတစ်ချောင်းကို ဆုပ်ကိုင်၍ ထိုရက္ခသတို့ကို ထိုးနှက်ချေမှုန်းလိုက်၏။
Verse 154
ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।।5.58.153।।विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः।आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।।5.58.154।।
ထို့နောက် ငါသည် မဟာကြီးမားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ချုံ့သိမ်းကာ ထိုချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ပြီး မိမိ၏ သဘာဝအင်အား၌ ပြန်လည်တည်မြဲ하였다။ သံတုတ်ကို ကိုင်ဆွဲ၍ ထိုရက္ခသတို့ကို သုတ်သင်ဖျက်ဆီး하였다။
Verse 155
ततस्तन्नगरद्वारं वेगेनाप्लुतवानहम्।पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम्।।।।दहाम्यहमसंभ्रान्तो युगान्ताग्निरिव प्रजाः।
ထို့နောက် ငါသည် အရှိန်ဖြင့် မြို့တံခါးသို့ ခုန်လွှားသွား하였다။ မီးလောင်တောက်ပသော အမြီးဖြင့် တံတိုင်းနှင့် တံခါးကြီးများပါသော မြို့ကို မတုန်လှုပ် မရှုပ်ထွေးဘဲ လောင်ကျွမ်းစေခဲ့သည်—ကမ္ဘာအဆုံးကာလ၏ မီးကဲ့သို့ လောကကို လောင်မြိုက်သကဲ့သို့။
Verse 156
विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।।5.58.156।।लङ्कायां कश्चिदुद्धेशः सर्वा भस्मीकृता पुरी।
အမှန်တကယ်ပင် ဇာနကီသည် ပျက်စီးသွားပြီဟု ထင်ရှားသည်။ လင်္ကာတွင် မလောင်ကျွမ်းသေးသော နေရာတစ်ခုမျှ မမြင်ရဘဲ မြို့တစ်မြို့လုံးသည် ပြာဖြစ်သွား하였다။
Verse 157
दहता च मया लङ्कां दग्धा सीता न संशयः।।।।रामस्य हि महत्कार्यं मयेदं वितथीकृतम्।
ငါ လင်္ကာကို မီးရှို့စဉ် စီတာလည်း မသံသယမရှိဘဲ လောင်ကျွမ်းသွားမည်။ ငါ့လုပ်ရပ်ကြောင့်ပင် ရာမ၏ မဟာတာဝန်ကြီးကို အလဟသ ဖြစ်စေခဲ့ပြီ။
Verse 158
इति शोकसमाविष्टश्चिन्तामहमुपागतः।।।।अथाहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम्।जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।।।।
ဤသို့ ဝမ်းနည်းခြင်းက လွှမ်းမိုးသဖြင့် ငါသည် စိုးရိမ်ပူပန်သော အတွေးထဲသို့ ကျရောက်하였다။ ထိုအခါ အံ့ဩဖွယ်သတင်းကို ပြောကြားသော ချာရဏာတို့၏ မင်္ဂလာရှိသော စကားကို ငါကြားရသည်—“ဇာနကီ မလောင်ခဲ့ပါ” ဟူ၍။
Verse 159
इति शोकसमाविष्टश्चिन्तामहमुपागतः।।5.58.158।।अथाहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम्।जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।।5.58.159।।
ဤသို့ ဝမ်းနည်းခြင်းက လွှမ်းမိုး၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုထဲ ကျရောက်နေစဉ်၊ ထို့နောက် ချာရဏာတို့၏ မင်္ဂလာရှိသော စကားသံကို ကြားရသည်—အံ့ဩဖွယ်သတင်းအဖြစ် «ဇာနကီ မီးမလောင်ခဲ့» ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 160
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना श्रुत्वा तामद्भुतां गिरम्।अदग्धा जानकीत्येवं निमित्तैश्चोपलक्षिता।।।।
ထို့နောက် အံ့ဩဖွယ်စကားသံကို ကြားပြီးနောက် ငါ့အတွင်း၌ နားလည်မှု ပေါ်ပေါက်လာသည်—«ဇာနကီ မီးမလောင်ခဲ့» ဟူ၍။ ထိုနိမိတ်လက္ခဏာများကြောင့် ဤသည်ကို မင်္ဂလာသင်္ကေတအဖြစ် ငါသိမြင်လိုက်သည်။
Verse 161
दीप्यमाने तु लाङ्गूले न मां दहति पावकः।हृदयं च प्रहृष्टं मे वातास्सुरभिगन्धिनः।।।।
ငါ့အမြီး မီးတောက်တောက်လောင်နေသော်လည်း မီးသည် ငါ့ကို မလောင်ကျွမ်းစေခဲ့။ ငါ့နှလုံးသားသည် ပီတိဖြင့် ပြည့်ဝလာပြီး လေများသည် မွှေးရနံ့ချိုမြိန်ကို သယ်ဆောင်လာ၏။
Verse 162
तैर्निमित्तैश्च दृष्टाथै: कारणैश्च महागुणैः।ऋषिवाक्यैश्च सिद्धार्थैरभवं हृष्टमानसः।।।।
ထိုအမှန်တကယ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသော မင်္ဂလာနိမိတ်များကြောင့်၊ ထူးမြတ်သော အကြောင်းရင်းများကြောင့်၊ နှင့် အဓိပ္ပါယ်ပြည့်စုံသွားသော ရှိသီတို့၏ ဝါစကာကြောင့် ငါ့စိတ်သည် အလွန်ပီတိဖြစ်လာ၏။
Verse 163
पुनर्दृष्ट्वा च वैदेहीं विसृष्टश्च तया पुनः।ततः पर्वतमासाद्य तत्रारिष्टमहं पुनः।।5.58.163।।प्रतिप्लवनमारेभे युष्मद्धर्शनकांक्षया।
ဝိုင်ဒေဟီ (စီတာ) ကို ထပ်မံမြင်တွေ့ပြီး၊ သူမက ထပ်မံခွင့်ပြု၍ လွှတ်လိုက်သဖြင့်၊ ထို့နောက် အရိဋ္ဌတောင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သင်တို့အားလုံးကို တွေ့မြင်လိုသည့် ဆန္ဒကြီးစွာဖြင့် ငါသည် ပြန်လှန်ခုန်ကူးခြင်းကို စတင်하였다။
Verse 164
ततः पवनचन्द्रार्कसिद्धगन्धर्वसेवितम्।।।।पन्थानमहमाक्रम्य भवतो दृष्टवानिह।
ထို့နောက် လေဒေဝ (ပဝန)၊ လ (စန္ဒ)၊ နေ (အာရ္က)၊ စိဒ္ဓများနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗများ သွားလာလေ့ရှိသော လမ်းကြောင်းကို ဖြတ်သန်းကာ ဤနေရာသို့ ရောက်လာပြီး သင်တို့ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။
Verse 165
राघवस्य प्रभावेण भवतां चैव तेजसा।।।।सुग्रीवस्य च कार्यार्थं मया सर्वमनुष्ठितम्।
ရာဃဝ (သီရိရာမ) ၏ အานุဘော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်တို့၏ တေဇောဓာတ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ စုဂရీవ၏ အမှုတော်အတွက်လည်းကောင်း—ငါသည် အရာအားလုံးကို ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Verse 166
एतत्सर्वं मया तत्र यथावदुपपादितम्।।।।अत्र यन्न कृतं शेषं तत्सर्वं क्रियतामिति।
အရာအားလုံးကို ငါသည် ထိုနေရာ၌ သင့်တော်သကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီးခဲ့သည်။ ယခုမှစ၍ မပြီးသေးသော ကျန်ရှိရာအမှုအားလုံးကိုလည်း ယခုဘဲ ဆောင်ရွက်ပြီးမြောက်စေကြပါစေ။
The sarga explicitly stages the rājaśāstra dilemma of whether an emissary may be killed: Vibhīṣaṇa argues that dūta-vadha is prohibited and that at most mutilation is prescribed, leading Rāvaṇa to order the burning of Hanumān’s tail rather than execution.
Knowledge must be made reliable through recognition (abhijñāna) and disciplined speech: Hanumān secures trust via tokens and truthful narration, while Sītā’s steadfastness and time-bound warning convert emotion into urgent, dharma-consistent action.
Mahendra’s summit frames the debrief; the oceanic midspace hosts Surasā and Siṃhikā; Laṅkā’s royal streets, city gate, Aśokavanikā, and the ornate caitya-prāsāda map the urban and ritual-political landscape in which diplomacy, punishment, and conflagration unfold.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.