Adhyaya 21: Kuvalayashva’s Descent to Patala and the Rescue of Madalasa

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादेऽथ कुवलयाश्वीयो नाम विंशोऽध्यायः । एकविंशोऽध्यायः । पितोवाच गालवेन समं गत्वा नृपपुत्रेण तेन यत् । कृतं तत् कथ्यतां पुत्रौ विचित्रा युवयोः कथा ॥

ဤသို့ဖြင့် မာကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌ အဖနှင့် သားတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းအတွင်း «Kuvalayāśvīya» ဟု ခေါ်သော အနှစ်ဆယ်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု အနှစ်တစ်ဆယ်တစ်မြောက် အခန်း စတင်၏။ အဖက ဆိုသည်— «သားတို့၊ Gālava နှင့်အတူ သွားပြီးနောက် ထိုမင်းသားသည် မည်သို့ ပြုခဲ့သနည်း ပြောကြလော့; သင်တို့နှစ်ဦး၏ ပုံပြင်သည် အံ့ဖွယ်တည်း»။

Verse 2

पुत्रावूचतुः स गालवाश्रमे रम्ये तिष्ठन् भूपालनन्दनः । सर्वविघ्रोपशमनं चकार ब्रह्मवादिनाम् ॥

သားတို့က ဆိုသည်— «Gālava ၏ သာယာလှပသော အာရှရမ်၌ နေထိုင်စဉ် ထိုမင်းသားသည် ဗြဟ္မဝါဒ သံဃာရဟန်းတော်များအတွက် အတားအဆီး အားလုံးကို သက်သာစေသော ရှာန္တိကရမ (pacification) ကို ပြုလုပ်하였다»။

Verse 3

वीरं कुवलयाश्वं तं वसन्तं गालवाश्रमे । मदावलोपोपहतो नाजानाद्दानवाधमः ॥

မူးယစ်ခြင်းနှင့် မာနကြီးခြင်းတို့ကြောင့် မျက်ကွယ်သွားသော ထိုအဆူရ မကောင်းဆိုးဝါးသည် Gālava ၏ အာရှရမ်၌ နေထိုင်သော သူရဲကောင်း Kuvalayāśva ကို မသိမမြင်ခဲ့။

Verse 4

ततस्तं गालवं विप्रं सन्ध्योपासनतत्परम् । शौकरं रूपमास्थाय प्रधर्षयितुमागतम् ॥

ထို့နောက် သူသည် ဝက်တောပုံသဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ကာ သန္ဓျာ (sandhyā) ပူဇော်မှု၌ အာရုံစိုက်နေသော ဗြာဟ္မဏ Gālava ကို လာရောက် နှောင့်ယှက်하였다။

Verse 5

मुनिशिष्यैरथोत्क्रुष्टे शीघ्रमारुह्य तं हयम् । अन्वधावद्वराहं तं नृपपुत्रः शरासनी ॥

ရဟန်း၏ တပည့်များက အော်ဟစ်သတိပေးသောအခါ မင်းသားသည် လေးကိုင်လျက် ထိုမြင်းပေါ်သို့ လျင်မြန်စွာ တက်ကာ ထိုဝက်တောကို လိုက်လံလိုက်ဖမ်း하였다။

Verse 6

आजघान च बाणेन चन्द्रार्धाकारवर्चसा । आकृष्य बलवच्चापं चारुचित्रोपशोभितम् ॥

လှပသောအလှဆင်ပုံများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော အင်အားကြီးသော လေးကို ဆွဲကာ၊ လကွေးတစ်ဝက်ကဲ့သို့ တောက်ပသော မြားဖြင့် ထိုအရာကို ထိုးခတ်하였다။

Verse 7

नाराचाभिहतः शीघ्रमात्मत्राणपरो मृगः । गिरिपादपसम्बाधां सोऽन्वक्रामन्महाटवीम् ॥

မြားထိခိုက်သဖြင့်၊ ကိုယ့်အသက်ကိုသာ ကယ်တင်လိုသော စိတ်တစ်ခုတည်းရှိသော သမင်သည် တောင်ပင်များဖြင့် ထူထပ်သော တောကြီးထဲသို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ပြေးသွား하였다။

Verse 8

तमन्वधावद्वेगेन तुरगोऽसौ मनोजवः । चोदितो राजपुत्रेण पितुरादेशकारिणा ॥

စိတ်ကူးကဲ့သို့ လျင်မြန်သော ထိုမြင်းသည် အရှိန်ပြင်းပြင်းဖြင့် ထိုသမင်ကို လိုက်လံ追逐၍၊ ဖခင်၏ အမိန့်ကို ဆောင်ရွက်နေသော မင်းသားက အားပေးနှိုးဆော်하였다။

Verse 9

अतिक्रम्याथ वेगेन योजनानि सहस्रशः । धरण्यां विवृते गर्ते निपपात लघुक्रमः ॥

ထို့နောက် ယောဇနာထောင်ပေါင်းများစွာကို လျင်မြန်စွာ ဖြတ်ကျော်ပြီးနောက်၊ ခြေလှမ်းပေါ့ပါးသူသည် မြေပြင်၌ ပွင့်ဟနေသော အပေါက်ကြီးထဲသို့ ကျသွား하였다။

Verse 10

तस्यानन्तरमेवाशु सोऽप्यश्वी नृपतेः सुतः । निपपात महागर्ते तिमिरौघसमावृते ॥

ထို့နောက် ချက်ချင်းပင်၊ မြင်းစီးနေသော မင်းသားလည်း အမှောင်ထုများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော အပေါက်ကြီးထဲသို့ ကျသွား하였다။

Verse 11

ततो नादृश्यत मृगः स तस्मिन् राजसूनुना । प्रकाशञ्च स पातालमपश्यत तत्र नापि नम् ॥

ထိုအခါ မင်းသားသည် ထိုနေရာ၌ သမင်ကို မတွေ့တော့ဘဲ၊ အလင်းရောင်ဖြင့် တောက်ပနေသော အောက်လောကဒေသကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ ထိုကို အလွတ်ဗလာသာဟု မမြင်ခဲ့ပေ။

Verse 12

ततोऽपश्यत स सौवर्ण-प्रासादशतसङ्कुलम् । पुरन्दरपुरप्रख्यं पुरं प्राकारशोभितम् ॥

ထို့နောက် မင်းသားသည် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော နန်းတော်ရာချီဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် မြို့တစ်မြို့ကို မြင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပုရန္ဒရ (အိန္ဒြာ) ၏ မြို့ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ကာရံတံတိုင်းနှင့် နံရံများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 13

तत् प्रविश्य स नापश्यत तत्र कञ्चिन्नरं पुरे । भ्रमता च ततो दृष्टा तत्र योषित् त्वरान्विता ॥

ထိုမြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်သော်လည်း ထိုမြို့၌ လူတစ်ယောက်မျှ မတွေ့ရ။ လှည့်လည်နေစဉ် အလျင်အမြန် သွားလာနေသော မိန်းမတစ်ဦးကို ထိုနေရာ၌ တွေ့မြင်ခဲ့သည်။

Verse 14

सा पृष्टा तेन तन्वङ्गी प्रस्थिताऽ केन कस्य वा । नोवाच किञ्चित् प्रासादमारुरोह च भामिनी ॥

မင်းသားက “သင်သည် မည်သူနည်း၊ မည်သူအတွက် သို့မဟုတ် မည်သူ၏ အမိန့်ဖြင့် ထွက်ခွာသနည်း” ဟု မေးမြန်းသော်လည်း ကိုယ်လက်သွယ်လျသော မိန်းမသည် တစ်စုံတစ်ရာ မပြောဘဲ၊ ဖြူဝင်းသော မိန်းမသည် နန်းတော်တစ်ခုထဲသို့ တက်သွား하였다။

Verse 15

सोऽप्यश्वमेकतो बद्ध्वा तामेवानुससार वै । विस्मयोत्फुल्लनयनो निःशङ्को नृपतेः सुतः ॥

မင်းသားသည်လည်း မြင်းကို တစ်ဖက်၌ ချည်နှောင်ပြီး၊ အံ့ဩမှုဖြင့် မျက်လုံးကျယ်ကာ ထိုမိန်းမတစ်ဦးတည်းကိုသာ လိုက်သွား하였다။ မင်း၏သားသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိပေ။

Verse 16

ततोऽपश्यत् सुविस्तीर्णे पर्यङ्के सर्वकाञ्चने । निषण्णां कन्याकामेकां कामयुक्तां रतीमिव ॥

ထို့နောက် သူသည် ရွှေစင်ဖြင့် အပြည့်အဝ ပြုလုပ်ထားသော ကျယ်ဝန်းသည့် အိပ်ရာပေါ်တွင် ထိုင်နေသော မိန်းကလေးတစ်ဦးကို မြင်၏။ သူမသည် ကာမဆန္ဒဖြင့် ပြည့်စုံ၍ ရတီဒေဝီကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 17

विस्पष्टेन्दुमुखीं सुभ्रूं पीनश्रोणिपयोधराम् । बिम्बाधरोष्ठीं नन्वङ्गीं नीलोत्पलविलोचनाम् ॥

သူမ၏ မျက်နှာသည် လကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ မျက်ခုံးလှပ၏။ တင်ပါးနှင့် ရင်သား ပြည့်ဝ၍ နှုတ်ခမ်းသည် ဘိမ္ဗာသီးကဲ့သို့၊ ကိုယ်လုံးသေးသွယ်၍ မျက်လုံးသည် အပြာရောင် ကြာပန်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 18

रक्ततुङ्गनखीṃ श्यामां मृद्वीṃ ताम्रकराङ्घ्रिकाम् । करभोरुṃ सुदशनां नीलसूक्ष्मस्थिरालकाम् ॥

သူမ၏ လက်သည်းများသည် နီ၍ ထင်ရှားကာ၊ အသားအရေသည် မဲညိုသော်လည်း နူးညံ့၏။ လက်နှင့် ခြေတို့သည် ကြေးနီနီရောင်ဖြစ်၍၊ ပေါင်များသည် ဆင်နှာမောင်းကဲ့သို့၊ သွားများလှပကာ၊ မဲညိုသေးသိမ်သော ဆံပင်ကောက်များသည် မလှုပ်မယှက် တည်နေ၏။

Verse 19

तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीमनङ्गाङ्गलतामिव । सोऽमन्यत् पार्थिवसुतस्तां रसातलदेवताम् ॥

သူမကို မြင်သောအခါ—အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း လှပ၍ အနင်္ဂ (ကာမ) ၏ ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသကဲ့သို့သော လျှောပင်တစ်ပင်ကဲ့သို့—မင်းသားသည် သူမကို ရသာတလ (အောက်လောက) ၏ ဒေဝတစ်ပါးဟု ထင်မြင်၏။

Verse 20

सा च दृष्ट्वैव तं बाला नीलकुञ्चितमूर्धजम् । पीनोरुस्कन्धबाहुं तममंस्त मदनं शुभा ॥

ထိုမိန်းကလေးငယ်သည် သူ့ကို မြင်သည်နှင့်တပြိုင်နက်—မဲညိုကောက်သော ဆံပင်ရှိ၍ ပေါင်၊ ပခုံးနှင့် လက်မောင်းတို့ ပြည့်ဝကာ မင်္ဂလာသဏ္ဌာန် ထင်ရှားသောသူကို—မဒန (ကာမ) ဟု ထင်မြင်၏။

Verse 21

उत्तस्थौ च महाभागा चित्तक्षोभमवाप्य सा । लज्जाविस्मयदैन्यानां सद्यस्तन्वी वशं गता ॥

ကံကောင်းသော ကိုယ်လုံးသေးသွယ်သည့် မိန်းကလေးသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ထလာ၏။ ထို့နောက် ချက်ချင်းပင် ရှက်ကြောက်မှု၊ အံ့ဩမှုနှင့် စိတ်ပူပန်မှုကြောင့် သူတို့၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်သွားလေ၏။

Verse 22

कोऽयं देवो नु यक्षो वा गन्धर्वो वोरगोऽपि वा । विद्याधरो वा सम्प्राप्तः कृतपुण्यरतिर्नरः ॥

“ဤသူသည် မည်သူနည်း—နတ်တစ်ပါးလား၊ ယက္ခ (Yakṣa) လား၊ ဂန္ဓဗ္ဗ (Gandharva) လား၊ သို့မဟုတ် နာဂ (Nāga) တစ်ပါးလား။ သို့မဟုတ် ရောက်လာသော ဝိဒ္ယာဓရ (Vidyādhara) လား။ မဟုတ်လျှင် ကုသိုလ်၏ အကျိုးဖြင့် ပျော်ရွှင်သူ လူသားတစ်ယောက်လား။”

Verse 23

एवं विचिन्त्य बहुधा निश्वस्य च महीतले । उपविश्य ततो भेजे सा मूर्च्छां मदिरक्षणा ॥

ဤသို့ အမျိုးမျိုးစဉ်းစားကာ သက်ပြင်းချ၍ မြေပေါ်တွင် ထိုင်ချလိုက်သည်။ ထို့နောက် စပျစ်ရည်မူးသကဲ့သို့ မေ့လျော့၍ သတိလစ်သွားလေ၏။

Verse 24

सोऽपि कामशराघातमवाप्य नृपतेः सुतः । तां समाश्वासयामास न भेतव्यमिति ब्रुवन् ॥

ထို့အပြင် မင်းသားသည်လည်း ကာမဒေဝ (Kāma) ၏ မြားတံခတ်ခြင်းကို ခံရသဖြင့်၊ “မကြောက်ပါနှင့်” ဟုဆိုကာ သူမကို နှစ်သိမ့်လေ၏။

Verse 25

सा च स्त्री या तदा दृष्टा पूर्वं तेन महात्मना । तालवृन्तमुपादाय पर्यवीजयदाकुला ॥

ထို့ပြင် ယခင်က ထိုမြင့်မြတ်သူ မြင်ခဲ့သော မိန်းမသည် ထန်းရွက်ပန်ကာကို ယူကာ စိတ်လှုပ်ရှားနေသော်လည်း သူ့ကို ပန်ကာခတ်ပေးလေ၏။

Verse 26

समाश्वास्य तदा पृष्टा तेन संमोहकारणम् । किञ्चिल्लज्जान्विता बाला तस्याः सख्युर् न्यवेदयत् ॥

သူမကိုနှစ်သိမ့်ပြီးနောက်၊ သူသည် သူမ၏စိတ်ရှုပ်ထွေးမှု၏အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်း하였다။ မိန်းကလေးငယ်သည် အရှက်အနည်းငယ်ကြောင့် မိမိမိတ်ဆွေမိန်းကလေးမှတစ်ဆင့် ထိုအကြောင်းကို ပြောကြား하였다။

Verse 27

सा चास्मै कथयामास नृपपुत्राय विस्तरात् । मोहस्य कारणं सर्वं तद्दर्शनसमुद्भवम् । यथा तया समाख्यातं तद्वृत्तान्तञ्च भामिनी ॥

ထို့နောက် သူမသည် မင်းသားထံသို့၊ သူ့ကိုမြင်ခြင်း/ထိုဖြစ်ရပ်ကိုတွေ့မြင်ခြင်းကြောင့် ပေါ်ပေါက်လာသော မိမိ၏စိတ်လွဲမှားမှု၏ အကြောင်းရင်းအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောကြား하였다။ ထို့ကြောင့် အလှမယ်သည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အဖြစ်မှန်အတိုင်း ပြန်လည်ဖော်ပြ하였다။

Verse 28

स्त्र्युवाच— विश्वावसुरिति ख्यातो दिवि गन्धर्वराट् प्रभो । तस्येयमात्मजा सुभ्रूर् नाम्नरा ख्याता मदालसा ॥

ထိုမိန်းမက ပြောသည်—“အရှင်ဘုရား၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဂန္ဓဗ္ဗတို့၏ ဘုရင်တစ်ပါးရှိ၍ ဗိශ්ဝာဝಸು ဟူ၍ ထင်ရှား၏။ ဤသည်ကား သူ၏သမီး၊ မျက်ခုံးလှသောသူမ၊ မဒာလသာ ဟူသောနာမဖြင့် ကျော်ကြား၏။”

Verse 29

वज्रकेतुः सुतश्चोग्रो दानवोऽरिविदारणः । पातालकेतुर् विख्यातः पातालान्तरसंश्रयः ॥

သူသည် ဝဇ္ရကေတု၏ ကြမ်းတမ်းသောသား—ဒာနဝ၊ ရန်သူတို့ကို ချေမှုန်းသူ—ဖြစ်၍ ပာတာလကေတု ဟူ၍ ထင်ရှားကာ ပာတာလ၏ အတွင်းပိုင်းဒေသများ၌ နေထိုင်၏။

Verse 30

तेनेयम् उद्यानगता कृत्वा मायां तमोमयीम् । अपहृत्य मयां हीना बाला नीता दुरात्मना ॥

သူသည် အမှောင်မှ ဖြစ်သော မာယာကို အသုံးပြု၍ ဥယျာဉ်သို့ သွားစဉ် ဤမိန်းကလေးကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်하였다။ အစောင့်အရှောက်များမှ ခွဲခွာခံရသော မိန်းကလေးငယ်ကို ထိုမကောင်းသူက ခေါ်ယူသွား하였다။

Verse 31

आगामिन्यां त्रयोदश्याम् उद्वक्ष्यति किलासुरः । स तु नार्हति चार्वङ्गीं शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥

လဆန်း/လဆုတ် တိသီ ၁၃ ရက်ရောက်သော် အဆုရသည် သူမကို လက်ထပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် အင်္ဂါရပ်လှပသော ကညာကို သူ မထိုက်တန်သကဲ့သို့၊ ရှူဒြာသည် ဝေဒကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း မထိုက်တန်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 32

अतीते च दिने बालाम् आत्मव्यापदनोद्यताम् । सुरभिः प्राह नायं त्वां प्राप्स्यते दानवाधमः ॥

တစ်ရက်ကုန်လွန်သွားပြီး မိန်းကလေးသည် အသက်ကို စွန့်လွှတ်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် စုရဘီက ဆိုသည်—“ဤအညစ်အကြေး ဒာနဝသည် သင့်ကို မရနိုင်ပါ။”

Verse 33

मर्त्यलोकमनुप्राप्तं य एनं छेत्स्यते शरैः । स ते भर्ता महाभागे अचिरेण भविष्यति ॥

“လူ့လောကသို့ ရောက်လာပြီး မြားဖြင့် သူ့ကို ခုတ်လှဲမည့်သူ—အို ကံကောင်းလှသူရေ—မကြာမီ သင့်ခင်ပွန်း ဖြစ်လာလိမ့်မည်။”

Verse 34

अहं चास्याः सखी नाम्नरा कुण्डलेति मनस्विनी । सुता विन्ध्यवतः पत्नी वीरपुष्करमालिनः ॥

“ထို့ပြင် ကျွန်မသည် သူမ၏ မိတ်ဆွေ၊ စိတ်မြင့်မြတ်သူ ကုဏ္ဍလာ ဟု အမည်ရသူ—ဝိန္ဓျဝတ်၏ သမီး၊ သူရဲကောင်း ပုෂ္ကရမာလင်၏ ဇနီး ဖြစ်သည်။”

Verse 35

हते भर्तरि शुम्भेन तीर्थात् तीर्थम् अनुव्रता । चरामि दिव्यया गत्या परलोकार्थम् उद्यता ॥

“ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းကို ရှုမ္ဘက သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ ကျွန်မသည် မိမိ၏ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို သစ္စာရှိစွာ ထိန်းသိမ်း၍ ဘုရားဖူးနေရာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ သွားလာကာ၊ ဒေဝတမင်းမြတ်၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း လှည့်လည်ပြီး နောက်ဘဝ၏ ကောင်းကျိုးကို ရည်ရွယ်နေသည်။”

Verse 36

पातालकेतुर्दुष्टात्मा वाराहं वपुरास्थितः । केनापि विद्धो बाणेन मुनीनां त्राणकारणात् ॥

ပာတာလကေတု ဟူသော စိတ်ဆိုးယုတ်သူသည် ဝက်တောကိုယ်ခန္ဓာကို ယူဆောင်ကာ တစ်ဦး၏ မြားဖြင့် ထိုးထိခဲ့သည်—ဤအရာသည် ရှင်ရသီတို့ကို ကယ်တင်သည့် နည်းလမ်းဖြစ်၏။

Verse 37

तञ्चाहं तत्त्वतोऽन्विष्य त्वरिता समुपागता । सत्यमेव स केनापि ताडितो दानवाधमः ॥

အကြောင်းအရာကို အမှန်တကယ် စိစစ်လေ့လာပြီးနောက် ငါသည် အလျင်အမြန် ဤနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ အမှန်ပင် အဆိုးဆုံး ဒာနဝသည် တစ်ဦးဦး၏ လက်ဖြင့် ထိခိုက်ခံရ၏။

Verse 38

इयञ्च मूर्च्छामगमत् कारणं यत् शृणुष्व तत् । त्वयि प्रीतिमती बाला दर्शनादेव मानद ॥

ထို့နောက် သူမသည် မူးလဲကျသွား၏—အကြောင်းရင်းကို နားထောင်ပါ။ အရှင်အမြတ်တော်၊ မိန်းကလေးငယ်သည် သင်ကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် ချစ်မြတ်နိုးသွား၏။

Verse 39

देवपुत्रोपमे चारु-वाक्यादिगुणशालिनि । भर्ता चान्यस्य विहिता येन विद्धः स दानवः ॥

သူမသည် နတ်သမီး၏ သမီးကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး ချိုမြိန်သော စကားပြောခြင်း စသည့် ဂုဏ်ရည်များလည်း ပြည့်စုံသော်လည်း၊ သူမကို အခြားယောက်ျား၏ ဇနီးအဖြစ် ကံကြမ္မာက သတ်မှတ်ထားသည်—ထိုယောက်ျား၏ လက်ဖြင့် ဒာနဝသည် မြားထိုးခံရ၏။

Verse 40

एतस्मात् कारणान्मोहं महान्तमियमागतā । यावज्जीवं च तन्वङ्गी दुःखमेवोपभोक्ष्यते ॥

ထို့ကြောင့် သူမသည် အလွန်ကြီးမားသော မောဟထဲသို့ ကျရောက်သွား၏။ ထိုကိုယ်လက်သေးသွယ်သော မိန်းကလေးသည် အသက်ရှိသမျှကာလ ပူဆွေးခြင်းသာ ခံစားရလိမ့်မည်။

Verse 41

त्वय्यस्या हृदयं रागि भर्ता चान्यो भविष्यति । यावज्जीवमतो दुःखं सुरभ्या नान्यथा वचः ॥

အို စိတ်ကာမပြင်းသူရေ၊ သူမ၏နှလုံးသည် သင့်ထံတွင်ကပ်လျက်ရှိသော်လည်း သူမ၏ခင်ပွန်းသည် အခြားသူဖြစ်လိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် သူမအသက်ရှင်သမျှကာလပတ်လုံး ဝမ်းနည်းမှုရှိလိမ့်မည်—စူရဘီ၏စကားသည် မပြောင်းလဲနိုင်။

Verse 42

अहं त्वस्याḥ प्रभि प्रीत्या दुःखितात्र समागता । यतो विशेषो नैवास्ति स्वसखी-निजदेहयोः ॥

သို့သော် ငါသည် သူမကိုချစ်ခင်သဖြင့် ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့်အတူ ဤနေရာသို့လာခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ချစ်မြတ်နိုးသောမိတ်ဆွေတစ်ဦးနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကိုယ်တိုင်အကြား ကွာခြားချက်မရှိသကဲ့သို့ပင်။

Verse 43

यद्येषाभिमतं वीरं पतिमाप्नोति शोभना । ततस्तपस्त्वहं कुर्यां निर्व्यलीकेन चेतसा ॥

ဤလှပသောမိန်းကလေးသည် သူမလိုလားသော သူရဲကောင်းကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိပါက၊ ငါသည် လိမ်လည်မှုမရှိသော စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် တပသ (အာစီတ) ကို ဆောင်ရွက်မည်။

Verse 44

त्वन्तु को वा किमर्थं वा सम्प्राप्तोऽत्र महामते । देवो दैत्यो नु गन्धर्वः पन्नगः किन्नरोऽपि वा ॥

သို့သော် သင်သည် မည်သူနည်း၊ အဘယ်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤနေရာသို့လာသနည်း၊ အို စိတ်ကြီးမြတ်သူ။ သင်သည် ဒေဝါလား၊ ဒိုင်တျာလား၊ ဂန္ဓဗ္ဗလား၊ နာဂလား၊ သို့မဟုတ် ကိန္နရလား။

Verse 45

न ह्यत्र मानुषगतिर्न चेदृङ्मानुषं वपुः । तत्त्वमाख्याहि कथितं यथैवावितथं मया ॥

ဤနေရာတွင် လူသားတို့သွားလာနိုင်သော လမ်းကြောင်းမရှိသော်လည်း သင်သည် လူပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ငါသည် မလိမ်မညာဘဲ သင့်အား ပြောခဲ့သကဲ့သို့၊ အမှန်တရားကို ပြောပါ။

Verse 46

कुवलयाश्व उवाच यन्मां पृच्छसि धर्मज्ञे कस्त्वं किं वा समागतः । तच्छृणुष्वामलप्रज्ञे कथयाम्यादितस्तव ॥

ကူဝလယာရှွာက ပြောသည်။ “ဓမ္မကို သိမြင်သူရေ၊ ငါသည် မည်သူနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် လာရသနည်းဟု မေးသဖြင့်—အပြစ်ကင်းသော ဉာဏ်ရှိသူရေ၊ နားထောင်ပါ။ အစမှစ၍ ငါပြောပြမည်။”

Verse 47

राज्ञः शत्रुजितः पुत्रः पित्रा सम्प्रेषितः शुभे । मुनिरक्षणमुद्दिश्य गालवाश्रममागतः ॥

“ငါသည် ဘုရင် ရှတ်ရုဂျစ်၏ သားဖြစ်၍ အဖေက စေလွှတ်သဖြင့် လာရသည်၊ မင်္ဂလာရှိသူရေ။ ဂါလဝ၏ အာရှရမ်သို့ ရဟန်းတော်များကို ကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်၍ ငါလာခဲ့သည်။”

Verse 48

कुर्वतो मम रक्षाञ्च मुनीनां धर्मचारिणाम् । विघ्नार्थमागतः कोऽपि शौकरं रूपमास्थितः ॥

“ဓမ္မကို ကျင့်သုံးသော ရဟန်းတော်များကို ငါကာကွယ်နေစဉ်၊ ဝက်တောပုံစံကို ယူဆောင်၍ အတားအဆီး ပြုရန် တစ်ဦးလာခဲ့သည်။”

Verse 49

मया स विद्धो बाणेन चन्द्रार्धाकारवर्चसा । अपक्रान्तोऽतिवेगेन तमस्म्यनुगतो हयी ॥

“လကွေးတံစဉ်ကဲ့သို့ တောက်ပသော မြားဖြင့် ငါထိုးပစ်လိုက်သည်။ သူသည် အလွန်မြန်စွာ ထွက်ပြေးသွား၍ ငါသည် မြင်းစီးကာ အမှောင်ထဲသို့ လိုက်လံလိုက်သည်။”

Verse 50

पपात सहसा गर्ते सक्रीडोऽश्वश्च मामकः । सोऽहमश्वं समारूढस्तमस्येकः परिभ्रमन् ॥

“ရုတ်တရက် ငါ့မြင်းသည် အဆင်အပြင်များနှင့်အတူ တွင်းထဲသို့ ကျသွားသည်။ ထို့နောက် ငါသည် မြင်းပေါ် ပြန်တက်ကာ အမှောင်ထဲတွင် တစ်ယောက်တည်း လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။”

Verse 51

प्रकाशमासादितवान्दृष्टा च भवती मया । पृष्टया च न मे किञ्चिद्भवत्या दत्तमुत्तरम् ॥

“အလင်းရောင်ပြည့်ဝသောနေရာသို့ ကျွန်ုပ်ရောက်ရှိ၍ သင်ကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်မေးမြန်းသော်လည်း သင်သည် အဖြေတစ်စုံတစ်ရာ မပေးခဲ့ပါ”။

Verse 52

त्वाञ्चैवानुप्रविष्टोऽहमिमं प्रासादमुत्तमम् । इत्येतत्कथितं सत्यं न देवोऽहं न दानवः ॥

“ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် သင်နောက်လိုက်၍ ဤအလွန်မြတ်သောနန်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်ပြောသော အမှန်တရားဖြစ်သည်—ကျွန်ုပ်သည် နတ်မဟုတ်၊ အသူရမဟုတ်”။

Verse 53

न पन्नगो न गन्धर्वः किन्नरो वा शुचिस्मिते । समस्ता पूज्यपक्षो वै देवाद्या मम कुण्डले । मनुष्योऽस्मि विशङ्का ते न कर्तव्यात्र कर्हिचित् ॥

“အပြုံးလှသော မိန်းကလေးရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် နာဂမဟုတ်၊ ဂန္ဓဗ္ဗမဟုတ်၊ ကိန္နရမဟုတ်ပါ။ အမြတ်တင်သူများ—နတ်တို့နှင့် အခြားသူတို့—၏ရုပ်ပုံများသည် ကျွန်ုပ်၏နားကပ်ပေါ်တွင် ထင်ရှားနေသည်။ ကျွန်ုပ်သည် လူသားဖြစ်သည်; ဤနေရာ၌ သံသယမထားပါနှင့်”။

Verse 54

पुत्रावूचतुः ततः प्रहृष्टा सा कन्या सखीवदनमुत्तमम् । लज्जाजडं वीक्षमाणा किञ्चिन्नोवाच भामिनी ॥

ထို့နောက် မိန်းကလေးနှစ်ဦးသည် စကားပြောကြသည်။ ထိုမိန်းကလေးသည် ဝမ်းမြောက်လျက် မိမိမိတ်ဆွေ၏ မျက်နှာအလွန်မြတ်ကို ကြည့်ရှု하였다။ ရှက်ကြောက်၍ ကိုယ်တင်းကျပ်သွားသော လှပသည့်မိန်းကလေးသည် စကားတစ်လုံးမျှ မပြောခဲ့။

Verse 55

सा सखी पुनरप्येनां प्रहृष्टा प्रत्युवाच ह । यथावत् कथितं तेन सुरभ्या वचनानुगे ॥

ထိုမိတ်ဆွေသည် ဝမ်းမြောက်လျက် ထပ်မံ၍ သူမအား (သို့မဟုတ် သူမအစား) ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။ ၎င်းသည် စုရဘီ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းဖြစ်ပြီး၊ သူက မှန်ကန်စွာ ပြောပြခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 56

कुण्डलोवाच वीर सत्यमसन्दिग्धं भवताभिहितं वचः । नान्यत्र हृदयन्त्वस्या दृष्ट्वा स्थैर्यं प्रयास्यति ॥

ကුණ္ဍလာက ဆိုသည်– «သူရဲကောင်းရေ၊ သင်ပြောသောစကားသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်၍ သံသယကင်းသည်။ သင်၏တည်ကြည်ခိုင်မာမှုကို မြင်ပြီးနောက် သူမ၏နှလုံးသည် အခြားသို့ မလှည့်မည်»။

Verse 57

चन्द्रमेवाधिका कान्तिः समुपैति रविं प्रभा । भूतिर्धन्यं धृतिर्धोरं क्षान्तिरभ्येति चोत्तमम् ॥

«အလှတရားသည် လကဲ့သို့ ပိုမိုထွန်းလင်းလာသည်။ ရောင်ခြည်သည် နေကဲ့သို့ နီးကပ်လာသည်။ စည်းစိမ်နှင့် မင်္ဂလာတရားတို့ ရောက်လာသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိခိုင်မာမှု ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သည်းခံခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်သည်»။

Verse 58

त्वयैव विद्धोऽसन्दिग्धं स पापो दानवाधमः । सुरभिः सा गवां माता कथं मिथ्या वदिष्यति ॥

«အဆိုးယုတ်သောသူ၊ ဒာနဝတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးသောကောင်သည် သင်၏လက်ဖြင့် အမှန်တကယ် ထိုးနှက်ခံရပြီ—သံသယမရှိ။ သူမသည် နွားတို့၏မိခင် စုရဘီ ဖြစ်သည်; မည်သို့ လိမ်ညာစကား ပြောနိုင်မည်နည်း?»

Verse 59

तद्धन्येयं सभाग्या च त्वत्सम्बन्धं समेत्य वै । कुरुष्व वीर यत् कार्यं विधिनैव समाहितम् ॥

«ထို့ကြောင့် သူမသည် သင်နှင့် ဆက်နွယ်မှုကို ရရှိသဖြင့် အမှန်တကယ် မင်္ဂလာရှိ၍ ကံကောင်းလှသည်။ သူရဲကောင်းရေ၊ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်သောအရာကို လုပ်ပါ—သင့်လျော်သောနည်းလမ်းအတိုင်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့်»။

Verse 60

पुत्रावूचतुः परवाऽनहमित्याह राजपुत्रः सतां पितुः । सा च तं चिन्तयामास तुम्बुरुं तत्कुले गुरुम् ॥

«သားတို့က ပြောကြသည်။ မင်းသားက ‘ငါ မလျစ်လျူရှုဘူး (လက်ခံသည်)’ ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် သူမသည် ထိုမိသားစု၏ ဆရာတော် တုမ္ဘုရု (Tumburu) ကို သတိရလေ၏»။

Verse 61

स चापि तत्क्षणात् प्राप्तः प्रगृहीतसमित्कुशः । मदालसायाः समप्रीत्या कुण्डलागौरवेण च ॥

ထိုအခါ သူသည် ချက်ချင်းပင် ရောက်လာ၍ မီးထိုးသစ်တံများနှင့် ယဇ္ဉာအင်္ကူရှ (ပူဇော်ရေး ချုပ်ကိုင်ကိရိယာ) ကို ကိုင်ဆောင်လာ하였다။ မဒါလာစာကို ချစ်ခင်သဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကုဏ္ဍလာကို လေးစားသဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်၏။

Verse 62

प्रज्वाल्य पावकं हुत्वा मन्त्रवित् कृतमङ्गलाम् । वैवाहिकविधिं कन्यां प्रतिपाद्य यथागतम् ॥

သန့်ရှင်းသော မီးကို ထိုးဖွင့်၍ ဟောမ (အာဟုတိ) များ ပူဇော်ကာ မန္တရသိသူသည် မင်္ဂလာကောင်းသော ကర్మများကို ဆောင်ရွက်하였다။ ထို့နောက် မိန်းကလေးကို မင်္ဂလာအဆင့်စဉ်အတွင်း တည်စေပြီး၊ လာသကဲ့သို့ပင် ပြန်လည် ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 63

जगाम तपसे धीमान् स्वाश्रमपदं तदा । सा चाह तां सखीṃ बालाṃ कृतार्थास्मि वरानने ॥

ထို့နောက် ပညာရှိသူသည် တပသ (အာစေတ) ပြုရန် မိမိ၏ အာရှရမ်သို့ ပြန်သွား하였다။ ထိုအခါ နားလည်သေးသော မိတ်ဆွေမိန်းကလေးအား «အို မျက်နှာလှသူရေ၊ ငါသည် ပြည့်စုံသွားပြီ» ဟု ပြော하였다။

Verse 64

संयुक्ताममुनाऽऽदृष्ट्वा त्वामहं रूपशालिनीम् । तमस्तप्स्येऽहमतुलं निर्व्यलीकेन चेतसा ॥

သင်သည် အလှအပဖြင့် ပြည့်စုံလျက် သူနှင့် ပေါင်းစည်းနေသည်ကို မြင်ပြီးနောက်၊ ငါသည် လှည့်စားမှုကင်းသော စိတ်ဖြင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော တပသကို ကျင့်မည်။

Verse 65

तीर्थाम्बुधूतपापा च भवित्री नेदृशी यथा । तञ्चाह राजपुत्रं सा प्रश्रयावनता तदा । गन्तुकामा निजसखी-स्नेहविक्लवभाषिणी ॥

ထို့နောက် သူမသည် ဤသို့ဖြစ်လာမည်—သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (ဘုရားဖူးရေကန်/မြစ်ကမ်း) များ၏ ရေဖြင့် သူမ၏ အပြစ်များ ဆေးကြောသန့်စင်ခံရမည်။ ထိုအခါ သူမသည် နှိမ့်ချစွာ ဦးညွှတ်၍ မင်းသားအား ပြောဆို하였다—ထွက်ခွာလိုသောစိတ်ရှိ၍၊ မိမိမိတ်ဆွေကို ချစ်ခင်သဖြင့် စကားသံ တုန်ယင်ရောယှက်နေ하였다။

Verse 66

कुण्डलोवाच पुंभिरप्यमितप्रज्ञ नोपदेशो भवद्विधे । दातव्यः किमुत स्त्रीभिरतो नोपदिशामि ते ॥

ကුණ္ဍလာက ပြောသည်– «အကန့်အသတ်မဲ့ ဉာဏ်ပညာရှိသော အမျိုးသားရေ၊ အကြံဉာဏ်ကို သင်ကဲ့သို့သော ယောက်ျားတို့ထံတောင် မပေးသင့်—အမျိုးသမီးတို့အတွက်ဆိုလျှင် ပို၍မပြောလို။ ထို့ကြောင့် သင့်ကို မသင်ကြားတော့»။

Verse 67

किं त्वस्यास्तनुमध्यायाः स्नेहाकृष्टेन चेतसा । त्वया विश्रम्भिता चास्मि स्मारयाम्यरिसूदन ॥

«သို့ရာတွင် ဤခါးသေးသော မိန်းမအပေါ် ချစ်ခင်မှုကြောင့် ငါ့စိတ် ဆွဲငင်ခံရပြီး၊ သင်က ငါ့ကို ယုံကြည်အပ်နှံထားသဖြင့်၊ ရန်သူသတ်သူရေ၊ လုပ်သင့်သည့်အရာကို သင့်အား သတိပေးမည်»။

Verse 68

भर्तव्या रक्षितव्या च भार्या हि पतिना सदा । धर्मार्थकामसंसिद्ध्यै भार्या भर्तृसहायिनी ॥

«မယားကို ခင်ပွန်းက အမြဲ ထောက်ပံ့စောင့်ရှောက်၍ ကာကွယ်ရမည်။ ဓမ္မ၊ ဥစ္စာနှင့် ကာမ၏ ပြည့်စုံမှုအတွက် မယားသည် ခင်ပွန်း၏ အကူအညီဖြစ်သည်»။

Verse 69

यदा भार्या च भर्ता च परस्परवशानुगौ । तदा धर्मार्थकामानां त्रयाणामपि सङ्गतम् ॥

«မယားနှင့် ခင်ပွန်းတို့ အပြန်အလှန် ဂရုစိုက်၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လမ်းညွှန်ကြသော်၊ ဓမ္မ၊ ဥစ္စာနှင့် ကာမ သုံးပါးသည် ညီညွတ်စွာ ပြည့်စုံလာသည်»။

Verse 70

कथं भार्यामृते धर्ममर्थं वा पुरुषः प्रभो । प्राप्नोति काममथवा तस्यां त्रितयमाहितम् ॥

«မယားမရှိဘဲ ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် ဓမ္မ သို့မဟုတ် ဥစ္စာ—သို့မဟုတ် ကာမတောင်—ကို ဘယ်လို ရရှိနိုင်မည်နည်း၊ အရှင်ရေ။ ထိုသုံးပါးသည် သူမအတွင်း၌ တည်ရှိသည်»။

Verse 71

तथैव भर्तारमृते भार्या धर्मादिसाधने । न समर्था त्रिवर्गोऽयं दाम्पत्यं समुपाश्रितः ॥

ထိုနည်းတူပင် ခင်ပွန်းမရှိသော ဇနီးသည်သည် ဓမ္မနှင့် အခြားသော ရည်မှန်းချက်များကို မပြည့်စုံစေနိုင်; ရည်မှန်းချက် သုံးပါးသည် အိမ်ထောင်ရေးအပေါ် အခြေခံထားသည်။

Verse 72

देवातापितृभृत्यानामतिथीनाञ्च पूजनम् । न पुंभिः शक्यते कर्तुमृते भार्यां नृपात्मज ॥

အို မင်းသားရေ၊ ဇနီးမရှိလျှင် ယောက်ျားတို့သည် နတ်ဘုရားများ၊ ဘိုးဘွားများ၊ အလုပ်သမား/အမှုထမ်းများနှင့် ဧည့်သည်တို့ကို ပူဇော်ကန်တော့၍ သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုခြင်းကို မဆောင်ရွက်နိုင်။

Verse 73

प्राप्तोऽपि चार्थो मनुजैरानीतोऽपी निजं गृहम् । क्षयमेति विना भार्यां कुभार्यासंश्रयेऽपि वा ॥

ယောက်ျားတို့ရရှိသော ဥစ္စာပစ္စည်းသည် ကိုယ့်အိမ်ထဲသို့ သယ်ယူလာသော်လည်း ဇနီးမရှိလျှင် ပျက်စီးသွားတတ်သည်—သို့မဟုတ် မကောင်းသော ဇနီးကို အားထားလျှင်လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 74

कामस्तु तस्य नैवास्ति प्रत्यक्षेणोपलक्ष्यते । दम्पत्योः सहधर्मेण त्रयीधर्ममवाप्नुयात् ॥

ကာမ (kāma) အကြောင်းမူ၊ (လင်မယား ဆက်ဆံရေးမရှိလျှင်) သူ၌ မရှိကြောင်း ထင်ရှားစွာ မြင်ရသည်။ ခင်ပွန်းနှင့် ဇနီး၏ ပူးတွဲဓမ္မအားဖြင့် «သုံးပါးသော ဓမ္မ» ကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။

Verse 75

पितॄन् पुत्रैस्तथैवान्नसाधनैरतिथीन् नरः । पूजाभिरमरांस्तद्वत् साध्वीं भार्यां नरोऽवति ॥

သားများနှင့် အစားအစာပံ့ပိုးခြင်းတို့ဖြင့် ယောက်ျားသည် ဘိုးဘွားများနှင့် ဧည့်သည်တို့ကို ဂုဏ်ပြုသည်; ပူဇော်ကန်တော့ခြင်းဖြင့် နတ်ဘုရားများကို ဂုဏ်ပြုသည်—ထိုနည်းတူပင် သီလကောင်းသော ဇနီးကို ချစ်မြတ်နိုး၍ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သင့်သည်။

Verse 76

स्त्रियाश्चापि विना भर्त्रा धर्मकामार्थसन्ततिः । नैव तस्मात् त्रिवर्गोऽयं दाम्पत्यमधिगच्छति ॥

မိန်းမတစ်ဦးအတွက်ပင် ခင်ပွန်းမရှိလျှင် ဓမ္မ၊ ကာမ၊ အဓ္ဓ (အာဓာ) နှင့် ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော သားသမီးရရှိခြင်းကို မရနိုင်။ ထို့ကြောင့် ဤသုံးပါးသော ရည်မှန်းချက်တို့သည် အိမ်ထောင်ရေးအခြေအနေမှသာ ရရှိနိုင်သည်။

Verse 77

एतन्मयोक्तं युवयोर्गच्छामि च यथेप्सितम् । वर्ध त्वमनया सार्धं धनपुत्रसुखायुषा ॥

«သင်တို့နှစ်ဦးအား ငါပြောခဲ့သမျှ ဤမျှပင်။ ယခု ငါသည် မိမိအလိုအတိုင်း ထွက်ခွာမည်။ သင်တို့သည် သူမနှင့်အတူ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ သားသမီး၊ ချမ်းသာပျော်ရွှင်မှုနှင့် အသက်ရှည်ခြင်းတို့ဖြင့် တိုးတက်ကြပါစေ» ဟု ဆို၏။

Verse 78

पुत्रावूचतुरित्युक्त्वा सा परिष्वज्य स्वसखीम् तं नमस्य च । जगाम दिव्यया गत्या यथाभिप्रेतमात्मनः ॥

သားတော်နှစ်ဦးက «အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ» ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့နောက် သူမသည် မိမိ၏ မိတ်ဆွေကို ဖက်ကာ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပြီး မိမိအလိုအတိုင်း နတ်သဘောဆန်သော လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 79

सोऽपि शत्रुजितः पुत्रस्तामारोप्य तुरङ्गमम् । निर्गन्तुकामः पातालाद्विज्ञातो दनुसम्भवैः ॥

ထိုသားတော် ရှတရုဇိတသည် သူမကို မြင်းပေါ်တင်စီးစေ၍ ပာတာလာမှ ထွက်ခွာလိုစဉ် ဒနုမျိုးဖွား ဒါနဝတို့က တွေ့မြင်သိရှိသွားကြ၏။

Verse 80

ततस्तैः सहसोत्कृष्टं ह्रियते ह्रियतेऽति वै । कन्यारत्नं यदानितं दिवः पातालकेतुना ॥

ထို့နောက် သူတို့သည် ချက်ချင်း အသံကြီးစွာဖြင့် «သူမကို ခေါ်ဆောင်သွားနေပြီ! အမှန်တကယ် ခေါ်ဆောင်သွားနေပြီ!» ဟု အော်ဟစ်ကြ၏—ပာတာလာကေတုက ကောင်းကင်မှ ဆင်းခေါ်လာသော ရတနာကဲ့သို့သော ကညာကို ခေါ်ယူသွားစဉ်။

Verse 81

ततः परिघनिस्त्रिंशगदाशूलशरायुधम् । दानवानां बलं प्राप्तं सह पातालकेतुना ॥

ထို့နောက် ဒာနဝတို့၏တပ်ဖွဲ့သည် တုတ်၊ ဓား၊ ဂဒါ၊ လှံ၊ မြားတို့ကို ကိုင်ဆောင်လျက် ပာတာလကေတုနှင့်အတူ ရောက်လာ하였다။

Verse 82

तिष्ठ तिष्ठेति जल्पन्तस्ते तदा दानवोत्तमाः । शरवर्षैस्तथा शूलैर्ववर्षुर्नृपनन्दनम् ॥

ထို့နောက် ထိပ်တန်း ဒာနဝတို့သည် «ရပ်! ရပ်!» ဟု အော်ဟစ်ကာ မင်းသားပေါ်သို့ မြားမိုးနှင့် လှံများကို မိုးသလို ပစ်ချ하였다။

Verse 83

स च शत्रुजितः पुत्रस्तदस्त्राण्यतिवीर्यवान् । चिच्छेद शरजालेन प्रहसन्निव लीलया ॥

ထိုမင်းသား ရန်သူအောင်ရှင် သတ္တရုဇိတသည် အလွန်တန်ခိုးကြီး၍ မြားကွန်ယက်ဖြင့် ထိုလက်နက်များကို ဖြတ်တောက်ပစ်ကာ ရယ်မောသကဲ့သို့ ကစားသလို ပြု하였다။

Verse 84

क्षणेन पातालतलमसिखक्त्यृष्टिशायकैः । छिन्नैः सञ्छन्नमभवदृतध्वजशरोत्करैः ॥

ခဏချင်းတွင် ပာတာလာ၏ မြေပြင်သည် ဖြတ်တောက်ခံရသော ဓား၊ လှံနှင့် မြားများ၊ ထို့ပြင် မြားပုံများနှင့် လဲကျသွားသော အလံတိုင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းသွား하였다။

Verse 85

ततोऽस्त्रं त्वाष्ट्रमादाय चिक्षेप प्रति दानवान् । तेन ते दानवाः सर्वे सह पातालकेतुना ॥

ထို့နောက် သူသည် တ္ဝာෂ္ဋရ မစ္စိုင်လ် (Tvāṣṭra) ကို ကိုင်ယူ၍ ဒာနဝတို့ပေါ်သို့ ပစ်လွှတ်하였다။ ထိုအာဝုဓကြောင့် ပာတာလကေတုအပါအဝင် ဒာနဝအားလုံးသည် ထိခိုက်၍ အနိုင်ယူခံရ하였다။

Verse 86

ज्वालामालातितीव्रेण स्फुटदस्थिचयाः कृताः । निर्दग्धाः कापिलं तेजः समासाद्येव सागराः ॥

အလွန်ကြမ်းတမ်းသော မီးလောင်ပန်းကုံးကြောင့် သူတို့သည် အရိုးကွဲအစုအပုံများအဖြစ် ပြိုကွဲသွားကြ၏။ မီးလောင်ကျွမ်း၍ ကပိလ၏ မီးရောင်တောက်ပမှုကို တွေ့ကြုံသော သမုဒ္ဒရာများကဲ့သို့ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 87

ततः स राजपुत्रोऽश्वी निहत्यासुरसत्तमान् । स्त्रीरत्नेन समं तेन समागच्छत् पितुः पुरम् ॥

ထို့နောက် မြင်းစီးမင်းသားသည် အဆုရတို့၏ အထက်မြတ်ဆုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ မိန်းမတို့အနက် ရတနာတစ်ပါးကဲ့သို့သော အမျိုးသမီးနှင့်အတူ ဖခင်၏ မြို့တော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ၏။

Verse 88

प्रणिपत्य च तत् सर्वं स तु पित्रे न्यवेदयत् । पातालगमनञ्चैव कुण्डलायाश्च दर्शनम् ॥

ထို့နောက် ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ သူသည် ဖခင်ထံသို့ အရာအားလုံးကို တင်ပြလေ၏—ပါတာလာသို့ ဆင်းသက်သွားခြင်းနှင့် ကုဏ္ဍလာကို တွေ့မြင်/တွေ့ဆုံခြင်းတို့ကိုလည်း ပါဝင်၏။

Verse 89

तद्वन्मदालसाप्राप्तिं दानवैश्चापि सङ्गरम् । वधञ्च तेषामस्त्रेण पुनरागमनं तथा ॥

ထို့အတူ သူသည် မဒာလစာကို ရောက်ရှိ(တွေ့ဆုံ)ခြင်း၊ ဒာနဝတို့နှင့် စစ်တိုက်ခြင်း၊ လက်နက်တစ်မျိုးဖြင့် သူတို့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်လာရောက်ခြင်းတို့ကိုလည်း တင်ပြလေ၏။

Verse 90

इति श्रुत्वा पिता तस्य चरितं चारुचेतसः । प्रीतिमानभवच्चेदं परिष्वज्याह चात्मजम् ॥

ဤသို့ မိမိ၏ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သော သား၏ အပြုအမူကို ကြားသိသောအခါ ဖခင်သည် ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းမှုဖြင့် ပြည့်နှက်သွား၏။ သားကို ဖက်လျက် ဤစကားတို့ကို ဆိုလေ၏။

Verse 91

सत्पात्रेण त्वया पुत्र तारितोऽहं महात्मना । भयेभ्यो मुनयस्त्राता येन सद्धर्मचारिणः ॥

သားရေ—လက်ခံထိုက်သူ၊ စိတ်ကြီးမြတ်သူ—သင့်ကြောင့် ငါသည် ကယ်တင်ခြင်းရခဲ့၏။ သင့်ကြောင့်လည်း သမ္မာဓမ္မကို ကျင့်သုံးသော ရှင်ရသေ့တို့သည် ကြောက်ရွံ့မှုများမှ ကာကွယ်ခံရ၏။

Verse 92

मत्पूर्वैः ख्यातिमानीतं मया विस्तारितं पुनः । पराक्रमवता वीर त्वया तद्वहुलीकृतम् ॥

ငါ့ဘိုးဘွားတို့က ဆောင်ကြဉ်းလာသော ဂုဏ်သတင်းနှင့် ငါက ထပ်မံချဲ့ထွင်ခဲ့သော အရာကို—ရဲရင့်သတ္တိရှိသော သူရဲကောင်းရေ—သင်က ပိုမိုကြီးမားအောင် ထပ်တိုးပေးခဲ့၏။

Verse 93

यदुपात्तं यशः पित्रा धनं वीर्यमथापि वा । तन्न हापयते यस्तु स नरो मध्यमः स्मृतः ॥

အဖေထံမှ ရရှိထားသော အရာ—ဂုဏ်သတင်း၊ ဥစ္စာဓန သို့မဟုတ် သတ္တိတောင်—ကို မလျော့နည်းစေသူကို လူအလယ်အလတ်ဟု သတ်မှတ်ကြ၏။

Verse 94

तद्वीर्यादधिकं यस्तु पुनरन्यत् स्वशक्तितः । निष्पादयति तं प्राज्ञाः प्रवादन्ति नरोत्तमम् ॥

သို့ရာတွင် မိမိ၏အားအင်ဖြင့် အမွေဆက်ခံသတ္တိထက် ပိုမိုကြီးမားသော အရာတစ်ခုကို ထပ်မံအောင်မြင်စေသူကို ပညာရှိတို့က လူအကောင်းဆုံးဟု ကြေညာကြ၏။

Verse 95

यः पिता समुपात्तानि धनवीर्ययशांसि वै । न्यूनतां नयति प्राज्ञास्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥

အဖေထံမှ ရရှိထားသော ဥစ္စာဓန၊ သတ္တိ၊ ဂုဏ်သတင်းတို့ကို ဆုတ်ယုတ်စေသူကို ပညာရှိတို့က လူအနိမ့်ဆုံးဟု ခေါ်ကြ၏။

Verse 96

तन्मया ब्राह्मणत्राणं कृतमासीद्यथा त्वया । पातालगमनं यच्च यच्चासुरविनाशनम् ॥

ငါ့အတွက်လည်း သင်ကဲ့သို့ပင် ဗြာဟ္မဏများကို ကာကွယ်ခြင်း ပြီးစီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပာတာလာသို့ ဆင်းသက်ခြင်းနှင့် အသူရများကို ဖျက်ဆီးခြင်းလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 97

एतदप्यधिकं वत्स तेन त्वं पुरुषोत्तमः । तद्धन्योऽस्म्य बाल त्वमहमेव गुणाधिकम् ॥

ဤအရာသည် သားရေ၊ ထူးခြားလွန်ကဲသေး၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ကောင်းချီးခံရ၏—ကောင်လေးရေ—သင်သည် သီလဂုဏ်တို့၌ အမှန်တကယ် ထူးမြတ်လွန်ကဲသဖြင့် (ထိုကြောင့် ငါ့ဂုဏ်သတင်းလည်း မြင့်တက်၏)။

Verse 98

त्वां पुत्रमीदृशं प्राप्य श्लाघ्यः पुण्यवतामपि । न स पुत्रकृतां प्रीतिं मन्ये प्राप्नोति मानवः ॥

သင်ကဲ့သို့ သားတစ်ယောက်ကို ရရှိသူသည် ကုသိုလ်ရှိသူများအကြား၌ပင် ချီးမွမ်းထိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။ ဤသို့သော သားကြောင့် ဖြစ်သော ပျော်ရွှင်မှုကို အခြားနည်းဖြင့် လူတစ်ယောက် ရနိုင်မည်ဟု ငါမထင်။

Verse 99

पुत्रेण नातिशयितो यः प्रज्ञादानविक्रमैः । धिग्जन्म तस्य यः पित्रा लोके विज्ञायते नरः ॥

ပညာ၊ လှူဒါန်းမှု၊ သတ္တိဗီရိယတို့၌ သားက မလွန်ကဲနိုင်သော လူတစ်ယောက်—အဖေကြောင့်သာ လောက၌ သိကြားနေသော ထိုလူ၏ မွေးဖွားခြင်းကို ရှက်ဖွယ်ဟု ဆိုရမည်။

Verse 100

यः पुत्रात् ख्यातिमभ्येति तस्य जन्म सुजन्मनः । आत्मना ज्ञायते धन्यो मध्यः पितृपितामहैः ॥

သားကြောင့် ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိသူ၏ မွေးဖွားခြင်းသည် မွေးဖွားကောင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် ကောင်းချီးခံရသူဟု ကိုယ်တိုင်လည်း သိမြင်ခံရပြီး အဖေနှင့် အဘိုးဘွားတို့၏ အစဉ်အဆက်အတွင်း ဂုဏ်ပြုခံရ၍ ရပ်တည်သည်။

Verse 101

मातृपक्षेण मात्रा च ख्यातिमेति नराधमः । तत् पुत्र धनवीर्यैस्त्वं विवर्धस्व सुखेन च ॥

မိခင်ဘက်ကြောင့်လည်း၊ မိခင်ကြောင့်လည်း အနိမ့်ဆုံးသောယောက်ျားတောင် ဂုဏ်သတင်းရနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သားရေ၊ ငွေကြေးနှင့် သတ္တိဗီရိယဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း တိုးတက်ပါစေ။

Verse 102

गन्धर्वतनया चेयं मा त्वया वै वियुज्यताम् । इति पित्रा बहुविधं प्रियं उक्तः पुनः पुनः ॥

“ဤမိန်းမသည် ဂန္ဓဗ္ဗ၏သမီးဖြစ်သည်။ သူမနှင့် မခွဲမကွာနေပါနှင့်။” ဟု ဖခင်သည် သူ့အား ချစ်ခင်သောစကားများကို ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောကြား하였다။

Verse 103

परिष्वज्य स्वमावासं सभार्यः स विसर्जितः । स तया भार्यया सार्धं रेमे तत्र पितुः पुरे ॥

သူ့ကို ဖက်လှမ်းပြီးနောက်၊ ဇနီးနှင့်အတူ မိမိနေအိမ်သို့ ပြန်သွားရန် ခွင့်ပြု၍ လွှတ်လိုက်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဖခင်၏မြို့တော်တွင် သူသည် ထိုဇနီးနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်하였다။

Verse 104

अन्येषु च तथोद्यान-वन-पर्वतसानुषु । श्वश्रू-श्वसुरयोः पादौ प्रणिपत्य च सा शुभा । प्रातः प्रातस्ततस्तेन सह रेमे सुमध्यमā ॥

ထို့အတူ အခြားနေရာများတွင်လည်း—ဥယျာဉ်များ၊ တောအုပ်များ၊ တောင်စောင်းများ၌—ကောင်းမြတ်သည့်သူမသည် နံနက်တိုင်း ယောက္ခမနှင့် ယောက္ခထံ ခြေတော်၌ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ ခါးသေးသည့်မိန်းမသည် သူနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်하였다။