Adhyaya 5
Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)
Upa-parva: Svargārohaṇa-upākhyāna (Karmaphala-nirdeśa)
The chapter opens with Janamejaya enumerating celebrated warriors and kings (e.g., Bhīṣma, Droṇa, Dhṛtarāṣṭra, Virāṭa, Drupada, Śaṅkha, Uttara, Jayadratha, Karṇa’s sons, Ghaṭotkaca and others) and asking how long they remained in heaven, whether their station was permanent, and what final destiny they attained. Sauti notes that, with Vyāsa’s permission, the account proceeds through Vaiśaṃpāyana. Vaiśaṃpāyana states a general principle: all beings must reach an end-state corresponding to karma, and then details specific integrations—Bhīṣma with the Vasus; Droṇa entering Bṛhaspati; Kṛtavarmā among the Maruts; Pradyumna with Sanatkumāra; Dhṛtarāṣṭra attaining Kubera’s difficult-to-reach realms; Pāṇḍu going to Mahendra’s abode; several rulers entering the Viśvedevas; Abhimanyu identified with Varcā, Soma’s son, returning to Soma; Karṇa entering Ravi (the Sun); Śakuni reaching Dvāpara; Dhṛṣṭadyumna entering Pāvaka (Fire); Dhṛtarāṣṭra’s sons ascending after being ‘weapon-purified’; and Yudhiṣṭhira and Vidura (kṣattā) entering Dharma. The chapter then concludes the narrational frame of the sarpasatra: Janamejaya is astonished; the rite ends; Āstīka is pleased; priests are rewarded; and the epic’s sanctity is proclaimed through extensive phalāśruti, asserting Mahābhārata’s completeness across dharma, artha, kāma, and mokṣa and the merit of recitation, study, and teaching.
Chapter Arc: जनमेजय का प्रश्न उठता है—भीष्म, द्रोण, कर्ण, शकुनि, धृष्टद्युम्न, घटोत्कच और अन्य असंख्य वीर, जो युद्ध में गिरे, वे अंततः कहाँ गए और किस-किन मूलस्वरूपों में लीन हुए? → वैशम्पायन (द्विजोत्तम) तपोदीप्त दृष्टि से एक-एक करके नाम गिनाते हैं—यादव, पाञ्चाल, कौरव-पक्ष, पाण्डव-पक्ष, और वे सब ‘नानुकीर्तित’ भी—और बताते हैं कि मृत्यु के बाद उनकी गंतव्य-यात्रा देवताओं, लोकों और तत्त्वों की ओर हुई। → महान उलटफेर का उद्घाटन: अनेक ‘मानव-वीर’ अपने-अपने दिव्य/तत्त्वात्मक मूल में प्रविष्ट होते हैं—कर्ण सूर्य में, शकुनि द्वापर (कपट-तत्त्व) में, धृष्टद्युम्न पावक (अग्नि) में; पाण्डु दोनों पत्नियों सहित महेन्द्र-भवन में; और धृतराष्ट्र के पुत्र स्वर्गभोग के पश्चात् अपने मूलतः बलोन्मत्त यातुधान-स्वरूप की ओर लौटते हैं। → कथा ‘इतिहास’ से ‘माहात्म्य’ में रूपांतरित होती है—यह पुण्य, पवित्र, उत्तम आख्यान सत्यवादी कृष्णद्वैपायन द्वारा धर्मकाम्यया रचा गया; शस्त्रपूत महात्मा दिव्य लोकों को प्राप्त हुए और समस्त पात्र अपने-अपने कारण-स्वरूप में विलीन हुए।
Shlokas
Verse 1
अपन रा< बछ। ] अत्ऑफा:म पञठ्चमो<ध्याय: भीष्म आदि वीरोंका अपने-अपने मूलस्वरूपमें मिलना और महा'भारतका उपसहार तथा माहात्म्य जनमेजय उवाच भीष्मद्रोणौ महात्मानौ धृतराष्ट्रश्न पार्थिव: । विराटद्रुपदौ चोभौ शड्खश्नैवोत्तरस्तथा
ဇနမေဇယက မေးသည်– «မဟာစိတ်ရှိသော သူရဲကောင်း ဘီရှ္မနှင့် ဒြောဏ၊ ဘုရင် ဓೃತရာෂ္ဌ၊ ဝိရာဋနှင့် ဒြုပဒ—နှစ်ဦးစလုံး၊ ထို့ပြင် သင်္ခနှင့် ဥတ္တရ—သူတို့၏ အဆုံးသတ်သည် မည်သို့နည်း?» မဟာကဗျာ၏ အဆုံးပိုင်းတွင် ဘုရင်၏ မေးခွန်းသည် အနိုင်အရှုံးမှ လွှဲ၍ ဘဝများ၏ ဓမ္မဆိုင်ရာ စာရင်းချုပ်သို့ ရောက်လာသည်—တာဝန်နှင့် ကံကြမ္မာတို့ဖြင့် ချည်နှောင်ခံရသော အင်အားကြီးသူတို့သည် စစ်မြေပြင်ကို ကျော်လွန်၍ မည်သို့သော နောက်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ကြသနည်း။
Verse 2
धृष्टकेतुर्जयत्सेनो राजा चैव स सत्यजित् | दुर्योधनसुताश्चैव शकुनिश्चैव सौबल:
ဇနမေဇယက မေးသည်– «ထို့ပြင် ဓೃෂ္ဌကေတု၊ ဇယတ်စေန၊ ထိုဘုရင် သတ္တျဇစ်၊ ဒုရျောဓန၏ သားများ၊ နှင့် စုဗလ၏သား ရှကునိ—သူတို့ကော မည်သို့နည်း?»
Verse 3
कर्णपुत्राश्च विक्रान्ता राजा चैव जयद्रथ: । घटोत्कचादयश्चैव ये चान्ये नानुकीर्तिता:
ဇနမေဇယက မေးသည်– «ထို့ပြင် ရဲရင့်သော ကာဏ္ဏ၏ သားများ၊ ဘုရင် ဇယဒြထလည်းကောင်း၊ ဃဋောတ္ကချနှင့် အခြားသူများ—နာမည်မဖော်ပြရသေးသော အခြားများစွာတို့ကော?»
Verse 4
ये चान्ये कीर्तिता वीरा राजानो दीप्तमूर्तय: । स्वर्गे काल॑ कियन्तं ते तस्थुस्तदपि शंस मे
ဇနမေဇယက မေးသည်– «နာမည်ဖော်ပြထားသော အခြား တောက်ပသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ သူရဲကောင်းဘုရင်များကော—သူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ အချိန်မည်မျှ နေထိုင်ခဲ့ကြသနည်း။ ထိုအကြောင်းကိုလည်း ငါ့အား ပြောပြပါ»။
Verse 5
जनमेजयने पूछा--ब्रह्मन! महात्मा भीष्म और द्रोण
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေ၏— «အို ဗြာဟ္မဏ! မဟာသူရဲ ဘီရှ္မနှင့် ဒြောဏ၊ ဓෘတရာஷ္ဋ မင်း၊ ဗိရာဋ၊ ဒြုပဒ၊ ရှင်ခ၊ ဥတ္တရ၊ ဓೃṣṭကေတု၊ ဇယတ်စေန၊ သတ္တျဇိတ မင်း၊ ဒုရ്യောဓန၏ သားများ၊ သုဗလ၏ သား ရှကူနိ၊ ကර්ဏ၏ ရဲရင့်သော သားများ၊ ဇယဒြထ မင်း၊ ဃဋောတ္ကစ စသဖြင့်—ဤနေရာတွင် မဖော်ပြထားသော်လည်း နာမဖြင့် ရှင်းလင်းဖော်ပြထားသော အခြားမင်းများပါ—တောက်ပသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ထားသည့် သူရဲကောင်း မင်းများအားလုံးသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ အတူတကွ မည်မျှကြာ နေထိုင်ခဲ့ကြသနည်း။ ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။ ထို့ပြင် အို နှစ်ကြိမ်မွေး အမြတ်ဆုံး! ထိုနေရာ၌ ထာဝရ အနေအထားကို ရရှိခဲ့ကြသလား၊ သို့မဟုတ် ကမ္မ၏ အကျိုးဖလ အဆုံးသတ်သည့်အခါ ထိုနွားသဖွယ် အမြတ်ဆုံးသော လူတို့သည် မည်သို့သော နောက်တစ်ဆင့် ကံကြမ္မာသို့ ရောက်ခဲ့ကြသနည်း?»
Verse 6
एतदिच्छाम्यहं श्रोतु प्रोच्यमानं द्विजोत्तम । तपसा हि प्रदीप्तेन सर्व त्वमनुपश्यसि,विप्रवर! मैं आपके मुखसे इस विषयको सुनना चाहता हूँ; क्योंकि आप अपनी उद्दीप्त तपस्यासे सब कुछ देखते हैं
«အို နှစ်ကြိမ်မွေး အမြတ်ဆုံးရဟန်း! သင်ရှင်းပြမည့်အတိုင်း ဤအကြောင်းကို သင်၏နှုတ်မှ ကြားလိုပါသည်။ အကြောင်းမူကား သင်၏ တပဿာသည် ဝိညာဉ်အာနုဘော်ဖြင့် တောက်လောင်လျက်ရှိသဖြင့် အရာအားလုံးကို သင်မြင်သိနိုင်သည်၊ အို ဗြာဟ္မဏတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံး»။
Verse 7
सौतिर्वाच इत्युक्त: स तु विप्रर्षिरनुज्ञातो महात्मना | व्यासेन तस्य नृपतेराख्यातुमुपचक्रमे
ဆောတိက ပြောလေ၏— ဇနမေဇယ မင်းက ဤသို့ ပြောဆိုမေးမြန်းပြီးနောက်၊ မဟာစိတ်ရှိသော ဗျာသ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရယူကာ ဗြဟ္မရ္ṣi ဝိုင်ရှမ္ပာယနသည် မင်းထံသို့ ထိုအကြောင်းကို စတင် ရှင်းလင်းဟောကြားလေ၏။
Verse 8
वैशम्पायन उवाच न शक्यं कर्मणामन्ते सर्वेण मनुजाधिप । प्रकृति कि नु सम्यक्ते पृच्छैषा सम्प्रयोजिता
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောလေ၏— «အို လူတို့၏ အရှင်မင်း! ကမ္မ၏ အကျိုးဖလ အဆုံးသတ်သည့်အခါ လူအားလုံး မလွဲမသွေ ပရကృతိ (မူလသဘာဝ) ထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားကြသည်ဟု မဆိုနိုင်။ ငါ့အမေးသည် မသင့်လျော်သလားဟု သင်စဉ်းစားလျှင် မဟုတ်ပါ—ပရကృతိကို မရောက်သူတို့အတွက် သင်၏မေးခွန်းသည် အလွန်တိကျသည်။ သူတို့သည် မည်သို့ ဖြစ်သနည်း၊ မည်သည့် နိယာမဖြင့် သူတို့၏ ကံကြမ္မာကို ခွဲခြားသနည်း»။
Verse 9
शृणु गुह्मामिदं राजन् देवानां भरतर्षभ । यदुवाच महातेजा दिव्यचक्षु: प्रतापवान्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောလေ၏— «အို မင်းကြီး၊ ဘာရတတို့အနက် နွားထီးသဖွယ် အထွတ်အထိပ်! ဤသည်မှာ နတ်တို့၏ လျှို့ဝှက်အရာ ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်း၌ ဒိဗ္ဗစက္ခုရှိ၍ တေဇောဓာတ်ကြီးမားကာ အာနုဘော်ပြင်းထန်သော မုနိ ဗျာသက ပြောကြားခဲ့သမျှကို ငါ ပြန်လည်ဟောကြားမည်—နားထောင်လော့»။
Verse 10
मुनि: पुराण: कौरव्य पाराशर्यों महाव्रत: । अगाथबुद्धि: सर्वज्ञो गतिज्ञ: सर्वकर्मणाम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ကူရုမျိုးနွယ်၏ အို သားတော်၊ ပရာရှရ၏ သား ဗျာသ မဟာမုနိသည်—မဟာဝ്രတကို ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဉာဏ်အနက်မရှိအောင် နက်ရှိုင်းသူ၊ အလုံးစုံသိသူ၊ ကမ္မအားလုံး၏ နောက်ဆုံးသွားရာကို သိမြင်သူ—ဤသို့ ငါ့အား ပြောခဲ့သည်။ မိမိတို့၏ ကမ္မဖလကို ခံစားပြီးနောက် ထိုသူရဲကောင်းတို့အားလုံးသည် နောက်ဆုံးတွင် မိမိတို့၏ မူလသဘာဝသို့ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းသွားကြ၏။ ထို့ပြင် တေဇာကြီး၍ အလင်းရောင်အထူးတောက်ပသော ဘီရှ္မသည် ဝသုတို့၏ အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွား၏»။
Verse 11
तेनोक्त कर्मणामन्ते प्रविशन्ति स्विकां तनुम् वसूनेव महातेजा भीष्म: प्राप महाद्युति:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဖော်ပြခဲ့သော ကမ္မဖလတို့၏ အဆုံး၌ သူတို့သည် မိမိတို့၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဘောသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် တေဇာကြီး၍ အလင်းရောင်မဟာသော ဘီရှ္မသည် ဝသုတို့၏ အခြေအနေကို ရောက်ရှိ하였다»။
Verse 12
अष्टावेव हि दृश्यन्ते वसवो भरतर्षभ । बृहस्पतिं विवेशाथ द्रोणो हाज्ञिरसां वरम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဘာရတတို့အနက် အထူးမြတ်သူ၊ ဝသုတို့ကို မြင်ရသည်မှာ အမှန်တကယ် ရှစ်ပါးသာ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် ဒ್ರೋဏသည် အင်္ဂိရသမျိုးတို့အနက် အမြတ်ဆုံး ဘృဟஸပတိထံသို့ ဝင်ရောက်သွား၏»။
Verse 13
कृतवर्मा तु हार्दिक्य: प्रविवेश मरुद्गणान् । सनत्कुमार प्रद्युम्न: प्रविवेश यथागतम्,हृदिकपुत्र कृतवर्मा मरुदगणोंमें मिल गया। प्रद्युम्म जैसे आये थे उसी तरह सनत्कुमारके स्वरूपमें प्रविष्ट हो गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဟෘဒီက၏ သား ကೃတဝರ್ಮာသည် မရုတ်တပ်စုထဲသို့ ဝင်ရောက်သွား၏။ ပရဒျုမ္နသည် အမှန်အားဖြင့် စနတ်ကုမာရ ဖြစ်သဖြင့် မိမိလာခဲ့သကဲ့သို့ မူလရုပ်သဘောသို့ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းသွား၏။
Verse 14
धृतराष्ट्रो धनेशस्य लोकान् प्राप दुरासदान् । धृतराष्ट्रेण सहिता गान्धारी च यशस्विनी,धृतराष्ट्रने धनाध्यक्ष कुबेरके दुर्लभ लोकोंको प्राप्त किया। उनके साथ यशस्विनी गान्धारी देवी भी थीं
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဓೃತရာଷ္ဌရသည် ဓနေရှ (ကူဗေရ)၊ ဥစ္စာဓန၏ အရှင်ပိုင်သော ရောက်ရန်ခက်ခဲသည့် လောကများကို ရောက်ရှိ하였다။ ဓೃತရာଷ္ဌရနှင့်အတူ ဂန္ဓာရီ မဟာဒေဝီ၊ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားသူလည်း လိုက်ပါသွား၏။
Verse 15
पत्नीभ्यां सहित: पाण्डुमहेन्द्रसदनं ययौ । विराटद्रुपदौ चोभौ धृष्टकेतुश्न पार्थिव:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ပဏ္ဍုမင်းသည် မိဖုရားနှစ်ပါးနှင့်အတူ မဟေန္ဒြ (အိန္ဒြ) ၏ မဟာဗိမာန်သို့ သွားရောက်လေ၏။ ထိုနည်းတူ ဗိရာဋမင်းနှင့် ဒြုပဒမင်း၊ ထို့ပြင် ဓೃෂ္ဍကေတု မင်းတို့—လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများ—သည် ဝိශ්ဝေဒေဝတို့၏ အဆင့်အတန်းသို့ ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းကြ၏။ ထို့အပြင် နိသဋ၊ အကြူရ၊ သာမ္ဗ၊ ဘာနု၊ ကမ္ပ၊ ဝိဒူရထ၊ ဘူရီश्रဝာ၊ သလ၊ ပൃഥဝီပတိ ဘူရီ၊ ကံသ၊ ဥဂ္ရာစေန၊ ဝစုဒေဝ နှင့် ဥတ္တရသည် မိမိညီ စင်္ခနှင့်အတူ—လူ့အထွတ်အမြတ်တို့—ဝိශ්ဝေဒေဝတို့၏ ရုပ်သဘောအဖြစ် ပေါင်းစည်းသွားကြ၏။
Verse 16
निशठाक्रूरसाम्बाश्व भानुः कम्पो विदूरथ: । भूरिश्रवा: शलश्वैव भूरिश्व पृथिवीपति:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «နိသဋ၊ အကြူရ၊ သာမ္ဗ၊ အရှွ၊ ဘာနု၊ ကမ္ပန၊ ဝိဒူရထ၊ ဘူရီश्रဝာ၊ သလအရှွ နှင့် ဘူရီသွဝ—မြေကြီး၏ အရှင်—တို့လည်း အမည်ဖော်ပြခံရသူများထဲတွင် ပါဝင်ကြ၏»။
Verse 17
कंसश्रैवोग्रसेनश्व वसुदेवस्तथैव च । उत्तरश्न सह भ्रात्रा शड़्खेन नरपुड्भवः
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ကံသ၊ ထို့အတူ ဥဂ္ရာစေန၊ ထို့ပြင် ဝစုဒေဝ; ထို့နောက် ဥတ္တရသည်လည်း မိမိညီ စင်္ခနှင့်အတူ—လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများ—(အမည်ဖော်ပြခံရကြ၏)»။
Verse 18
वर्चा नाम महातेजा: सोमपुत्र: प्रतापवान्
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– သောမ၏ သားတော်ဖြစ်သော ဝါရ္စာ (Varcā) ဟူသော အမည်ရှိသည့် တန်ခိုးကြီး၍ တောက်ပရောင်လင်းသော သူတစ်ဦး ရှိ၏။
Verse 19
सोअभिमन्युर्नुसिंहस्य फाल्गुनस्य सुतो5भवत् | स युदृध्वा क्षत्रधर्मेण यथा नानन््य: पुमान् क्वचित्
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– လူတို့အနက် ခြင်္သေ့တစ်ပါးကဲ့သို့သော ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) ၏ သားအဖြစ် အဘိမန္ယူ မွေးဖွားလာ၏။ သူသည် က္ଷတ္တရိယဓမ္မအတိုင်း စစ်တိုက်ကာ၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို မည်သူမျှ မတူနိုင်အောင် ထူးချွန်ကြောင်း ပြသခဲ့၏။
Verse 20
विवेश सोम॑ धर्मात्मा कर्मणो<न्ते महारथ: । चन्द्रमाके महातेजस्वी और प्रतापी पुत्र जो वर्चा हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ လူတို့အနက် နွားထီးကဲ့သို့ အထက်မြတ်သော ကာဏ္ဏသည် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် နေရောင်သို့ ဝင်ရောက်သွား하였다။ ထို့ကြောင့် ဤမဟာကဗျာသည် သူ၏သေခြင်းကို ရိုးရိုးရှုံးနိမ့်မှုအဖြစ် မဖော်ပြဘဲ၊ မိမိ၏ ကောစမစ်အရင်းအမြစ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖော်ပြခြင်းသည် ရဲရင့်မှု၊ တာဝန်နှင့် စစ်၏ ဓမ္မဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များက ပုံဖော်ထားသော ကံကြမ္မာလမ်းကြောင်းတစ်ခု ပြည့်စုံသွားခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။
Verse 21
धृतराष्ट्रात्मजा: सर्वे यातुधाना बलोत्कटा:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ဓృతရာෂ္ဋ၏ သားတော်တို့အားလုံးသည် ယာတုဓာန (ဒေမုန်သတ္တဝါ) များကဲ့သို့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၍ အင်အားလည်း အလွန်ပြင်းထန်ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤစာကြောင်းသည် ဓမ္မမှ ကွာသွားသော အာဏာသည် စစ်မှန်သော ဂုဏ်သိက္ခာမဟုတ်ဘဲ ဒေမုန်ဆန်သော ရက်စက်မှုအဖြစ် ပုံဖော်ခံရကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 22
धर्ममेवाविशत् क्षत्ता राजा चैव युधिषछिर:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ နန်းတော်အမှုထမ်း ဝိဒုရသည် ဓမ္မတရားကိုယ်တိုင်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားပြီး၊ ဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရလည်း ဓမ္မ၏ အတ္တသဘောထဲသို့ ဝင်ရောက်သွား하였다။ ဘလရာမသည် အနန္တဒေဝ၏ အဝတားအမှန်ဖြစ်၍ ရသာတလရှိ မိမိ၏ နေရာသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။ ဤအနန္တသည် ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်ကို ခံယူကာ ယောဂအင်အားဖြင့် ဤမြေကြီးကို ထမ်းဆောင်ထားသူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 23
अनन्तो भगवान् देव: प्रविवेश रसातलम् | पितामहनियोगाद् वै यो योगाद् गामधारयत्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ ကောင်းကင်ဘုရား အနန္တသည် ရသာတလသို့ ဝင်ရောက်ကာ မိမိ၏ နေရာသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားသည်။ သူသည် ပိတামဟ (ဘြဟ္မာ) ၏ အမိန့်အရ ယောဂအင်အားဖြင့် မြေကြီးကို ထမ်းဆောင်ထားသူ အနန္တပင် ဖြစ်သည်။ (ဤအဆုံးသတ်လှုပ်ရှားမှုအတွင်းတွင်ပင် ဝိဒုရနှင့် ဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရတို့ကိုလည်း ဓမ္မတရားထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားကြသည်ဟု ဆိုကာ၊ သူတို့၏ အဆုံးသည် ကိုယ်ခန္ဓာထွက်ခွာခြင်းသာမက မိမိတို့၏ အခြေခံသဘောတရားသို့ ပြန်လည်ရောက်ခြင်းဟု အလေးပေးထားသည်။)
Verse 24
य: स नारायणो नाम देवदेव: सनातन: । तस्यांशो वासुदेवस्तु कर्मणो<डन्ते विवेश ह
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ “နာရာယဏ” ဟု ခေါ်သော နတ်တို့၏ နတ် အနန္တကာလတည်တံ့သော ဘုရား၌ “ဝာစုဒေဝ” ဟူသော အစိတ်အပိုင်း (အံ့သြဖွယ် အဝတား) တစ်ပါး ရှိ၏။ ထိုဘုရားအစိတ်အပိုင်းသည် ကံကြမ္မာသတ်မှတ်ထားသော အဖြစ်အပျက်များ၏ အဆုံးတွင် (လောကသို့) ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
Verse 25
वे जो नारायण नामसे प्रसिद्ध सनातन देवाधिदेव हैं उन्हींके अंश वसुदेवनन्दन श्रीकृष्ण थे, जो अवतारका कार्य पूरा करके पुन: अपने स्वरूपमें प्रविष्ट हो गये ।।
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—အို ဇနမေဇယ မင်းကြီး၊ နာရာယဏဟူ၍ ထင်ရှားသော အနန္တကာလတည်တံ့သည့် ဒေဝါဓိဒေဝ၏ အংশတော်ဖြစ်သော ဝါစုဒေဝနန္ဒန သရီကృష్ణသည် အဝတာရ၏ တာဝန်ကို ပြီးစီးစေပြီးနောက် မိမိ၏ မူလသဘောသဏ္ဌာန်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်တော်မူ၏။ ထိုနောက် ကာလ၏ လှုပ်ရှားမှုအတိုင်း အခါရောက်လာသဖြင့် ဝါစုဒေဝ (သရီကൃഷ്ണ) ၏ မဟေသီများဖြစ်ခဲ့သော မိန်းမ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်တို့သည် စရஸဝတီမြစ်ထဲသို့ ခုန်ချကာ မိမိတို့၏ အသက်ကို အဆုံးသတ်ကြ၏။
Verse 26
तत्र त्यक्त्वा शरीराणि दिवमारुरुहु: पुनः । ताश्चैवाप्सरसो भूत्वा वासुदेवमुपाविशन्
ထိုနေရာ၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ပြီးနောက် သူတို့အားလုံးသည် ထပ်မံ၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ တက်ရောက်ကြ၏။ အပ်ဆရာများ ဖြစ်လာကာ ဝါစုဒေဝ (သရီကృష్ణ) ထံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်၍ ထာဝရဘုရား၏ အမှုတော်ကို ထမ်းဆောင်ကြ၏။
Verse 27
हतास्तस्मिन् महायुद्धे ये वीरास्तु महारथा: । घटोत्कचादयश्चैव देवान् यक्षांश्ष॒ भेजिरे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ထိုမဟာစစ်ပွဲ၌ သေဆုံးသွားသော မဟာရഥ ဝီရသူရဲများ—ဃဋောတ္ကချနှင့် အခြားသူတို့—သည် ဒေဝတို့၏ လောကနှင့် ယက္ခတို့၏ လောကသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 28
दुर्योधनसहायाश्न राक्षसा: परिकीर्तिता: । प्राप्तास्ते क्रमशो राजन् सर्वलोकाननुत्तमान्,राजन! जो दुर्योधनके सहायक थे, वे सब-के-सब राक्षस बताये गये हैं। उन्हें क्रमशः सभी उत्तम लोकोंकी प्राप्ति हुई
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—အို မင်းကြီး၊ ဒုရျောဓန၏ မိတ်ဖက်အကူအညီများဟု ဆိုကြသောသူတို့သည် ရာက္ခသများဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အစဉ်လိုက်အတိုင်း သူတို့သည် အထူးမြတ်သော လောကများအားလုံးကို ရောက်ကြ၏။
Verse 29
भवनं च महेन्द्रस्य कुबेरस्थ च धीमतः । वरुणस्य तथा लोकान् विविशु: पुरुषर्षभा:,ये श्रेष्ठ पुरुष क्रमश: देवराज इन्द्रके, बुद्धिमान् कुबेरके तथा वरुण देवताके लोकोंमें गये
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—ထိုအကောင်းဆုံးသော လူပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အစဉ်လိုက်အတိုင်း ကောင်းကင်ဘုံ၏ နေရာတော်များသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏—မဟာဣန္ဒြ (ဣန္ဒြ) ၏ နန်းတော်၊ ဉာဏ်ပညာရှိ ကုဗေရ၏ နယ်မြေ၊ ထို့အတူ ဝရုဏ၏ လောကများသို့ ဖြစ်သည်။
Verse 30
एतत् ते सर्वमाख्यातं विस्तरेण महाद्ुते । कुरूणां चरितं कृत्स्नं पाण्डवानां च भारत,महातेजस्वी भरतनन्दन! यह सारा प्रसंग--कौरवों और पाण्डवोंका सम्पूर्ण चरित्र तुम्हें विस्तारके साथ बताया गया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မဟာတေဇရှိသူရေ၊ ကုရုတို့၏ အကြောင်းအရာနှင့် အကျင့်စရိုက် အလုံးစုံကိုလည်းကောင်း၊ ပाण्डဝတို့၏ အလုံးစုံကိုလည်းကောင်း၊ အို ဘာရတရေ၊ သင့်အား အပြည့်အစုံ အကျယ်တဝင့် ငါ ရှင်းပြပြီးပြီ»
Verse 31
सौतिर्वाच एतच्छुत्वा द्विजश्रेष्ठा:स राजा जनमेजय: । विस्मितो5भवदत्यर्थ यज्ञकर्मान्तरेष्वथ
ဆောတိက ပြောသည်– «အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ ယဇ္ဉကర్మများ၏ အကြားအချိန်များတွင် ဤအကြောင်းအရာကို ကြားနာပြီးနောက် ဘုရင် ဇနမေဇယသည် အလွန်အမင်း အံ့ဩသွား၏»
Verse 32
ततः समापयामासु: कर्म तत् तस्य याजका: । आस्तीकश्चा भवत् प्रीत: परिमोक्ष्य भुजड्रमान्
ထို့နောက် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်သော ယဇ္ဉပုရောဟိတ်တို့သည် ထိုယဇ္ဉကర్మကို အဆုံးသတ်စေကြ၏။ မြွေတို့ကို သေဘေးမှ ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သဖြင့် ရှင်အာစတီကလည်း အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်နှစ်သက်လေ၏။
Verse 33
ततो द्विजातीन् सर्वास्तान् दक्षिणाभिरतोषयत् । पूजिताश्चापि ते राज्ञा ततो जम्मुर्यथागतम्
ထို့နောက် ဘုရင်သည် ဒွိဇတို့အားလုံးကို သင့်လျော်သော ဒက္ခိဏာ (ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်) များဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေ၏။ ထို့ပြင် ဘုရင်၏ သင့်တော်သော ဂုဏ်ပြုမှုကိုလည်း ရရှိကြပြီးနောက် ထိုဗြာဟ္မဏတို့သည် လာခဲ့သကဲ့သို့ပင် မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်လည်ထွက်ခွာကြ၏။
Verse 34
विसर्जयित्वा विप्रांस्तानू राजापि जनमेजय: । ततस्तक्षशिलाया: स पुनरायाद् गजाह्दयम्,उन ब्राह्मणोंको विदा करके राजा जनमेजय भी तक्षशिलासे फिर हस्तिनापुरको चले आये
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ဒွိဇတို့ကို ဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် ဘုရင် ဇနမေဇယသည် တက္ခသီလာမှ ထွက်ခွာကာ ဂဇာဟ္ဝယ (ဟတ္တိနာပုရ) သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာ၏။
Verse 35
एतत् ते सर्वमाख्यातं वैशम्पायनकीर्तितम् । व्यासाज्ञया समज्ञातं सर्पसत्रे नूपस्य हि
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤအရာအားလုံးကို သင်တို့အား အပြည့်အစုံ ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ။ ဗျာသမုနိ၏ အမိန့်အောက်တွင် မင်း၏ မြွေယဇ် (serpent-sacrifice) အခမ်းအနား၌ ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ကြေညာခဲ့သော Itihāsa အစဉ်အလာကို၊ ကြားနာ၍ ဆက်လက်လက်ဆင့်ကမ်းလာသကဲ့သို့ ယခု သင်တို့ရှေ့၌ ငါ ပြန်လည်နိဒါန်းတင်ပြလိုက်သည်။»
Verse 36
पुण्योडयमितिहासाख्य: पवित्र चेदमुत्तमम् कृष्णेन मुनिना विप्र निर्मितं सत्यवादिना
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «Itihāsa ဟု ခေါ်သော ဤအမြင့်မြတ်၍ သန့်ရှင်းစေသော ကျမ်းသည် ကုသိုလ်တိုးပွားမှုကို ဖြစ်စေသည်။ အို ဗြာဟ္မဏာ၊ သစ္စာပြောသော မုနိ ကృష్ణက ဤကို တည်းဖြတ်ရေးသားခဲ့သည်။»
Verse 37
ब्रह्मन्! सत्यवादी मुनि व्यासजीके द्वारा निर्मित यह पुण्यमय इतिहास परम पवित्र एवं बहुत उत्तम है ।।
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဗြာဟ္မဏာ၊ သစ္စာပြောသော မုနိ ဗျာသက တည်းဖြတ်ရေးသားထားသည့် ဤကုသိုလ်ပြည့်ဝသော Itihāsa သည် အလွန်သန့်ရှင်း၍ အလွန်မြင့်မြတ်လှသည်။ အရာရာကို သိမြင်သူ၊ ယဇ်ဝတ္ထုနှင့် အကျင့်အထုံးကို ကျွမ်းကျင်သူ၊ ဓမ္မကို သိသူ၊ သမာဓိရှိသော သန့်ရှင်းသူ—အာရုံကို ကျော်လွန်သည့် ဉာဏ်ရှိ၍ တပသ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အတွင်းစိတ် သန့်စင်ထားသူ—စံခယနှင့် ယောဂကို ကျွမ်းကျင်၍ သာသနာကျမ်းများစွာကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိမြင်သော မုနိမြတ် ဗျာသသည် ဒိဗ္ဗဒೃષ્ટိဖြင့် အဖြစ်အပျက်တို့ကို မြင်ကာ၊ မဟာတ్మ ပाण्डဝ များနှင့် အခြား ဓနကြွယ်ဝ၍ တေဇောထွန်းသော မင်းများ၏ ကီर्तिကို ကမ္ဘာလောက၌ ပျံ့နှံ့စေရန် ဤသမိုင်းကို စီရင်ရေးသားခဲ့သည်။»
Verse 38
ऐश्व॒र्ये वर्तता चैव सांख्ययोगवता तथा । नैकतन्त्रविबुद्धेन दृष्टवा दिव्येन चक्षुषा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဝိညာဉ်ရေး အာနုဘော်ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ စံခယနှင့် ယောဂ၌ တည်မြဲကာ၊ သာသနာပညာ အမျိုးမျိုး၌ နိုးကြားသိမြင်သူ မုနိ ဗျာသသည် ဒိဗ္ဗဒೃષ્ટိဖြင့် မြင်ကာ ဤ Itihāsa ကို စီရင်ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုသို့ရေးသားခြင်းမှာ မဟာတ్మ ပाण्डဝ များနှင့် ဓနကြွယ်ဝ၍ တေဇောထွန်းသော မင်းများ၏ ကီर्तिကို လောကတစ်ဝှမ်း ပျံ့နှံ့စေရန် ဖြစ်သည်။»
Verse 39
कीर्ति प्रथणता लोके पाण्डवानां महात्मनाम् | अन््येषां क्षत्रियाणां च भूरिद्रविणतेजसाम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «မဟာတ్మ ပाण्डဝ များ၏ ကီर्तिနှင့်၊ ဓနကြွယ်ဝ၍ တေဇောထွန်းသော အခြား က္ଷတ္တရိယ မင်းများ၏ ကီर्तिကို လောကတစ်ဝှမ်း ပျံ့နှံ့စေရန်အတွက်၊ အရာရာကို သိမြင်သူ၊ သာသနာဥပဒေ၏ အမိန့်အကျင့်ကို ကျွမ်းကျင်သူ၊ ဓမ္မကို သိသူ၊ သန့်ရှင်းသော သမာဓိရှိသူ၊ အာရုံကို ကျော်လွန်သည့် ဉာဏ်ရှိသူ၊ သန့်စင်သူ၊ တပသ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အတွင်းစိတ် သန့်စင်ထားသူ၊ ဝိညာဉ်ရေး အာနုဘော်ပြည့်ဝသူ၊ စံခယနှင့် ယောဂကို ကျွမ်းကျင်သူ၊ သာသနာကျမ်းများစွာကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိမြင်သူ မုနိမြတ် ဗျာသသည် ဒိဗ္ဗဒೃષ્ટိဖြင့် အရာအားလုံးကို မြင်ကာ ဤ Itihāsa ကို စီရင်ရေးသားခဲ့သည်။»
Verse 40
यश्नेदं श्रावयेद् विद्वान् सदा पर्वणि पर्वणि । धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्म भूयाय कल्पते
ပညာရှိသူသည် ဤအကြောင်းကို ပွဲတော်တိုင်း၊ အခန်းတိုင်း၌ အမြဲတမ်း ဖတ်ကြား၍ အခြားသူတို့အား နားထောင်စေပါက—သူ၏ အပြစ်အကုန် လျှော်ဖျက်သန့်စင်သွားပြီး၊ ကောင်းကင်ဘုံကို အနိုင်ရသကဲ့သို့ ရပိုင်ခွင့်ရှိလာကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ဘြဟ္မသဘော (ဗြဟ္မဘဝ) ကို ရောက်ရန် သင့်တော်သူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 41
कार्ष्ण॑ वेदमिमं सर्व शृणुयाद् यः समाहित: । ब्रह्महत्यादिपापानां कोटिस्तस्य विनश्यति,जो एकाग्रचित होकर इस सम्पूर्ण “कार्ष्ण वेदैं” का श्रवण करता है उसके ब्रह्महत्या आदि करोड़ों पापोंका नाश हो जाता है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—စိတ်ကို စုစည်းတည်ငြိမ်၍ တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်ကာ ဤ “ကာရ္ဍ္ဏ-ဝေဒ” အပြည့်အစုံကို နားထောင်သူ၏ အပြစ်များသည်—ဗြဟ္မဏသတ်ခြင်း (ဗြဟ္မဟတ္တျာ) ကဲ့သို့သော အကြီးအကျယ်အပြစ်များမှ စ၍ ကုဋိကုဋိ များစွာတိုင်အောင်—ပျက်စီးကုန်၏။
Verse 42
यश्चेदं श्रावयेत् श्राद्धे ब्राह्मणान् पादमन्तत: । अक्षय्यमन्नपानं वै पितृंस्तस्योपतिष्ठते
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကုသိုလ်ကမ်းလှမ်းပွဲ၌ ဗြဟ္မဏတို့အား ဤ (မဟာဘာရတ) ထဲမှ အနည်းငယ်ပင် နားထောင်စေပါက၊ ထိုသူက ပူဇော်သော အစားအစာနှင့် ရေသောက်၏ ကုသိုလ်သည် မကုန်ခန်းသောအဖြစ် ဖြစ်လာ၍၊ သူ၏ ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) များထံသို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိသည်။
Verse 43
अब्वा यदेन: कुरुते इन्द्रियैर्मनसापि वा । महाभारतमाख्याय पश्चात् संध्यां प्रमुच्यते,मनुष्य अपनी इन्द्रियों तथा मनसे दिनभरमें जो पाप करता है वह सायंकालकी संध्याके समय महाभारतका पाठ करनेसे छूट जाता है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—လူသည် တစ်နေ့တာအတွင်း အင်္ဒြိယများဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စိတ်ဖြင့်ပင်ဖြစ်စေ ပြုမိသော အပြစ်ဟူသမျှကို၊ ညနေဆန်ဓျာ (sandhyā) အချိန်၌ မဟာဘာရတကို ဖတ်ကြားပြီးနောက် လွတ်မြောက်ရ၏။
Verse 44
यद् रात्रौ कुरुते पापं ब्राह्मण: स्त्रीगणैर्व॒त: । महाभारतमाख्याय पूर्वा संध्यां प्रमुच्यते
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—ဗြဟ္မဏတစ်ဦးသည် ညအချိန်၌ မိန်းမအစုအဝေးကြားတွင် ဝိုင်းရံခံရကာ ပြုမိသော အပြစ်ဟူသမျှကို၊ မနက်ဆန်ဓျာ (sandhyā) အချိန်၌ မဟာဘာရတကို ဖတ်ကြားခြင်းဖြင့် လွတ်မြောက်ရ၏။
Verse 45
भरतानां महज्जन्म तस्माद् भारतमुच्यते । महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते । निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापै: प्रमुच्यते
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «ဘရတ မျိုးဆက်တို့၏ မဟာမွေးဖွားခြင်းနှင့် မဟာကာရိယာများကို ပြန်လည်ဖော်ပြသောကြောင့် ဤကဗျာကြီးကို “ဘားရတ” ဟု ခေါ်သည်။ ထို့ပြင် မဟာတန်ခိုးအကျယ်အဝန်းကြီးမားခြင်းနှင့် အဓိပ္ပါယ်အနှစ်သာရ အလေးချိန်ကြီးမားခြင်းကြောင့် “မဟာဘားရတ” ဟု ခေါ်သည်။ ဤစာတမ်း၏ အမည်အရင်းအမြစ် (နိရုတ္တ) ကို အမှန်တကယ် သိနားလည်သူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်သည်»။
Verse 46
अष्टादशपुराणानि धर्मशास्त्राणि सर्वश: । वेदा: साड्रास्तथैकत्र भारतं चैकत: स्थितम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «တစ်ဖက်တွင် ပုရာဏ ၁၈ ပါး၊ ဓမ္မသတ်တော်များ အပြည့်အစုံ၊ အင်္ဂခြောက်ပါးနှင့်တကွ ဝေဒ ၄ ပါးတို့ ရှိ၏။ အခြားဖက်တွင် မဟာဘားရတ တစ်ခုတည်း ရှိ၏။ ထိုသို့ ချိန်ထိုးထားသော် မဟာဘားရတ တစ်ခုတည်းသည် ထိုအားလုံးနှင့် တန်းတူဖြစ်သည်»။
Verse 47
श्रूयतां सिंहनादो5यमृषेस्तस्य महात्मन: । अष्टादशपुराणानां कर्तुर्वेदमहोदधे:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «ပုရာဏ ၁၈ ပါးကို စီမံရေးသားခဲ့သူ၊ ဝေဒပညာ၏ သမုဒ္ဒရာတော်ဖြစ်သော မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိ ဗျာသ ရှင်၏ ခြင်္သေ့ဟောက်သံကဲ့သို့သော ကြေညာချက်ကို နားထောင်ကြလော့»။
Verse 48
त्रिभिवर्षरिदं पूर्ण कृष्णद्वैपायन: प्रभु: । अखिल भारतं॑ चेदं चकार भगवान् मुनि:,मुनिवर भगवान् श्रीकृष्णद्वैपायनने तीन वर्षोमें इस सम्पूर्ण महाभारतको पूर्ण किया था
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– အင်အားကြီးမားသော ကృష్ణ ဒွိုင်ပာယန (ဗျာသ) ဟူသော ကောင်းကင်ကောင်းချီးရ မုနိမြတ်သည် ဤ ဘားရတ အပြည့်အစုံကို သုံးနှစ်အတွင်း ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
Verse 49
आकर्णयय भक््त्या सततं जयाख्यं भारतं महत् । श्रीक्ष कीर्तिस्तथा विद्या भवन्ति सहिता: सदा
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– «“ဇယ” ဟု ခေါ်သော ဤ မဟာဘားရတကို ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် အမြဲမပြတ် နားထောင်သူ၏ ဘဝတွင် စည်းစိမ် (သီရိ)၊ ကောင်းသတင်းကောင်းဂုဏ် (ကီရ್ತಿ) နှင့် ပညာ (ဝိဒ္ယာ) တို့သည် အစဉ်အမြဲ အတူတကွ တည်ရှိနေမည်»။
Verse 50
धर्मे चार्थे च कामे च मोक्षे च भरतर्षभ । यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏ — «အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အထိပ်၊ ဤ မဟာဘာရတ၌ ဓမ္မ၊ အတ္ထ (လောကီအကျိုး), ကာမ (လိုလားမှု), မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) အကြောင်း သင်ကြားထားသမျှသည် အခြားနေရာများတွင်လည်း တွေ့ရ၏။ သို့သော် ဤတွင် မတွေ့ရသမျှသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိနိုင်»။
Verse 51
जयो नामेतिहासो<यं श्रोतव्यो मोक्षमिच्छता । ब्राह्मणेन च राज्ञा च गर्भिण्या चैव योषिता
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏ — «‘ဇယ’ ဟု ခေါ်သော ဤ အီတိဟာသကို မောက္ခကို လိုလားသူသည် နားထောင်သင့်၏။ ထို့အပြင် ဘြာဟ္မဏ၊ မင်း (ရာဇာ) တို့နှင့်၊ ထူးမြတ်သော သားကို လိုလားသော ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိန်းမလည်း ထိုသမိုင်းတရားကို နားထောင်သင့်၏»။
Verse 52
स्वर्गकामो लभेत् स्वर्ग जयकामो लभेज्जयम् | गर्भिणी लभते पुत्र कन््यां वा बहुभागिनीम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏ — «ကောင်းကင်ကို လိုလားသူသည် ကောင်းကင်ကို ရ၏။ အောင်ပွဲကို လိုလားသူသည် အောင်ပွဲကို ရ၏။ ထို့အတူ ကိုယ်ဝန်ဆောင် မိန်းမသည် မဟာဘာရတကို နားထောင်ခြင်း (သို့) ရွတ်ဖတ်ခြင်းအားဖြင့် သင့်လျော်သော သားကို ရနိုင်သကဲ့သို့၊ မဟုတ်လျှင် ကံကောင်းခြင်းကြီးမားသော သမီးကိုလည်း ရနိုင်၏»။
Verse 53
अनागतश्र मोक्षश्न कृष्णद्वैपायन: प्रभु: । संदर्भ भारतस्यास्य कृतवान् धर्मकाम्यया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏ — «အနာဂတ်၌ ရင်ဆိုင်ရမည့် ပင်ပန်းဆင်းရဲမှုများမှ လွတ်မြောက်ရာ မောက္ခသို့ သွားရာလမ်းကို သိမြင်သော အရှင်ကြီး ကృష్ణဒွိပာယန (ဗျာသ) သည် ဓမ္မကို ထောက်ပံ့မြှင့်တင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဤ ဘာရတကို စုစည်းစီစဉ်တော်မူ၏»။
Verse 54
नित्यसिद्ध मोक्षस्वरूप भगवान् कृष्णद्वैपायनने धर्मकी कामनासे इस महाभारतसंदर्भकी रचना की है ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏ — «အမြဲတမ်း ပြည့်စုံသော မောက္ခ၏ သဘောသဘာဝကို ပိုင်ဆိုင်သည့် ဘုရားသခင် ကృష్ణဒွိပာယန (ဗျာသ) သည် ဓမ္မကို ရည်ရွယ်၍ ဤ မဟာဘာရတ စုစည်းတည်းဖြတ်ကို ပြုစုတော်မူ၏။ အစဉ်အလာအရ ပထမဦးစွာ သန်းခြောက်ဆယ် (ခြောက်သန်း) ရှလိုကာပါသော စံဟိတာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုထဲမှ သန်းသုံးဆယ် (သုံးသန်း) ရှလိုကာသည် ဒေဝလောက၌ တည်ထောင်၍ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ (အခြား စံဟိတာများသည် ပိတೃလောကနှင့် ယက္ခလောကတွင်လည်း ရှိခဲ့ပြီး၊ လူလောကတွင်တော့ ရှလိုကာ တစ်သိန်းပါသော မူကွဲတစ်ခု ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်)»။
Verse 55
पित्रये पज्चदशं ज्ञेयं यक्षलोके चतुर्दश । एकं शतसहसंर तु मानुषेषु प्रभाषितम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ပိတೃတို့၏ လောက (Pitṛ-loka) တွင် ဆယ်ငါးသန်း (လက္ခ) ဟု သိမှတ်ရမည်၊ ယက္ခတို့၏ လောက (Yakṣa-loka) တွင် ဆယ်လေးသန်း ဟုလည်းကောင်း၊ သို့ရာတွင် လူတို့အကြား၌မူ တစ်သိန်း (၁၀၀,၀၀၀) ပုဒ်အဖြစ်သာ ရွတ်ဆိုကြသည်»။
Verse 56
नारदो5श्रावयद् देवानसितो देवल: पितृन् | रक्षोयक्षात् शुको मर्त्यान् वैशम्पायन एव तु
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– နာရဒသည် နတ်တို့အား ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေ၏။ အစိတ ဒေဝလသည် ပိတೃတို့ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) အား ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေ၏။ ရှုကသည် ယက္ခနှင့် ရက္ခသတို့အား ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေ၏။ လူတို့အတွက်မူ ဝိုင်ရှမ္ပါယနကိုယ်တိုင် မဟာဘာရတ-သံဟိတာကို ပထမဦးဆုံး ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေခဲ့၏။
Verse 57
इतिहासमिमं पुण्यं महार्थ वेदसम्मितम् । व्यासोक्तं श्रूयते येन कृत्वा ब्राह्मणमग्रत:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ဗျာသက စီရင်၍ ဟောကြားထားသော၊ အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်းပြီး ဝေဒနှင့်တူညီသကဲ့သို့ အာဏာရှိသော ဤပုဏ္ဏားသမိုင်းကို၊ ပုဏ္ဏားတို့ကို အရှေ့တန်း၌ထား၍ (သူတို့ကို ဂုဏ်ပြုကာ သူတို့ရှေ့တွင်) နားထောင်သူသည် ဤလောက၌ လိုအင်ဆန္ဒရှိသမျှ အပျော်အပါးနှင့် မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိပြီး နောက်ဆုံးတွင် အမြင့်ဆုံး ပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 58
स नर: सर्वकामांश्व कीर्ति प्राप्पेह शौनक । गच्छेत् परमिकां सिद्धिमत्र मे नास्ति संशय:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– အို ရှောနက၊ ဗျာသက စီရင်ထားသော ဤပုဏ္ဏားသမိုင်းကို—အဓိပ္ပါယ်နက်ရှိုင်း၍ ဝေဒနှင့်တူညီသကဲ့သို့ အာဏာရှိသော—ပုဏ္ဏားတို့ကို အရှေ့တန်း၌ထားကာ နားထောင်သူသည် ဤလောက၌ လိုအင်ဆန္ဒရှိသမျှ အပျော်အပါးနှင့် မြင့်မြတ်သော ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိပြီး ထို့နောက် အမြင့်ဆုံး ပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်လိမ့်မည်။ ဤအကြောင်း၌ ငါ့တွင် သံသယ အနည်းငယ်မျှ မရှိ။
Verse 59
भारताध्ययनात् पुण्यादपि पादमधीयत: । श्रद्धया परया भक्त्या श्राव्यते चापि येन तु
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– တစ်ပုဒ်၏ လေးပုံတစ်ပုံမျှသာ သင်ယူရုံဖြင့်ပင် ရရှိသော ကုသိုလ်သည် ဘာရတတစ်စုံလုံးကို လေ့လာခြင်းထက်ပင် သာလွန်၏။ အမြင့်ဆုံးသော ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ၎င်းကို နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် အခြားသူတို့အတွက် ရွတ်ဖတ်ကြားနာစေသူသည် မဟာဘာရတကို လေ့လာခြင်း၏ အကျိုးကို အပြည့်အဝ ရရှိပြီး ထိုအာနိသင်ကြောင့်ပင် အမြင့်ဆုံးသော ဝိညာဉ်ရေးရာ အောင်မြင်မှုသို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 60
य इमां संहितां पुण्यां पुत्रमध्यापयच्छुकम् । मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च । संसारेष्वनुभूतानि यान्ति यास्यन्ति चापरे
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤပုဏ္ဏသံဟိတကို ထင်ရှားစေ၍ မိမိသား ရှုကအား သင်ကြားပေးခဲ့သော ဘဂဝန် ဝေဒဗျာသသည် (မဟာဘာရတ၏ အနှစ်သာရ သင်ခန်းစာကို ဤသို့ ဖော်ပြသည်)– သံသရာအတွင်း လူတို့သည် မိခင်ဖခင် ထောင်ပေါင်းများနှင့် သားသမီး၊ ဇနီးမယား ရာပေါင်းများနှင့် တွေ့ဆုံပေါင်းစည်းခြင်းနှင့် ခွဲခွာကွာကွင်းခြင်းကို ယခင်ကလည်း ခံစားခဲ့ပြီး၊ ယခုလည်း ခံစားနေကြပြီး၊ နောင်လည်း ဆက်လက် ခံစားရမည်။ ထိုချည်နှောင်မှုများသည် သံသရာ၌ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖွဲ့စည်းကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြိုကွဲသွားသည်»။
Verse 61
हर्षस्थानसहस्राणि भयस्थानशतानि च । दिवसे दिवसे मूढमाविशन्ति न पण्डितम्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပျော်ရွှင်မှုအခွင့်အရေး ထောင်ပေါင်းများနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုအခွင့်အရေး ရာပေါင်းများက မိုက်မဲသူကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သော်လည်း ပညာရှိကို မလွှမ်းမိုးနိုင်»။
Verse 62
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष न च कश्चित् शूणोति मे । धर्मादर्थक्ष॒ कामश्ष॒ स किमर्थ न सेव्यते
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «လက်နှစ်ဖက်ကို မြှောက်တင်၍ အကြိမ်ကြိမ် အော်ဟစ်ပြောနေသော်လည်း မည်သူမျှ မကြားချင်ကြ။ ဓမ္မမှ မောက္ခသာမက စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် တရားသင့်သော ကာမပျော်ရွှင်မှုပါ ရရှိနိုင်သည်—သို့ဖြစ်လျှင် လူတို့သည် အဘယ်ကြောင့် ဓမ္မကို မကျင့်သုံးကြသနည်း»။
Verse 63
न जातु कामाजन्न भयान्न लोभाद् धर्म त्यजेज्जीवितस्यापि हेतो: । नित्यो धर्म: सुखदुः:खे त्वनित्ये जीवो नित्यो हेतुरस्य त्वनित्य:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «လိုချင်တပ်မက်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ လောဘကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အသက်ကိုကယ်ရန်အတွက်တောင်ဖြစ်စေ ဓမ္မကို မည်သည့်အခါမျှ မစွန့်လွှတ်သင့်။ ဓမ္မသည် အမြဲတည်မြဲပြီး၊ သုခဒုက္ခသည် မတည်မြဲ။ ထိုနည်းတူပင် ဇီဝ(အတ္တ) သည် အမြဲတည်မြဲပြီး၊ ၎င်း၏ ချည်နှောင်မှု၏ အကြောင်းရင်းသည် မတည်မြဲ»။
Verse 64
इमां भारतसावित्रीं प्रातरुत्थाय यः पठेत् । स भारतफल प्राप्य परं ब्रह्माधिगच्छति
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «မနက်စောစော ထ၍ ဤ ‘ဘာရတ-သာဝိတြီ’—မဟာဘာရတမှ အနှစ်သာရအဖြစ် ချုပ်ယူထားသော သင်ခန်းစာ—ကို ရွတ်ဖတ်သူသည် မဟာဘာရတတစ်စုံလုံးကို လေ့လာသကဲ့သို့ အကျိုးပွားကို ရရှိပြီး ထိုအကျိုးကြောင့် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်(ပရဗြဟ္မ) ထံသို့ ရောက်ရှိမည်»။
Verse 65
यथा समुद्रो भगवान् यथा हि हिमवान् गिरि: । ख्यातावुभौ रत्ननिधी तथा भारतमुच्यते
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဂုဏ်သရေကြီးသော သမုဒ္ဒရာနှင့် ဟိမဝန်တောင်တန်းတို့သည် ရတနာသိုက်ဟု ကျော်ကြားသကဲ့သို့၊ မဟာဘာရတလည်း ရတနာကဲ့သို့သော သင်ခန်းစာအမျိုးမျိုး၏ သိုလှောင်ရာဟု ဆိုကြသည်»။
Verse 66
कार्ष्ण वेदमिमं विद्वान् श्रावयित्वार्थम क्षुते । इदं भारतमाख्यानं यः पठेत् सुसमाहितः । स गच्छेत् परमां सिद्धिमिति मे नास्ति संशय:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤ ကာရ္ဩဏ ဝေဒ (ဗျာသ၏ ဝေဒ) ကို ပညာရှိတစ်ဦးက ရွတ်ဖတ်စေသော် ၎င်း၏ အမှန်တကယ်သော အကျိုးကို ရရှိ၏။ ထို့ပြင် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားပြီး ဤ ဘာရတ အခန်းအနားကို ရွတ်ဖတ်သူသည် အမြင့်ဆုံးသော ပြည့်စုံမှု—မောက္ခ—သို့ ရောက်၏။ ဤအပေါ်၌ ငါ့တွင် သံသယမရှိ»။
Verse 67
द्वैपायनोष्ठपुटनि:सृतमप्रमेयं पुण्यं पवित्रमथ पापहरं शिवं च । यो भारतं समधिगच्छति वाच्यमानं कि तस्य पुष्करजलैरभिषेचनेन
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဒွိုင်ပာယန (ဗျာသ) ၏ နှုတ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ဤ မဟာဘာရတသည် တိုင်းတာမရအောင် အလွန်ကြီးမား၍ ကုသိုလ်ပေး၊ သန့်စင်ပေး၊ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးကာ မင်္ဂလာဖြစ်စေ၏။ အခြားသူ၏ ရွတ်ဖတ်သံဖြင့် ဘာရတကို အမှန်တကယ် လက်ခံရရှိသူအတွက် ပုရှ္ကရ၏ ရေဖြင့် အဘိသေက (ရေချိုးပွဲ) လုပ်ရန် ဘာလိုသေးသနည်း»။
Verse 68
यो गोशतं कनकश्ड्रमयं ददाति विप्राय वेदविदुषे सुबहुश्रुताय । पुण्यां च भारतकथां सततं शृणोति तुल्यं फलं भवति तस्य च तस्य चैव
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဗေဒကို သိမြင်ပြီး သာသနာစာပေများစွာကို ကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏ်တစ်ဦးအား ချိုများကို ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော နွားတစ်ရာကို လှူဒါန်းသူနှင့်၊ သန့်ရှင်းသော ဘာရတကထာကို အစဉ်မပြတ် နားထောင်သူ—ဤနှစ်ဦးစလုံး၏ အကျိုးफलသည် တူညီ၏»။
Verse 173
विश्वेषां देवतानां ते विविशुर्नरसत्तमा: । राजा पाण्डु अपनी दोनों पत्नियोंके साथ महेन्द्रके भवनमें चले गये। राजा विराट
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူတို့သည် ဝိශ්ဝေဒေဝတို့၏ အစုအဖွဲ့သို့ ဝင်ရောက်သွားကြ၏။ ဘုရင် ပाण्डုသည် မိဖုရားနှစ်ပါးနှင့်အတူ မဟေန္ဒြ (အိန္ဒြ) ၏ နန်းတော်သို့ သွား၏။ ဘုရင် ဝိရာဋ၊ ဒြုပဒ၊ ဓೃဋ္ဌကေတု၊ နိષဋ္ဌ၊ အကြူးရ၊ သာမ္ဗ၊ ဘာနု၊ ကမ္ပ၊ ဝိဒူရထ၊ ဘူရီश्रဝस्၊ သလ၊ ဘုရင် ဘူရီ၊ ကံသ၊ ဥဂ္ရစေန၊ ဝစုဒေဝ၊ ထို့ပြင် လူအမြတ်ဆုံး ဥတ္တရသည် မိမိအစ်ကို သင်္ခနှင့်အတူ—ဤသုစရိုက်သူတို့အားလုံးသည် ဝိශ්ဝေဒေဝတို့၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်နှင့် အဆင့်အတန်းကို ခံယူကာ တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်းသွားကြ၏»။
Verse 206
द्वापरं शकुनि: प्राप धृष्टद्युम्नस्तु पावकम् । पुरुषप्रवर कर्ण जो अर्जुनके द्वारा मारे गये थे, सूर्यमें प्रविष्ट हुए। शकुनिने द्वापरमें और धृष्टद्युम्नने अग्निके स्वरूपमें प्रवेश किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏။ ရှကူနိသည် ဒွာပရ သဘောတရားသို့ ရောက်လေ၏၊ ဓೃဋ္ဌဒျုမ္နသည် မီး (အဂ္နိ) ထဲသို့ ဝင်လေ၏။ အာర్జုနက သတ်ခဲ့သော လူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ကာဏ္ဏသည် နေမင်းထဲသို့ ဝင်လေ၏။ ထို့ကြောင့် ရှကူနိသည် ဒွာပရသို့ ပေါင်းစည်းသွားပြီး ဓೃဋ္ဌဒျုမ္နသည် အဂ္နိ၏ အစစ်အမှန်ရုပ်သဘောထဲသို့ ပေါင်းစည်းသွားလေ၏။
Verse 2136
ऋद्धिमन्तो महात्मान: शस्त्रपूता दिव॑ गता: । धृतराष्ट्रके सभी पुत्र स्वर्गभोगके पश्चात् मूलतः बलोन्मत्त यातुधान (राक्षस) थे। वे समृद्धिशाली महामनस्वी क्षत्रिय होकर युद्धमें शस्त्रोंके आघातसे पवित्र हो स्वर्गलोकमें गये थे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏။ “သူတို့သည် စည်းစိမ်ကြွယ်ဝ၍ မဟာစိတ်ရှိသူများဖြစ်ကာ လက်နက်တို့ကြောင့် သန့်စင်ခံရပြီး ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားကြ၏။ ဓೃತရာရှ္ဋ္ရ၏ သားတော်အားလုံးသည်—ကောင်းကင်ဘုံ၏ အကျိုးကို ခံစားပြီးနောက်—မူလသဘောအားဖြင့် အင်အားမူးယစ်၍ ကြမ်းတမ်းသော ယာတုဓာန (ရာက္ခသ) အမျိုးအစားဖြစ်ကြ၏။ သို့ရာတွင် စည်းစိမ်ရှိ၍ စိတ်မြင့်မြတ်သော က္ଷတ္တရိယများအဖြစ် စစ်ပွဲတွင် လက်နက်ထိခိုက်မှုတို့ကြောင့် သန့်စင်ကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြလေ၏။”
Frequently Asked Questions
He asks whether the warriors’ heavenly attainments are permanent or time-bound and what final destiny (gati) they reach at the completion of their karma, seeking a principled account rather than mere praise.
The text presents destiny as karma-governed and intelligible: all beings reach an outcome at the end of action, and individuals are described as returning to or merging with their appropriate cosmic principles or divine domains.
Yes. It asserts the Mahābhārata’s sanctity and efficacy—recitation, study, and teaching are described as purifying and merit-producing—thereby framing the epic as both ethical instruction and ritual-knowledge transmission.