Adhyaya 58

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल ७२ श्लोक हैं।) अपन क्ाता छा 2 अष्टपञज्चाशत्तमो< ध्याय: श्रीकृष्ण और अर्जुनकी बातचीत तथा अर्नके के संकेतके अनुसार भीमसेनका गदासे दुर्योधनकी जाँघें तोड़कर उसे धराशायी करना एवं भीषण उत्पातोंका प्रकट होना संजय उवाच समुद्रीर्ण ततो दृष्ट्वा संग्रामं कुरुमुख्ययो: । अथाब्रवीदर्जुनस्तु वासुदेवं॑ यशस्विनम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အရှင်ဘုရင်၊ ကုရုမျိုးရိုး၏ အထင်ကရ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးကြား စစ်ပွဲသည် တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်ကို မြင်သဖြင့် အာဇုနသည် ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ဝာစုဒေဝ (ကృష్ణ) ထံသို့ စကားဆိုလိုက်၏»။

Verse 2

अनयोर्वीरियोर्युद्धे को ज्यायानू भवतो मतः । कस्य वा को गुणो भूयानेतद्‌ वद जनार्दन,“जनार्दन! आपकी रायमें इन दोनों वीरोंमेंसे इस युद्धस्थलमें कौन बड़ा है अथवा किसमें कौन-सा गुण अधिक है? यह मुझे बताइये”

«ဇနာရ္ဒန၊ ဤသူရဲကောင်းနှစ်ဦး၏ စစ်ပွဲတွင် သင်၏အမြင်အရ မည်သူက ပိုမိုကြီးမြတ်သနည်း။ သို့မဟုတ် မည်သူ၌ မည်သည့်ဂုဏ်ရည်က ပိုမိုထင်ရှားသနည်း။ ငါ့အား ပြောပြပါ»။

Verse 3

वायुदेव उवाच उपदेशो5नयोस्तुल्यो भीमस्तु बलवत्तर: । कृती यत्नपरस्त्वेष धार्तराष्ट्री वकोदरात्‌

ဝာစုဒေဝ (ကృష్ణ) က ပြောသည်– «အာဇုန၊ သူတို့နှစ်ဦးရရှိသော သင်ကြားမှုသည် တူညီ၏။ သို့သော် ဘီမသည် သန့်ရှင်းသော အင်အားဖြင့် ပိုမိုခိုင်မာသည်။ ဒါရထရာရှ္ဍရ၏ ဤသားသည်ကား အလေ့အကျင့်ကို ရေရှည်တည်တံ့စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းတွင် သူ့ထက်သာလွန်၏»။

Verse 4

भीमसेनस्तु धर्मेण युद्धयमानो न जेष्यति । अन्यायेन तु युध्यन्‌ वै हन्यादेव सुयोधनम्‌

ဝာစုဒေဝက ပြောသည်– «ဘီမစေနသည် ဓမ္မအတိုင်းသာ တိုက်ခိုက်နေပါက အနိုင်မရနိုင်။ သို့သော် ဓမ္မ၏ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်၍ မတရားသော လှည့်ကွက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်လျှင် စုယောဓန (ဒုရယောဓန) ကို မလွဲမသွေ ချေမှုန်းသတ်ဖြတ်လိမ့်မည်»။

Verse 5

मायया निर्जिता देवैरसुरा इति न: श्रुतम्‌ । विरोचनस्तु शक्रेण मायया निर्जित: स वै,हमने सुना है कि देवताओंने पूर्वकालमें मायासे ही असुरोंपर विजय पायी थी और इन्द्रने मायासे ही विरोचनको परास्त किया था

ဝာစုဒေဝက ပြောသည်– «ရှေးကာလတွင် နတ်တို့သည် မာယာ (မဟာဗျူဟာဆန်သော မျက်လှည့်) ဖြင့် အဆုရတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ကြားဖူးသည်။ ထိုနည်းတူပင် ရှက္ကရ (အိန္ဒြ) သည်လည်း မာယာဖြင့်ပင် ဝိရောစနကို အမှန်တကယ် အနိုင်ယူခဲ့၏»။

Verse 6

मायया चाक्षिपत्‌ तेजो वृत्रस्य बलसूदन: । तस्मान्मायामयं भीम आतिष्ठतु पराक्रमम्‌,बलसूदन इन्द्रने मायासे वृत्रासुरके तेजको नष्ट कर दिया था, इसलिये भीमसेन भी यहाँ मायामय पराक्रमका ही आश्रय लें

ဝါယုက ပြောသည်– «မိမိ၏ မာယာဖြင့်ပင် ဘလကိုသတ်သူ အိန္ဒြာသည် ဝෘတြ၏ မီးတောက်တန်ခိုးကို ပစ်ချ၍ ပျက်စီးအောင် လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အို ဘီမ၊ ဤနေရာ၌လည်း မာယာမှ ပေါ်လာသော သတ္တိဗျူဟာကို အားကိုးပါ—လှည့်ကွက်ကို လှည့်ကွက်ဖြင့် တုံ့ပြန်၍—အင်အားကို အမြင်ဉာဏ်က ဦးဆောင်စေကာ အကြမ်းအားတစ်ခုတည်းမဖြစ်စေပါ»။

Verse 7

प्रतिज्ञातं च भीमेन द्यूतकाले धनंजय । ऊरू भेत्स्यामि ते संख्ये गदयेति सुयोधनम्‌

ဝါယုဒေဝက ပြောသည်– «အို ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန)၊ အန်စာတုံးကစားသည့်အခါ ဘီမသည် စုယောဓန (ဒုရ്യောဓန) ထံ ဤကတိကို ချမှတ်ခဲ့သည်– ‘စစ်မြေပြင်၌ ငါ့ဂဒါဖြင့် သင်၏ ပေါင်နှစ်ဖက်ကို ချိုးဖျက်မည်’»။

Verse 8

सो<यं प्रतिज्ञां तां चापि पालयत्वरिकर्षण: । मायाविन तु राजानं माययैव निकृन्ततु

ဝါယုက ပြောသည်– «ရန်သူကိုနှိမ်နင်းသူ ဤသူရဲကောင်းသည် ထိုကတိကို အမှန်တကယ် ထိန်းသိမ်းပါစေ။ သို့သော် လှည့်ကွက်ဖြင့် တိုက်ခိုက်သော ဘုရင်ကိုတော့ လှည့်ကွက်ဖြင့်ပင် ဖြတ်တောက်ချေမှုန်းစေ»။

Verse 9

अतः शत्रुसूदन भीमसेन अपनी उस प्रतिज्ञाका पालन करें और मायावी राजा दुर्योधनको मायासे ही नष्ट कर डालें ।।

ဝါယုဒေဝက ပြောသည်– «ထို့ကြောင့် ရန်သူသတ်သူ ဘီမစေန၊ သင်၏ ကတိကို ပြည့်စုံစေပြီး လှည့်ကွက်ကျွမ်းကျင်သော ဘုရင် ဒုရ്യောဓနကို လှည့်ကွက်ဖြင့်ပင် ဖျက်ဆီးပါ။ အကြောင်းမူကား သူသည် အင်အားကို အားကိုး၍ တရားမျှတမှုကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာကာ ထိုးနှက်မည်ဆိုလျှင် ဘုရင် ယုဓိဋ္ဌိရသည် ထပ်မံ၍ မညီမျှသည့် အန္တရာယ်ကြီးသော အခြေအနေသို့ ကျရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 10

पुनरेव तु वक्ष्यामि पाण्डवेय निबोध मे । धर्मराजापराधेन भयं नः पुनरागतम्‌,पाण्डुनन्दन! मैं पुन: यह बात कहे देता हूँ, तुम उसे ध्यान देकर सुनो। धर्मराजके अपराधसे हमलोगोंपर फिर भय आ पहुँचा है

«တစ်ဖန် ငါ ပြောမည်—ပाण्डုမျိုးဆက်ရေ၊ ငါ့စကားကို သေချာနားထောင်။ ဓမ္မရာဇ (ယုဓိဋ္ဌိရ) ၏ အပြစ်ကြောင့် ငါတို့အပေါ်သို့ ကြောက်ရွံ့မှုသည် ထပ်မံ ရောက်လာပြန်ပြီ၊ ပाण्डု၏ သားရေ»။

Verse 11

कृत्वा हि सुमहत्‌ कर्म हत्वा भीष्ममुखान्‌ कुरून्‌ | जय: प्राप्तो यशः प्राग्रयं वैरं च प्रतियातितम्‌

အမှန်တကယ် မဟာကာရိယာကြီးကို ပြုလုပ်ပြီး—ဘိဿမကို ဦးဆောင်သူအဖြစ်ထားသော ကုရုတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်—အောင်ပွဲကို ရရှိခဲ့သည်၊ အမြင့်ဆုံးသော ဂုဏ်သတင်းကို ဆွတ်ခူးခဲ့သည်၊ ရန်ငြိုးကိုလည်း အပြည့်အဝ ပြန်လည်ဆပ်ခဲ့သည်။

Verse 12

अबुद्धिरेषा महती धर्मराजस्य पाण्डव

ဝါယုက ပြောသည်—“ဤသည်မှာ ဓမ္မရာဇ (ပाण्डဝ) ၏ အလွန်ကြီးမားသော ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိခြင်းပင် ဖြစ်သည်။”

Verse 13

सुयोधन: कृती वीर एकायनगतस्तथा

စုယောဓန (ဒုရ്യောဓန) သည် စစ်ပညာကို သိကျွမ်းသော သူရဲကောင်းတစ်ဦးဖြစ်၍ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိကာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုတည်းပေါ်တွင် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်နေသူဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သုကြာစာရိယ (Uśanas/Śukrācārya) က ဆိုခဲ့သော ရှေးဟောင်း သ္လောကတစ်ပုဒ်ကို ကြားရသည်။ နီတိသတ်၏ အနှစ်သာရအဓိပ္ပါယ်များဖြင့် ပြည့်ဝသော ထိုသ္လောကကို ငါရွတ်ဆိုမည်—ငါ့စကားမှ နားထောင်လော့။

Verse 14

अपि चोशनसा गीत: श्रूयते5यं पुरातन: । श्लोकस्तत्त्वार्थसहितस्तन्मे निगदत: शृणु

ဝါယုက ပြောသည်—“ထို့ပြင် ဥသနသ (သုကြာစာရိယ) က တေးဖွဲ့ခဲ့သော ရှေးဟောင်း သ္လောကတစ်ပုဒ်ကို ကြားရသည်။ ထိုသ္လောကသည် သဘောတရားအနှစ်သာရနှင့် ပြည့်ဝသည်။ ငါရွတ်ဆိုသကဲ့သို့ နားထောင်လော့—ငါ့စကားမှ ကြားလော့။”

Verse 15

पुनरावर्तमानानां भग्नानां जीवितैषिणाम्‌ । भेतव्यमरिशेषाणामेकायनगता हिते

ဝါယုက ပြောသည်—“အသက်ရှင်လို၍ ပျက်စီးကာ ထွက်ပြေးသွားပြီးနောက် တိုက်ပွဲသို့ ပြန်လှည့်လာသော ရန်သူကျန်ရစ်သူတို့ကို သတိထားရမည်။ အကြောင်းမူကား ထိုကဲ့သို့ ကျန်ရစ်သော ရန်သူတို့သည် လမ်းတစ်လမ်းတည်းကို ရွေးချယ်ပြီး တစ်ချက်တည်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်သို့ ရောက်နေကြသည်; ထိုအခါ သူတို့သည် သေခြင်းကိုတောင် မကြောက်တော့ပေ။”

Verse 16

साहसोत्पतितानां च निराशानां च जीविते । न शक्यमग्रतः स्थातुं शक्रेणापि धनंजय,धनंजय! जो जीवनकी आशा छोड़कर साहसपूर्वक युद्धमें कूद पड़े हों, उनके सामने इन्द्र भी नहीं ठहर सकते

ဝါယုက ပြောသည်– «ဓနဉ္ဇယာ၊ အသက်ရှင်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို စွန့်ပစ်ပြီး ရဲရင့်စွာ စစ်မြေသို့ ခုန်ဝင်သွားသူတို့၏ ရှေ့တွင် မည်သူမျှ မတည်နိုင်။ အင်ဒြာ (သက္ကရာ) ပင်လျှင် သူတို့ကို မတားဆီးနိုင်»။

Verse 17

सुयोधनमिमं भग्नं हतसैन्यं हृदं गतम्‌ । पराजित वनप्रेप्सुं निराशं राज्यलम्भने

ဝါယုက ပြောသည်– «ဤ စုယောဓနသည် ပျက်စီးကွဲကြေပြီ—စစ်တပ်လည်း ဖျက်ဆီးခံရ၍ စိတ်ဓာတ်လည်း အတွင်းသို့ ကျဆင်းသွားသည်။ ရှုံးနိမ့်ပြီး သစ်တောသို့ ထွက်ပြေးလိုစိတ်ဖြစ်ကာ နိုင်ငံတော်ရယူမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်လည်း ကင်းမဲ့သဖြင့် အတွင်းစိတ်က ပျက်လဲသွားပြီ»။

Verse 18

अपि नो निर्जितं राज्यं न हरेत सुयोधन:

ဝါယုက ပြောသည်– «ငါတို့ အနိုင်ရပြီးသား နိုင်ငံတော်ကို စုယောဓနက ပြန်လည် မသိမ်းယူပါစေနှင့်။ ဒုရျောဓနက အနိုင်ရထားသမျှကို ပြန်လုယူသွားမည်ကို စိုးရိမ်ရသည်။ အကြောင်းမူကား ဆယ့်သုံးနှစ်တိုင်တိုင် သူသည် ဂဒါဖြင့် တိုက်ခိုက်ရာတွင် မပြတ်မနား အလုပ်ကြိုးစား၍ လေ့ကျင့်လာခဲ့သည်။ ကြည့်လော့—ဘီမစေနကို သတ်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် သူသည် ဒီဘက်ဟိုဘက် လှည့်လည်ကာ အပေါ်သို့ပါ ရွေ့လျားနေသည်»။

Verse 19

यस्त्रयोदशवर्षाणि गदया कृतनिश्रम: । चरत्यूर्थध्व च तिर्यक्‌ू च भीमसेनजिघांसया

ဝါယုက ပြောသည်– «ဆယ့်သုံးနှစ်တိုင်တိုင် သူသည် ဂဒါဖြင့် မပြတ်မနား အလုပ်ကြိုးစား၍ လေ့ကျင့်လာခဲ့သည်။ ယခု ဘီမစေနကို သတ်လိုသော ဆန္ဒကြောင့် သူသည် အပေါ်သို့လည်း၊ ဘေးဘက်သို့လည်း ရွေ့လျားကာ လှည့်လည်၍ အခွင့်အရေးကို ရှာဖွေနေသည်»။

Verse 20

एनं चेन्न महाबाहुरन्यायेन हनिष्यति । एष व: कौरवो राजा धार्तराष्ट्रो भविष्यति,यदि महाबाहु भीमसेन इसे अन्यायपूर्वक नहीं मारेंगे तो यह धृतराष्ट्रका पुत्र दुर्योधन ही आपका तथा समस्त कुरुकुलका राजा होगा

«မဟာဗာဟု ဘီမစေနက သူ့ကို အဓမ္မနည်းဖြင့် မသတ်နိုင်လျှင်၊ ဓြတရာෂ္ဋ္ရ၏ သား ဒုရျောဓနသည် သင်တို့၏ ဘုရင်ဖြစ်မည်၊ ကုရုမျိုးရိုးတစ်လျှောက်လုံး၏ ဘုရင်လည်း ဖြစ်လာမည်»။

Verse 21

धनंजयस्तु श्रुत्वैतत्‌ केशवस्य महात्मन: । प्रेक्षतो भीमसेनस्य सव्यमूरूमताडयत्‌,महात्मा भगवान्‌ केशवका यह वचन सुनकर अर्जुनने भीमसेनके देखते हुए अपनी बायीं जाँघको ठोंका

မဟာစိတ်ရှိသော ကေသဝ၏ စကားကို ကြားသော် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) သည် ဘီမစേന ကြည့်နေစဉ် မိမိ၏ ဘယ်ဘက်ပေါင်ကို တင်းတင်းထုလိုက်သည်—ကတိကို ပြည့်စုံစေရန် အ दृঢ়ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် စိန်ခေါ်မှုကို ထင်ရှားစေသော အမူအရာတည်း။

Verse 22

गृह संज्ञां ततो भीमो गदया व्यचरद्‌ रणे । मण्डलानि विचित्राणि यमकानीतराणि च,इससे संकेत पाकर भीमसेन रणभूमिमें गदाद्वारा यमक तथा अन्य प्रकारके विचित्र मण्डल दिखाते हुए विचरने लगे

ထို့နောက် ဘီမသည် သဘောတူထားသော အချက်ပြကို ခံယူကာ ဂဒါကို ကိုင်လျက် စစ်မြေပြင်၌ လှုပ်ရှားသွားလာပြီး အံ့ဖွယ် စက်ဝိုင်းပုံစံများ၊ ယမက (နှစ်ထပ်) ပုံစံများနှင့် အခြား မျိုးစုံသော လှည့်ကွက်များကို ပြသ하였다။

Verse 23

दक्षिणं मण्डलं सव्यं गोमूत्रकम थापि च । व्यचरत्‌ पाण्डवो राजन्नरिं सम्मोहयज्निव,राजन! पाण्डुपुत्र भीमसेन आपके पुत्रको मोहित करते हुए-से दक्षिण, वाम और गोमूत्रक मण्डलसे विचरने लगे

ဝါယုက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ ပாண்டဝ ဘီမစేనသည် ရန်သူကို မူးမောစေသကဲ့သို့ ညာဘက်ဝိုင်း၊ ဘယ်ဘက်ဝိုင်းနှင့် ‘ဂိုမူထရက’ ဟုခေါ်သော လှည့်ကွက်ကိုပါ အသုံးပြုကာ သင်၏သားကို စစ်ပွဲ၌ လှည့်စားလျက် လှုပ်ရှားနေ၏»။

Verse 24

तथैव तव पुत्रोडपि गदामार्गविशारद: । व्यचरल्लघु चित्र च भीमसेनजिघांसया,इसी प्रकार गदायुद्धकी प्रणालीका विशेषज्ञ आपका पुत्र भी भीमसेनके वधकी इच्छासे शीघ्रतापूर्वक विचित्र पैंतरे देता हुआ विचरने लगा

ထိုနည်းတူ သင်၏သားလည်း ဂဒါတိုက်ခိုက်ရေး နည်းလမ်းများကို ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်၍ ဘီမစേനကို သတ်လိုသော စိတ်ဖြင့် လျင်မြန်စွာ လှုပ်ရှားကာ မျိုးစုံသော လှည့်ကွက်များကို ပြသလေ၏။

Verse 25

आधुन्वन्तो गदे घोरे चन्दनागरुरूषिते । वैरस्यान्तं परीप्सन्तौ रणे क्रुद्धाविवान्तकौ

ရန်ငြိုးကို အဆုံးသတ်လိုသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် စန္ဒန်နှင့် အဂရု အနံ့ဆီလိမ်းထားသော ကြောက်မက်ဖွယ် ဂဒါများကို စစ်မြေပြင်၌ လှည့်ဝှေ့ကာ ဒေါသထွက်သော မရဏကာလကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ၏။

Verse 26

अन्योन्यं तौ जिघांसन्तौ प्रवीरौ पुरुषर्षभौ । युयुधाते गरुत्मन्तौ यथा नागामिषैषिणौ

ထိုသူရဲကောင်းနှစ်ဦး—ယောကျာ်းမြတ်တို့အထဲမှ အထူးသတ္တိရှိသူများ—တစ်ဦးကိုတစ်ဦး သတ်လိုစိတ်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ကြ၏။ နဂါးအသားကိုလိုလား၍ ဂရုဍနှစ်ကောင် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်သကဲ့သို့ပင်၊ ဘီမစೇနနှင့် ဒုရျောဓနတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ဖျက်ဆီးလိုစိတ်ဖြင့် အပြင်းအထန် ရင်ဆိုင်ယှဉ်ပြိုင်နေကြသည်။

Verse 27

मण्डलानि विचित्राणि चरतोर्नृपभीमयो: । गदासम्पातजास्तत्र प्रजज्ञु: पावकार्चिष:,विचित्र मण्डलों (पैंतरों)-से विचरते हुए राजा दुर्योधन और भीमसेनकी गदाओंके टकरानेसे वहाँ आगकी लपटें प्रकट होने लगीं

ဒုရျောဓနမင်းနှင့် ဘီမစೇနတို့သည် အလှည့်အပြောင်း မဏ္ဍလပုံစံမျိုးစုံဖြင့် လှုပ်ရှားကြရာ၊ သူတို့၏ ဂဒါများ ထိခိုက်တိုးမိသည့်အခါ စစ်မြေပြင်၌ မီးလျှံများ ပေါ်ထွက်လာ하였다။

Verse 28

सम॑ प्रहरतोस्तत्र शूरयोर्बलिनोर्मथे । क्षुब्धयोर्वायुना राजन्‌ द्वयोरिव समुद्रयो:

အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ တိုက်ပွဲအလယ်တွင် အင်အားကြီးသူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် တန်းတူအားဖြင့် အပြန်အလှန် ထိုးနှက်ကြရာ၊ သူတို့၏ ဂဒါများ ထိခိုက်သံသည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ မြည်ဟည်းလေ၏—လေကြောင့် လှုပ်ရှားကာ တိုက်ခတ်နေသော ပင်လယ်နှစ်စင်း တစ်ခုနှင့်တစ်ခု တိုက်မိသကဲ့သို့။

Verse 29

तयो: प्रहरतोस्तुल्यं मत्तकुड्जरयोरिव । गदानिर्घातसंह्ाद: प्रहाराणामजायत

အို မင်းကြီး၊ သူတို့နှစ်ဦးသည် မူးယစ်သံတောင်ဆင်နှစ်ကောင် တိုက်ခိုက်သကဲ့သို့ တန်းတူအားဖြင့် ထိုးနှက်ကြရာ၊ ထိုထိုးနှက်မှုများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဂဒါထိခိုက်သံသည် မိုးကြိုး၏ ဟိန်းသံကဲ့သို့ မြည်ဟည်းလေ၏။

Verse 30

तस्मिंस्तदा सम्प्रहारे दारुणे संकुले भृशम्‌ । उभावपि परिश्रान्तौ युध्यमानावरिंदमौ,उस समय उस अत्यन्त भयंकर घमासान युद्धमें शत्रुओंका दमन करनेवाले वे दोनों वीर परस्पर युद्ध करते हुए बहुत थक गये

ထိုအခါ အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ရောယှက်နေသော တိုက်ပွဲကြီးအတွင်း၌ ရန်သူနှိမ်နင်းသူ သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေကြသော်လည်း နှစ်ဦးစလုံး အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သွားကြ၏။

Verse 31

तौ मुहूर्त समाश्वस्य पुनरेव परंतप । अभ्यहारयतां क्रुद्धौ प्रगृह्ा महती गदे

After pausing for a short while to regain their breath, the two combatants—still inflamed with anger—once again seized their massive maces and began striking at each other. The scene underscores how, in the heat of war, wrath can repeatedly override restraint, even after a momentary return to composure.

Verse 32

तयो: समभवद्‌ युद्ध घोररूपमसंवृतम्‌ । गदानिपातेै राजेन्द्र तक्षतोर्वै परस्परम्‌,राजेन्द्र! गदाकी चोटसे एक-दूसरेको घायल करते हुए उन दोनोंमें खुले तौरपर घोर युद्ध हो रहा था

Between those two there arose an openly fought, fearsome battle. O king, by the crashing blows of their maces they struck and wounded one another without restraint, displaying the grim candor of war where valor and violence stand face to face.

Verse 33

समरे प्रद्रुती तो तु वृषभाक्षौ तरस्विनौ । अन्योन्यं जष्नतुर्वीरी पड़कस्थौ महिषाविव

Vāyu said: In the thick of battle, those two mighty, bull-eyed warriors rushed at one another and struck back and forth—like two buffaloes standing in mud, locking in combat. The image underscores the raw, bodily ferocity of war, where valor expresses itself through direct confrontation and unyielding endurance.

Verse 34

जर्जरीकृतसर्वाड्री रुधिरेणाभिसम्प्लुतौ | ददृशाते हिमवति पुष्पिताविव किंशुकौ

Their bodies were shattered in every limb by the blows of the mace, and both were drenched in blood. In that condition, upon the Himālaya they appeared like two kiṃśuka (palāśa) trees in full bloom—vivid, striking, and terrible in beauty—an image that underscores how war can turn heroic prowess into a spectacle of suffering.

Verse 35

दुर्योधनस्तु पार्थेन विवरे सम्प्रदर्शिते ईषदुन्मिषमाणस्तु सहसा प्रससार ह,जब अर्जुनने छिद्रकी ओर संकेत किया, तब कनखियोंसे उसे देखकर दुर्योधन सहसा भीमसेनकी ओर बढ़ा

When Pārtha (Arjuna) pointed out the opening, Duryodhana, glancing toward it with half-opened eyes, suddenly sprang forward—driven by the urgency of battle and the will to seize advantage in the duel.

Verse 36

तमभ्याशगत प्राज्ञो रणे प्रेक्ष्य वृकोदर: । अवाक्षिपद्‌ गदां तस्मिन्‌ वेगेन महता बली,रणभूमिमें उसे निकट आया देख बुद्धिमान्‌ एवं बलवान्‌ भीमने उसपर बड़े वेगसे गदा चलायी

စစ်မြေပြင်၌ ရန်သူက နီးကပ်လာသည်ကို မြင်သော် ပညာရှိ၍ အင်အားကြီးသော ဝೃကောဒရ (ဘီမ) သည် ထိုသူ့ထံသို့ အလွန်ပြင်းထန်သော အရှိန်ဖြင့် ဂဒါ (လက်နက်တုတ်) ကို ပစ်လွှတ်လိုက်သည်။

Verse 37

आक्षिपन्तं तु त॑ दृष्टवा पुत्रस्तव विशाम्पते । अवासर्पत्तत: स्थानात्‌ सा मोघा न्‍न्यपतद्‌ भुवि,प्रजानाथ! उन्हें गदा चलाते देख आपका पुत्र सहसा उस स्थानसे हट गया और वह गदा व्यर्थ होकर पृथ्वीपर गिर पड़ी

သူ ဂဒါကို ပစ်လွှတ်လာသည်ကို မြင်သော် အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ သင်၏သားသည် ထိုနေရာမှ ချက်ချင်းလျှောထွက်သွား၍ ဂဒါသည် အလဟဿဖြစ်ကာ မြေပေါ်သို့ ကျသွားလေသည်။

Verse 38

मोक्षयित्वा प्रहारं त॑ सुतस्तव सुसम्भ्रमात्‌ भीमसेनं च गदया प्राहरत्‌ कुरुसत्तम,कुरुश्रेष्ठ! उस प्रहारसे अपनेको बचाकर आपके पुत्रने भीमसेनपर बड़े वेगसे गदाद्वारा आघात किया

အို ကုရုတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ထိုထိုးနှက်မှုကို အလျင်အမြန် ရှောင်လွှဲပြီးနောက် သင်၏သားသည် ဘီမစေနကို ဂဒါဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ထိုးနှက်လေသည်။

Verse 39

तस्य विस्यन्दमानेन रुधिरेणामितौजस: । प्रहारगुरुपाताच्च मूच्छेंव समजायत,उसकी चोटसे अमिततेजस्वी भीमके शरीरसे रक्तकी धारा बह चली। साथ ही उस प्रहारके गहरे आघातसे उन्हें मूर्च्छा-सी आ गयी

ထိုအင်အားကြီးသူကို ထိုးနှက်သဖြင့် သူ၏ကိုယ်မှ သွေးစီးဆင်းလာ၏။ ထို့ပြင် ထိုထိုးနှက်မှု၏ လေးလံကြမ်းတမ်းသော အာနိသင်ကြောင့် မူးမေ့သကဲ့သို့ မောဟိုက်လေသည်။

Verse 40

दुर्योधनो न तं वेद पीडितं पाण्डवं रणे । धारयामास भीमो5पि शरीरमतिपीडितम्‌

ထိုအခါ ဒုရျောဓနသည် စစ်မြေပြင်၌ ပाण्डဝ ဘီမသည် အလွန်အမင်း ထိခိုက်နာကျင်နေသည်ကို မသိနိုင်ခဲ့။ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ နာကျင်မှု အလွန်ပြင်းထန်သော်လည်း ဘီမသည် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းထားနိုင်လေသည်။

Verse 41

अमन्यत स्थित होन॑ प्रहरिष्यन्तमाहवे । अतो न प्राहरत्‌ तस्मै पुनरेव तवात्मज:

ဝါယုက ပြောသည်– «သူက ‘ငါ ဒီမှာ ရပ်နေတယ်၊ ဒီစစ်ပွဲမှာ ဘီမစေနက ငါ့ကို ထိုးခတ်တော့မယ်’ ဟု ထင်မြင်하였다။ ထို့ကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကယ်တင်ရန်သာ အာရုံစိုက်နေသဖြင့် မင်း၏သားသည် သူ့ကို ထပ်မံ မထိုးခတ်တော့ပေ»။

Verse 42

ततो मुहूर्तमाश्चस्य दुर्योधनमुपस्थितम्‌ । वेगेनाभ्यपतद्‌ राजन्‌ भीमसेन: प्रतापवान्‌

ထို့နောက် ဒုရ്യೋಧန မျက်နှာချင်းဆိုင် ရပ်နေသည်ကို ခဏတစ်စုံတစ်ရာ အံ့ဩပြီးနောက်၊ အင်အားကြီး ဘီမစေနသည်—သတ္တိပညာ ပြည့်ဝသူ—မင်းကြီးရေ၊ မတားဆီးနိုင်သော အရှိန်ဖြင့် သူ့ထံသို့ တဟုန်ထိုး ပြေးဝင်သွား၏။

Verse 43

राजन! तदनन्तर दो घड़ी सुस्ताकर प्रतापी भीमसेनने निकट आये हुए दुर्योधनपर बड़े वेगसे आक्रमण किया ।।

အင်အားမတိုင်းတာနိုင်သော ဘီမသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ ဒေါသဖြင့် တဟုန်ထိုး ဝင်လာသည်ကို မြင်သော်၊ ဘာရတတို့၏ ထိပ်သီးသူရဲကောင်း ဒုရ്യೋಧနသည် သူ့ထိုးခတ်မှုကို အလဟဿ ဖြစ်စေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်하였다။ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ သူသည် ထိုးခတ်မှု မကျရောက်မီပင် တားဆီးပယ်ဖျက်ရန် ကြံစည်ကာ အင်အားကို တွက်ချက်ထားသော ကာကွယ်မှုဖြင့် ရင်ဆိုင်လိုက်၏။

Verse 44

अवस्थाने मतिं कृत्वा पुत्रस्तव महामना: । इयेषोत्पतितुं राजन्‌ छलयिष्यन्‌ वृकोदरम्‌

ဝါယုက ပြောသည်– «မင်းကြီးရေ၊ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သော မင်း၏သားသည် အရင်ဆုံး အဲဒီနေရာမှာ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရပ်တည်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်하였다။ ထို့နောက် ဝೃကိုဒရ (ဘီမ) ကို လှည့်စားရန် ရည်ရွယ်ကာ ခုန်တက်ပြီး ခုန်လွတ်သွားလို၏»။

Verse 45

अबुद्धयद्‌ भीमसेनस्तु राज्ञस्तस्य चिकीर्षितम्‌ । अथास्य समभिद्रुत्य समुत्क्तुश्य च सिंहवत्‌

ဘီမစေနသည် ဘုရင် ဒုရ്യೋಧန၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်သွား၏။ ထို့ကြောင့် သူ့ထံသို့ တန်းတန်းမတ်မတ် ပြေးဝင်ကာ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ပြီး၊ မာစီဖြင့် သူ၏ ပေါင်များကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ထိုးခတ်လိုက်၏။

Verse 46

सृत्या वज्चयतो राजन पुनरेवोत्पतिष्यत: । ऊरुभ्यां प्राहिणोद्‌ राजन्‌ गदां वेगेन पाण्डव:

ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်—«အို မင်းကြီး၊ သူသည် လှည့်ကွက်ဖြင့် လှည့်စားကာ ထပ်မံ ခုန်တက်မည်ဟု ကြံစည်နေစဉ်၊ ပाण्डဝသည် အားကြီးစွာဖြင့် သူ၏ ဂဒါကို သူ၏ ပေါင်များသို့ ပစ်လွှတ်လိုက်သည်»။ တစ်ဦးချင်းစစ်၏ ကြမ်းတမ်းသည့် စည်းကမ်းအတွင်း၌ ဤခဏသည် အဆုံးအဖြတ်ပြောင်းလဲရာ ဖြစ်သည်—ဘီမသည် ဒုရ്യೋಧန၏ ရှောင်လွှဲလှည့်ကွက်ကို ဖတ်မိကာ ပေါင်ကို ဦးတည်သည့် အင်အားကြီး ထိုးနှက်ချက်ဖြင့် တုံ့ပြန်၍ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်စေမည်ဖြစ်သော်လည်း ခါးအောက်ကို ရိုက်ခြင်း၏ သင့်လျော်မှုအပေါ် မေးခွန်းများကိုလည်း ထားရစ်စေသည်။

Verse 47

सा वज्निष्पेषसमा प्रहिता भीमकर्मणा । ऊरू दुर्योधनस्याथ बभज्ज प्रियदर्शनी

ဘီမ—ကြောက်မက်ဖွယ် လုပ်ရပ်များကို ပြုသူ—က ပစ်လွှတ်သော ထိုဂဒါသည် မိုးကြိုးတံခွန်ကဲ့သို့ ကျရောက်လာသည်။ ၎င်းသည် မြင်ရလှပ၍ ချစ်စရာကောင်းသည့် ဒုရ്യೋಧန၏ ပေါင်များကို ချိုးဖျက်ပစ်하였다။ ဤခဏသည် စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသည့် ယုတ္တိအတွင်း၌ စစ်သူရဲ၏ ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်က ချီးမွမ်းခံရသည့် အရာတောင် မာန၊ ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ကံကြမ္မာ၏ မလွဲမသွေ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် ထိခိုက်လွယ်ရာ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 48

स पपात नरव्याप्रो वसुधामनुनादयन्‌ । भग्नोरुर्भीमसेनेन पुत्रस्तव महीपते,पृथ्वीनाथ! इस प्रकार जब भीमसेनने उसकी जाँघें तोड़ डालीं, तब आपका पुत्र पुरुषसिंह दुर्योधन पृथ्वीको प्रतिध्वनित करता हुआ गिर पड़ा

ထို့နောက် လူတို့အကြား ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့သော သင်၏သား ဒုရ്യೋಧနသည် မြေပြင်သို့ လဲကျကာ မြေကြီးကို တုန်ဟုန်စေ하였다။ သူ၏ ပေါင်များကို ဘီမစေနက ချိုးဖျက်ထားသဖြင့်၊ အို မင်းကြီး၊ အို မြေရှင်ဘုရင်၊ သူသည် ထိုသို့ ပြိုလဲသွားသည်—ဤသည်မှာ မာနနှင့် အဓမ္မသည် ရာဇအာဏာဖြင့် ထောက်ပံ့ထားသော်လည်း စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ကံကြမ္မာသတ်မှတ်သည့် အဆုံးသို့ ရောက်ရမည်ကို ပြသသည့် ပုံရိပ်ဖြစ်သည်။

Verse 49

ववुर्वाता: सनिर्घाता: पांशुवर्ष पपात च | चचाल पृथिवी चापि सवृक्षक्षुपपर्वता

ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်—«မိုးကြိုးသံများနှင့်အတူ လေများ တိုက်ခတ်လာကြ၏; ဖုန်မိုးလည်း ကျလာ၏။ သစ်ပင်၊ ချုံပုတ်၊ တောင်တန်းတို့နှင့်အတူ မြေကြီးတောင် လှုပ်ခတ်သွား၏»။ စစ်၏ သီလပတ်ဝန်းကျင်အတွင်း၌ ဤကြမ်းတမ်းသော နိမိတ်များသည် စည်းကမ်းတရား ပျက်ယွင်းမှုကို အချက်ပြသည်—သဘာဝတရားကိုယ်တိုင် အဓမ္မနှင့် စစ်မြေပြင်၏ မဟာပျက်စီးသည့် အရှိန်အဟုန်ကို ထင်ဟပ်ကာ နောက်ဆုတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 50

महास्वना पुनर्दीप्ता सनिर्घाता भयंकरी

«ထပ်မံ၍ မီးလောင်တောက်ပလာသည်—အလွန်ကြီးမားသော အသံဖြင့် ဟိန်းဟောက်ကာ မိုးကြိုးသံများနှင့်အတူ၊ မြင်ရသည်မှာလည်း ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏»။ စစ်ပွဲဇာတ်ကြောင်းအတွင်း၌ ဤစာကြောင်းသည် အမင်္ဂလာအင်အား၏ ပြန်လည်တက်ကြွမှုကို ဖော်ညွှန်းကာ ဖျက်ဆီးသည့် အာဏာက ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ပြန်ပေါ်လာသည့်အခါ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် အံ့အားသင့်ခြင်းတို့က စိတ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ကြောင်းကို သတိပေးသည်။

Verse 51

पपात चोल्का महती पतिते पृथिवीपतौ । पृथ्वीपति दुर्योधनके गिर जानेपर आकाशसे पुनः महान्‌ शब्द और बिजलीकी कड़कके साथ प्रज्वलित, भयंकर एवं विशाल उल्का भूमिपर गिरी || ५० $ ।।

မြေကြီး၏အရှင် မင်းကြီးကျဆုံးသွားသောအခါ အလွန်ကြီးမားသော မီးလောင်တောက်ပသည့် ဥလ္ကာတစ်လုံးသည် မိုးကောင်းကင်မှ အမင်္ဂလာနိမိတ်အဖြစ် မြေပြင်သို့ ထိခိုက်ကျရောက်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်အသံနှင့်အတူ ပေါက်ကွဲသံထွက်လာ하였다။ ထိုနိမိတ်သည် အင်အားဖြင့်သာ ထိန်းထားခဲ့သော မင်းအာဏာနှင့် သီလဓမ္မစည်းကမ်းတို့ ပြိုကွဲသွားခြင်းကို ကြေညာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အဓမ္မအပေါ်တည်သော အာဏာသည် နောက်ဆုံးတွင် ပျက်စီးခြင်းသို့သာ ရောက်ကြောင်း၊ မတရားသော စစ်ပွဲ၏ အကျိုးဆက်ကို သဘာဝတရားတိုင်တိုင် သက်သေခံသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်းကို ထိုအရာက ထင်ရှားစေသည်။

Verse 52

यक्षाणां राक्षसानां च पिशाचानां तथैव च

«ယက္ခများ (Yakṣa)၊ ရက္ခသများ (Rākṣasa) နှင့် ထို့အတူ ပိသာစများ (Piśāca) တို့အကြောင်းလည်း …» (ဝါယုသည် ဆက်လက်၍ လူမဟုတ်သော အုပ်စုများကို ခေါ်ယူညွှန်းဆိုသည်—အကာအကွယ်၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ နှင့် ခြောက်လှန့်မှုတို့နှင့် ဆက်နွယ်လေ့ရှိသော အင်အားကြီး သဘာဝလွန်အဖွဲ့အစည်းများကို ထည့်သွင်းကာ၊ မိမိ၏ဆိုလိုချက်သည် လူသားများသာမက ထိုအာဏာကြီးသော လောကများအထိ ကျယ်ပြန့်ကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။)

Verse 53

तेन शब्देन घोरेण मृगाणामथ पक्षिणाम्‌

ထိုကြောက်မက်ဖွယ်အသံကြောင့် တိရစ္ဆာန်များနှင့် ငှက်များသည် ထိတ်လန့်ကာ လှုပ်ရှားသွားကြသည်—သဘာဝအတွင်းက အမင်္ဂလာဆန်သော အနှောင့်အယှက်တစ်ရပ်ဖြစ်၍ စစ်၏ သီလဓမ္မလှုပ်ရှားမှုကို ထင်ဟပ်စေကာ ကြောက်ရွံ့မှုသည် သက်ရှိအပေါင်းတို့ထံ ပျံ့နှံ့သွားကြောင်းကို ပြသည်။

Verse 54

जज्ञे घोरतर: शब्दो बहूनां सर्वतोदिशम्‌ | उस घोर शब्दके साथ बहुत-से पशुओं और पक्षियों-कती भयानक आवाज भी सम्पूर्ण दिशाओंमें गूँज उठी ।। ५३ ह ।। ये तत्र वाजिन: शेषा गजाश्न मनुजै: सह

ဝါယုဒေဝက ပြောသည်—«အစုအဝေးကြီးထဲမှ ပို၍ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းသံတစ်ရပ် ထပ်မံပေါ်ထွက်လာ၍ အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွား၏။ ထိုနေရာ၌ ကျန်ရစ်သော မြင်းများနှင့် ဆင်များသည် လူတို့နှင့်အတူ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြ၏»။

Verse 55

मुमुचुस्ते महानादं तव पुत्रे निपातिते । वहाँ जो घोड़े, हाथी और मनुष्य शेष रह गये थे, वे सभी आपके पुत्रके मारे जानेपर महान्‌ कोलाहल करने लगे ।। भेरीशड्खमृदज्ञानाम भवच्च स्वनो महान्‌

သင်၏သား ကျဆုံးသွားသောအခါ ကျန်ရစ်သူများ—မြင်းများ၊ ဆင်များနှင့် လူများ—အားလုံးသည် အလွန်ကြီးမားသော အော်ဟစ်ဆူညံသံကို ထုတ်လွှတ်ကြ၏။ စစ်မြေပြင်တစ်လျှောက် ဗေရီဒရမ်များ၊ သင်္ခ (conch) များနှင့် ဒရမ်များ၏ ကြီးမားသော ဆူညံသံက ပဲ့တင်ထပ်ကာ၊ ကျန်ရစ်သောတပ်ဖွဲ့၏ ထိတ်လန့်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ဖော်ပြလျက်၊ စစ်၏အကြမ်းဖက်မှုသည် ထိပ်တန်းသူရဲကောင်းများကိုပါ မလွတ်မရှား လောင်ကျွမ်းစေကြောင်းကို ပြသ하였다။

Verse 56

बहुपादैर्बहुभुजै: कबन्धैर्घोरदर्शनै:

ဝါယုဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– «(စစ်မြေပြင်သည်) ခေါင်းမဲ့ကိုယ်ခန္ဓာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏—မြင်ရသည်မှာ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ခြေများစွာ၊ လက်များစွာ ပါရှိကြ၏»။

Verse 57

ध्वजवन्तो<स्त्रवन्तश्न शस्त्रवन्तस्तथैव च

«သူတို့သည် အလံတော်များကို ဆောင်ထားကြ၏; ပစ်ခတ်လက်နက်များကိုလည်း တပ်ဆင်ထားကြပြီး၊ ထို့အပြင် အခြားလက်နက်များဖြင့်လည်း လက်နက်စုံလင်ကြ၏»။

Verse 58

हृदा: कूपाश्व रुधिरमुद्वेमुर्नूपसत्तम,इति श्रीमहाभारते शल्यपर्वणि गदापर्वणि दुर्योधनवधेडष्टपञ्चाशत्तमो5 ध्याय: ।।

«အို မင်းမြတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ (စစ်သည်တို့၏) နှလုံးသားများနှင့် ရေတွင်းများပင် သွေးဖြင့် လျှံထွက်လာကြ၏»။ ဤသို့ဖြင့် «သရီ မဟာဘာရတ» အတွင်းရှိ «ရှလျ ပရဝ»—အထူးသဖြင့် «ဂဒါ ပရဝ» တွင် ဒုရျောဓန သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဆိုသော အခန်း (၅၈) ပြီးဆုံး၏။

Verse 59

पुल्लिज्जा इव नार्यस्तु स्त्रीलिड्रा पुरुषाभवन्‌

ဝါယုက ပြောသည်– «မိန်းမတို့သည် ထူးဆန်းသော狂乱တစ်ရပ်က ဖမ်းဆီးသကဲ့သို့ ယောက်ျားကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြ၏—သာမန် မိန်းမသဘော၏ ထိန်းသိမ်းမှုကို ပယ်ချ၍ ရဲရင့်ခိုင်မာသော အမူအရာကို ဆောင်ယူကြ၏»။

Verse 60

दुर्योधने तदा राजन्‌ पतिते तनये तव । राजन! आपके पुत्र दुर्योधनके धराशायी होनेपर स्त्रियोंमें पुरुषत्व और पुरुषोंमें स्त्रीत्वके सूचक लक्षण प्रकट होने लगे ।।

အို မင်းကြီး၊ ထိုအခါ သင်၏သား ဒုရျောဓန ပြိုလဲကျသွားသောအခါ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော်လည်း မကောင်းသော နိမိတ်လက္ခဏာများ ပေါ်ထွန်းလာ၏—မိန်းမတို့တွင် ယောက်ျားသဘော ပေါ်လာသကဲ့သို့၊ ယောက်ျားတို့တွင် မိန်းမသဘော ပေါ်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုအံ့ဖွယ်နိမိတ်များကို မြင်ကြသောအခါ ပဉ္စာလတို့သည် ပाण्डဝတို့နှင့်အတူ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် အဖြစ်အပျက်၏ လှည့်ကွက်ကို သတိပြုကြ၏။

Verse 61

ययुर्देवा यथाकामं गन्धर्वाप्सरसस्तथा

ထို့နောက် နတ်တို့သည် မိမိတို့အလိုရှိသကဲ့သို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထိုနည်းတူ ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် အပ္ဆရာတို့လည်း မိမိတို့လမ်းကို ဆက်လက်သွားကြ၏။

Verse 62

कथयन्तो<द्धुतं युद्ध सुतयोस्तव भारत । भारत! तदनन्तर देवता, गन्धर्व और अप्सराओंके समूह आपके दोनों पुत्रोंके अद्भुत युद्धकी चर्चा करते हुए अपने अभीष्ट स्थानको चले गये ।।

အို ဘာရတ! သင်၏ သားနှစ်ယောက်၏ အံ့ဩဖွယ် တိုက်ပွဲကို ပြောဆိုကာ နတ်တို့၊ ဂန္ဓဗ္ဗတို့နှင့် အပ္ဆရာတို့၏ အစုအဖွဲ့သည် မိမိတို့လိုလားသည့် နေရာသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထိုနည်းတူ အို မင်းမြတ်! စိဒ္ဓတို့နှင့် လေထဲသို့ သွားလာနိုင်သော စာရဏတို့သည် ထိုခြင်္သေ့ကဲ့သို့သော ယောကျ်ားနှစ်ဦးကို ချီးမွမ်းကာ လာသကဲ့သို့ပင် ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြ၏။

Verse 113

तदेवं विजय: प्राप्त: पुन: संशयित: कृत: । महान्‌ प्रयास करके भीष्म आदि कौरवोंको मारकर विजय एवं श्रेष्ठ यशकी प्राप्ति की गयी और वैरका पूरा-पूरा बदला चुकाया गया था। इस प्रकार जो विजय प्राप्त हुई थी

ဝါယုက ပြောသည်– «ဤသို့ အောင်ပွဲတစ်ရပ်ကို အမှန်တကယ် ရရှိခဲ့ပြီးသားပင် ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုအောင်ပွဲကို ထပ်မံ သံသယထဲသို့ ပြန်လည် တွန်းပို့လိုက်ကြပြီ။ ကြီးမားသော အားထုတ်မှုဖြင့်—ဘီရှ္မနှင့် အခြား ကౌရဝ သူရဲကောင်းများကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်—အောင်ပွဲနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂုဏ်သတင်းကို ရယူကာ ရန်ညှိုးကိုလည်း အပြည့်အဝ ပြန်လည်ပေးဆပ်ပြီးသား ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုခက်ခဲစွာ ရရှိခဲ့သော အောင်ပွဲကို ယခု ထပ်မံ မသေချာအောင် လုပ်လိုက်ကြပြီ»။

Verse 126

यदेकविजये युद्ध पणितं घोरमीदृशम्‌ । पाण्डुनन्दन! एककी ही हार-जीतसे सबकी हार-जीतकी शर्त लगाकर जो इन्होंने इस भयंकर युद्धको जूएका दाँव बना डाला, यह धर्मराजकी बड़ी भारी नासमझी है

ဝါယုက ပြောသည်– «အို ပाण्डု၏ သားရေ! စစ်ပွဲတစ်ကြိမ်တည်း၏ အောင်နိုင်မှုအပေါ် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော လောင်းကစားကဲ့သို့ အလောင်းအစားတင်ခြင်း—လူအားလုံး၏ အနိုင်အရှုံးကို တစ်ချက်တည်းသော ပစ်ချက်ပေါ် မူတည်စေကာ ဤကြမ်းတမ်းသော စစ်ကို လောင်းကစား၏ ဒေါင်းတစ်ခုလို ပြုလုပ်ခြင်း—ဤသည်မှာ ဓမ္မရာဇ၏ အလွန်ကြီးမားသော မိုက်မဲမှု ဖြစ်သည်»။

Verse 173

को न्वेष संयुगे प्राज्ञ: पुनर्दन्द्धे समाह्नयेत्‌ । इस दुर्योधनकी सेना मारी गयी थी। यह परास्त हो गया था और अब राज्य पानेसे निराश हो वनमें चला जाना चाहता था; इसीलिये भागकर पोखरेमें छिपा था

ဝါယုက ပြောသည်– «ပညာရှိသူတစ်ဦးက စစ်မြေပြင်၌ အပြီးအပိုင် ချေမှုန်းပြီးသား ရန်သူကို ထပ်မံ ဒွန္ဒ္ဓတိုက်ပွဲအတွက် ဘယ်သူက ခေါ်မည်နည်း။ ဒုရျောဓန၏ စစ်တပ်သည် သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ သူလည်း ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံကို ပြန်ရမည်ဟု မျှော်လင့်ချက်ပျက်ကာ တောသို့ ဆုတ်ခွာလိုသဖြင့် ထွက်ပြေးပြီး ရေကန်ထဲတွင် ပုန်းကွယ်နေခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ပျက်စီး၍ မျှော်လင့်ချက်ကင်းသော ရန်သူကို စစ်မြေပြင်၌ တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲအတွက် ဘယ်သတိရှိသူက ဖိတ်ခေါ်မည်နည်း»။

Verse 493

तस्मिन्‌ निपतिते वीरे पत्यौ सर्वमहीक्षिताम्‌ । फिर तो समस्त भूपालोंके स्वामी वीर राजा दुर्योधनके धराशायी होनेपर वहाँ बिजलीकी गड़गड़ाहटके साथ प्रचण्ड हवा चलने लगी

မြေကြီးပေါ်ရှိ မင်းအပေါင်းတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သူရဲကောင်း ဒုရျောဓန မင်းကြီး မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားသောအခါ သဘာဝတရားသည် အမင်္ဂလာလက္ခဏာဖြင့် တုန်လှုပ်တုံ့ပြန်လေ၏။ မိုးကြိုးသံသည် လျှပ်တပြက်ကွဲသံကဲ့သို့ ဟုန်းဟုန်းမြည်ကာ လေပြင်းများ တိုက်ခတ်၍ ဖုန်မှုန့်သည် မိုးကဲ့သို့ ကျလာပြီး သစ်ပင်၊ တောအုပ်၊ တောင်တန်းတို့နှင့်အတူ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး တုန်ခါလေ၏။ ဤသည်မှာ ဒုရျောဓန၏ ကျဆုံးခြင်းကို စစ်ရေးဖြစ်ရပ်တစ်ခုသာမက အဓမ္မအလေးချိန်ကို ထမ်းထားသူ၏ ပြိုလဲမှုကြောင့် စကြဝဠာတိုင်အောင် လှုပ်ရှားသည့် သာသနာဓမ္မဆိုင်ရာ အလှည့်အပြောင်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။

Verse 513

ववर्ष मघवांस्तत्र तव पुत्रे निपातिते । भरतनन्दन! आपके पुत्रके धराशायी हो जानेपर इन्द्रने वहाँ रक्त और धूलिकी वर्षा की

ဗာရတမျိုး၏ သားတော်ရေ၊ သင်၏သားသည် ထိုနေရာ၌ ထိုးကျ၍ လဲကျနေသောအခါ မဃဝန် (အိန္ဒြာ) သည် ထိုအရပ်၌ ထူးဆန်းသော မိုးကို ရွာစေ하였다—သွေးနှင့် ဖုန်မှုန့် မိုးဖြစ်၏။ ဤအမင်္ဂလာလက္ခဏာသည် သူရဲကောင်းတစ်ဦး၏ ကျဆုံးမှုကို ကိုယ်ပိုင်ဝမ်းနည်းမှုသာမက စစ်၏ ဓမ္မအလှုပ်အရှားအတွင်း စကြဝဠာက ပြသသော သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။

Verse 523

अन्तरिक्षे महानाद: श्रूयते भरतर्षभ । भरतश्रेष्ठ उस समय आकाशमें यक्षों, राक्षमों तथा पिशाचोंका महान्‌ कोलाहल सुनायी देने लगा

ဝါယုဒေဝက ဆို၏—“ဗာရတတို့အနက် အထွတ်အမြတ်ရေ၊ အလယ်ကောင်းကင်၌ ကြီးမားသော ဟုန်းဟုန်းသံကို ကြားရသည်” ဟု။ ထိုအခါ ကောင်းကင်တစ်ပြင်လုံး၌ ယက္ခ၊ ရက္ခသ၊ ပိသာစတို့၏ ကြီးမားသော ဆူညံသံက တုန်လှုပ်အောင် ပျံ့နှံ့လာ၍၊ စစ်မြေပြင်ပတ်ဝန်းကျင်၏ ဓမ္မစည်းကမ်းက လှုပ်ရှားယိုင်ယွင်းနေကြောင်းနှင့် မမြင်ရသော အင်အားများက ဖြစ်ပွားနေသည့် အကြမ်းဖက်မှုကို တုံ့ပြန်နေကြောင်းကို အမင်္ဂလာလက္ခဏာအဖြစ် ပြသလေ၏။

Verse 553

अन्तर्भूमिगतश्वैव तव पुत्रे निपातिते । राजन! जब आपका पुत्र मार गिराया गया, उस समय इस भूतलपर भेरी, शंखों और मृदंगोंका गम्भीर घोष होने लगा

ဝါယုက ပြော၏—“မင်းကြီးရေ၊ သင်၏သားသည် ထိုးကျ၍ မြေပေါ်သို့ လဲကျသွားသောအခါ မြေပြင်တစ်လျှောက်၌ နက်ရှိုင်း၍ တုန်ခါစေသော ဆူညံသံ ပေါ်ထွက်လာသည်—ဘေရီဒရမ်၊ သင်္ခ (ခေါင်းခွံ) နှင့် မৃদင်္ဂတို့ တပြိုင်နက်တည်း မြည်ဟည်းလေ၏။ ထိုခဏသည် သူရဲကောင်းတစ်ဦး၏ သေဆုံးမှုသာမက စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသော အခမ်းအနားလည်း ဖြစ်သည်—အောင်ပွဲကို တူရိယာများက ကြေညာသော်လည်း သွေးနှင့် အသက်၏ စရိတ်ကြောင့် ဓမ္မသည် စမ်းသပ်ခံရလေ၏။”

Verse 563

नृत्यद्धिर्भयदैर्व्याप्ता दिशस्तत्रा भवन्‌ नृप । नरेश्वर! वहाँ सम्पूर्ण दिशाओंमें नाचते हुए अनेक पैर और अनेक बाँहवाले घोर एवं भयंकर कबन्ध व्याप्त हो रहे थे

ဝါယုက ပြော၏—“မင်းကြီးရေ၊ ထိုနေရာ၌ အရပ်လေးမျက်နှာတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် မြင်ကွင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ လူတို့၏ အရှင်ရေ၊ အရပ်တိုင်း၌ ခေါင်းမဲ့ ကိုယ်ထည်များ—ကဘန္ဓများ—ကြောက်စရာကောင်းလှစွာ ပျံ့နှံ့နေပြီး၊ ကခုန်သကဲ့သို့ ထင်ရကာ ခြေများစွာ၊ လက်များစွာ ပါရှိလေ၏။”

Verse 576

प्राकम्पन्त ततो राजंस्तव पुत्रे निपातिते । राजन! आपके पुत्रके धराशायी हो जानेपर वहाँ अस्त्र-शस्त्र और ध्वजावाले सभी वीर काँपने लगे

အရှင်မင်းကြီး၊ သင်၏သားတော်သည် ထိုးကျ၍ မြေပေါ်လဲကျနေသောအခါ၊ ထိုနေရာရှိ လက်နက်ကိုင်၍ အလံတော်များဆောင်ထားသော စစ်သူရဲတို့သည် တုန်လှုပ်ကြ၏။

Verse 583

नद्यश्न सुमहावेगा: प्रतिस्रोतोवहा भवन्‌ । नृपश्रेष्ठी तालाबों और कूपोंमें रक्तका उफान आने लगा और महान्‌ वेगशालिनी नदियाँ उलटी अपने उद्गमकी ओर बहने लगीं

အရှင်မင်းကြီး၊ အလွန်ပြင်းထန်စွာ စီးဆင်းနေသော မြစ်များသည် မိမိတို့၏ စီးကြောင်းကို ဆန့်ကျင်ကာ မူလရင်းမြစ်သို့ ပြန်လှည့်စီးကြ၏။ ထို့အတူ ရေကန်နှင့် ရေတွင်းတို့တွင်လည်း သွေးရေ တက်လှိုင်းထလာ၏။

Verse 603

आविग्नमनस: सर्वे बभूवुर्भरतर्षभ । भरतश्रेष्ठ) उन अद्भुत उत्पातोंको देखकर पाण्डवोंसहित समस्त पाञ्चाल मन-ही-मन अत्यन्त उद्विग्न हो उठे

ဘာရတဝంశ၏ နွားထီးတော်ကြီး၊ ထိုအံ့ဩဖွယ် အမင်္ဂလာလက္ခဏာများကို မြင်ကြသော် ပာဉ္စာလတို့သည် ပाण्डဝတို့နှင့်အတူ အားလုံး စိတ်အတွင်း၌ အလွန်တုန်လှုပ်၍ စိုးရိမ်ပူပန်ကြ၏။