Rig Veda 7.10.2: Mandala 7, Sukta 10, Mantra 2

Sukta 7.10

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni (as dūta and knower of births)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म । अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान्द्रवद्दूतो देवयावा वनिष्ठः ॥

Transliteration

svàrṇa vástor uṣásām arocī yajñáṃ tanvānā uśíjo ná mánma | agnír jánmāni devá ā́ ví vidvā́n drávad dūtó deva-yā́vā ván iṣṭhaḥ ||

Translation

Laksana emas langit pada tibanya fajar-fajar ia bersinar; ketika yajña dibentangkan, seperti para pencari yang tekun, fikiran pun terbentuk. Agni, yang ilahi, mengetahui kelahiran-kelahiran; ia meluru sebagai dūta (utusan), yang paling ke hadapan dalam perjalanan menuju para dewa.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वः: in heaven; aloft
• स्वः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: स्वस् (अव्यय-प्रातिपदिक) / स्वर्ग-भाव

• वर्णः: lustre; colour; radiance
• वर्णः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)

• वस्तोः: of the dwelling; of the house
• वस्तोः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: वस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक) → वस्तोः (वस्- ‘dwelling, home’ in Vedic usage)

• उषसाम्: of the dawns
• उषसाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• अरोचि: shone forth; became bright
• अरोचि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• तन्वाना: spreading; extending
• तन्वाना: Kartā
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु) + शानच्

• उशिजः: the eager ones; the zealous worshippers (priests)
• उशिजः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उशिज् (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: Upamāna-marker
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मन्यम्: thought; intention
• मन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मन्/मनस् (प्रातिपदिक; Vedic ‘manya’ = thought/intent)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• जन्मानि: births; origins
• जन्मानि: Karma
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Apposition (to Kartā)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आ: towards; forth
• आ: Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• वि: apart; distinctly
• वि: Preverb
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• विद्वान्: knowing; wise
• विद्वान्: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) + वस् (कृदन्त-प्रत्यय)

• द्रवत्: runs; hastens
• द्रवत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: द्रु/द्रव् (धातु)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā (appositional)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• देवयावा: god-ward; going to the gods
• देवयावा: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: देव-यावन् (प्रातिपदिक; ‘going to/for the gods’)

• वनिष्ठः: most beloved; most desirable
• वनिष्ठः: Kartṛ-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: वनिष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of ‘dear/desired/pleasant’ in Vedic usage)