Opening the text

Sukta 6.39
unknown
likely Indra (continuity with surrounding Indra hymns; explicit ‘deva’ here)
likely Triṣṭubh (not verified from input alone)
हे लघु सूक्त इंद्राची (सोम/इंदूच्या तेजाचा आभास घेऊन) प्राचीन राजा म्हणून स्तुती करते—प्रेरित वाणी प्रज्वलित करणारा, रात्रि–उषःकालाचे चक्र उजळविणारा, आणि ऋषीचे स्तोत्र समर्थ करणारा. उपासकासाठी दैवी ‘इषः’ (समृद्धी व प्रेरणेचे आवेग) वाढवाव्यात, तसेच जीवनधारक शक्ती प्रवर्तित कराव्यात अशी विनंती करते—जल, औषधी वनस्पती, फलदायी अरण्ये, गो-ज्योती, अश्व, आणि मानवी बळ—यांद्वारे समृद्धी व योग्य उच्चार/वाणी लाभावी म्हणून.
Mantra 1
मन्द्रस्य कवेर्दिव्यस्य वह्नेर्विप्रमन्मनो वचनस्य मध्वः । अपा नस्तस्य सचनस्य देवेषो युवस्व गृणते गोअग्राः ॥
हे देव, मधुर वचन असलेल्या—दीप्तिमान मनाने परिपूर्ण—मंद्र कवी, दिव्य वह्नि (देव-वाहक) याच्या प्रेरणा आमच्यासाठी पोस. स्तुती करणाऱ्या गायकासाठी, त्या देव-सहचर्याच्या शक्ती वाढव—अग्रभागी प्रकाशकिरणांसह.
Mantra 2
अयमुशानः पर्यद्रिमुस्रा ऋतधीतिभिॠतयुग्युजानः । रुजदरुग्णं वि वलस्य सानुं पणीँर्वचोभिरभि योधदिन्द्रः ॥
हा इंद्र, अभिलाषी होऊन, ऋत-धीतींनी ऋतात युक्त झाला, अद्रि (पाषाण) याभोवती फिरला आणि उष्रा—दीप्त किरणे—प्रकट करून आणली. त्याने वलाच्या आवरणातील अटूट शिलाकडा फोडला; वाणीच्या शक्तीने पणींविरुद्ध युद्ध केले.
Mantra 3
अयं द्योतयदद्युतो व्यक्तून्दोषा वस्तोः शरद इन्दुरिन्द्र । इमं केतुमदधुर्नू चिदह्नां शुचिजन्मन उषसश्चकार ॥
हा तेजस्वी रात्र्यांना—रात्रि, उषा आणि ऋतूंना—प्रकाशित करतो; हे इन्दु, हे इंद्रा। हा केतु (प्रदीप) दिवसांनी आजही स्थापन केला आहे; आणि शुचि-जन्मा उषेने तो घडविला आहे.
Mantra 4
अयं रोचयदरुचो रुचानोऽयं वासयद्व्यृतेन पूर्वीः । अयमीयत ऋतयुग्भिरश्वैः स्वर्विदा नाभिना चर्षणिप्राः ॥
तो, स्वतः तेजस्वी होऊन, अदीप्तालाही दीप्त करतो; ऋताने प्राचीन रचना विस्तारतो. तो ऋत-युक्त अश्वांनी चालतो; स्वः (स्वर) शोधणारा, नाभि (अंतःकेंद्र) यांच्या द्वारा, चर्षणि-प्राः—जनसमुदायांना—पुढे नेतो.
Mantra 5
नू गृणानो गृणते प्रत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः । अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄनृचसे रिरीहि ॥
आता, गायकाने स्तुत केलेल्या, हे प्राचीन राजन्, वसुदात्यासाठी प्रेरणेच्या आद्य धारांना उफाळव. जलांना, औषधींना, रससमृद्ध वनांना प्रवृत्त कर; आणि ऋचा-गान करणाऱ्या ऋषीच्या स्तोत्रासाठी गो-रश्मींना, बलाच्या अश्वांना व मानवी शक्तींना जागृत कर.
Indra is the main deity. One verse also addresses him with ‘Indu’ (Soma) imagery, highlighting his radiant, awakening power.
It asks for increased inspiration and effective speech, along with prosperity expressed as waters, healing plants, fertile growth, cattle, horses, and human strength.
To portray Indra as a cosmic illuminator who sets a beacon of light in the rhythm of time—helping both the world and the worshipper move from darkness to clarity and growth.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.