Sukta 38
Sukta 6.38
unknown (Book 6 generally Bharadvāja; not specified in input)
Indra (via indra-hūti; hymn is Indra-focused)
likely Triṣṭubh (not verified from input alone)
हे संक्षिप्त इंद्रसूक्त तेजस्वी “इंद्रहूती” (इंद्राला आवाहन/हाक) उचलून धरते आणि देवाने लोकांची प्रेरित विचारधारा वाहून नेऊन त्यांना दाने व संरक्षण जिंकून द्यावे अशी विनंती करते. इंद्राला प्राचीनजन्मा व अजर म्हणून स्तुतिले जाते; मंत्र (ब्रह्मन्) आणि गीत (गिरः) ज्याच्यात एकवटतात असा तो केंद्रबिंदू आहे असे वर्णन केले जाते; आणि शेवटी वृत्र—विश्वाचा “आवरणकर्ता”—याच्याविरुद्धच्या युद्धांत तातडीने सहाय्यासाठी केलेल्या आवाहनाने सूक्त समाप्त होते.
Mantras
Mantra 1
अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद्द्युमतीमिन्द्रहूतिम् । पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ्जनस्य रातिं वनते सुदानुः ॥
इथून वर उन्नत होत तो परम अद्भुत (देव) आमच्यासाठी इन्द्रहूति—महान्, द्युतिमान् इन्द्र-आह्वान—धारण करो; रम्य ‘धीति’ (दैवी प्रेरित विचार) प्रदान करो. दैवी गतीत तो जनांसाठी ‘राति’ (प्रदत्त दान/भेट) जिंकतो; ‘सुदानु’—उदार दाता—समृद्धीचा वर्षाव करतो.
Mantra 2
दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति ब्रुवाणः । एयमेनं देवहूतिर्ववृत्यान्मद्र्यगिन्द्रमियमृच्यमाना ॥
दूरूनही, तो जिथे वास करतो तिथे, इन्द्राच्या घोषाने त्याचे कान निनादतात—वाणी बोलत बोलत (त्याला) झंकारते. ही ‘देवहूति’ (देव-आह्वान) त्याला आमच्याकडे वळवो; ही ऋचा, गात असता, इन्द्राला योग्य दिशेने इथे जवळ ओढून आणते.
Mantra 3
तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः । ब्रह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन्महाँश्च स्तोमो अधि वर्धदिन्द्रे ॥
त्यालाच—पुराजात, अजर इन्द्राला—आम्ही परम् ‘धिया’ (श्रेष्ठ दृष्टी-विचार) आणि आमच्या ‘अर्क’/स्तोत्रगानांनी अनुसरत, जवळ ओढत पुढे सरकतो. त्याच्यात ‘ब्रह्म’ (पवित्र वचन/सूक्ति) आणि ‘गिरः’ (प्रेरित वाणी) एकत्र ठेवलेल्या आहेत; आणि इन्द्रावर महान् ‘स्तोम’ (प्रशस्ति-हिम्न) वाढतच जातो.
Mantra 4
वर्धाद्यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद्ब्रह्म गिर उक्था च मन्म । वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान्मासाः शरदो द्याव इन्द्रम् ॥
ज्याला यज्ञ वाढवितो आणि सोमही वाढवितो—तो इंद्र; ज्याला ब्रह्म (पवित्र स्तुती), गिरः (प्रेरित वाणी), उक्थ (पाठ/स्तोत्र) आणि मनस् (चिंतन) वाढवितात. उषा आपल्या गतीत आणि रात्रि त्याला वाढवितात; मास, शरदः (ऋतू) आणि द्यावः (द्युलोक/आकाश) इंद्राला वाढवितात.
Mantra 5
एवा जज्ञानं सहसे असामि वावृधानं राधसे च श्रुताय । महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वृत्रतूर्येषु ॥
अशाच रीतीने मी पराक्रमासाठी जन्मलेल्या—सहस-शक्तिमानाला—नम्रतेने जवळ करतो; जो समृद्धीसाठी सतत वाढतो आणि आमच्या हाकेला ऐकण्यासाठी. हे विप्र, रक्षणासाठी त्या महान्, उग्राला—आता वृत्र-तूर्येषु (आवरणकर्ता वृत्राविरुद्धच्या युद्धांत) सहाय्यासाठी समीप बोलावूया.
Frequently Asked Questions
It raises a strong call to Indra and asks him to bring gifts, protection, and success—especially victory over obstructing forces symbolized by Vṛtra.
It highlights that inspired insight (dhī), sacred formulation (brahman), and praise-hymn (stoma) work together; when aligned, they make the invocation effective and draw Indra’s help.
No. While it can be used for victory and protection in worldly struggles, Vṛtra also represents inner blockage—fear, inertia, and confusion—so the hymn is equally about breaking inner obstruction through awakened strength (Indra).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.