Sukta 112
Sukta 10.112
Indra
Trishtubh (probable; requires verification)
हे सूक्त सकाळच्या सोम-आह्वानाचे आहे. इंद्राला पिळलेला सोमरस त्याचा “पहिला घोट” म्हणून पिण्यास आणि शत्रू शक्तींविरुद्ध त्याची विजयी ऊर्जा जागृत करण्यास उद्युक्त केले आहे. सोमपात्रावर इंद्राचा प्राचीन व न्याय्य हक्क असल्याचे स्तुतीत सांगितले आहे; मधुर सोमपानाची देवतांची सामूहिक इच्छा गौरविली आहे. शेवटी, प्रयत्नशील उपासकांकडे इंद्राने कृपादृष्टी ठेवावी, युद्धात विजय द्यावा, आणि जणू वाटप न झालेल्यातूनही धनाचा हिस्सा प्रदान करावा अशी याचना आहे.
Mantras
Mantra 1
इन्द्र पिब प्रतिकामं सुतस्य प्रातःसावस्तव हि पूर्वपीतिः । हर्षस्व हन्तवे शूर शत्रूनुक्थेभिष्टे वीर्या प्र ब्रवाम ॥
हे इंद्रा, तुझ्या इच्छेप्रमाणे पिळलेला सोम पान कर; कारण प्रातःसवन हेच तुझे पहिले पान आहे. हे शूर वीरा, शत्रूंचा संहार करण्यासाठी हर्षित हो; आमच्या उक्थां (स्तुतिगीतां)द्वारे आम्ही तुझे विजयपराक्रम प्रकट करतो.
Mantra 2
यस्ते रथो मनसो जवीयानेन्द्र तेन सोमपेयाय याहि । तूयमा ते हरयः प्र द्रवन्तु येभिर्यासि वृषभिर्मन्दमानः ॥
हे इंद्रा, मनापेक्षाही अधिक वेगवान असा तुझा जो रथ आहे—त्याने सोमपानासाठी ये. तुझे हरी (तांबूसवर्ण) अश्व त्वरेने धावोत—ज्यांच्या बळावर तू आनंदित होत गमन करतोस, ते वृषभसमान बलवान.
Mantra 3
हरित्वता वर्चसा सूर्यस्य श्रेष्ठै रूपैस्तन्वं स्पर्शयस्व । अस्माभिरिन्द्र सखिभिर्हुवानः सध्रीचीनो मादयस्वा निषद्य ॥
हरित (तांबूस) तेजाने, सूर्याच्या वैभवाने, प्रकाशाच्या श्रेष्ठ रूपांनी तुझ्या तनाला स्पर्श कर. हे इंद्रा, आम्हा सख्यांनी हाक दिल्यावर एकाच दिशेने ये; बस आणि आमच्यासह आनंदित हो.
Mantra 4
यस्य त्यत्ते महिमानं मदेष्विमे मही रोदसी नाविविक्ताम् । तदोक आ हरिभिरिन्द्र युक्तैः प्रियेभिर्याहि प्रियमन्नमच्छ ॥
ज्याच्या त्या (अतुल) महिम्यामुळे, या मदांत (परमानंद-उन्मादांत) ही दोन विशाल लोकं—द्यावा-पृथिवी—विभक्त होत नाहीत. हे इंद्रा, प्रिय हरि (तांबूस वर्णाचे अश्व) युक्त करून त्या आपल्या धामाकडे ये; प्रिय अन्न—हविर्भाग—याकडे ये.
Mantra 5
यस्य शश्वत्पपिवाँ इन्द्र शत्रूननानुकृत्या रण्या चकर्थ । स ते पुरंधिं तविषीमियर्ति स ते मदाय सुत इन्द्र सोमः ॥
हे इंद्रा, ज्याच्या अखंड पानाने (सोमपानाने) तू शत्रूंना पाठलाग करण्यास असमर्थ केलेस; आणि रणात विजयकारी आनंद घडविलास. तोच सुत सोम तुझ्यासाठी पुरंधि—सम्यक् विवेकाची परिपूर्णता—आणि तविषी—तेजस्वी बल—यांना प्रवर्तित करतो; तो तुझ्या मदासाठी (पराक्रम-उन्मादासाठी) आहे, हे इंद्रा.
Mantra 6
इदं ते पात्रं सनवित्तमिन्द्र पिबा सोममेना शतक्रतो । पूर्ण आहावो मदिरस्य मध्वो यं विश्व इदभिहर्यन्ति देवाः ॥
हे इंद्रा, हे तुझे पात्र—प्राचीन काळापासून मिळालेले; याच्याने सोमपान कर, हे शतक्रतू। मदिरे मधूचे आवाहन पूर्ण आहे—तो सोम, ज्याला सर्व देव ‘अभिहर्यन्ति’—इच्छून आपल्या कडे वाहून नेतात.
Mantra 7
वि हि त्वामिन्द्र पुरुधा जनासो हितप्रयसो वृषभ ह्वयन्ते । अस्माकं ते मधुमत्तमानीमा भुवन्त्सवना तेषु हर्य ॥
हे इंद्रा, वृषभा! अनेक प्रकारचे जन, सुस्थापित अर्पणांसह, तुला हाक देतात. पण आमची ही सवने (सोम-पीडने) तुझ्यासाठी सर्वाधिक मधुमय होवोत; या सोम-अर्पणांत तू आनंद घे आणि आपले वीर्य/शक्ती प्रेरित कर.
Mantra 8
प्र त इन्द्र पूर्व्याणि प्र नूनं वीर्या वोचं प्रथमा कृतानि । सतीनमन्युरश्रथायो अद्रिं सुवेदनामकृणोर्ब्रह्मणे गाम् ॥
हे इंद्रा, तुझे प्राचीन आणि आजचे वीर्य (पराक्रम), तसेच तुझी प्रथम महान कृत्ये मी घोषित करतो. न शिथिल होणाऱ्या क्रोधाने तू शिला (अद्रि) सैल केलीस; आणि ब्रह्मन् (वचन) यासाठी ‘सुवेदना’—सुलभ-शोधाची गौ—म्हणजे ज्ञानाची किरणरेषा प्रकट केलीस.
Mantra 9
नि षु सीद गणपते गणेषु त्वामाहुर्विप्रतमं कवीनाम् । न ऋते त्वत्क्रियते किं चनारे महामर्कं मघवञ्चित्रमर्च ॥
हे गणपते, गणांमध्ये दृढपणे आसन कर. कवींमध्ये तुलाच ते सर्वाधिक प्रेरित (विप्रतम) म्हणतात. तुझ्यावाचून, जवळ असो वा दूर, काहीही साध्य होत नाही. हे मघवन्, महान आणि दीप्त अशा सामर्थ्य-स्तोत्राचा उच्चार कर.
Mantra 10
अभिख्या नो मघवन्नाधमानान्त्सखे बोधि वसुपते सखीनाम् । रणं कृधि रणकृत्सत्यशुष्माभक्ते चिदा भजा राये अस्मान् ॥
हे मघवन्! आम्ही दडपलेले व झुंज देणारे आहोत; आमच्याकडे कृपादृष्टी कर. हे वसुपते, सख्यांचा सखा, आमचा मित्र होऊन जागृत हो. हे रणकृत्, सत्य-शुष्म (सत्यबल) ज्याचे, विजयदायी रण घडव; आणि जे अजून अविभक्त आहे त्यातही आम्हाला रयी (समृद्धी)चा वाटा दे.
Inside Sukta 112
How it unfolds
- Where it opens
Indra is invited to drink the freshly pressed Soma as his rightful first morning draught, and is stirred to heroic joy for smiting foes.
- Development
The hymn deepens into ritual affirmation: the ancient, well-won vessel is presented; Soma is portrayed as the intoxicating sweetness desired even by all the gods, heightening Indra’s centrality.
- Climax
A concentrated plea for Indra’s active intervention—awakening as friend, making victory itself, and turning true force toward triumph in struggle.
- Where it settles
The hymn closes by asking Indra to look compassionately on the pressed-down, striving worshippers and to allot them wealth and fullness even from what seems ‘unassigned’.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is hailed as Maghavan (the bountiful), Śatakratu (of a hundred powers/acts), the heroic slayer of foes, and the foremost drinker of Soma who is strengthened by hymns (uktha) and pressing rites. He is approached as friend and lord of riches (vasupati), asked to awaken to the sacrificers and to make victory.
- Cosmic functionHe embodies the dynamic force that breaks obstruction, releases vital abundance, and secures order and prosperity for the worshipping community—often imaged as winning battles and overcoming adversaries.
- Inner significanceIndra signifies awakened will-power and courageous clarity: the capacity in the practitioner to overcome inner enemies (fear, inertia, confusion), to ‘drink’ inspiration (Soma) and turn it into decisive, victorious action.
The seer
- Anukramaṇī attribution uncertain (Rishi listed as ‘Unknown’ in supplied source)This sukta’s seer is not firmly identified in the provided tradition; the hymn reflects a late-Ṛgvedic Mandala 10 style of Indra-Soma praise and petition typical of collective ritual composition.
Famous verses
prātaḥsāvas tava hi pūrvapītiḥ
idaṃ te pātraṃ sanavittam indra
abhakte cid ā bhajā rāye asmān
Attributes of the deity
- Soma-drinker and invigorated by praise (uktha)
- Heroic slayer of foes and giver of victory
- Maghavan—bestower of wealth and gifts
- Śatakratu—manifold power and effective action
- Friend of the worshipper; protector in struggle
Also by this seer
- RV 10.112 (as transmitted) is the primary attribution in the supplied context; no additional, secure hymn attributions can be asserted from the given data.
The rite, step by step
- Prepare the Soma plant and press at dawn (prātaḥ-savana).
- Filter and mix Soma according to the rite; ready the drinking vessel (pātra) for Indra.
- Recite Indra-invoking ṛks/ukthas, inviting him to drink ‘according to his will’.
- Offer Soma into the proper vessel/cup; accompany with praises of Indra’s vīrya (heroic powers).
- Make petitions for the defeat of hostile forces and for the apportioning of wealth to the sacrificers.
- Conclude with a direct appeal for Indra’s friendly attention and decisive victory in conflict (outer or inner).
Offerings
- Soma (pressed, filtered; ‘madhu’/honeyed, intoxicating draught)
- Praise-hymns (uktha) as verbal offering
Frequently Asked Questions
It invites Indra to drink the morning-pressed Soma and asks him to awaken his heroic power—defeating hostile forces and granting prosperity to the worshippers.
Because Indra is ritually linked with the dawn Soma-pressing (prātaḥ-savana); the hymn treats this offering as his rightful first drink that energizes his victorious action.
It is a plea that Indra grant benefits even when resources seem scarce or not assigned—asking for unexpected support, protection, and fullness of life.
Ask anything about Sukta 112 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
