Sukta 113

Mantra 1

तमस्य द्यावापृथिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनु शुष्ममावताम् । यदैत्कृण्वानो महिमानमिन्द्रियं पीत्वी सोमस्य क्रतुमाँ अवर्धत ॥

त्याच्या शुष्मा (वीरबल)ला द्यावापृथिवी एकचित्ताने, आणि सर्व देवांसह, वाढवो. जेव्हा तो इंद्रिय महिमा घडवीत पुढे निघाला, तेव्हा सोम पिऊन त्या क्रतुमान् (दृढसंकल्पी, प्रज्ञावान)ाने आपली शक्ती वाढवली.

Mantra 2

तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान्मधुनो वि रप्शते । देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्वृत्रं जघन्वाँ अभवद्वरेण्यः ॥

त्याची महिमा विष्णू, ओजाने अंशु (किरण) धारण करून, मधुच्या आनंदाचा विस्तार करतो. देवांना सहचर करून मघवा इंद्राने वृत्राचा वध केला आणि तो वरेण्य—निवडण्याजोगा, कर्मासाठी वरणीय—झाला.

Mantra 3

वृत्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधये शंसमाविदे । विश्वे ते अत्र मरुतः सह त्मनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम् ॥

जेव्हा तू वृत्र—त्या अहि (सर्प) विरुद्ध—आयुधे धारण करून, कीर्ती-प्रशंसा मिळविण्यासाठी युद्धास उभा राहिलास, तेव्हा येथे तुझे सर्व मरुत् आपल्या स्वबळाने, हे उग्र, तुझ्या ऐश्वर्ययुक्त इन्द्रिय-पराक्रमाची व महिमेची वाढ करू लागले.

Mantra 4

जज्ञान एव व्यबाधत स्पृधः प्रापश्यद्वीरो अभि पौंस्यं रणम् । अवृश्चदद्रिमव सस्यदः सृजदस्तभ्नान्नाकं स्वपस्यया पृथुम् ॥

स्वपराक्रमात जन्मलेला तो तत्क्षणी स्पर्धा-वैऱे दूर करतो; वीर पुरुषार्थपूर्ण रण समोर पाहून पुढे पाहतो. त्याने अद्रि (शिला) छेदली; अडवलेल्या धारांना प्रवाहित केले; आणि आपल्या सुकार्याने विस्तीर्ण नाक (आकाश) स्थिरपणे आधारले.

Mantra 5

आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो द्यावापृथिवी अबाधत । अवाभरद्धृषितो वज्रमायसं शेवं मित्राय वरुणाय दाशुषे ॥

मग इन्द्र सतत वेगाने आपली तविषी (शक्ती) प्रवर्तित करू लागला; त्याने अधिक विस्तीर्ण क्षेत्र उघडले आणि द्यावा-पृथिवी (द्यौः व पृथ्वी) यांना वेगळे केले. धृष्टाने लोखंडी वज्र खाली आणला—रक्षणकारी कल्याण—मित्र-वरुणांसाठी आणि दाशुष (यज्ञ-दान करणारा) यासाठी.

Mantra 6

इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन ऋघायतो अरंहयन्त मन्यवे । वृत्रं यदुग्रो व्यवृश्चदोजसापो बिभ्रतं तमसा परीवृतम् ॥

येथे इंद्राच्या प्रेरक तीव्र शक्तींमुळे, व्यापक कर्म करणारे (देव) त्याच्या रणक्रोधासाठी उग्र वेगांना त्वरेने प्रवृत्त करू लागले. तेव्हा त्या प्रचंडाने आपल्या बळाने, जलांना धरून ठेवणाऱ्या, तमाने सर्वतोपरी वेढलेल्या वृत्राला फाडून वेगळे केले.

Mantra 7

या वीर्याणि प्रथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौ समीयतुः । ध्वान्तं तमोऽव दध्वसे हत इन्द्रो मह्ना पूर्वहूतावपत्यत ॥

प्रथम वीरकर्मे करून झाल्यावर, आपल्या महत्त्वात प्रयत्नशील होत ती (दोन शक्ती) एकत्र आली. ध्वांत-तमाने दडपलेल्या त्याच्यासाठी तो अंधार खाली पाडला गेला; इंद्र आपल्या महान् पराक्रमाने, प्राचीनकाळापासून आहूत शक्तिरूप होऊन पुढे झेपावला.

Mantra 8

विश्वे देवासो अध वृष्ण्यानि तेऽवर्धयन्त्सोमवत्या वचस्यया । रद्धं वृत्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्न जम्भैस्तृष्वन्नमावयत् ॥

तेव्हा सर्व देवांनी सोमयुक्त स्तुतीवाणीने तुझे वृष्ण्य (वीर्य) सामर्थ्य वाढविले. अडथळा आणणारा सर्प वृत्र—रोखलेला व बांधलेला—इंद्राच्या वधबलाने असा चिरडला गेला, जणू अग्नीच्या जबड्यांनी चावून खाल्ल्यासारखा; आणि अशा रीतीने तृषित शक्तींना पोषण (अन्नरस) प्राप्त झाले.

Mantra 9

भूरि दक्षेभिर्वचनेभिॠक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये ॥

अनेक दक्षता, वचने व ऋचा-स्तोत्रे, आणि सख्यभावाने—सख्याचे बंध तुम्ही उद्घोष करा. इंद्र धुनी व चुमुरी यांना दमन करून, श्रद्धायुक्त मनाने ऐकतो—आक्रमकाचा पराभव करण्यासाठी.

Mantra 10

त्वं पुरूण्या भरा स्वश्व्या येभिर्मंसै निवचनानि शंसन् । सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्विया गाधमद्य ॥

हे इंद्रा, तुझ्या सु-अश्वयुक्त शक्तींनी आमच्यासाठी अनेक समृद्धी घेऊन ये—ज्यांच्या बळावर प्रेरित मननात आम्ही स्थिर वचने स्तवितो. सुगम गतींनी आम्ही सर्व दुरिते पार करू; हे विदो, आज आम्हाला विस्तीर्ण व दृढ असा आधार दे.