व्यास पाराशर

व्यासांच्या स्वतःच्या मोहाचे वर्णन. व्यास म्हणाले— माझे असे बोलणे ऐकून वासवी (सत्यवती) चकित झाली. पुत्रासाठी अत्यंत व्याकुळ झालेली ती धीवर-कन्या मला असे म्हणाली.

व्यासांकडून गृहस्थ धर्माचे वर्णन. सूत म्हणाले: त्या कृष्णनयनेला (घृताची) पाहून व्यास चिंतातूर झाले. 'मी काय करू? ही देवकन्या अप्सरा माझ्या योग्य नाही.'

ऋषी म्हणाले: हे देवश्रेष्ठा! शुकाने तर परम सिद्धी प्राप्त केली. त्यानंतर व्यासांनी काय केले, ते आम्हाला सविस्तर सांगा.

हे नरेश्वर, सर्व प्राण्यांना व्यासतीर्थ अत्यंत दुर्लभ आहे। वृद्धत्वाच्या भाराने पीडित मी समर्थ नाही, हे राजपुत्रा।

ज्या वटिकेत पूर्वी श्रेष्ठ द्विजांनी तप केले व पुत्र प्राप्त केला; आणि शुक वनात गेल्यावर व्यासाकडून कपींजल तेथे आला।

व्यास म्हणाले—हे महाबुद्धी सूत, स्कंदाने जसे सांगितले तसे ऐक. आणि त्या महामती कुंभयोनी (अगस्त्य) यांच्या समोर माझ्याविषयी जे भविष्य सांगितले गेले, तेही ऐक.

पुन्हा पुन्हा निःश्वास टाकणारा, मनाने अस्वस्थ व खिन्न असा पार्थ पाहून व्यासांनी त्याला हे सांगितले।

महर्षींनी जल शिंपडून पीडितेला शीतल केले व आदराने अभिवादन करून, ज्येष्ठ पुत्र व्यास मातेस वचन बोलला।

शिष्य उतरून गेल्यावर, पुत्राच्या सहाय्याने युक्त धिमान व्यास एकांतात मौन धारण करून ध्यानपर होऊन बसला.

व्यास म्हणाले—वत्सांनो, आनंदाने कैलास-नावाची संहिता ऐका. शिवतत्त्वात परायण अशी ही दिव्य व परम शिकवण मी स्नेहाने तुम्हाला सांगतो।

व्यास म्हणाले: हे सनत्कुमार, हे सर्वज्ञ - कृपया मला शंकर, महादेव (महेश) यांचे हे शुभ वर्णन सांगा, जे अनेक प्रकारच्या दिव्य लीलांमध्ये विहार करतात.

व्यास म्हणाले— हे सनत्कुमार! सर्वज्ञ, शैवांमध्ये श्रेष्ठ, सन्मतीवान! प्रिय वत्सा, परमेश्वर शिवाविषयी सांगितलेली ही अद्भुत कथा मी ऐकली आहे।