Adhyaya 66: Nārada’s Journey to Śvetadvīpa and the Means of Attaining the Lord through the Pañcarātra

Verse 1

भद्राश्व उवाच । आश्चर्यं यदि ते किञ्चिद् विदितं दृष्टमेव वा । तन्मे कथय धर्मज्ञ मम कौतूहलं महत् ॥ ६६.१ ॥

ഭദ്രാശ്വൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ധർമ്മജ്ഞാ! നിനക്ക് അറിയാവുന്നതോ നേരിട്ട് കണ്ടതോ ആയ ഏതെങ്കിലും അത്ഭുതം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് എനിക്ക് പറയുക; എന്റെ കൗതുകം മഹത്താണ്।

Verse 2

अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै ॥ ६६.२ ॥

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഈ ഭഗവാൻ ജനാർദനൻ തന്നെയാണ് അത്ഭുതസ്വരൂപൻ. അവന്റെ പലവിധമായ അനേകം അത്ഭുതങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്।

Verse 3

श्वेतद्वीपं गतः पूर्वं नारदः किल पार्थिव । सोऽपश्यच्छङ्खचक्राब्जान् पुरुषांस्तिग्मतेजसः ॥ ६६.३ ॥

ഹേ പാർത്ഥിവാ! മുൻകാലത്ത് നാരദൻ ശ്വേതദ്വീപിലേക്കു പോയിരുന്നു. അവിടെ ശംഖം, ചക്രം, പദ്മം ധരിച്ച തീക്ഷ്ണതേജസ്സുള്ള പുരുഷന്മാരെ അവൻ കണ്ടു।

Verse 4

अयं विष्णुरयं विष्णुरेष विष्णुः सनातनः । चिन्ताऽभूत्तस्य तां दृष्ट्वा कोऽस्मिन्विष्णुरिति प्रभुः ॥ ६६.४ ॥

“ഇവൻ വിഷ്ണു, ഇവൻ വിഷ്ണു; ഇവൻ തന്നേ സനാതന വിഷ്ണു.” എന്ന ആവർത്തിച്ച പ്രസ്താവന കണ്ടപ്പോൾ അവനിൽ ആശങ്ക ഉദിച്ചു; പ്രഭു ചോദിച്ചു— “ഇതിൽ ‘വിഷ്ണു’ ആരാണ്?”

Verse 5

एवं चिन्तयतस्तस्य चिन्ता कृष्णं प्रति प्रभो । आराधयामि च कथं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ ६६.५ ॥

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന്റെ ചിന്ത ശ്രീകൃഷ്ണനിലേക്കു തിരിഞ്ഞു— “ശംഖം, ചക്രം, ഗദയും ധരിച്ചവനെ ഞാൻ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം?”

Verse 6

येन वेद्मि परं तेषां देवो नारायणः प्रभुः । एवं संचिन्त्य दध्यौ स तं देवं परमेश्वरम् ॥ ६६.६ ॥

“അവരെയെല്ലാം സംബന്ധിച്ച പരമതത്ത്വം ഞാൻ ആരാൽ അറിയുന്നുവോ, ആ പ്രഭു ദേവൻ നാരായണൻ തന്നേ”— ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് അവൻ ആ പരമേശ്വര ദേവനെ ധ്യാനിച്ചു।

Verse 7

दिव्यं वर्षसहस्रं तु साग्रं ब्रह्मसुतस्तदा । ध्यायतस्तस्य देवोऽसौ परितोषं जगाम ह ॥ ६६.७ ॥

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മപുത്രൻ പൂർണ്ണമായും ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ ധ്യാനിച്ചു; ആ ദേവൻ അവനിൽ പ്രസന്നനായി।

Verse 8

उवाच च प्रसन्नात्मा प्रत्यक्षत्वं गतः प्रभुः । वरं ब्रह्मसुत ब्रूहि किं ते दद्मि महामुने ॥ ६६.८ ॥

പ്രസന്നഹൃദയത്തോടെ പ്രത്യക്ഷനായ പ്രഭു പറഞ്ഞു— “ഹേ ബ്രഹ്മപുത്രാ, വരം പറയുക. ഹേ മഹാമുനേ, ഞാൻ നിനക്കു എന്തു നൽകണം?”

Verse 9

नारद उवाच । सहस्रमेकं वर्षाणां ध्यातस्त्वं भुवनेश्वर । त्वत्प्राप्तिर्येन तद् ब्रूहि यदि तुष्टोऽसि मेऽच्युत ॥ ६६.९ ॥

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭുവനേശ്വരാ! ആയിരത്തി ഒന്ന് വർഷങ്ങളായി നിന്നെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ അച്യുതാ! നീ എനിക്കു പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, ഏതു ഉപായത്താൽ നിന്നെ പ്രാപിക്കാമെന്ന് അരുളിച്ചെയ്യുക.

Verse 10

देवदेव उवाच । पौरुषं सूक्तमास्थाय ये यजन्ति द्विजास्तु माम् । संहितामाद्यमास्थाय ते मां प्राप्स्यन्ति नारद ॥ ६६.१० ॥

ദേവദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പുരുഷസൂക്തത്തെ ആശ്രയിച്ച് എന്നെ യജിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർ, ആദ്യം സംഹിതയെയും ആശ്രയിക്കുന്നവർ, ഹേ നാരദാ, എന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 11

अलाभे वेदशास्त्राणां पाञ्चरात्रोदितेन ह । मार्गेण मां प्रपश्यन्ते ते मां प्राप्स्यन्ति मानवाः ॥ ६६.११ ॥

വേദശാസ്ത്രങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ, പാഞ്ചരാത്രത്തിൽ ഉപദേശിച്ച മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ എന്നെ അന്വേഷിച്ച് ദർശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന മനുഷ്യർ നിശ്ചയമായും എന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 12

ब्राह्मणक्षत्रियविशां पाञ्चरात्रं विधीयते । शूद्रादीनां न तच्छ्रोत्रपदवीमुपयास्यति ॥ ६६.१२ ॥

പാഞ്ചരാത്രവിധി ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ എന്നിവർക്കായി നിർദേശിക്കപ്പെട്ടതാണ്; ശൂദ്രാദികൾക്ക് അത് ശ്രുതി-പരമ്പരയിലെ അധികാരപദവിയിലേക്കു എത്തുകയില്ല.

Verse 13

एवं मयोक्तं विप्रेन्द्र पुराकल्पे पुरातनम् । पञ्चरात्रं सहस्राणां यदि कश्चिद् ग्रहीष्यति ॥ ६६.१३ ॥

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ഇങ്ങനെ മുൻകല്പത്തിൽ ഞാൻ ഈ പുരാതന ഉപദേശം അരുളിച്ചെയ്തിരുന്നു; ആയിരങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഒരാൾ പാഞ്ചരാത്രം സ്വീകരിച്ചാൽ…

Verse 14

कर्मक्षये च मां कश्चिद् यदि भक्तो भविष्यति । तस्य चेदं पञ्चरात्रं नित्यं हृदि वसिष्यति ॥ ६६.१४ ॥

കർമ്മക്ഷയം സംഭവിച്ച് ആരെങ്കിലും എന്റെ ഭക്തനായാൽ, അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഈ പാഞ്ചരാത്രം നിത്യമായി വസിക്കും.

Verse 15

इतरे राजसैर्भावैस्तामसैश्च समावृताः । भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठ मच्छासनपराङ्मुखाः ॥ ६६.१५ ॥

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! മറ്റുള്ളവർ രാജസ-താമസ ഭാവങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട് എന്റെ ശാസനത്തിൽ നിന്ന് വിമുഖരാകും.

Verse 16

कृतं त्रेता द्वापरं च युगानि त्रीणि नारद । सत्त्वस्थां मां समेष्यन्ति कलौ रजस्तमोऽधिकाः ॥ ६६.१६ ॥

ഹേ നാരദാ! കൃത, ത്രേതാ, ദ്വാപര എന്നീ മൂന്ന് യുഗങ്ങളിൽ സത്ത്വസ്ഥർ എന്നെ സമീപിക്കുന്നു; എന്നാൽ കലിയിൽ രജസ്-തമസ് അധികമാണ്.

Verse 17

अन्यच्च ते वरं दद्मि शृणु नारद साम्प्रतम् । यदिदं पाञ्चरात्रं मे शास्त्रं परमदुर्लभम् । तद्भवान् वेत्स्यते सर्वं मत्प्रसादान्न संशयः ॥ ६६.१७ ॥

ഞാൻ നിനക്കൊരു മറ്റൊരു വരവും നൽകുന്നു—ഇപ്പോൾ കേൾക്കുക, ഹേ നാരദാ. എന്റെ ഈ പാഞ്ചരാത്ര ശാസ്ത്രം പരമദുർലഭം; എന്റെ പ്രസാദത്താൽ നീ ഇതെല്ലാം പൂർണ്ണമായി അറിയും—സംശയമില്ല.

Verse 18

वेदेन पाञ्चरात्रेण भक्त्या यज्ञेन च द्विज । प्राप्योऽहं नान्यथा वत्स वर्षकोट्यायुतैरपि ॥ ६६.१८ ॥

ഹേ ദ്വിജാ! വേദം, പാഞ്ചരാത്രം, ഭക്തി, യജ്ഞം എന്നിവയിലൂടെ മാത്രമേ എന്നെ പ്രാപിക്കാനാകൂ; മറ്റെങ്ങനെല്ല, വത്സാ—കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായാലും.

Verse 19

एवमुक्त्वा स भगवान्नारदं परमेश्वरः । जगामादर्शनं सद्यो नारदोऽपि ययौ दिवम् ॥ ६६.१९ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ പരമേശ്വരൻ ഉടൻ തന്നെ ദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന് അദൃശ്യമാവുകയും; നാരദനും സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു।