Varaha Purana 151.58: Adhyaya 151, Shloka 58

The Sacred Greatness of Lohārgala

The ‘Iron-Bolt’ Tīrtha

Devanagari script

अथात्र मुंचते प्राणान्कृत्वा चान्द्रायणं शुचिः ॥ कार्त्तिकेयं समुत्सृज्य मोदते मम मण्डले

Recitation with translationVaraha Purana 151.58

Transliteration

athātra muñcate prāṇān kṛtvā cāndrāyaṇaṃ śuciḥ || kārttikeyaṃ samutsṛjya modate mama maṇḍale

Translation

അനന്തരം ഇവിടെ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്നവൻ—ശുചിയായി ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്—കാർത്തികേയന്റെ മണ്ഡലം വിട്ട് എന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• मुंचते: releases / gives up
• मुंचते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्राणान्: life-breaths
• प्राणान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having done/performed)

• चान्द्रायणम्: Cāndrāyaṇa vow/penance
• चान्द्रायणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चान्द्रायण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• शुचिः: pure; clean
• शुचिः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying implied subject)

• कार्त्तिकेयम्: Kārttikeya
• कार्त्तिकेयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्त्तिकेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• समुत्सृज्य: having abandoned / relinquished
• समुत्सृज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-उत्-√सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया

• मोदते: rejoices; delights
• मोदते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुद् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• मण्डले: in the sphere/realm
• मण्डले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

Speaker

Varāha

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Dharma-śāstra Interfaces
• Indic Cosmology

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It shows the integration of Dharma-śāstra-like penances (Cāndrāyaṇa) into Purāṇic tīrtha discourse, linking moral-ritual discipline with cosmological outcomes.

Which geographic location is identified?

The verse presupposes the Kārttikeya-kuṇḍa setting from the preceding verses; no additional modern-identifiable place-name is supplied here.

What is the primary ethical instruction?

Purity and regulated self-discipline (through a vow like Cāndrāyaṇa) are presented as key virtues shaping one’s stated destiny.