Adhyaya 134: Expiations for Ritual and Temporal Offences in Worship, and the Prescribed Purificatory Procedure (Upaspṛśya)

Verse 1

अथ पूजादिसामयिकापराधेषु प्रायश्चित्तानि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मुक्त्वा तु मम कर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि यस्तु वाक्यं प्रभाषते ॥

ഇപ്പോൾ പൂജാദി കാലാനുഷ്ഠാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപരാധങ്ങളുടെ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ പറയുന്നു. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദേവീ, എന്റെ കർമങ്ങളിൽ പരായണനായിട്ടും എന്റെ വിധിത കർമങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് പ്രായശ്ചിത്തവിധി വാക്കായി പ്രസ്താവിക്കുന്നവൻ…

Verse 2

मूर्खो भवति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥

ഹേ സുശ്രോണി, അവൻ എന്റെ കർമങ്ങളിൽ പരായണനായിരുന്നാലും മൂഢനാകുന്നു. ദേവീ, ഏത് പ്രായശ്ചിത്തവിധിയാൽ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുമോ അത് പറയുക.

Verse 3

आकाशशयनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च ॥ मुच्यते किल्बिषात्तत्र देवि चैव न संशयः ॥

ആകാശശയനം ചെയ്ത് പത്ത് ദിവസവും പിന്നെയും അഞ്ചു ദിവസവും ആചരിച്ചാൽ, ദേവീ, അവൻ അവിടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 4

इति मौनत्यागप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितो नीलवस्त्रेण यो हि मामुपपद्यते ॥ वर्षाणां हि शतं पञ्च कृमिर्भूत्वा स तिष्ठति ॥

ഇങ്ങനെ മൗനത്യാഗത്തിനുള്ള പ്രായശ്ചിത്തം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചു അലങ്കരിച്ച് എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ, പുഴുവായി മാറി നൂറ്റിയഞ്ചു വർഷം (അധോഗതിയിൽ) നിലനിൽക്കും.

Verse 5

तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि अपराधविशोधनम् ॥ प्रायश्चित्तं विशालाक्षि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥

അതിന്, ഹേ സുശ്രോണി, അപരാധവിശോധനം ഞാൻ പറയുന്നു. ഹേ വിശാലാക്ഷി, ഏത് പ്രായശ്ചിത്തം കൊണ്ടു പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുമോ അത് ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 6

व्रतं चान्द्रायणं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ मुच्यते किल्बिषाद्भूमे एवमेतन्न संशयः ॥

വിധിനിർദ്ദേശിച്ച കർമപ്രകാരം ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, ഹേ ഭൂമേ, പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 7

अविधानेन संस्पृश्य यो हि मामुपसर्पति ॥ स मूर्खः पापकर्मा च मम विप्रियकारकः ॥

വിധിയില്ലാതെ അശുദ്ധമായി സ്പർശിച്ച് എന്നിലേക്കു സമീപിക്കുന്നവൻ മൂഢൻ, പാപകർമ്മി, എനിക്കു അപ്രിയം വരുത്തുന്നവൻ ആകുന്നു.

Verse 8

तेन दत्तं वरारोहे गन्धमाल्यसुगन्धितम् ॥ प्रापणं च न गृह्णामि मृष्टं चापि कदाचन ॥

ഹേ വരാരോഹേ, അവൻ അർപ്പിച്ചതെന്തായാലും—ഗന്ധവും മാലകളും കൊണ്ട് സുഗന്ധിതമായിരുന്നാലും—ഞാൻ അത് സ്വീകരിക്കുകയില്ല; ഒരിക്കലും മധുരഭോജനവും അല്ല.

Verse 9

ततो नारायणवचः श्रुत्वा सा संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामा वसुन्धरा ॥

അപ്പോൾ നാരായണന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ട്, വ്രതത്തിൽ ദൃഢയായ ധർമ്മകാമിനിയായ വസുന്ധര മധുരവാക്യം പറഞ്ഞു.

Verse 10

केन कर्मविधानॆन भूत्वा भागवता भुवि ॥ उपस्पृश्योपसर्पन्ति तव कर्मपरायणाः

ഹേ പ്രഭോ, ഭൂമിയിൽ ഭാഗവതരായി (ഭക്തരായി) നിലകൊണ്ട്, നിങ്ങളുടെ കർമത്തിൽ പരായണരായവർ ഉപസ്പൃശ്യ (ആചമനം/ശുദ്ധി) ചെയ്തു ഏത് കർമവിധാനപ്രകാരം നിങ്ങളിലേക്കു സമീപിക്കുന്നു?

Verse 11

एतन्मे संशयं देव परं कौतूहलं हि मे ॥ तव भक्तसुखार्थाय निष्कलं वक्तुमर्हसि

ഹേ ദേവാ! ഇതാണ് എന്റെ സംശയം; ഇതുതന്നെ എന്റെ പരമ കൗതുകം. നിങ്ങളുടെ ഭക്തരുടെ സുഖാർത്ഥം ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി, ഒന്നും വിട്ടുപോകാതെ, വിശദീകരിക്കണം.

Verse 12

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ कथितं मम तत्त्वेन गुह्यमेतत्परं महत्

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവി, ഹേ ഭീരുവേ! നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതിനെ തത്ത്വപ്രകാരം കേൾക്കുക. ഞാൻ ഇതിനെ തത്ത്വതഃ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇത് പരമവും മഹത്തുമായ ഗൂഢോപദേശമാണ്.

Verse 13

विमुच्य सर्वकर्माणि यो हि मामुपसर्पति ॥ तस्य वै शृणु सुश्रोणि उपस्पृश्य च या क्रिया

സകലകർമ്മങ്ങളും വിട്ട് എന്നിലേക്കു സമീപിക്കുന്നവൻ ആരായാലും—ഹേ സുഷ്രോണി! അത്തരം വ്യക്തിക്കായി ‘ഉപസ്പൃശ്യ’ (ശുദ്ധികർമ്മം) എന്ന നിലയിൽ ചെയ്യേണ്ട ക്രിയയെ കേൾക്കുക.

Verse 14

भूत्वा पूर्वमुखस्तत्र पादौ प्रक्षाल्य चाम्बुभिः ॥ उपस्पृश्य यथान्यायं तिस्रो वै गृह्य मृत्तिकाः

അവിടെ കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, ജലത്തോടെ പാദങ്ങൾ കഴുകി, നിയമപ്രകാരം ഉപസ്പൃശ്യ (ശുദ്ധി) നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് മണ്ണിന്റെ മൂന്ന് അംശങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 15

ततः प्रक्षालितं हस्तं जलेन तदनन्तरम् ॥ सप्तकोशं ततो गृह्य जलेन क्षालयेत् ततः

അതിനുശേഷം ഉടൻ തന്നെ കൈ ജലത്തോടെ കഴുകണം. പിന്നെ ‘സപ്തകോശ’ ക്രമം സ്വീകരിച്ച്, അതിനുശേഷം ജലത്തോടെ അതിനെ കഴുകണം.

Verse 16

पादमेकैकशस्तद्वत्पञ्च पञ्च वदेत् ततः ॥ कोशौ संमृज्यतां तत्र यदीच्छेत्तु मम प्रियम्

അതുപോലെ ഓരോ പാദത്തിനും വേറേവേറെ ‘അഞ്ചും അഞ്ചും’ എന്നു ജപിക്കണം. അവിടെ രണ്ടു കോശങ്ങളും നന്നായി തുടച്ച് ശുദ്ധമാക്കണം—എനിക്ക് പ്രിയമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.

Verse 17

त्रीणि कोशान्पिबेत्तत्र सर्वपापविशोधनम् ॥ मुखं कराभ्यां मार्जेत सर्वमिन्द्रियनिग्रहम्

അവിടെ മൂന്ന് കോശങ്ങൾ പാനം ചെയ്യണം—ഇത് സർവ്വപാപവിശോധനം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഇരുകൈകളാൽ മുഖം തുടയ്ക്കണം—ഇത് എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും നിഗ്രഹത്തിനുള്ള ശിക്ഷണം.

Verse 18

प्राणायामं ततः कृत्वा मम चिन्तापरायणः ॥ कर्मणा विधिदृष्टेन कुर्यात्संसारमोक्षणम्

അതിനുശേഷം പ്രാണായാമം ചെയ്ത്, മനസ്സിനെ എന്റെ ചിന്തയിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, വിധിപ്രകാരം അംഗീകരിച്ച കര്‍മ്മത്തിലൂടെ സംസാരമോക്ഷത്തിനുള്ള সাধന നടത്തണം.

Verse 19

स्पृशेत्तु निष्कलस्तत्र यो हि यत्र प्रतिष्ठितः ॥ विक्षिपेत्रिणि वाराणि सलिलं प्रवरं त्रयम्

അവിടെ താൻ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്ത് നിഷ്കല (പൂർണ്ണ ശുദ്ധി) നിലയിൽ വിധിപ്രകാരം സ്പർശം ചെയ്യണം. ശ്രേഷ്ഠമായ ജലം മൂന്ന് അളവുകളായി മൂന്നു പ്രാവശ്യം തളിക്കണം.

Verse 20

एवमुक्तस्य कर्त्तव्यं ममाभिगमनेषु च ॥ उपस्पृश्य तनुं वामे यदीक्षेत प्रियं मम ॥

ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നിലേക്കു സമീപിക്കുമ്പോഴും ഇതേ ചെയ്യണം. ഉപസ്പർശം (ശുദ്ധിസ്പർശം) ചെയ്ത്, ശരീരത്തിന്റെ ഇടത് ഭാഗത്ത് എനിക്ക് പ്രിയമായ ലക്ഷണം/വസ്തു കാണുന്നുവെങ്കിൽ.

Verse 21

एवं च कुर्वतस्तस्य मम कर्मव्यवस्थितः ॥ अपराधं न विन्देत एवं देवि न संशयः ॥

ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ച് എന്റെ വിധിനിർദ്ദേശിത കർമ്മത്തിൽ സമ്യക് സ്ഥാപിതനായവൻ അപരാധം പ്രാപിക്കുകയില്ല—ഹേ ദേവി, ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 22

ततो नारायणवचः श्रुत्वा देवी वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वभागवतप्रियम् ॥

അതിനുശേഷം നാരായണന്റെ വചനങ്ങൾ ശ്രവിച്ച് ദേവി വസുന്ധരാ മധുരമായൊരു വാക്ക് ഉച്ചരിച്ചു; അത് എല്ലാ ഭാഗവതഭക്തർക്കും പ്രിയമായിരുന്നു।

Verse 23

धरण्युवाच ॥ उपस्पृश्य विधानॆन यस्तु कर्माणि चाप्नुयात् ॥ तापनं शोधनं चैव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥

ധരണി പറഞ്ഞു—വിധിപൂർവം ഉപസ്പൃശ്യ ചെയ്ത് കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനേക്കുറിച്ച് താപനംയും ശോധനവും എങ്ങനെ എന്നത് ഭവാൻ വിശദീകരിക്കണം।

Verse 24

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे भूमे इमं गुह्यमनिन्दिते ॥ यां गतिं च प्रपद्यन्ते मम कर्मबहिष्कृताः ॥

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭൂമേ, ഹേ അനിന്ദിതേ, സത്യമായി എന്റെ ഈ ഗുഹ്യോപദേശം കേൾക്കുക; എന്റെ കർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതർ ഏതു ഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നുവെന്നും (കേൾക്കുക)।

Verse 25

व्यभिचारं च मे कृत्वा यश्च मामुपसर्पति ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥

എന്നോടു വ്യഭിചാരം ചെയ്ത് പോലും ആരെങ്കിലും എന്നെ സമീപിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവനു പത്തായിരം വർഷങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളും (ഫലമായി) ഉണ്ടാകും।

Verse 26

कृमिर्भूत्वा यथान्याय्यं तिष्ठते नात्र संशयः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य मूर्खस्य माधवि ॥

പുഴുവായി മാറി അവൻ യഥാന്യായമായി അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഹേ മാധവി, ആ മൂഢനുള്ള പ്രായശ്ചിത്തം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും.

Verse 27

यच्च कृत्वा महाभागे कृतकृत्यः पुनर्भवेत् ॥ महासान्तपनं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च निष्कलम् ॥

കൂടാതെ ഏതു ചെയ്താൽ, ഹേ മഹാഭാഗേ, അവൻ വീണ്ടും കൃതകൃത്യനാകുമോ—നിഷ്കലമായി മഹാസാന്തപനവും തപ്തകൃച്ഛ്രവും അനുഷ്ഠിച്ച്.

Verse 28

किल्बिषात्तु प्रमुक्तास्ते गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ यस्तु क्रोधसमाविष्टो मम भक्तिपरायणः ॥

പാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായവർ പരമഗതിയിലേക്കു പോകുന്നു. എന്നാൽ ക്രോധാവേശത്തിൽ ആകപ്പെട്ടവൻ, എന്റെ ഭക്തിയിൽ പരായണനായിരുന്നാലും…

Verse 29

स्पृशेत मम गात्राणि चित्तं कृत्वा चलाचलम् ॥ न चाहं रागमिच्छामि क्रुद्धमेव यशस्विनि ॥

മനസ്സിനെ ചിലപ്പോൾ ചഞ്ചലവും ചിലപ്പോൾ സ്ഥിരവുമാക്കി അവൻ എന്റെ അവയവങ്ങളെ സ്പർശിച്ചാലും; ഹേ യശസ്വിനി, എനിക്ക് രാഗം വേണ്ട—ഇവിടെ ക്രോധം മാത്രമേ (അഭിപ്രേതം) ഉള്ളൂ.

Verse 30

इच्छामि च सदा दान्तं शुभं भागवतं शुचिम् ॥ पञ्चेन्द्रियसमायुक्तं लाभालाभविवर्जितम् ॥

ഞാൻ എപ്പോഴും ദാന്തനായ, ശുഭനായ, ഭാഗവതനായ, ശുചിയായ ഭക്തനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—പഞ്ചേന്ദ്രിയസമയുക്തനായിട്ടും ലാഭാലാഭാസക്തി വിട്ടവനെ.

Verse 31

अहङ्कारविनिर्मुक्तं कर्मण्यभिरतं मम ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वरानने ॥

അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി എന്റെ നിമിത്തം കർമത്തിൽ നിരതനാകുക. പിന്നെയും ഞാൻ പറയാം—ഹേ സുന്ദരമുഖി, അത് ശ്രവിക്കൂ.

Verse 32

मां यदा लभते क्रुद्धः शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ चिल्ली जातो वर्षशतं श्येनो वर्षशतं पुनः ॥

ക്രോധമുള്ളവൻ എന്നെ പ്രാപിച്ചാലും—അവൻ ശുദ്ധനും ഭാഗവതഭക്തനും പവിത്രനും ആയിരുന്നാലും—അവൻ നൂറുവർഷം ‘ചില്ലീ’യായി ജനിച്ച്, പിന്നെയും നൂറുവർഷം ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) ആകുന്നു.

Verse 33

भेकस्त्रिशतवर्षाणि यातुधानः पुनर्दश ॥ अपुमान् षट् च वर्षाणि रेतोभक्षस्तु जायते ॥

അവൻ മൂന്നു നൂറു വർഷം ഭേകം (തവള) ആകുന്നു; പിന്നെ പത്തു വർഷം യാതുധാനൻ. തുടർന്ന് ആറു വർഷം നപുംസകനായി, ‘രേതോഭക്ഷ’ (വീര്യഭക്ഷി) ആയി ജനിക്കുന്നു.

Verse 34

अन्धो जायेत सुष्रोणि पञ्च सप्त तथा नव ॥ गृध्रो द्वात्रिंशवर्षाणि चक्रवाको दशैव तु ॥

ഹേ സുഷ്രോണി, അവൻ അഞ്ചു, ഏഴ്, ഒൻപത് (വർഷങ്ങൾ) അന്ധനായി ജനിക്കുന്നു. പിന്നെ മുപ്പത്തിരണ്ട് വർഷം ഗൃധ്രൻ (കഴുകൻ), പിന്നെയും തീർച്ചയായും പത്ത് വർഷം ചക്രവാക പക്ഷി ആകുന്നു.

Verse 35

शैवालभक्षिता चैव ह्याकाशगमनं तथा ॥ ब्राह्मणो जायते भूमे क्रोधस्य च पथे स्थितः ॥

ശൈവലം (പച്ചപ്പായൽ) ഭക്ഷിക്കുന്നതും ആകാശഗമനവും ഉണ്ടാകും. പിന്നെ ഭൂമിയിൽ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിച്ചാലും, അവൻ ക്രോധത്തിന്റെ പഥത്തിൽ തന്നെയിരിക്കുന്നു.

Verse 36

आत्मकर्मापराधेन प्राप्तः संसारसागरे ॥ धरण्युवाच ॥ अहो वै परमं गुह्यं यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥

സ്വകൃത്യങ്ങളുടെ അപരാധം മൂലം മനുഷ്യൻ സംസാരസാഗരത്തിൽ പതിക്കുന്നു. ധരണി പറഞ്ഞു—അഹോ! നിങ്ങൾ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് നിസ്സംശയം പരമഗുഹ്യം.

Verse 37

श्रुत्वा सुदुस्तरं सारं भीतास्मि परिदेविता ॥ नाहमाज्ञापयामि त्वां देवदेव जगत्पते ॥

അത്യന്തം കടക്കാൻ ദുഷ്കരമായ ഈ സാരം കേട്ട് ഞാൻ ഭീതിയോടെ വിലപിക്കുന്നു. ദേവദേവാ, ജഗത്പതേ! ഞാൻ നിങ്ങളെ ആജ്ഞാപിക്കുന്നില്ല.

Verse 38

मम चैव प्रियार्थाय सर्वलोकसुखावहम् ॥ येन मुच्यन्ति संशुद्धा बुधाः कर्मपरायणाः ॥

എന്റെ പ്രിയാർത്ഥത്തിനും സർവലോകസുഖം വരുത്തുന്നതുമായ—ശുദ്ധരായ ബുദ്ധിമാന്മാരും കർമപരായണരുമായവർ ഏതിനാൽ മോചിതരാകുന്നു, അത് പറഞ്ഞു തരിക.

Verse 39

अल्पसत्त्वा गतभया लोभमोहसमन्विताः ॥ तरन्ति येन दुर्गाणि प्रायश्चित्तं च मे वद ॥

അൽപശക്തിയുള്ളവർ, ഭയം വിട്ടവർ, ലോഭമോഹങ്ങളാൽ യുക്തരായവർ—ഏതിനാൽ ദുഷ്കരമായ തടസ്സങ്ങൾ കടക്കുന്നു? എനിക്കു പ്രായശ്ചിത്തവും പറഞ്ഞു തരിക.

Verse 40

ततः कमलपत्राक्षो वराहः सम्मुखे स्थितः ॥ सनत्कुमारो मे भक्तो पुनर्नारायणोऽब्रवीत् ॥

അപ്പോൾ കമലപത്രാക്ഷനായ വരാഹൻ മുന്നിൽ നിന്നു. എന്റെ ഭക്തനായ സനത്കുമാരൻ വീണ്ടും നാരായണനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.

Verse 41

ततो भूम्या वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥ सनत्कुमारो योगज्ञः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മുനി, യോഗജ്ഞനായ സനത്കുമാരൻ വസുന്ധര (ഭൂമി)യോട് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 42

धन्या चैव सुभाग्या च यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ वराहरूपी भगवान् सर्वमायाकरण्डकः ॥

നീ ചോദിച്ചതുതന്നെ ധന്യവും സൌഭാഗ്യകരവും ആകുന്നു; വരാഹരൂപം ധരിച്ച ഭഗവാൻ സർവ മായാശക്തികളുടെ നിധിയത്രേ।

Verse 43

किं त्वया भाषितो देवि सर्वयोगाङ्गयोगवित् ॥ देवो नारायणस्तत्र सर्वधर्मविदां वरः ॥

ഹേ ദേവി (ഭൂമി), നീ പറഞ്ഞത് അവിടെ ദേവനായ നാരായണനെക്കുറിച്ചാണ്; അദ്ദേഹം യോഗത്തിന്റെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും അറിയുന്നവനും ധർമ്മവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്।

Verse 44

कुमारवचनं श्रुत्वा तं मही प्रत्यभाषत ॥ शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन् यन्मया परिपृच्छितम् ॥

കുമാരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭൂമി അവനോട് പറഞ്ഞു: “ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ചോദിച്ചതിനെ തത്ത്വമായി കേൾക്കുക.”

Verse 45

कार्यं क्रियां च योगं च अध्यात्म्यं पार्थिवस्थितम् ॥ एतन्मे पृच्छते ब्रह्मन् देवो नारायणः प्रभुः ॥

“കർതവ്യം (കാര്യ), ക്രിയ (അനുഷ്ഠാനം), യോഗം, ഭൂമിയിലെ അവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അധ്യാത്മം—ഇവയെക്കുറിച്ചാണ്, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ പ്രഭുവായ ദേവ നാരായണനോട് ചോദിക്കുന്നത്.”

Verse 46

कृत्वा तेन व्रतं चैव मम कर्मपरायणः ॥ षष्ठे काले तु भुञ्जीत गृहभिक्षामनिन्दिताम् ॥

ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, എന്റെ വിധിതകർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായ साधകൻ ആറാം കാലത്ത് ഭോജനം ചെയ്യണം; ഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന നിന്ദാരഹിത ഭിക്ഷ സ്വീകരിക്കണം।

Verse 47

अष्टौ भिक्षा यथान्यायं शुद्धभागवतां गृहे ॥ य एतेन विधानॆन ब्रह्मकर्माणि कारयेत् ॥

ശുദ്ധ ഭാഗവത ഭക്തരുടെ ഗൃഹത്തിൽ നിയമപ്രകാരം എട്ട് പ്രാവശ്യം/എട്ട് ഭാഗമായി ഭിക്ഷ ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ. ഈ വിധാനപ്രകാരം ബ്രഹ്മകർമ്മങ്ങൾ (പവിത്ര കർത്തവ്യങ്ങൾ) നടത്തുന്നവൻ—

Verse 48

मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेवमाह जनार्दनः ॥ यदीच्छसि परां सिद्धिं विष्णुलोकं जनार्दनात् ॥

ആ പാപം/മലിനതയിൽ നിന്ന് അവൻ മോചിതനാകുന്നു—ഇങ്ങനെ ജനാർദനൻ അരുളിച്ചെയ്തു. നീ പരമസിദ്ധി, അഥവാ ജനാർദനനാൽ പ്രാപ്യമാകുന്ന വിഷ്ണുലോകം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—

Verse 49

शीघ्रमाराधयेद्विष्णुं द्विजमुख्यो न संशयः ॥ ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥

ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജൻ വേഗത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം—സംശയമില്ല. തുടർന്ന് ഭൂമിയുടെ വാക്കുകൾ ശ്രവിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മുനി (അടുത്തതായി പറഞ്ഞു/പ്രവർത്തിച്ചു)—

Verse 50

प्रत्युवाच विशालाक्षीं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥ अहो गुह्यं रहस्यं च यत्त्वया देवि भाषितम् ॥

ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച (മുനി) വിശാലാക്ഷി ദേവിയായ വസുന്ധരയ്ക്ക് മറുപടി പറഞ്ഞു: “അഹോ ദേവീ, നീ അരുളിച്ചെയ്തത് ഗുഹ്യവും രഹസ്യവും ആകുന്നു।”

Verse 51

तस्य ये मुखनिष्क्रान्ता धर्मास्तान्वक्तुमर्हसि ॥ धरण्युवाच ॥ ततः स पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः ॥

അവന്റെ വായിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട ധർമ്മങ്ങളെ യഥാവിധി പറയേണ്ടത് നിനക്കാണ്. ധരണി പറഞ്ഞു—അനന്തരം ആ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരി…

Verse 52

वराहरूपी भगवान् लोकनाथो जनार्दनः । उवाच मधुरं वाक्यं मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥

വരാഹരൂപിയായ ഭഗവാൻ, ലോകനാഥൻ ജനാർദനൻ മധുരവചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു; അവന്റെ നാദം മേഘവും ദുന്ദുഭിയും പോലെ മുഴങ്ങി।

Verse 53

भक्तकर्मसुखार्थाय गुणवित्तसमन्विताम् ॥ अनेनैव विधानेन आचारेण समन्वितः ॥

ഭക്തികർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള സുഖാർത്ഥമായി—സദ്ഗുണങ്ങളും യുക്തമായ ഉപാധികളും ഉള്ളവനായി—ഈ തന്നെയുള്ള വിധാനവും ആചാരവും അനുസരിച്ച് നിയന്ത്രിതനായവൻ…

Verse 54

देवि कारयते कर्म मम लोकं स गच्छति ॥ क्रुद्धेन न च कर्त्तव्यं लोभेन त्वरया न च ॥

ദേവീ, നിശ്ചിതകർമ്മം നടത്തിക്കുന്നവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കും. എന്നാൽ അത് ക്രോധത്താലോ, ലോഭത്താലോ, അതിവേഗത്താലോ ചെയ്യരുത്.

Verse 55

संसारं ते न गच्छन्ति अपराधविवर्जिताः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अकर्मण्येन पुष्पेण यो मामर्चयते भुवि ॥

അപരാധരഹിതർ സംസാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഭൂമിയിൽ അന്യായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ലഭിച്ച പുഷ്പംകൊണ്ട് ആരെങ്കിലും എന്നെ അർച്ചിക്കുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 56

पातनं तस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न च ते वै मम प्रियाः ॥

ഹേ വസുന്ധരേ, അവന്റെ പതനം ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു—കേൾക്കുക. ഞാൻ ആ (അർപ്പണം) സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; അവർ നിശ്ചയമായും എനിക്ക് പ്രിയരല്ല.

Verse 57

मूर्खा भागवता देवि मम विप्रियकारिणः ॥ पतन्ति नरके घोरे रौरवे तदनन्तरम् ॥

ഹേ ദേവീ, എനിക്ക് അപ്രീതികരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മൂഢ ‘ഭാഗവതർ’ തുടർന്ന് റൗരവം എന്ന ഭയങ്കര നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു.

Verse 58

अज्ञानस्य च दोषेण दुःखान्यनुभवन्ति च ॥ वानरो दश वर्षाणि मार्जारश्च त्रयोदश ॥

അജ്ഞാനത്തിന്റെ ദോഷം മൂലം അവർ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. (അവർ) പത്ത് വർഷം കുരങ്ങായും പതിമൂന്ന് വർഷം പൂച്ചയായും ജനിക്കുന്നു.

Verse 59

मूकः पञ्च च वर्षाणि बलीवर्दश्च द्वादश ॥ छागश्चैवाष्टवर्षाणि मासं वै ग्रामकुक्कुटः ॥

(അവർ) അഞ്ചു വർഷം മൂകനായി, പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാളയായി, എട്ട് വർഷം ആടായി, കൂടാതെ ഒരു മാസം ഗ്രാമക്കോഴിയായി (കോഴി-ആൺ) ആയിരിക്കും.

Verse 60

त्रीणि वर्षाणि महिषो भवत्येव न संशयः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुष्पं यन्मे न रोचते ॥

മൂന്ന് വർഷം അവൻ മഹിഷമായി (എരുമ) ആകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഹേ ഭദ്രേ, എനിക്ക് രുചിക്കാത്ത പുഷ്പാർപ്പണം ഇതെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.

Verse 61

अकर्मण्यं विशालाक्षि पुष्पं ये च ददन्ति वै ॥ धरण्युवाच ॥ भगवन्यदि तुष्टोऽसि विशुद्धेनान्तरात्मना ॥

ഹേ വിശാലാക്ഷി! വിധിവിരുദ്ധമായ, ഫലരഹിതമായ പുഷ്പം അർപ്പിക്കുന്നവർ ദോഷഭാഗികളാകുന്നു. ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ശുദ്ധ അന്തരാത്മയാൽ നിങ്ങൾ തൃപ്തനായാൽ—

Verse 62

येन शुध्यन्ति ते भक्तास्तव कर्मपरायणाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ കര്‍മപരായണ ഭക്തര്‍ ശുദ്ധിയാകുന്നു. ശ്രീവരാഹന്‍ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവി, നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നതു തത്ത്വപ്രകാരം എന്നില്‍നിന്നു കേള്‍ക്കുക.

Verse 63

प्रायश्चित्तं महाभागे येन शुध्यन्ति मानवाः ॥ एकाहारं ततः कृत्वा मासमेकं वरानने ॥

ഹേ മഹാഭാഗേ! മനുഷ്യർ ശുദ്ധിയാകുന്ന പ്രായശ്ചിത്തം ഇതാണ്—ഹേ വരാനനേ, തുടർന്ന് ഒരു മാസം ഏകാഹാരം അനുഷ്ഠിക്കുക.

Verse 64

यावकान्नं त्रीण्यहानि वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥ य एतेन विधानॆन देवि कर्माणि कारयेत् ॥

മൂന്ന് ദിവസം യാവക അന്നം കഴിക്കുകയും, മൂന്ന് ദിവസം വായുഭക്ഷനായി (ഉപവാസമായി) ഇരിക്കുകയും വേണം. ഹേ ദേവി, ഈ വിധാനപ്രകാരം കര്‍മങ്ങള്‍ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവന്‍—

Verse 65

सर्वपापप्रमुक्तश्च मम लोकं स गच्छति ॥

അവൻ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 66

धरण्युवाच ॥ यन्मां त्वं भाषसे नाथ आचारस्य व्यतिक्रमम् ॥ उपस्पृश्य समाचारं रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥

ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ നാഥാ! നീ എന്നോടു ആചാരലംഘനം സംബന്ധിച്ചു സംസാരിക്കുന്നതിനാൽ, ശരിയായ ആചരണത്തിന്റെ രഹസ്യവിധിയായ ‘ഉപസ്പൃശ്യ’ (ശുദ്ധിക്കായുള്ള സ്പർശം)യും വിശദീകരിക്കേണ്ടതാകുന്നു।

Verse 67

त्रीणि वारान्स्पृशेत्तत्र शिरो ब्रह्मणि संस्थितः ॥ त्रीणि वारान्पुनस्तत्र उभे ते कर्णनासिके ॥

അവിടെ ബ്രഹ്മസ്മരണയിൽ നിലകൊണ്ട് തല മൂന്ന് പ്രാവശ്യം സ്പർശിക്കണം; പിന്നെ വീണ്ടും അവിടെ തന്നെ ഇരുകാതുകളും നാസികയും മൂന്ന് പ്രാവശ്യം സ്പർശിക്കണം।

Verse 68

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो मम ये च मते स्थिताः ॥ अनेन विधिना कृत्वा प्रायश्चित्तं यशस्विनि ॥

ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ വൈശ്യനോ—എന്റെ ഉപദേശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ—ഈ വിധിപ്രകാരം പ്രായശ്ചിത്തം നിർവഹിച്ചു, ഹേ യശസ്വിനി—

Verse 69

जातं मे विह्वलं चित्तं न स्थिरं जायते क्वचित् ॥ यत्त्वया भाषितं हीदं भक्तानां च दुरासदम् ॥

എന്റെ ചിത്തം വ്യാകുലമായി; അത് എവിടെയും സ്ഥിരമാകുന്നില്ല. നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഈ കാര്യം ഭക്തർക്കുപോലും ദുർലഭമാണ്।

Verse 70

ततो मां भाषते ब्रह्मन् विष्णुर्मायाकरण्डकः ॥ क्रुद्धा भागवता ब्रह्मन् येन शुद्ध्यन्ति किल्बिषात् ॥

അപ്പോൾ മായയെ ധരിച്ച അത്ഭുതനായ വിഷ്ണു എന്നോടു പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ക്രുദ്ധരായ ഭാഗവതന്മാർ (ഭഗവദ്ഭക്തർ) പോലും പാപത്തിൽ നിന്നുള്ള ശുദ്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു।

Verse 71

मत्पूजनं विधानॆन यदीच्छेत् परमाṃ गतिम् ॥ ये मां देवि यजिष्यन्ति क्रोधं त्यक्त्वा जितेन्द्रियाः ॥

വിധിപ്രകാരം എന്നെ പൂജിച്ച് പരമഗതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—ഹേ ദേവി, ക്രോധം ഉപേക്ഷിച്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച് എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർ ആ മാർഗത്തിന് യോഗ്യരാണ്.

Verse 72

वीरासनविधींश्चैव कारयेत् सप्त सप्त च ॥ चतुर्थं भक्ष्यमेकेन मासेन घृतपायसम् ॥

വീരാസനത്തിന്റെ വിധികളും ചെയ്യിക്കണം—ഏഴ്, പിന്നെയും ഏഴ് (പ്രാവശ്യം/ഘട്ടം). നാലാം ഘട്ടത്തിൽ ഒരു മാസം ഭക്ഷ്യമായി ഘൃത-പായസം (നെയ്യ്-പാൽ പായസം) ആകണം.