Ishavasya

Verse 1

ईशावास्यमिदं सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत् । तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्यस्विद्धनम् ॥१॥

ഈ ചലിക്കുന്ന ലോകത്തിൽ ചലചരമായ എല്ലാം ഈശ്വരൻ ആവൃതമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ത്യാഗഭാവത്തോടെ അനുഭവിക്ക; ആരുടേയും ധനം മോഹിക്കരുത്.

Verse 2

कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः । एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥२॥

ഇവിടെ തന്നെ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ മനുഷ്യന്‍ നൂറു വര്‍ഷം ജീവിക്കണമെന്നു ആഗ്രഹിക്കട്ടെ. നിനക്കു ഇതല്ലാതെ മറ്റൊരു മാര്‍ഗമില്ല; കര്‍മ്മം മനുഷ്യനെ ലിപ്തമാക്കുകയില്ല.

Verse 3

असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः । ताँस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः ॥३॥

ആ ലോകങ്ങളെ ‘സൂര്യരഹിതം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവ അന്ധകാരമയ തമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആത്മഹനനം ചെയ്യുന്നവർ മരണമാനന്തരം അവിടേക്കു പോകുന്നു.

Verse 4

अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत् । तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति ॥४॥

ആ ഏക പരമതത്ത്വം അനേജമായിട്ടും മനസ്സിനെക്കാൾ വേഗവാൻ; ദേവന്മാർക്കും അതിനെ എത്തിപ്പിടിക്കാനായില്ല, കാരണം അത് മുമ്പേ കടന്നുപോയി. സ്വയം നിശ്ചലമായി നിൽക്കുമ്പോഴും ഓടുന്നവരെല്ലാം അതിനെത്താൻ കഴിയാതെ പിന്നിലാകും; അതിൽ മാതരിശ്വൻ (വായു) ജലങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Verse 5

तदेजति तन्नैजति तद्दूरे तद्वन्तिके । तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥५॥

അത് ചലിക്കുന്നു; അതേ ചലിക്കുന്നില്ല. അത് ദൂരത്തിലാണ്; അതേ സമീപത്തുമാണ്. അത് ഈ സർവ്വത്തിനുള്ളിലാണ്; അതേ ഈ സർവ്വത്തിനുപുറത്തുമാണ്.

Verse 6

यस्तु सर्वाणि भूतान्यात्मन्येवानुपश्यति । सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न विजुगुप्सते ॥६॥

എല്ലാ ജീവികളെയും ആത്മനിൽ തന്നെയായി കാണുകയും, എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവിനെ കാണുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—അതിനുശേഷം അവൻ വെറുപ്പിലേക്കോ അകലംപിടിക്കലിലേക്കോ വഴുതുന്നില്ല.

Verse 7

यस्मिन् सर्वाणि भूतानि आत्मैवाभूद्विजानतः । तत्र को मोहः कः शोक एकत्वमनुपश्यतः ॥७॥

എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും ആത്മാവായി തന്നെയായി തീർന്നിരിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയിൽ—ഏകത്വം ദർശിക്കുന്നവന് അവിടെ മോഹം എവിടെ? ശോകം എവിടെ?

Verse 8

स पर्यगाच्छुक्रमकायमव्रणमस्नाविरं शुद्धमपापविद्धम् । कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भू याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः ॥८॥

അവൻ സർവ്വത്ര വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു—പ്രകാശമയൻ, ദേഹരഹിതൻ, വ്രണമില്ലാത്തവൻ, സ്നായുരഹിതൻ, ശുദ്ധൻ, പാപം സ്പർശിക്കാത്തവൻ. ദർശി-കവി, മനീഷി, സർവ്വാതീതൻ, സ്വയംഭൂ—യാഥാർത്ഥ്യപ്രകാരം അർത്ഥങ്ങളെ ശാശ്വത കാലത്തേക്ക് ക്രമപ്പെടുത്തി.

Verse 9

अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते । ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायां रताः ॥९॥

അവിദ്യയെ ഉപാസിക്കുന്നവർ അന്ധതമസ്സിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു; അതിലും കൂടുതൽ ഘോരമായ തമസ്സിലേക്കെന്നപോലെ—വിദ്യയിൽ തന്നെ രതരായവർ.

Verse 10

अन्यदेवाहुर्विद्ययाऽन्यदाहुरविद्यया । इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥१०॥

വിദ്യയാൽ ഒന്നാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു; അവിദ്യയാൽ മറ്റൊന്നാണെന്നും പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ ധീരജ്ഞാനികളിൽ നിന്ന് ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്; അവർ അതിന്റെ തത്ത്വം ഞങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായി വിശദീകരിച്ചു.

Verse 11

विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयं सह । अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते ॥११॥

ആ തത്ത്വത്തെ—വിദ്യയും അവിദ്യയും രണ്ടും ഒരുമിച്ച്—അറിയുന്നവൻ, അവിദ്യയാൽ മരണത്തെ കടന്ന്, വിദ്യയാൽ അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 12

अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽसम्भूतिमुपासते । ततो भूय इव ते तमो य उ सम्भूत्यां रताः ॥१२॥

അസംഭൂതി (അവ്യക്തം) ഉപാസിക്കുന്നവർ അന്ധതമസ്സിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു. സംഭൂതി (വ്യക്തം) യിൽ മാത്രം രതരായവർ, അതിലും അധികം ഘോരമായ തമസ്സിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നവരെന്നപോലെ ആകുന്നു.

Verse 13

अन्यदेवाहुः सम्भवात् अन्यदाहुरसम्भवात् । इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे ॥१३॥

ചിലർ പറയുന്നു: ‘സംഭവ’ (ഉദ്ഭവം/പ്രകടനം) മൂലം അത് ഒരു വിധമാണെന്ന്; മറ്റുചിലർ പറയുന്നു: ‘അസംഭവ’ (അനുദ്ഭവം/അപ്രകടനം) മൂലം അത് മറ്റൊരു വിധമാണെന്ന്. ഇങ്ങനെ ധീരന്മാരായ ജ്ഞാനികൾ ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു പറഞ്ഞത് ഞങ്ങൾ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 14

सम्भूतिं च विनाशं च यस्तद्वेदोभयं सह । विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा सम्भूत्यामृतमश्नुते ॥१४॥

‘സംഭൂതി’ (പ്രകടനം/അഭിവ്യക്തി)യും ‘വിനാശം’ (ക്ഷയം/ലയനം)യും—ഇരുവരെയും ഒരുമിച്ച് യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവൻ, വിനാശത്തിലൂടെ മരണത്തെ അതിക്രമിച്ച്, സംഭൂതിയിലൂടെ അമൃതത്വം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 15

हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् । तत्त्वं पूषन्नपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये ॥१५॥

സത്യത്തിന്റെ മുഖം സ്വർണ്ണമയമായ ഒരു പാത്രംകൊണ്ട് മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഹേ പൂഷൻ, അത് എനിക്കായി നീക്കി തുറക്കണമേ; സത്യധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠനായ ഞാൻ ആ സത്യത്തെ ദർശിക്കുവാൻ.

Verse 16

पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् समूह। तेजो यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि। योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि॥१६॥

ഹേ പൂഷൻ, ഏകദർശി; ഹേ യമ; ഹേ സൂര്യാ, പ്രജാപതിയുടെ സന്താനമേ—നിന്റെ രശ്മികളെ ഒറ്റക്കൂട്ടി പിൻവലിക്കണമേ. നിന്റെ ഏറ്റവും മംഗളകരമായ തേജോമയ രൂപം ഞാൻ ദർശിക്കട്ടെ. സൂര്യമണ്ഡലത്തിനുള്ളിലെ ആ പുരുഷൻ തന്നെയാണ് ഞാൻ.

Verse 17

वायुरनिलममृतमथेदं भस्मान्तं शरीरम्। ॐ क्रतो स्मर कृतं स्मर क्रतो स्मर कृतं स्मर॥१७॥

പ്രാണവായു അമൃതമായ അനിലത്തിൽ ലയിക്കട്ടെ; പിന്നെ ഈ ശരീരം ഭസ്മമായി അവസാനിക്കട്ടെ. ഓം—ഹേ ക്രതു (മനസ്സ്/ഇച്ഛാശക്തി), സ്മരിക്ക; ചെയ്തതിനെ സ്മരിക്ക. ഹേ ക്രതു, സ്മരിക്ക; ചെയ്തതിനെ സ്മരിക്ക.

Verse 18

अग्ने नय सुपथा राये अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान्। युयोध्यस्मज्जुहुराणमेनो भूयिष्ठां ते नमउक्तिं विधेम॥१८॥

ഹേ അഗ്നേ, സർവ്വ മാർഗങ്ങളും അറിയുന്ന ദേവനേ, സമൃദ്ധിയിലേക്കു ഞങ്ങളെ സുമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ നയിക്കണമേ. വഴിതെറ്റിക്കുന്ന പാപം ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റണമേ. നിനക്കു ഞങ്ങൾ ഏറ്റവും സമൃദ്ധമായ നമസ്കാരവചനം അർപ്പിക്കുന്നു.