Adhyaya 95

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति देशकामप्रदा नृणाम् । अजापालेन भूपेन स्थापिता पापनाशनी

സൂതൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അവിടെ മറ്റൊരു പുണ്യശക്തിയുമുണ്ട്; അത് മനുഷ്യർക്കു ദേശസംബന്ധമായ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഭൂപതി അജാപാലൻ അതിനെ സ്ഥാപിച്ചു; അത് പാപനാശിനിയാണ്.

Verse 2

तां च शुक्लचतुर्दश्यामजापालेश्वरीं नरः । यो वै पूजयते भक्त्या धूपपुष्पानुलेपनैः । स प्राप्नोतीप्सितान्कामान्दुर्लभा सर्वमानवैः

ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശിദിനത്തിൽ ധൂപം, പുഷ്പം, അനുലേപനം എന്നിവ അർപ്പിച്ച് ഭക്തിയോടെ അജാപാലേശ്വരിയെ പൂജിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യർക്കു ദുർലഭമായ ഇഷ്ടവരങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 3

तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम् । अजापालो महीपालः पुराऽसीत्संमतः सताम्

ആ ദേവിയുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ ഉച്ചരിച്ചതെല്ലാം നിശ്ചയമായും സത്യമാണ്. പുരാതനകാലത്ത് അജാപാലൻ സജ്ജനന്മാർ അംഗീകരിച്ച മഹീപാലനായിരുന്നു.

Verse 4

हितकृत्सर्वलोकस्य यथा माता यथा पिता । तेन राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं शुभम्

അവൻ സർവ്വലോകത്തിനും ഹിതം ചെയ്യുന്നവൻ—മാതാവുപോലെയും പിതാവുപോലെയും ആയിരുന്നു. പിതാവിലും പിതാമഹന്മാരിലും നിന്നു ലഭിച്ച ആ ശുഭരാജ്യം പ്രാപിച്ച്,

Verse 5

चिंतितं मनसा पश्चात्स्वयमेव महात्मना । मया तत्कर्म कर्तव्यं यदन्यैरिह भूमिपैः । न कृतं न करिष्यंति ये भविष्यन्त्यतः परम्

പിന്നീട് ആ മഹാത്മാവ് മനസ്സിൽ തന്നെ ചിന്തിച്ചു—‘ഇവിടെ മറ്റു ഭൂപതിമാർ ചെയ്യാത്തതും, ഇനി വരാനിരിക്കുന്നവരും ചെയ്യാത്തതുമായ ആ കര്‍മ്മം ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.’

Verse 6

एष एव परो धर्मो भूपतीनामुदाहृतः । यत्प्रजापालनं शश्वत्तासां च सुखसंस्थितिः

ഇതുതന്നെ രാജാക്കന്മാരുടെ പരമധർമ്മമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു—പ്രജകളെ നിത്യമായി പാലിച്ചു രക്ഷിക്കുകയും അവരുടെ സുഖ-ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക।

Verse 7

यथायथा करं भूपास्ता मां गृह्णंति लोलुपाः । तथातथा मनःक्षोभो हृदये संप्रजायते

ലോഭിയായ രാജാക്കന്മാർ എനിക്കുനിന്ന് എത്ര എത്ര നികുതി പിടിച്ചെടുക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മനഃക്ഷോഭവും അശാന്തിയും ജനിക്കുന്നു।

Verse 8

न करेण विना भूपा हस्त्यश्वादिबलं च यत् । शक्नुवंति परित्रातुं पादातं च विशेषतः

രാജസ്വം (നികുതി) ഇല്ലാതെ രാജാക്കന്മാർ ആന, കുതിര മുതലായ സൈന്യബലത്തെ പോഷിച്ചു രക്ഷിക്കുവാൻ കഴിയില്ല—പ്രത്യേകിച്ച് പാദാതി സൈന്യത്തെ।

Verse 9

विना तेन स गम्यः स्यान्नीचानामपि सत्वरम् । एतस्मात्कारणाद्भूपाः करं गृह्णंति लोकतः

ആ (സൈന്യ)ബലം ഇല്ലെങ്കിൽ രാജ്യം വേഗത്തിൽ തന്നെ നീചർക്കും എളുപ്പത്തിൽ കൈവശമാകാം; അതുകൊണ്ടാണ് രാജാക്കന്മാർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നികുതി സ്വീകരിക്കുന്നത്।

Verse 10

तस्मान्मया विनाप्याशु नागैश्चैव नरैस्तथा । तपः शक्त्या प्रकर्तव्यं राज्यं निहतकण्टकम्

അതുകൊണ്ട്, എന്നില്ലാതെയും നാഗന്മാരും മനുഷ്യരും വേഗത്തിൽ തപഃശക്തിയാൽ കണ്ഠകരഹിതമായ രാജ്യം സ്ഥാപിക്കട്ടെ—പീഡകരും വിഘ്നങ്ങളും ഇല്ലാത്തത്।

Verse 11

करानगृह्णता तेन लोकान्रंजयता सदा । अन्येषां भूमिपालानां विशेषेण महात्मनाम्

നികുതി വാങ്ങാതെയും എപ്പോഴും ജനങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചും നിന്ന അവൻ, മറ്റു ഭൂപാലർക്കും—വിശേഷിച്ച് മഹാത്മ രാജാക്കന്മാർക്കും—ആദർശമായി മാറി.

Verse 12

एवं चित्ते समाधाय वसिष्ठं मुनिपुंगवम् । पुरोधसं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ നിശ്ചയമുറപ്പിച്ച്, മുനിപുംഗവനായ വസിഷ്ഠനെ—തന്റെ പുരോഹിതനെ—വിളിപ്പിച്ചു; പിന്നെ ആദരത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

Verse 13

अत्र भूमितले विप्र सर्वेषां तीर्थमुत्तमम् । अल्पकालेन सन्तुष्टिं यत्र याति महेश्वरः । वासुदेवोऽथवा ब्रह्मा ह्येतच्छीघ्रं वदस्व मे

ഹേ വിപ്രാ! ഈ ഭൂമിതലത്തിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ഉത്തമമായത് ഏത്? എവിടെ അല്പകാലത്തിനുള്ളിൽ മഹേശ്വരനോ, വാസുദേവനോ, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മാവോ പ്രസന്നനാകുന്നു? അത് എനിക്ക് വേഗം പറയുക.

Verse 14

येनाहं सर्वलोकस्य हितार्थं तप आददे । न स्वार्थं ब्राह्मणश्रेष्ठ सत्येनात्मानमालभे

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ! ഞാൻ സമസ്ത ലോകത്തിന്റെ ഹിതാർത്ഥം തപസ്സു സ്വീകരിക്കുന്നു; സ്വാർത്ഥത്തിനല്ല. സത്യത്തോടെ ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായി എന്നെത്തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 15

वसिष्ठ उवाच । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संति पार्थिवशार्दूल प्रभावसहितानि च

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പാർത്ഥിവശാർദൂലാ! ഈ ഭൂതലത്തിൽ തീർത്ഥങ്ങൾ മൂന്ന് കോടിയും അർദ്ധകോടിയും ഉണ്ട്; അവയെല്ലാം തത്തത്ഫലപ്രദമായ പ്രഭാവസഹിതങ്ങളാണ്.

Verse 16

अष्टषष्टिस्तथा राजन्क्षेत्राणामस्ति भूतले । येषां सांनिध्यमभ्येति सर्वदैव महेश्वरः

ഹേ രാജാവേ, ഭൂതലത്തിൽ അഷ്ടഷഷ്ടി പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ പുണ്യസാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് മഹേശ്വരൻ സദാ വന്ന് അധിവസിക്കുന്നു।

Verse 17

तथा सर्वे सुरास्तुष्टा ब्रह्मविष्णु शिवादयः । परं सिद्धिप्रदं शीघ्रं मानुषाणां महीपते

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവൻ മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും പ്രസന്നരാകുന്നു. ഹേ മഹീപതേ, ഇത് മനുഷ്യർക്കു ശീഘ്രം പരമസിദ്ധി നൽകുന്നു।

Verse 18

हाटकेश्वरदेवस्य क्षेत्रं पातकनाशनम् । देवानामपि सर्वेषां तुष्टिं गच्छति चंडिका

ഹാടകേശ്വരദേവന്റെ ക്ഷേത്രം പാപനാശിനിയാണ്; അവിടെ ചണ്ഡികാദേവിയും എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തൃപ്തി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

शीघ्रमाराधिता सम्यक्छ्रद्धायुक्तैर्नरैर्भुवि । तस्मात्तत्क्षेत्रमासाद्य तां देवीं श्रद्धयान्वितः । आराधय महाभाग द्रुतं सिद्धिमवाप्स्यसि

ഭൂമിയിൽ ശ്രദ്ധയുള്ള മനുഷ്യർ അവളെ ശീഘ്രം സമ്യകമായി ആരാധിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി ശ്രദ്ധയോടെ ആ ദേവിയെ ആരാധിക്ക, ഹേ മഹാഭാഗാ—നീ വേഗം സിദ്ധി പ്രാപിക്കും।

Verse 20

एवमुक्तः स तेनाथ गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रतिष्ठाप्य च देवीं तां पूजयामास भक्तितः

അങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട അവൻ ആ ഉത്തമ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി; ആ ദേവിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്തു।

Verse 21

ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा शुचिर्व्रतपरायणः । नियतो नियताहारस्त्रिकालं स्नानमाचरन्

ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ പരനായി, ശുചിയായി വ്രതപരായണനായി, നിയന്ത്രിതനായി നിയന്ത്രിതാഹാരത്തോടെ, അവൻ ത്രികാലവും സ്നാനം ആചരിച്ചു।

Verse 22

एवमाराध्यतस्तत्र गन्धपुष्पानुलेपनैः । पूजापरस्य सा देवी तस्य तुष्टिं ततो गता

ഇങ്ങനെ അവിടെ ഗന്ധം, പുഷ്പം, അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, പൂജയിൽ പരനായ അവനെ കണ്ട ദേവി അവനോട് പ്രസന്നയായി।

Verse 23

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते वत्स व्रतेनानेन नित्यथः । बलिपूजाविधानेन विहितेनामुना स्वयम्

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—വത്സാ! നിത്യമായി ആചരിച്ച ഈ വ്രതത്താലും, വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിച്ച ഈ ബലി-പൂജാ വിധാനത്താലും ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നയാണ്।

Verse 24

तद्ब्रूहि येन ते सर्वं प्रकरोमि हृदि स्थितम् । सद्य एव महीपाल त्रिदशैरपि दुर्लभम्

അതുകൊണ്ട് പറയുക—ഹേ മഹീപാലാ! നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതെല്ലാം ഞാൻ ഇന്നുതന്നെ സാധിപ്പിച്ചുതരാം; ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായതുപോലും।

Verse 25

राजोवाच । लोकानां हितकामेन मयैतद्व्रतमाहृतम् । येन तेषां भवेत्सौख्यं मत्प्रसादादनुत्तमम्

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ വ്രതം സ്വീകരിച്ചത്; എന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവർക്കു അനുത്തമമായ സുഖം ലഭിക്കേണ്ടതിന്।

Verse 26

तस्माद्देहि महाभागे ज्ञानयुक्तानि भूरिशः । ममास्त्राणि विचित्राणि स्वैरगाणि समन्ततः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗ്യ ദേവീ, ജ്ഞാനസമ്പന്നമായ അത്ഭുതായുധങ്ങൾ എനിക്ക് ധാരാളമായി ദയചെയ്യണമേ—അവ സ്വേച്ഛയായി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സഞ്ചരിക്കട്ടെ.

Verse 27

यानि जानंति भूपृष्ठे मम पार्श्वे स्थितान्यपि । अपराधं सदा लोके परदारादि यत्कृतम्

ഭൂമിയിൽ എന്റെ അരികിൽ തന്നെയുണ്ടായിരുന്നവർക്കും അറിയാം—ലോകത്തിൽ എപ്പോഴും നടക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ, പരസ്ത്രീബന്ധം മുതലായവ എല്ലാം.

Verse 28

अनुरूपं ततस्तस्य पातकस्य विनिग्रहम् । प्रकुर्वंति मिथो येन न तेषां संकरो भवेत्

അതുകൊണ്ട്, ആ പാപത്തിന് യോജിച്ച നിയന്ത്രണവും തിരുത്തലും അവർ പരസ്പരം നടപ്പാക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവരുടെ ഇടയിൽ ധർമ്മനിയമങ്ങളുടെ കലര്ച്ചയോ ആശയക്കുഴപ്പമോ ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 29

मंत्रग्रामं तथा देवि मम देहि पृथग्विधम् । निग्रहं व्याधिसत्त्वानां येन शीघ्रं करोम्यहम्

കൂടാതെ, ഹേ ദേവീ, വിവിധവിധമായ മന്ത്രസമൂഹം എനിക്ക് ദയചെയ്യണമേ; അതിലൂടെ രോഗരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന സത്ത്വങ്ങളെ ഞാൻ വേഗത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാം.

Verse 30

येन स्युर्मनुजाः सर्वे मम राज्ये सुखान्विताः । नीरोगाः पुष्टिसंपन्ना भयशोकविवर्जिताः

അതിലൂടെ എന്റെ രാജ്യത്തിലെ എല്ലാ മനുഷ്യരും സുഖത്തോടെ ജീവിക്കട്ടെ—നിരോഗികളായി, പുഷ്ടിസമ്പന്നരായി, ഭയവും ശോകവും ഇല്ലാത്തവരായി.

Verse 31

नाहं देवि करिष्यामि हस्त्यश्वरथसंग्रहम् । यतस्तेषां भवेत्पुष्टिर्वित्तैर्वित्तं करैर्भवेत् । गृहीतैः सर्वलोकानां तस्मात्तन्न ममेप्सितम्

ഹേ ദേവീ, ഞാൻ ആനയും കുതിരയും രഥവും സമ്പാദിച്ച് കൂട്ടുകയില്ല; അവയുടെ പോഷണവും വളർച്ചയും ധനം ആവശ്യപ്പെടും, ആ ധനം സർവ്വജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പിരിയുന്ന നികുതിയാൽ വരും. അതുകൊണ്ട് അത് എനിക്ക് അഭിലഷിതമല്ല.

Verse 32

श्रीदेव्युवाच । अत्यद्भुततरं कर्म त्वयैतत्पृथिवीपते । प्रारब्धं यन्न केनापि कृतं न च करिष्यति

ശ്രീദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭൂമിപതേ, നീ ആരംഭിച്ച ഈ കര്‍മ്മം അത്യന്തം അത്ഭുതകരം; ഇതു ആരും ചെയ്തിട്ടില്ല, ഇനി ആരും ചെയ്യുകയുമില്ല.

Verse 33

तथाप्येवं करिष्यामि तव दास्यामि कृत्स्नशः । ज्ञानयुक्तानि शस्त्राणि मंत्रग्रामं च तादृशम्

എങ്കിലും ഞാൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്യും—നിനക്ക് പൂർണ്ണമായി നൽകും: ജ്ഞാനശക്തിയാൽ യുക്തമായ ആയുധങ്ങളും, അതിനൊത്ത മന്ത്രസമൂഹവും.

Verse 34

गृह्यन्ते येन ते सर्वे व्याधयोऽपि सुदारुणाः । परं सदैव ते रक्ष्या मन्मन्त्रैरपि संयुताः

ഇവയാൽ അത്യന്തം ഭീകരമായ രോഗങ്ങളെയും പിടിച്ചുനിർത്തി നിയന്ത്രിക്കാം. എങ്കിലും നീ എപ്പോഴും സംരക്ഷിതനായിരിക്കണം—എന്റെ മന്ത്രങ്ങളാലും സംയുക്തനായി.

Verse 35

यदि दृष्टिपथात्तुभ्यं क्वचिद्यास्यंति दूरतः । मानवान्पीडयिष्यंति चिरात्प्राप्याधिकं ततः

അവർ എപ്പോഴെങ്കിലും നിന്റെ ദൃഷ്ടിപഥം വിട്ട് ദൂരേക്ക് പോയാൽ, ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം കൂടുതൽ ബലം നേടി മനുഷ്യരെ പീഡിപ്പിക്കും.

Verse 36

यदा त्वं पृथिवीपाल स्वर्गं यास्यसि भूतलात् । तदात्र सलिले स्थाप्या मदग्रे यद्व्यवस्थितम्

ഹേ ഭൂമിപാലാ! നീ ഈ ഭൂതലത്തിൽ നിന്ന് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രസ്ഥാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, എന്റെ സന്നിധിയിൽ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നതു ഇതേ സ്ഥലത്ത് ജലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 37

सर्वे मंत्रास्तथाऽस्त्राणि ममवाक्यादसंशयम् । येन स्यात्पूर्ववत्सर्वो व्यवहारो नृपोद्भवः

എന്റെ വചനബലത്താൽ സംശയമില്ലാതെ എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും ആ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെടും; അതിനാൽ രാജകാര്യങ്ങളൊക്കെയും ഭരണക്രമവും മുൻപുപോലെ തന്നെ നടക്കും.

Verse 38

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः । प्रादुर्भूतानि दिव्यानि तस्यास्त्राणि बहूनि च

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ! അവൻ വെറും ‘ബാഢം’ (തഥാസ്തു) എന്നു പറഞ്ഞതുമാത്രം, അതേ ക്ഷണത്തിൽ അവന്റെ അനേകം ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 39

ज्ञानसंपत्प्रयुक्तानि यादृशानि महात्मना । तेन संयाचितान्येव व्याधिमंत्रास्तथैव च

ജ്ഞാനസമ്പത്താൽ സമ്പന്നനായ ആ മഹാത്മാവ് അവയെ എങ്ങനെ പ്രയോഗിച്ചുവോ, അതുപോലെ അവന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം രോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങളും പ്രസാദമായി ലഭിച്ചു.

Verse 40

व्याधयो यैश्च गृह्यंते मुच्यंते स्वेच्छया सदा । सुखेन परिपाल्यंते दृष्टिगोचरसंस्थिताः

ആ (മന്ത്രങ്ങളാൽ) രോഗങ്ങളെ എപ്പോഴും ഇഷ്ടാനുസരണം പിടിച്ചുവെക്കാനും വിട്ടയക്കാനും കഴിയും; അവ ദൃഷ്ടിഗോചരത്തിൽ നിലനിൽക്കുകയും എളുപ്പത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

Verse 41

ततस्तं सकलं प्राप्य प्रसादं चंडिकोद्भवम् । तच्च हस्त्यादिकं सर्वं ब्राह्मणेभ्यो ददौ नृप

അനന്തരം ചണ്ഡികയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച സമസ്ത പ്രസാദവും ലഭിച്ച രാജാവ്, ആന മുതലായ എല്ലാ സമ്പത്തും ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനമായി നൽകി।

Verse 42

एकां मुक्त्वा निजां भार्यामेकं दशरथं सुतम् । तांश्चापि सकलान्व्याधीन्मंत्रैः संयम्य यत्नतः

സ്വന്തം ഭാര്യയെയും ദശരഥൻ എന്ന പുത്രനെയും മാത്രം ഒഴിവാക്കി, മറ്റു എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും മന്ത്രങ്ങളാൽ പരിശ്രമപൂർവ്വം നിയന്ത്രിച്ചു।

Verse 43

अजारूपान्स्वयं पश्चाद्यष्टिमादाय रक्षति । एवं तस्य नरेन्द्रस्य वर्तमानस्य भूतले

പിന്നീട് അവൻ സ്വയം ആടിന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, കൈയിൽ ദണ്ഡം എടുത്ത് അവരെ കാത്തു; ഇങ്ങനെ ഭൂതലത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ആ നരേന്ദ്രന്റെ അവസ്ഥയായിരുന്നു।

Verse 44

गुप्तोऽपि नापराधः स्यात्कस्यचित्प्रकटः कुतः । प्रमादाद्यदि भूलोके कश्चित्पापं समाचरेत्

അപരാധം മറഞ്ഞിരുന്നാലും അതു അപരാധം തന്നേ; അത് ആരുടെയെങ്കിലും മുമ്പിൽ വെളിപ്പെടാതെ എങ്ങനെ ഇരിക്കും? അശ്രദ്ധ മൂലം ഈ ലോകത്തിൽ ആരെങ്കിലും പാപം ചെയ്താൽ,

Verse 45

तद्रूपो निग्रहस्तस्य तत्क्षणादेव जायते । वधं वा यदि वा बंधं क्लेशं चाऽरातिसंभवम्

അവനു യോജിച്ച അതേ രൂപത്തിലുള്ള ശിക്ഷ അതിക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു—മരണം ആയാലും, ബന്ധനം ആയാലും, അല്ലെങ്കിൽ ശത്രുക്കളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ക്ലേശമായാലും।

Verse 46

अदृष्टान्यपि शस्त्राणि तानि कुर्वंति तत्क्षणात् । अन्येषां च महीपानां राज्ये गुप्तान्यनेकशः । कुर्वन्ति मनुजास्तेषां चक्रे वैवस्वतो ग्रहम्

കാണാനാകാത്ത ആയുധങ്ങളും അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തി സാധിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യങ്ങളിലും പലവിധത്തിൽ മറഞ്ഞ ശക്തികൾ മനുഷ്യരെ നിയന്ത്രിച്ച്—വൈവസ്വത യമന്റെ ഗ്രഹണത്തിലേക്കും കർമ്മഫലചക്രത്തിലേക്കും തള്ളിവിടുന്നു.

Verse 47

न तत्र भयसंत्रस्तस्ततः पापसमाचरेत् । प्रत्यक्षं वा विशेषेण ज्ञात्वा शस्त्रभयं च तत्

അവിടെ ഭയത്തിൽ വിറച്ചുകൊണ്ട് ആരും പാപാചരണം ചെയ്തില്ല; കാരണം അവിടെ ആയുധഭയം—ഹിംസയുടെ ഭീതി—ഇല്ലെന്ന് അവർ പ്രത്യക്ഷമായും വ്യക്തമായും അറിഞ്ഞു.

Verse 48

ततस्ते पापनिर्मुक्ता लोकाः संशुद्धगात्रकाः । रोगेषु निगृहीतेषु प्राप्ताः सुखमनुत्तमम्

അപ്പോൾ അവർ പാപമുക്തരായി ശരീരശുദ്ധി പ്രാപിച്ചു; രോഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ അനുത്തമമായ സുഖം നേടി.

Verse 49

एवं स्थितेषु लोकेषु गतपापामयेषु च । प्रयाताः शून्यतां सर्वे नरका ये यमालये

ലോകങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പാപവും രോഗവും വിട്ട് നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, യമാലയത്തിലെ എല്ലാ നരകങ്ങളും ശൂന്യമായി മാറി.

Verse 50

न कश्चिन्नरकं याति न च मृत्युपथं नरः । यथा कृतयुगं तादृक्त्रेतायामपि संस्थितम्

ആരും നരകത്തിലേക്കു പോയില്ല; ഒരു മനുഷ്യനും മരണപഥം തൊട്ടില്ല; ത്രേതായുഗത്തിലും സ്ഥിതി കൃതയുഗത്തെപ്പോലെ ആയി.

Verse 51

व्यवहारे ततो नष्टे यमलोकसमुद्भवे । स्वर्गेण तुल्यतां प्राप्ते प्राणिभिर्मृत्युवर्जितैः

യമലോകത്തിൽ നിന്നുയർന്ന വിധി-ശിക്ഷയുടെ വ്യവസ്ഥ നശിച്ചപ്പോൾ, ഈ ലോകം സ്വർഗ്ഗസമമായി; ജീവികൾ മരണവിമുക്തരായി.

Verse 52

ततो वैवस्वतो गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । प्रोवाच दुःखसंपन्नः प्रणिपत्य पितामहम्

അപ്പോൾ വൈവസ്വത യമൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സദനത്തിലേക്ക് പോയി; ദുഃഖഭാരത്തോടെ പിതാമഹനെ നമസ്കരിച്ചു സംസാരിച്ചു.

Verse 54

अजापालेन भूपेन तत्सर्वं विफलीकृतम् । तपःशक्त्या सुरश्रेष्ठ देवीमाराध्य चंडिकाम्

ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! അജാപാലൻ എന്ന രാജാവ് തപശ്ശക്തിയാൽ ദേവി ചണ്ഡികയെ ആരാധിച്ചു പ്രസന്നയാക്കി, ആ മുഴുവൻ വ്യവസ്ഥയും നിഷ്ഫലമാക്കി.

Verse 55

नाधयो व्याधयस्तत्र न पापानि महीतले । कस्यचिद्देव जायंते यथा कृतयुगे तथा

ഹേ ദേവാ! അവിടെ ഭൂമിയിൽ ആര്ക്കും മാനസിക ക്ലേശങ്ങളില്ല, ശരീരവ്യാധികളില്ല, പാപവും ഉദിക്കില്ല; കൃതയുഗത്തിലെപ്പോലെ തന്നെയായിരുന്നു.

Verse 56

तस्मात्कुरु सुरश्रेष्ठ पुनरेव यथा पुरा । मदीयभवने कृत्स्नो व्यवहारः प्रजायते

അതുകൊണ്ട്, ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! മുൻപുപോലെ വീണ്ടും ചെയ്യണമേ; എന്റെ ഭവനത്തിൽ സമഗ്രമായ വിധി-വ്യവസ്ഥ വീണ്ടും ഉദിക്കട്ടെ.

Verse 58

अथाब्रवीत्प्रहस्योच्चैस्त्रिनेत्रश्चतुराननम् । अत्यद्भुततमां श्रुत्वा तां वार्तां यमसंभवाम्

അപ്പോൾ ത്രിനേത്രനായ പ്രഭു ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു—യമനിൽ നിന്നു വന്ന അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായ വാർത്ത കേട്ട ശേഷം।

Verse 59

महेश्वर उवाच । धर्ममार्गप्रवृत्तस्य सदाचारस्य भूपतेः । कथं निवारणं तत्र क्रियते कश्च निग्रहः

മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ, ധർമ്മമാർഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും സദാചാരത്തിൽ സ്ഥിരനാകുകയും ചെയ്യുന്നവനെ അവിടെ എങ്ങനെ തടയാം? ആരാണ് അവനെ നിയന്ത്രിക്കുക?

Verse 60

तस्मात्तेन महीपेन यस्मान्मार्गः प्रदर्शितः । अपूर्वो धर्मसंभूतः कृतः सम्यङ्महात्मना

അതുകൊണ്ട് ആ രാജാവ് കാണിച്ച മാർഗം മൂലം, ആ മഹാത്മാവ് ധർമ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ അപൂർവ പഥം ശരിയായി സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 61

तन्मयापि यथा चास्य प्रसादः सुरसत्तम । अपूर्वः करणीयश्च यथा धर्मो न दुष्यति

ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ പ്രസാദം അപൂർവമായിരിക്കാനും ധർമ്മം മലിനമാകാതിരിക്കാനും ഞാനും അതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കണം।

Verse 62

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं यमं प्राह ततः शिवः । वदायुषोऽस्य यच्छेषमजापालस्य भूपतेः । येन तत्समये प्राप्ते तं नयामि निजालयम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ശിവൻ ചതുര്മുഖ യമനോട് പറഞ്ഞു—ഈ രാജാവ് അജാപാലന്റെ ആയുസ്സിൽ എത്ര ശേഷമുണ്ടെന്ന് പറയുക; ആ സമയം വന്നാൽ ഞാൻ അവനെ എന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് നയിക്കും।

Verse 63

यम उवाच । पञ्चवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि चायुषः । तिष्ठंति पञ्चपञ्चाशत्प्रतीक्ष्येऽहं ततः कथम्

യമൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആയുസ്സിലെ അഞ്ചായിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി അമ്പത്തഞ്ച് വർഷങ്ങൾ ശേഷിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഞാൻ ഇനി എങ്ങനെ കാത്തിരിക്കും? ഇനി വൈകുവാൻ കഴിയില്ല.

Verse 64

यावत्कालं सुरश्रेष्ठ शून्ये जाते स्व आश्रये । तस्मात्कुरु द्रुतं कंचिदुपायं तद्विनाशने

ദേവശ്രേഷ്ഠാ! എന്റെ സ്വന്തം ധാമം ശൂന്യമായി കിടക്കുന്നിടത്തോളം എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമാകുന്നില്ല. അതിനാൽ അവന്റെ നാശത്തിനായി വേഗത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ഉപായം ചെയ്‌തുകൊൾക.

Verse 65

एवमुक्ते यमेनाथ तं विसृज्य गृहं प्रति । व्याघ्ररूपं समास्थाय स्वयं तत्संनिधौ ययौ

യമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശിവൻ അവനെ വിടവാങ്ങിച്ച് വീട്ടിലേക്കയച്ചു. തുടർന്ന് താനേ പുലിയുടെ രൂപം ധരിച്ചു ആ രാജാവിന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു.

Verse 66

यत्र संस्थो महीपः स प्रजापालनतत्परः । मेघगम्भीरनिर्घोषं गर्जमानो मुहुर्मुहुः

പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ തൽപരനായ രാജാവ് നിന്നിരുന്നിടത്ത്, ആ പുലി മേഘഗംഭീരമായ ഇടിമുഴക്കത്തുപോലെ ആഴമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജിച്ചു.

Verse 67

अजास्तास्तं च संवीक्ष्य व्याघ्रं रौद्रवपुर्द्धरम् । अजापालं समुद्दिश्य संत्रस्ताः शरणं गताः

ആ ഭീകരരൂപധാരിയായ പുലിയെ കണ്ട ആടുകൾ ഭയന്ന്, അജാപാലനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഓടിച്ചെന്ന് അവന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.

Verse 68

तस्य यत्नपरस्यापि रक्षमाणस्य भूपतेः । अजास्ता व्याघ्ररूपेण शंकरेण प्रभक्षिताः

രാജാവ് അവയെ രക്ഷിക്കാൻ ഏറെ പരിശ്രമിച്ചിട്ടും, വ്യാഘ്രരൂപം ധരിച്ച ശങ്കരൻ ആ ആടുകളെ ഭക്ഷിച്ചു।

Verse 69

अजानां कदनं दृष्ट्वा ततः स पृथिवीपतिः । स्वहस्ताद्यष्टिमुत्सृज्य जग्राह निशितायुधम्

നിരപരാധികളുടെ കൂട്ടക്കൊല കണ്ട രാജാവ്, കൈയിലെ ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ച് മൂർച്ചയുള്ള ആയുധം പിടിച്ചു।

Verse 70

यत्तस्य तुष्टया दत्तं चंडं चंडार्चिषा समम् । तच्छस्त्रं च तथान्यानि देवीदत्तानि शंकरः । शनैःशनैः प्रजग्राह स्ववक्त्रेण महेश्वरः

ദേവിയുടെ പ്രസാദത്തോടെ ലഭിച്ച, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായ ആ ആയുധവും മറ്റു ദേവീദത്ത ആയുധങ്ങളും മഹേശ്വരൻ ശങ്കരൻ തന്റെ വായാൽ ക്രമേണ ഏറ്റെടുത്തു।

Verse 71

अस्त्राभावात्ततस्तूर्णं ध्रियमाणेऽपि कांतया । द्वंद्वयुद्धेन तं व्याघ्रं योधयामास भूपतिः

അസ്ത്രങ്ങളില്ലാത്തതിനാൽ, പ്രിയതമേ തടഞ്ഞിട്ടും, രാജാവ് ഉടൻ തന്നെ ആ വ്യാഘ്രവുമായി ഏകയുദ്ധം നടത്തി।

Verse 72

ततस्तस्यांगसंस्पर्शान्मुक्त्वा व्याघ्रतनुं च ताम् । दधार भस्मसंदिग्धां तनुं चन्द्रविभूषिताम्

അവന്റെ ദേഹസ്പർശത്താൽ അദ്ദേഹം വ്യാഘ്രദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭസ്മലിപ്തവും ചന്ദ്രവിഭൂഷിതവും ആയ ദിവ്യദേഹം ധരിച്ചു।

Verse 73

रुंडमालावरां दिव्यां सखट्वांगां सपन्नगाम् । तां दृष्ट्वा स महीपालः सभार्यः प्रणतस्ततः

രുണ്ടമാല ധരിച്ച്, ഖട്വാംഗം കൈയിൽ എടുത്ത്, സർപ്പസഹിതയായ ആ ദിവ്യദേവിയെ കണ്ട ഉടൻ രാജാവ് ഭാര്യയോടുകൂടി പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 74

प्रोवाचाथ स्तुतिं कृत्वा विनयावनतः स्थितः । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नो हर्षगद्गदया गिरा

പിന്നീട് സ്തുതി അർപ്പിച്ച് അവൻ വിനയത്തോടെ തലകുനിച്ച് നിന്നു; ആനന്ദാശ്രുക്കൾ കണ്ണുകളെ നനച്ചു, ഹർഷത്തിൽ ഗദ്ഗദസ്വരത്തിൽ അവൻ പറഞ്ഞു।

Verse 75

राजोवाच । अज्ञानाद्यन्मया देव प्रहारास्तव निर्मिताः । तिरस्कारस्तथा दत्तस्तत्सर्वं क्षम्यतां विभो

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ! അജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ അങ്ങിനെ പ്രഹാരങ്ങൾ ചെയ്തു, അവഹേളനവും നടത്തി; ഹേ വിഭോ, അതെല്ലാം ക്ഷമിക്കണമേ।

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । क्षांत एष मया पुत्र तव सर्वः पराभवः । परितुष्टेन ते कर्म दृष्ट्वा चैवातिमानुषम्

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പുത്രാ, നിന്റെ ഈ മുഴുവൻ പരാജയം ഞാൻ ക്ഷമിച്ചു; നിന്റെ അതിമാനുഷ കർമ്മങ്ങൾ കണ്ടു ഞാൻ പ്രസന്നനായി।

Verse 77

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

ഹേ നൃപാ! നീ രാജ്യം ഭരിച്ച് പ്രജകളെ സംരക്ഷിച്ച പോലെ മറ്റൊരു രാജാവും ചെയ്തിട്ടില്ല; ഇനി ചെയ്യുകയുമില്ല।

Verse 78

तस्माद्गच्छ मया सार्धं पाताले पार्थिवोत्तम । अनेनैव शरीरेण धर्मपत्न्यानया सह

അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, എന്നോടൊപ്പം പാതാളത്തിലേക്ക് വരിക; നിന്റെ ധർമ്മപത്നിയോടുകൂടി, ഈ ദേഹത്തോടെയേ.

Verse 79

नातः परं त्वया स्थेयं मर्त्यलोके कथंचन । विरुद्धं सर्वदेवानां यतः कर्म त्वदुद्भवम्

ഇതിനപ്പുറം നീ യാതൊരു വിധത്തിലും മർത്ത്യലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളരുത്; കാരണം നിന്നിൽ നിന്നുയർന്ന കർമ്മം സർവ്വദേവന്മാർക്കും വിരോധമാണ്.

Verse 80

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവാ, അങ്ങനെ തന്നെയാകും. ഞാൻ മഹാപുരിയായ അയോധ്യയിൽ ചെന്നു പുത്രനെ രാജസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ച്, മന്ത്രിമാർക്ക് വിധിപൂർവ്വം അറിയിക്കും.

Verse 81

तथाहं देव देव्या च प्रोक्तः संतुष्टया पुरा । मन्त्रग्रामो यया दत्तः शस्त्राणि विविधानि च

ഹേ ദേവാ, അതുപോലെ മുൻകാലത്ത് പ്രസന്നയായ ദേവി എന്നോടു അരുളിച്ചെയ്തിരുന്നു; അവൾ എനിക്ക് മന്ത്രങ്ങളുടെ സമുച്ചയവും പലവിധ ആയുധങ്ങളും ദാനമായി നൽകി.

Verse 82

यदा त्वं त्यजसि प्राज्ञ मर्त्यलोकं सुदुस्त्यजम् । तदात्र मामके कुण्डे प्रक्षेप्तव्यानि कृत्स्नशः

ഹേ പ്രാജ്ഞാ, ഉപേക്ഷിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ഈ മർത്ത്യലോകം നീ വിട്ടൊഴിയുമ്പോൾ, അവയെല്ലാം എന്റെ തന്നെ കുണ്ഡത്തിൽ പൂർണ്ണമായി നിക്ഷേപിക്കണം.

Verse 83

तानि चार्पय मे भूयो येनानृण्यं व्रजाम्यहम् । तस्या देव्याः सुराधीश त्वत्प्रसादेन सांप्रतम्

ആ വസ്തുക്കൾ എല്ലാം എനിക്ക് വീണ്ടും അർപ്പിക്കണമേ, അതുവഴി ഞാൻ കടബാധ്യതയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ. ഹേ ദേവാധീശാ, ഈ സമയത്ത് നിന്റെ പ്രസാദം കൊണ്ടാണ് ആ ദേവിയോടുള്ള എന്റെ ബാധ്യത നീങ്ങിയത്.

Verse 84

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । आज्ञाप्य तानि सर्वाणि ददौ तत्र द्रुतं गतः

അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭഗവാൻ ത്രിപുരാന്തകൻ ആജ്ഞാപിച്ച് ആ വസ്തുക്കളെല്ലാം തിരികെ നൽകിച്ചു; തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വേഗത്തിൽ അവിടേക്ക് (നിയതസ്ഥാനത്തേക്ക്) പോയി.

Verse 85

अब्रवीच्च सुतस्तत्र स्वयं राजा भविष्यति । वीर्यौदार्यसमोपेतो वंशस्योद्धरणक्षमः

അവിടെ അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു—“നിന്റെ പുത്രൻ തന്നേ രാജാവാകും; വീര്യവും ഔദാര്യവും സമ്പന്നനായ അവൻ വംശത്തെ നിലനിർത്തിയും പുനഃ ഉയർത്തിയും കഴിവുള്ളവൻ ആകും.”

Verse 86

त्वं चागच्छ मया सार्धमद्यैव मम मंदिरे । प्रविश्यात्र जले पुण्ये देवीकुण्डसमुद्भवे

“നീയും ഇന്നുതന്നെ എന്നോടൊപ്പം എന്റെ മന്ദിരത്തിലേക്ക് വരിക; പിന്നെ ഇവിടെ ദേവീകുണ്ഡത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഈ പുണ്യജലത്തിൽ പ്രവേശിക്ക.”

Verse 87

अद्य माघचतुर्दश्यां शुक्लायामपरोऽपि यः । देवीमिमां च संपूज्य जलेऽस्मिन्भक्तिसंयुतः

“ഇന്ന് മാഘ ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ ആരായാലും—even മറ്റൊരാളായാലും—ഈ ദേവിയെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, ഭക്തിയോടെ, ഈ ജലത്തിൽ (സ്നാനം/പ്രവേശം) ചെയ്താൽ…”

Verse 88

करिष्यति प्रवेशेन प्राणत्यागं नृपोत्तम । स च यास्यति यत्रास्ते पाताले हाटकेश्वरः

ഹേ നൃപോത്തമാ! ഈ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ അവൻ പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യും; പിന്നെ പാതാളത്തിൽ ഹാടകേശ്വരൻ അധിവസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു പോകും।

Verse 89

स्नानं वा पार्थिवश्रेष्ठ यः करिष्यति मानवः । अष्टोत्तरशतं तस्य व्याधीनां न भविष्यति

ഹേ പാർത്ഥിവശ്രേഷ്ഠാ! ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന് നൂറ്റെട്ട് തരത്തിലുള്ള വ്യാധികൾ ഉണ്ടാകുകയില്ല; അവൻ രോഗമുക്തനാകും।

Verse 90

एवमुक्त्वा तमादाय नृपं भार्यासमन्वितम् । अजाभिस्ताभिरस्त्रैश्च तैश्चापि परमेश्वरः । प्रविवेश जले तस्मिन्देवीकुण्डसमुद्भवे

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പരമേശ്വരൻ രാജാവിനെ ഭാര്യയോടുകൂടി, ആ ആടുകളെയും ആയുധങ്ങളെയും സഹിതം എടുത്തുകൊണ്ട്, ദേവീകുണ്ഡത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ആ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 91

ततश्च मंदिरं नीतः स्वकीयं द्विजसत्तमाः । तेनैव नरदेहेन स कलत्रसमन्वितः

അതിനുശേഷം, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ആ രാജാവിനെ അവന്റെ സ്വന്തം മന്ദിരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; അവൻ അതേ മനുഷ്യദേഹത്തിൽ, ഭാര്യയോടുകൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 92

अद्यापि तिष्ठते तत्र जरामरणवर्जितः । पूजयानश्च तं देवं पाताले हाटकेश्वरम्

ഇന്നും അവൻ അവിടെ ജരാമരണരഹിതനായി നിലകൊണ്ട്, പാതാളത്തിലെ ഹാടകേശ്വര ദേവനെ നിരന്തരം പൂജിക്കുന്നു।

Verse 93

एवं तत्र समुद्भूता सा देवी परमेश्वरी । स्थापिता तेन भूपेन श्रद्धापूतेन चेतसा

ഇങ്ങനെ അവിടെ പരമേശ്വരി ദേവി പ്രത്യക്ഷയായി; ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമായ ഹൃദയമുള്ള ആ രാജാവ് അവളെ അവിടെയേ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 95

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ശ്രീഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്തെ ‘അജാപാലേശ്വരീമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പഞ്ചാനവതിതമ അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 97

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । समीप उपविष्टस्य शिवस्याऽस्यं व्यलोकयत्

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് സമീപത്ത് ഉപവിഷ്ടനായ ശിവന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി.