Adhyaya 133

Verse 1

सूत उवाच । तथाऽन्यापि च तत्रास्ति देवता द्विजसत्तमाः । अजागृहेति विख्याता सर्वरोगक्षयावहा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജസത്തമന്മാരേ! അവിടെ മറ്റൊരു ദേവതയും ഉണ്ട്; ‘അജാഗൃഹാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധയായ അവൾ സർവ്വരോഗനാശിനിയാണ്।

Verse 2

अजापालो यदा राजा सर्वलोकहिते रतः । अजारूपाः प्रयांति स्म व्याधयः सकला द्विजाः । तदा रात्रौ समानीय तस्मिन्स्थाने दधाति सः

രാജാ അജാപാലൻ സർവ്വലോകഹിതത്തിൽ നിരതനായിരിക്കുമ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജ, എല്ലാ രോഗങ്ങളും ആടുകളുടെ രൂപത്തിൽ വരികയായിരുന്നു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം രാത്രിയിൽ അവയെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അതേ സ്ഥലത്ത് വെച്ച് (അടക്കി) പാർപ്പിച്ചു.

Verse 3

ततस्तदाश्रयात्स्थानमजागृहमिति स्मृतम् । सर्वैर्जनैर्धरा पृष्ठेदर्शनाद्व्याधिनाशनम्

അതിനാൽ ആശ്രയസ്ഥാനമായതിനാൽ ആ സ്ഥലം ‘അജാഗൃഹം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെട്ടു. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും അതിന്റെ ദർശനമാത്രം തന്നെ രോഗനാശകരമാണ്.

Verse 4

तत्रैश्वर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः । अहं वः कीर्तयिष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः

ഹേ ബ്രാഹ്മണസത്തമന്മാരേ, ആ സ്ഥലത്ത് പൂർവ്വകാലത്ത് ദിവ്യൈശ്വര്യത്തിന്റെ അത്ഭുതപ്രകടനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. അത് ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിവരിക്കും; നിങ്ങൾ സുസമാഹിതചിത്തത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ.

Verse 5

तत्रागतो द्विजः कश्चित्क्षेत्रे तापसरूपधृक् । तीर्थयात्राप्रसंगेन रात्रौ प्राप्तः श्रमान्वितः

അവിടെ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഒരു ദ്വിജൻ വന്നു; അദ്ദേഹം തപസ്വിയുടെ രൂപം ധരിച്ചിരുന്നു. തീർത്ഥയാത്രയുടെ അവസരത്തിൽ അദ്ദേഹം രാത്രിയിൽ അവിടെ എത്തി, ശ്രമത്തിൽ ക്ഷീണിതനായി.

Verse 6

अजावृंदमथालोक्य निविष्टं सुसुखान्वितम् । रोमंथ कर्मसंयुक्तं विश्वस्तमकुतोभयम्

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം അവിടെ ആടുകളുടെ കൂട്ടം അത്യന്തം സുഖത്തോടെ ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടു—ജബർ ചവച്ചുകൊണ്ട്—നിശ്ചിന്തമായി, വിശ്വാസത്തോടെ, എല്ലാദിക്കിലും ഭയരഹിതമായി.

Verse 7

स ज्ञात्वा मानुषेणात्र भवितव्यमसंशयम् । न शून्याः पशवो रात्रौ स्थास्यंति विजने वने

അവൻ സംശയമില്ലാതെ അറിഞ്ഞു—ഇവിടെ മനുഷ്യസാന്നിധ്യം തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകണം; കാരണം നിർജനവനത്തിൽ രാത്രിയിൽ മൃഗങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കും അനാഥമായും നില്ക്കുകയില്ല।

Verse 8

ततः फूत्कृत्य फूकृत्य दिवं यावन्न संदधे । कश्चिद्वाचं प्रसुप्तश्च तावत्तत्रैव चिंतयन्

പിന്നീട് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ഫൂത്കാരം/വിളി മുഴക്കി; കുറച്ചുനേരം ഉറക്കത്തിലേക്ക് മനസ്സ് ചേർത്തില്ല; എന്നാൽ അവിടെത്തന്നെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ശബ്ദം മങ്ങി, അവൻ പതുക്കെ നിദ്രയിൽ വീണു।

Verse 9

अवश्यं मानुषेणात्र पशूनां रक्षणाय च । आगंतव्यं कुतोऽप्याशु तस्मात्तिष्ठामि निर्भयः

ഈ മൃഗങ്ങളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി എവിടെയോ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ ഇവിടെ വരേണ്ടതുണ്ട്; അതിനാൽ ഞാൻ ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ തന്നെ നില്ക്കും।

Verse 10

एवं तस्य प्रसुप्तस्य गता सा रजनी ततः । ततस्त्वरितवत्तस्य सुश्रांतस्य द्विजोत्तमाः

ഇങ്ങനെ അവൻ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ആ രാത്രി കടന്നു; തുടർന്ന്, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, അത്യന്തം ക്ഷീണിച്ച അവന്റെ മേൽ അടുത്ത സംഭവങ്ങൾ വേഗത്തിൽ സംഭവിച്ചു।

Verse 11

अथ यावत्प्रभाते स प्रपश्यति निजां तनुम् । तावत्कुष्ठादिभी रोगैः समंतात्परिवारिताम्

പിന്നീട് പ്രഭാതത്തിൽ അവൻ തന്റെ ശരീരം നോക്കിയപ്പോൾ, കുഷ്ഠാദി രോഗങ്ങൾ എല്ലാടവും അവനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു।

Verse 12

अशक्तश्चलितुं स्थानादपि चैकं पदं क्वचित् । तेजो हीनोऽपि रौद्रेण चिन्तयामास वै ततः

അവൻ ആ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്നു നീങ്ങുവാൻ പോലും അശക്തനായി, ഒരടി പോലും വെക്കാനായില്ല; തേജസ് ക്ഷീണിച്ചിട്ടും ദഹിപ്പിക്കുന്ന രൗദ്രവേദനയിൽ അവൻ അപ്പോൾ അതിഗാഢമായി ചിന്തിച്ചു।

Verse 13

किमिदं कारणं येन ममैषा संस्थिता तनुः । अकस्मादेव रोगोऽयं चलितुं नैव च क्षमः

എന്ത് കാരണത്താൽ എന്റെ ശരീരം ഇങ്ങനെ ആയിത്തീർന്നു? അപ്രതീക്ഷിതമായി ഈ രോഗം വന്നിരിക്കുന്നു; എനിക്ക് ഒട്ടും നീങ്ങാൻ കഴിയുന്നില്ല।

Verse 14

एवं चिन्तयमानस्य तस्य विप्रस्य तत्क्षणात् । द्वादशार्कप्रतीकाशः पुरुषः समुपागतः

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ വിപ്രന്റെ അടുക്കൽ അതേ ക്ഷണത്തിൽ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തനായ ഒരുപുരുഷൻ എത്തി।

Verse 15

तं यूथं कालयामास ततः संज्ञाभिराह्वयन् । पृथक्त्वेन समादाय यष्टिं सव्येन पाणिना

പിന്നീട് അവൻ സംജ്ഞകളാൽ വിളിച്ച് ആ കൂട്ടത്തെ മാറ്റിനിർത്തി; വേർതിരിച്ച് ഇടങ്കൈയിൽ ഒരു ദണ്ഡം എടുത്തു।

Verse 16

अथापश्यत्स तं विप्रं व्याधिभिः सर्वतो वृतम् । अशक्तं चलितुं क्वापि ततः प्रोवाच सादरम्

പിന്നീട് അവൻ ആ വിപ്രനെ കണ്ടു—വ്യാധികൾ എല്ലാടവും ചുറ്റിപ്പറ്റി, എങ്ങോട്ടും നീങ്ങാൻ അശക്തനായവനെ—അതിനുശേഷം ആദരത്തോടെ അവനോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 17

कस्त्वमेवंविधः प्राप्तः स्थाने चात्र द्विजोत्तम । नास्ति राज्ये मम व्याधिः कस्यचित्कुत्रचित्स्फुटम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! നീ ഇത്തരത്തിലുള്ള അവസ്ഥയിൽ ഇവിടെ ഈ സ്ഥലത്ത് എങ്ങനെ എത്തി? എന്റെ രാജ്യത്തിൽ എവിടെയും ആരെയും ബാധിക്കുന്ന വ്യക്തമായ രോഗമില്ല.

Verse 18

अजोनाम नरेन्द्रोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः । व्याधींश्च च्छागरूपेण रक्षामि जनकारणात्

ഞാൻ ‘അജോ’ എന്ന നാമമുള്ള നരേന്ദ്രനാണ്; എന്റെ പേര് നിന്റെ ചെവിയിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ. ജനഹിതാർത്ഥം ഞാൻ ആട്ടുരൂപം ധരിച്ചു രോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചു കാക്കുന്നു.

Verse 19

तस्माद्ब्रूहि शरीरस्थो यस्ते व्याधिर्व्यवस्थितः । येनाऽहं निग्रहं तस्य करोमि द्विजसत्तम

അതുകൊണ്ട് പറയുക, ഹേ ദ്വിജസത്തമാ! നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഏത് രോഗമാണ് കുടിയേറിയിരിക്കുന്നത്? അതിനെ ഞാൻ നിയന്ത്രിക്കട്ടെ.

Verse 20

ब्राह्मण उवाच । तीर्थयात्रापरोऽहं च भ्रमामि क्षितिमंडले । क्रमेणाऽत्र समायातः क्षेत्रेऽस्मिन्हाटकेश्वरे

ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ തീർത്ഥയാത്രയിൽ പരനായിട്ട് ഭൂമണ്ഡലം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ക്രമേണ യാത്രചെയ്ത് ഈ ഹാടകേശ്വര ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 21

निशावक्त्रे नृपश्रेष्ठ वासः संचिंतितो मया । दृष्ट्वाऽमूंश्च पशून्भूप मानुषं भाव्यमेव हि

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! രാത്രി വന്നപ്പോൾ ഞാൻ ഇവിടെ താമസിക്കാമെന്ന് വിചാരിച്ചു. ഹേ ഭൂപാ! ഈ മൃഗങ്ങളെ കണ്ടപ്പോൾ ഇവ മനുഷ്യരുടെ പരിചരണത്തിലാണെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചു.

Verse 22

ततश्चात्र प्रसुप्तोऽहं पशूनामंतिके नृप

അതിനുശേഷം, ഹേ നൃപാ, ഞാൻ ഇവിടെ മൃഗങ്ങളുടെ സമീപത്തുതന്നെ നിദ്രയിൽ ആഴ്ന്നു।

Verse 23

अथ यावत्प्रभातेऽहं प्रपश्यामि निजां तनुम् । तावत्कुष्ठादिरोगैश्च समंतात्परिवारिताम्

പിന്നീട് പ്രഭാതത്തിൽ, ഞാൻ എന്റെ ദേഹം കണ്ട ഉടനെ, കുഷ്ഠാദി രോഗങ്ങൾ എല്ലാടവും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു।

Verse 24

नान्यत्किंचिन्नृपश्रेष्ठ कारणं वेद्मि तत्त्वतः । किमेतेन नृपश्रेष्ठ भूयोभूयः प्रजल्पता । बहुत्वात्कुरु तस्मान्मे यथा स्यान्नीरुजा तनुः

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സത്യത്തിൽ മറ്റൊരു കാരണവും എനിക്ക് അറിയില്ല. ഹേ രാജാവേ, വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുന്നതിൽ എന്ത് ഫലം? അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ മഹാശക്തിയാൽ എന്റെ ദേഹം നിരോഗമാകുമാറാക്കുക।

Verse 25

ततस्ते व्याधयः प्रोक्ता अजापालेन भूभुजा । केनाज्ञा खंडिता मेऽद्य को वध्यः सांप्रतं मम

അപ്പോൾ പ്രജാപാലകനായ രാജാവ് ആ രോഗങ്ങളോടു പറഞ്ഞു—“ഇന്ന് എന്റെ ആജ്ഞ ആരാണ് ലംഘിച്ചത്? ഇപ്പോൾ എന്റെ ശിക്ഷയ്ക്ക് അർഹൻ ആര്?”

Verse 26

व्याधय ऊचुः । मा कोपं कुरु भूपाल कृत्येऽस्मिंस्त्वं कथंचन । यस्मादेष द्विजो विष्टः सांप्रतं व्याधिभिस्त्रिभिः

വ്യാധികൾ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഭൂപാലാ, ഈ കാര്യത്തിൽ ഒരുതരത്തിലും കോപിക്കരുത്; കാരണം ഈ ദ്വിജൻ ഇപ്പോൾ മൂന്നു രോഗങ്ങളാൽ ആവിഷ്ടനായിരിക്കുന്നു।”

Verse 27

राजयक्ष्मा च कुष्ठं च पामा च द्विजसत्तम । एते संसर्गजा दोषास्त्रयोऽद्यापि प्रकीर्तिताः

ഹേ ദ്വിജസത്തമാ! രാജയക്ഷ്മം, കുഷ്ഠം, പാമാ—ഇവ മൂന്നും സ്പർശ-സംസർഗ്ഗജന്യ ദോഷങ്ങളായി ഇന്നും പ്രസിദ്ധമായി കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 28

एतेषां प्रथमौ यौ द्वौ निवृत्तिरहितौ स्मृतौ । औषधैश्चैव मंत्रैश्च शेषा नाशं व्रजंति च

ഇവയിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ടും നിവൃത്തിയില്ലാത്തവ (ഒഴിവാക്കാൻ ദുഷ്കരം) എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ശേഷിക്കുന്നതു ഔഷധങ്ങളാലും മന്ത്രങ്ങളാലും നശിക്കുന്നു.

Verse 29

आभ्यां च ब्रह्मशापोस्ति येन नास्ति निवर्तनम् । तस्मादत्र नृपश्रेष्ठ कुरु यत्ते क्षमं भवेत्

ഈ രണ്ടിന്മേലും ബ്രാഹ്മണശാപം നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനാൽ നിവർത്തനം ഇല്ല. അതുകൊണ്ട്, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ നിനക്കു യുക്തവും സാധ്യവും ആയതു ചെയ്യുക.

Verse 30

एतेन ब्राह्मणेनैते स्पृष्टा राजंस्त्रयोपि च । तस्मात्तावत्तनुं चास्याविशतां तावसंशयम्

ഹേ രാജാവേ! ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ഈ മൂന്നിനെയും സ്പർശിച്ചു; അതിനാൽ സംശയമില്ലാതെ അത്രത്തോളം അവ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 32

यत्र स्थानं चिरं तत्र मेदिन्यां विहितं नृप । पुरीषं च समाविद्धा तेनैषा मेदिनी द्रुतम्

ഹേ നൃപാ! ഭൂമിയിൽ എവിടെയെല്ലാം ദീർഘകാലം താമസം ഉണ്ടായിരുന്നുവോ, അവിടെയെല്ലാം ആ നിലം മലത്താലും മൂടപ്പെട്ടു വേഗത്തിൽ ദൂഷിതമായി; ഇങ്ങനെ ഈ മേദിനി शीഘ്രം അപവിത്രമായി.

Verse 33

कालांतरेपि ये मर्त्या भूम्यामस्यां समागताः । भूमेः स्पर्शं करिष्यंति ते भविष्यंति चेदृशाः

പിന്നീടുള്ള കാലത്തും ഏതു മർത്ത്യർ ഈ ഭൂമിയിൽ വന്ന് ഇവിടെ മണ്ണിനെ സ്പർശിക്കുമോ, അവരും അങ്ങനെ തന്നേ (പീഡിതരായി) മാറും.

Verse 34

वयं शेषा महाराज व्याधयो ये व्यवस्थिताः । त्वया मुक्त्वा भविष्यामो मन्त्रौषधवशानुगाः

മഹാരാജാ, ഇവിടെ ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്ന ശേഷിച്ച വ്യാധികളാണ് ഞങ്ങൾ. നിങ്ങൾ മോചിപ്പിച്ചാൽ ഞങ്ങൾ മന്ത്രവും ഔഷധവും അധീനരാകും.

Verse 35

नैतौ पुनस्तु दुर्ग्राह्यौ ब्रह्मशाप समुद्भवौ

എന്നാൽ ഈ രണ്ടും അത്യന്തം ദുർഗ്രാഹ്യമാണ്; കാരണം ഇവ ബ്രഹ്മശാപത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവയാണ്.

Verse 36

तच्छ्रुत्वा पार्थिवः सोऽपि तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । तं ब्राह्मणं पुनः प्राह न भेतव्यं त्वया द्विज

ഇതു കേട്ട് രാജാവ് ആ പുണ്യസ്ഥാനത്തിൽ തന്നേ നിലകൊണ്ട് വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു—“ദ്വിജാ, ഭയപ്പെടേണ്ട.”

Verse 37

अहं त्वां रक्षयिष्यामि व्याधेरस्मात्सुदारुणात् । अत्र तस्मात्प्रतीक्षस्व कञ्चित्कालं ममाज्ञया

ഈ അത്യന്തം ഭീകരമായ വ്യാധിയിൽ നിന്ന് ഞാൻ നിന്നെ രക്ഷിക്കും. അതിനാൽ എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഇവിടെ കുറച്ചുകാലം കാത്തിരിക്കൂ.

Verse 38

एवमुक्त्वा ततश्चक्रे तदर्थं सुमहत्तपः । आराधयन्प्रभक्त्या च सम्यक्तां क्षेत्रदेवताम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവൻ ആ ലക്ഷ്യത്തിനായി മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു; ഗാഢഭക്തിയോടെ ആ ക്ഷേത്രദേവതയെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു।

Verse 39

मुंडेनाथर्वशीर्षेण दिवारात्रमतंद्रितः । क्षेत्रपालोत्थसूक्तेन वास्तुसूक्तेन च द्विजाः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! മുണ്ഡവും അതർവശീർഷവും പാരായണം ചെയ്ത് അവൻ പകലും രാത്രിയും ക്ഷീണമില്ലാതെ തുടർന്നു; കൂടാതെ ക്ഷേത്രപാലോത്ഭവ സൂക്തവും വാസ്തുസൂക്തവും കൊണ്ടും (കർമ്മം) നടത്തി।

Verse 41

अथ नक्तावसानेन तस्य होमस्य चोत्थिता । भित्त्वा धरातलं देवी मन्त्राकृष्टा विनिर्गता

പിന്നീട് രാത്രിയുടെ അവസാനം, ആ ഹോമം സമാപിച്ചതോടെ, മന്ത്രാകൃഷ്ടയായ ദേവി ഭൂതലം ഭേദിച്ച് ഉയർന്നു പുറത്തുവന്നു।

Verse 42

देवता तस्य क्षेत्रस्य ततः प्रोवाच तं नृपम्

അപ്പോൾ ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദേവത ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു।

Verse 43

एकाहं तव भूपाल होमस्यास्य प्रभावतः । विनिर्गता धरापृष्ठात्क्षेत्रस्यास्याधिपा स्मृता

ഹേ ഭൂപാലാ! ഈ ഹോമത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഞാൻ ഒരേ ദിവസത്തിൽ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച് പുറത്തുവന്നു; ഞാൻ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രി അധിപയായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 44

तस्माद्वद महाभाग यत्ते कृत्यं करोम्यहम् । परां तुष्टिमनुप्राप्ता तस्माद्ब्रूहि यदीप्सितम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗാ, പറയുക—നിന്റെ ഏത് കൃത്യം ഞാൻ നിർവഹിക്കണം? ഞാൻ പരമമായി തൃപ്തയായിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് പറയുക।

Verse 45

राजोवाच । अत्र स्थाने सदा स्थेयं त्वया देवि विशेषतः । व्याधिसंसर्गजो दोषो भूमेरस्या यथा व्रजेत्

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, ഈ സ്ഥലത്ത് നീ പ്രത്യേകമായി എപ്പോഴും വസിക്കണം; അങ്ങനെ ഈ ഭൂമിയിലെ രോഗ-സംസർഗ്ഗജന്യ ദോഷം നീങ്ങിപ്പോകും।

Verse 46

अद्यप्रभृति देवेशि तथा नीतिर्विधीयताम् । नो चेदस्याः प्रसंगेन प्रभविष्यंति मानवाः

ഇന്നുമുതൽ, ഹേ ദേവേശീ, അത്തരമൊരു നിയമം സ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ; അല്ലെങ്കിൽ ഇതിന്റെ സംസർഗ്ഗം മൂലം മനുഷ്യർ പീഡിതരാകും।

Verse 47

व्याधिग्रस्ता यथा विप्रो योऽयं संदृश्यते पुरः । मयात्र व्याधयः कालं चिरं संस्थापिता यतः । भविष्यति च मे दोषो नो चेद्देवि न संशयः

ഈ രോഗബാധിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ നമ്മുടെ മുമ്പിൽ കാണുന്നതുപോലെ, ഞാൻ ഇവിടെ രോഗങ്ങളെ ദീർഘകാലമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇത് പരിഹരിക്കപ്പെടാതിരുന്നാൽ, ഹേ ദേവീ, എനിക്കു ദോഷം വരും—സംശയമില്ല।

Verse 48

तथायं ब्राह्मणो रोगात्त्वत्प्रसादात्सुरेश्वरि । मुक्तो भवतु मेदिन्यामत्र स्थेयं सदा त्वया

അതുപോലെ, ഹേ സുരേശ്വരീ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ രോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകട്ടെ; ഈ ഭൂമിയിൽ നീ ഇവിടെ എപ്പോഴും വസിക്കണം।

Verse 49

क्षेत्रदेवतोवाच । एतत्स्थानं मया सर्वं व्याधिदोषविवर्जितम् । विहितं सर्वदैवात्र स्थास्येऽहमिह सर्वदा

ക്ഷേത്രദേവത അരുളിച്ചെയ്തു—ഈ സമസ്തസ്ഥലവും ഞാൻ രോഗദോഷരഹിതമാക്കി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ ഇവിടെ എപ്പോഴും, നിത്യമായി, ശാശ്വതം വസിക്കും.

Verse 50

सांप्रतं योऽत्र मे स्थाने व्याधिग्रस्तः समेष्यति । पूजयिष्यति मां भक्त्या नीरोगः स भविष्यति

ഇനി മുതൽ ആരെങ്കിലും രോഗബാധിതനായി എന്റെ ഈ സ്ഥാനത്ത് വന്ന് ഭക്തിയോടെ എന്നെ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ നിരോഗിയായിത്തീരും.

Verse 51

तस्मादद्य द्विजेंद्रोऽयं मां पूजयतु सादरम् । भक्त्या परमया युक्तः शुचिर्भूत्वा समाहितः

അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് ഈ ദ്വിജേന്ദ്രൻ ആദരപൂർവ്വം എന്നെ പൂജിക്കട്ടെ—പരമഭക്തിയോടെ യുക്തനായി, ശുദ്ധനായി, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി.

Verse 52

अत्र क्षेत्रे पराऽन्यास्ति विख्याता चंद्रकूपिका तस्यां स्नातु यथान्यायं नित्यमेव महीपते

ഓ മഹീപതേ, ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധ സ്ഥാനമുണ്ട്—ചന്ദ്രകൂപിക. അതിൽ വിധിപൂർവ്വം നിത്യസ്നാനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 53

दक्षशापप्रशप्तेन या चंद्रेण पुरा कृता । स्वस्नानार्थं क्षयव्याधिप्रग्रस्तेन महात्मना

ആ ചന്ദ്രകൂപിക പുരാതനകാലത്ത് ചന്ദ്രൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്—ദക്ഷന്റെ ശാപത്താൽ ശപിക്കപ്പെട്ടും ക്ഷയവ്യാധിയാൽ പീഡിതനുമായ ആ മഹാത്മാവ് തന്റെ സ്നാനാർത്ഥം അതു ചെയ്തു.

Verse 54

तथा खण्डशिलानाम देवता चात्र तिष्ठति । सौभाग्यकूपिकास्नानं कृत्वा तां च प्रपश्यतु

അതുപോലെ ഇവിടെ ‘ഖണ്ഡശിലാ’ എന്ന ദേവതയും വസിക്കുന്നു. സൗഭാഗ്യ-കൂപികയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ദേവതയുടെ ദർശനവും ചെയ്യണം.

Verse 55

या कृता कामदेवेन कुष्ठग्रस्तेन वै पुरा । स्नपनार्थं च कुष्ठस्य विनाशाय च सादरम्

ഈ (പുണ്യ കൂപിക) പണ്ടുകാലത്ത് കുഷ്ഠബാധിതനായ കാമദേവൻ ആദരപൂർവ്വം നിർമ്മിച്ചതാണ്—സ്നാനത്തിനും ആ കുഷ്ഠത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ നാശത്തിനുമായി.

Verse 57

सूत उवाच । ततः स ब्राह्मणः प्राप्य सुपुण्यां चन्द्रकूपिकाम् । स्नानं कृत्वा च तां देवीं पूजयामास भक्तितः । यावन्मासं ततो मुक्तः सत्वरं राजयक्ष्मणा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണൻ അതിപുണ്യമായ ചന്ദ്ര-കൂപികയിൽ എത്തി. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു; ഒരു മാസത്തിനകം അവൻ വേഗത്തിൽ രാജയക്ഷ്മയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

Verse 58

ततः सौभाग्यकूपीं तां दृष्ट्वा कामविनिर्मिताम् । तथा स्नानं विधायाथ पश्यन्खंडशिलां च ताम्

പിന്നീട് കാമദേവൻ നിർമ്മിച്ച ആ സൗഭാഗ്യ-കൂപിയെ കണ്ടു, അവിടെയും വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത്, ആ ഖണ്ഡശിലയെയും ദർശിച്ചു.

Verse 59

तद्वन्मासेन निर्मुक्तः कुष्ठेन द्विजसत्तमाः । तस्या देव्याः प्रभावेन कूपिकायां विशेषतः

അതുപോലെ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഒരു മാസത്തിനകം അവൻ കുഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി—പ്രത്യേകിച്ച് ആ കൂപികയിലെ ദേവിയുടെ പ്രഭാവത്താൽ.

Verse 60

ततश्चाप्सरसां कुंडे स्नात्वैकं रविवासरम् । पामया संपरित्यक्तो बुद्ध्येव विषयात्मकः

അനന്തരം അവൻ അപ്സരാസാം കുണ്ഡത്തിൽ ഒരു ഞായറാഴ്ച സ്നാനം ചെയ്തു; പാമാ (ചർമ്മരോഗം) അവനെ പൂർണ്ണമായി വിട്ടുപോയി—സമ്യഗ്ബുദ്ധിയാൽ മനസ് വിഷയങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 61

ततः स ब्राह्मणो जातो द्वादशार्कसमप्रभः । तोषेण महता युक्तो दत्ताशीस्तस्य भूपतेः

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനായി. മഹാ തൃപ്തിയോടെ നിറഞ്ഞ് ആ രാജാവിന് ആശീർവാദം നൽകി।

Verse 62

प्रययौ वांछितं देशमनुज्ञातश्च भूभुजा । देवतायां प्रणामं च ताभ्यां कृत्वा पुनःपुनः

രാജാവിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച് അവൻ ആഗ്രഹിച്ച ദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; ആ ദേവതയ്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രണാമം ചെയ്ത് യാത്രയായി।

Verse 63

सोपि राजा सदोषांस्तानजारूपान्विलोक्य च । स्वस्यैव ब्राह्मणं दृष्ट्वा तं तथा संप्रहर्षितः

ആ രാജാവും ദോഷമുള്ള ആടുരൂപങ്ങളെ കണ്ടു, പിന്നെ തന്റെ ബ്രാഹ്മണനെ (മുന്പുപോലെ) കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു।

Verse 64

स्वयं च प्रययौ तत्र यत्रस्थो हाटकेश्वरः । तेनैव च शरीरेण निजकांतासमन्वितः

അവൻ സ്വയം ഹാടകേശ്വരൻ വസിക്കുന്ന ആ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി—അതേ ശരീരത്തോടെ, തന്റെ പ്രിയ റാണിയോടൊപ്പം।

Verse 65

अजागृहे स्थिता यस्मात्सा देवी क्षेत्रदेवता । अजागृहा ततः ख्याता सर्वत्रैव द्विजोत्तमाः

ആ ദേവി—ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രി—അജാഗൃഹത്തിൽ (ആടുകളുടെ ഗൃഹത്തിൽ) വസിക്കുന്നതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ആ സ്ഥലം എല്ലായിടത്തും ‘അജാഗൃഹാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 66

अद्यापि यक्ष्मणा ग्रस्तो यस्तां पूजयते नरः । तैनैव विधिना सम्यक्स नीरोगो द्रुतं भवेत्

ഇന്നും യക്ഷ്മയാൽ പീഡിതനായ മനുഷ്യൻ ആ ദേവിയെ അതേ വിധിപ്രകാരം ശാസ്ത്രോക്തമായി സമ്യകമായി പൂജിച്ചാൽ, അവൻ വേഗത്തിൽ രോഗമുക്തനായി നിരോഗിയാകും.

Verse 96

तथा चाप्सरसां कुण्डमत्रास्ति नृपसत्तम । तत्र स्नात्वा रवेरह्नि ततः पामा प्रशाम्यति

ഇവിടെയും, ഹേ നൃപസത്തമാ, അപ്സരസ്സുകളുടെ കുണ്ടം ഉണ്ട്. രവിയുടെ ദിനത്തിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, തുടർന്ന് പാമാ (ചർമ്മരോഗം) ശമിക്കുന്നു.

Verse 133

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजागृहोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠമായ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്ത് ‘അജാഗൃഹോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യ-വർണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റിമുപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.