Adhyaya 34

Verse 1

नारद उवाच । ततस्तृतीयलिंगस्य चिकीर्षु स्थापनं गुहम् । ब्रह्मा प्राहास्य प्रीत्यर्थं स्वयमन्यं प्रकुर्महे

നാരദൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഗുഹൻ (സ്കന്ദൻ) മൂന്നാമത്തെ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അവന്റെ പ്രീതിക്കായി ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“നാം തന്നേ മറ്റൊരു ലിംഗം സ്ഥാപിക്കാം.”

Verse 2

यद्यप्येतच्छुभं लिंगं सर्वदोषविवर्जितम् । तथाप्यन्यत्करिष्येऽहं सर्वश्रेष्ठतमं हि यत्

ഈ ശുഭ ലിംഗം സർവദോഷവിമുക്തമായിരുന്നാലും, എങ്കിലും ഞാൻ മറ്റൊന്ന് നിർമ്മിക്കും—അത് എല്ലാറ്റിലും ശ്രേഷ്ഠതമമായിരിക്കും.

Verse 3

ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् । दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्

പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം സർവദോഷവിമുക്തമായ ശുഭ ശിവലിംഗം നിർമ്മിച്ചു—കാണാൻ മനോഹരം, മനസ്സിന് പ്രിയം, ഫലദാനത്തിൽ ശോഭനമായത്.

Verse 4

तत्र स्कंदस्य प्रीत्यर्थं सर्वदेवैर्निनिर्मितम् । सरः सुरम्यं तीर्थानि तत्र ते निदधुस्तथा

അവിടെ സ്കന്ദന്റെ പ്രീതിക്കായി എല്ലാ ദേവന്മാരും അത്യന്തം മനോഹരമായ ഒരു സരോവരം നിർമ്മിച്ചു; അതേ സ്ഥലത്ത് അവർ തീർത്ഥങ്ങളെയും സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 5

गंगादिकानि तीर्थानि यानि प्रोचुर्दिवौकसः । इदं यावत्सरस्तावत्सर्वैरत्र समुष्यताम्

ദേവന്മാർ പ്രസ്താവിച്ച ഗംഗാദി തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം, ഈ സരോവർ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം ഇവിടെ തന്നെ ഒന്നിച്ചുകൂടി വസിക്കട്ടെ।

Verse 6

एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः । ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् । गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः

‘എവമസ്തു’ എന്നു അവർ ശരജന്മനായ ഭഗവാൻ സ്കന്ദനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുവാൻ പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം അവിടെ രൗദ്രമന്ത്രങ്ങളാൽ ഹുതാശനനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ഗാധിപുത്രാദി വിപ്രന്മാരോടൊപ്പം തർപ്പണം നടത്തി।

Verse 7

ततो वैशाखमासस्य चतुर्द्दश्यां शुभे दिने । प्रतिष्ठां चक्रिरे लिंगे चिरं विप्रमुका द्विजाः

പിന്നീട് വൈശാഖമാസത്തിലെ ശുഭമായ ചതുര്ദശി ദിനത്തിൽ, വിപ്രന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ദ്വിജന്മാർ ലിംഗത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ ദീർഘവിധിയായി നിർവഹിച്ചു।

Verse 8

जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततः स्कंदः प्रीतियुक्तः स्नात्वा सरसि शोभने

ഗന്ധർവാധിപന്മാർ ഗാനം പാടി, അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘം നൃത്തം ചെയ്തു. തുടർന്ന് പ്രീതിയോടെ സ്കന്ദൻ ആ ശോഭന സരോവരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 9

सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः । विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः

ഭക്തിയോടെ അദ്ദേഹം എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും ജലത്തോടെ ആ ലിംഗത്തെ അഭിഷേകം ചെയ്തു; പിന്നെ പുഷ്പാർപ്പണവും പഞ്ചമന്ത്രജപവും ചെയ്ത് വിവിധവിധത്തിൽ പൂജ നടത്തി।

Verse 10

पूजाकाले स्वयं तत्र लिंगमध्येस्थितो हरः । जंगमा जंगमैः सार्धं स्वयं जग्राह पूजनम्

പൂജാകാലത്ത് അവിടെ ലിംഗത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്വയം ഹരൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ജംഗമ ഭക്തജീവികളോടൊപ്പം അദ്ദേഹം തന്നേ പൂജ സ്വീകരിച്ചു.

Verse 11

ततस्तं पूजयन्प्राह स्कंदो भक्तिपरिप्लुतः । केन केनोपहारेण त्वयि दत्तेन किं फलम्

അപ്പോൾ ഭക്തിയിൽ മുങ്ങിയ സ്കന്ദൻ അവനെ പൂജിച്ചുകൊണ്ട് ചോദിച്ചു— “നിനക്കു ഏത് ഏത് ഉപഹാരം അർപ്പിച്ചാൽ എന്ത് ഫലം ലഭിക്കും?”

Verse 12

श्रीमहादेव उवाच । मम यः स्थापयेल्लिंगं शुभं सद्म च कारयेत् । मल्लोके वसतेऽसौ च वावच्चंद्रदिवाकरौ

ശ്രീമഹാദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു— “എൻ ലിംഗം സ്ഥാപിക്കുകയും ശുഭമായ ക്ഷേത്രം പണിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ചന്ദ്രസൂര്യർ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം എന്റെ ലോകത്തിൽ വസിക്കും.”

Verse 13

मम सद्म सुधाशुभ्रं यावत्संख्यं करोति यः । तावंत्येव च जन्मानि यशसासौ विराजते

എൻ അമൃതസമാന ശുഭ്രമായ ദിവ്യധാമം എത്ര അളവിൽ നിർമ്മിപ്പിക്കുന്നുവോ, അത്ര ജന്മങ്ങളിൽ അവൻ യശസ്സോടെ ദീപ്തനായി വിരാജിക്കും.

Verse 14

ध्वजभूतो ध्वजं दत्त्वा विपापः स्यात्पताकया । विधाय चित्रविन्यास गंधर्वैः सह मोदते

ധ്വജം അർപ്പിച്ചാൽ അവൻ ധ്വജസമാനമായ ബഹുമാനം പ്രാപിക്കുന്നു; പതാക ദാനം ചെയ്താൽ പാപമുക്തനാകുന്നു. അലങ്കാരചിത്രവിന്യാസം ചെയ്ത് ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 15

रजःसंशोधनं कृत्वा नरो रोगैः प्रमुच्यते । प्राप्नोति देहं हार्दं च सुरसद्मानुलेपनात्

ധൂളിയും മലിനതയും ശുദ്ധീകരിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും. ദേവാലയത്തിന് ലേപനം/അനുലേപനം ചെയ്താൽ പ്രിയവും മനോഹരവുമായ ദേഹവും ലഭിക്കും.

Verse 16

पुष्पक्षीरादि भिर्दत्तैस्तिलाभोऽक्षतदर्भकैः । शंभोः शिरसि दत्त्वार्घ्य दिवि वर्षायुतं वसेत्

പുഷ്പം, ക്ഷീരം മുതലായവയോടൊപ്പം എള്ള്, അക്ഷത, ദർഭ എന്നിവ അർപ്പിച്ച് ശംഭുവിന്റെ ശിരസ്സിൽ അർഘ്യം വെച്ചാൽ ഭക്തൻ പത്തായിരം വർഷം സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.

Verse 17

घृतेन हतपापः स्यान्मधुना सुभगो भवेत् । विरोगो दधिदुग्धाभ्यां लिंगं संस्नाप्य जायते

നെയ്യാൽ ലിംഗാഭിഷേകം ചെയ്താൽ പാപങ്ങൾ നശിച്ച് മനുഷ്യൻ പാപമുക്തനാകും; തേൻകൊണ്ട് ചെയ്താൽ സൗഭാഗ്യവും കാന്തിയും ലഭിക്കും; തൈരും പാലുംകൊണ്ട് ചെയ്താൽ രോഗരഹിതനാകും.

Verse 18

पानीयदधिदुग्धाद्यैः क्रमाद्दशगुणं फलम् । मासं संस्नाप्य वै भक्त्या पिष्टाद्यैश्च विरूक्षयेत्

വെള്ളം, തൈര്, പാൽ മുതലായവകൊണ്ട് ക്രമമായി അഭിഷേകം ചെയ്താൽ ഫലം പത്തിരട്ടിയാകും. ഒരു മാസം ഭക്തിയോടെ സ്നാപനം ചെയ്ത്, പിന്നെ മാവ് മുതലായവകൊണ്ടും തളിക്കുക/ലേപനം ചെയ്യുക.

Verse 19

कपिलापंचगव्येन सुरसिंधुजलेन वा । मां च संस्नाप्य चाभ्यच्च मल्लोकमधिगच्छति

കപിലാ പശുവിന്റെ പഞ്ചഗവ്യം കൊണ്ടോ, ദിവ്യ നദിജലം കൊണ്ടോ, എന്നെ (ലിംഗരൂപത്തിൽ) സ്നാപനം ചെയ്ത് ആരാധിച്ചാൽ ഭക്തൻ എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും.

Verse 20

कुशोदकाद्गंधजलं तस्मात्तीर्थोदकं वरम् । तीर्थेभ्यश्च जलं दर्शे महीसागरसंभवम्

കുശജലത്തേക്കാൾ സുഗന്ധജലം ശ്രേഷ്ഠം; അതിലും ഉത്തമം തീർത്ഥജലം. തീർത്ഥജലത്തേക്കാളും മേന്മയുള്ളത് അമാവാസിദിനം പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന, ഭൂമി–സമുദ്രസംബവമായ ജലമാണ്.

Verse 21

कपिलां दत्त्वा यदाप्नोति तत्फलं कलशे पृथक् । मृत्ताम्ररौप्यसौवर्णैः क्रमाच्छतगुणं फलम्

കപിലാ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതേ ഫലം വേറെയും കലശദാനത്തിലൂടെയും ലഭിക്കുന്നു. മൺ, ചെമ്പ്, വെള്ളി, സ്വർണം എന്നീ കലശങ്ങളാൽ ക്രമമായി ഫലം ശതഗുണമായി വർധിക്കുന്നു.

Verse 22

श्रीखंडागरुकाश्मीरशशिनः क्रमशोऽधिकाः । मां च तैश्च समालभ्य स्याच्छ्रीमान्सुभगः सुखी

ചന്ദനം, അഗരു, കാശ്മീര കുങ്കുമം, കർപ്പൂരം—ഇവ ക്രമമായി കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠം. ഇവകൊണ്ട് എന്നെ ലേപനം/അഭിഷേകം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സമ്പന്നനും ഭാഗ്യവാനും സുഖിയും ആകുന്നു.

Verse 23

प्रशस्तो गुग्लुलो धूपस्तस्माच्चंद्रोऽगरुर्वरः । धूपानेतान्नरो दत्त्वा सुखं स्वर्गमवाप्नुयात्

ഗുഗ്ഗുലു ധൂപം പ്രശംസനീയം; അതിലും ഉത്തമം ചന്ദനധൂപവും ശ്രേഷ്ഠ അഗരു ധൂപവും. ഇത്തരത്തിലുള്ള ധൂപങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ എളുപ്പത്തിൽ സ്വർഗ്ഗസുഖം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 24

दीपदः कीर्तिमाप्नोति चक्षुरुत्तममेव च । नैवेद्यस्य प्रदानेन नरो मृष्टाशनो भवेत्

ദീപം അർപ്പിക്കുന്നവൻ കീർത്തിയും ഉത്തമ ദൃഷ്ടിയും പ്രാപിക്കുന്നു. നൈവേദ്യദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ ശുദ്ധവും രുചികരവും ഹിതകരവുമായ ആഹാരം അനുഭവിക്കുന്നവനാകുന്നു.

Verse 25

पुष्पेण हेमकर्णस्य प्रबद्धेन द्विसंगुणम् । फलमाप्नोति पुरुषः सत्यसंधश्च जायते

ഹേമകർണനു നന്നായി ക്രമപ്പെടുത്തിയ പുഷ്പം അർപ്പിച്ചാൽ പുരുഷൻ ഇരട്ടഫലം പ്രാപിക്കുകയും സത്യനിഷ്ഠനാകുകയും ചെയ്യും.

Verse 26

अखंडैर्बिल्वपत्रैश्च पुष्पैर्वा विविधैरपि । लिंगं प्रपूरणं कृत्वा लक्ष्मेकं वसेद्दिवि

അഖണ്ഡ ബിൽവപത്രങ്ങളാലോ വിവിധ പുഷ്പങ്ങളാലോ ലിംഗത്തെ പൂർണ്ണമായി അലങ്കരിക്കുന്നവൻ മഹാലക്ഷ്മീസമൃദ്ധിയോടെ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.

Verse 27

यस्तु पुष्पगृहं कुर्यान्नरः शुद्धाशयो भवेत् । पुष्पकेण विमानेन दिवि संक्रीडते चिरम्

പൂജയ്ക്കായി പുഷ്പഗൃഹം (പുഷ്പമണ്ഡപം) നിർമ്മിക്കുന്നവൻ ശുദ്ധാശയനാകുന്നു; സ്വർഗത്തിൽ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ ദീർഘകാലം വിഹരിക്കും.

Verse 28

भूषणांबरदानेन नरो भवति भोगभाक् । सच्चामरप्रदानेन जायते पार्थिवो नरः

ആഭരണവും വസ്ത്രവും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ഭോഗസമ്പത്തിന്റെ ഭാഗ്യവാനാകും; ഉത്തമ ചാമരം അർപ്പിച്ചാൽ ഭൂമിയിൽ രാജാവായി ജനിക്കും.

Verse 29

रम्यं वितानं यो दद्याच्छत्रुभिर्नाभूयते । गीतं वाद्यं प्रनृत्यं च कृत्वा शुद्धो व्रजेत्स माम्

മനോഹരമായ വിതാനം (ഛത്രം/മണ്ഡപാവരണം) ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ശത്രുക്കളാൽ കീഴടക്കപ്പെടുകയില്ല; ഗീതം, വാദ്യം, നൃത്തം അർപ്പിച്ച് ശുദ്ധനായി എന്നെ പ്രാപിക്കും.

Verse 30

शंखघंटाप्रदानेन विद्वान्भवति शब्दवान् । विधाय रथयात्रां च चिरं शोकैः प्रमुच्यते

ശംഖവും ഘണ്ടയും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ പണ്ഡിതനും പ്രഭാവമുള്ള സ്വരവാനും ആകുന്നു. രഥയാത്ര നടത്തുകയാൽ അവൻ ദീർഘകാലം ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും.

Verse 31

नमस्कारं प्रणामं च कृत्वा जायेन्महाकुले । वाचयंश्चाग्रतः शास्त्रं मम ज्ञानी प्रजायते

നമസ്കാരവും സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമവും ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ മഹാകുലത്തിൽ ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നു. എന്റെ സന്നിധിയിൽ ശാസ്ത്രം ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്താൽ അവൻ എന്റെ ജ്ഞാനി—പ്രജ്ഞാവാൻ ഭക്തൻ—ആകുന്നു.

Verse 32

विमुच्यते मनोमोहैर्भक्त्या स्तुत्वा च मां नरः । गोदानफलमाप्नोति निर्माल्यस्फेटनान्मम

ഭക്തിയോടെ എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നവൻ മനസ്സിന്റെ മോഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു. എന്റെ നിർമ്മാല്യം (ഉപയോഗിച്ച മാലകളും അർപ്പണാവശിഷ്ടങ്ങളും) നീക്കുന്നതാൽ അവന് ഗോദാനത്തുല്യമായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 33

आरार्तिकं भ्रामयित्वा अर्तिहीनः प्रजायते । कृत्वा शीतलिकां तापैर्मुच्यते दोष संभवैः

ആരാര്ത്തികം (ദീപാരതി) ചുറ്റിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പീഡാരഹിതനാകും. ശീതലികാ വിധി ആചരിച്ചാൽ ദഹനതാപങ്ങളിലും ദുഃഖജനക ദോഷങ്ങളിലും നിന്ന് വിമുക്തനാകും.

Verse 34

नत्वा दत्त्वाथ शक्त्या च दानं लिंगस्य संनिधौ । फलं शतगुणं प्राप्य इह चामुत्र मोदते

ലിംഗത്തിന്റെ സന്നിധിയിൽ നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ശതഗുണ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 35

प्रणामात्पंचदश च स्नानाद्विंशतिं पूजया । शतं यथाप्रोक्तविधेरपराधानहं क्षमे

പ്രണാമംകൊണ്ട് പതിനഞ്ചും, സ്നാനത്താൽ ഇരുപതും, പൂജയാൽ നൂറും (അപരാധങ്ങൾ)—ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം കർമ്മം ചെയ്താൽ ഞാൻ അവയെ ക്ഷമിക്കുന്നു।

Verse 36

एतत्सर्वं यथोद्दिष्टं कुमारात्र भविष्यति । ये मां प्रपूजयिष्यंति कुमारेश्वर संस्थितम्

യഥോദ്ദേശിച്ചതുപോലെ ഈ കുമാര-ക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാം നിശ്ചയമായി സംഭവിക്കും—കുമാരേശ്വരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ എന്നെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുന്നവർക്കായി।

Verse 37

वाराणस्यां यथा वत्स विश्वनाथोऽस्मि संस्थितः

ഹേ വത്സാ! ഞാൻ വാരാണസിയിൽ വിശ്വനാഥനായി എങ്ങനെ പ്രതിഷ്ഠിതനായി ഇരിക്കുന്നു,

Verse 38

गुप्तक्षेत्रे तथा स्थास्ये कुमारेश्वरमध्यतः

അതുപോലെ ഗുപ്തക്ഷേത്രത്തിൽ ഞാൻ കുമാരേശ്വരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 39

श्रुत्वेति वचनं रुद्राद्देवानां श्रृण्वतां गुहः । विस्मितः प्रणिपत्यैनं तुष्टाव गिरिजापतिम्

ദേവന്മാർ കേൾക്കുമ്പോൾ രുദ്രന്റെ ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ട് ഗുഹൻ വിസ്മയിച്ചു; അവനോട് പ്രണാമം ചെയ്ത് ഗിരിജാപതി (ശിവൻ)നെ സ്തുതിച്ചു।

Verse 40

नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय । नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय

രോഗനിവാരകനായ ശിവനു നമസ്കാരം; മനസ്സെല്ലാം വ്യാപിക്കുന്ന മനോമയനായ ശിവനു നമസ്കാരം. ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന ശിവനു നമസ്കാരം—ഭക്തരോടു സദാ കരുണാപരനായ നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 41

नमो भवायास्तु भवोद्भवाय नमोस्तु ते ध्वस्तमनोभवाय । नमोऽस्तु ते गूढमहाव्रताय नमोऽस्तु मायगहनाश्रयाय

ഭവനേ, സകല ഭവത്തിന്റെയും ഉദ്ഭവമായ നിനക്കു നമസ്കാരം; മനോഭവനായ കാമദേവനെ ധ്വംസിച്ച നിനക്കു നമസ്കാരം. ഗൂഢ മഹാവ്രതധാരിയായ നിനക്കു നമസ്കാരം; മായയുടെ ഗഹനരഹസ്യത്തിന് ആശ്രയമായ നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 42

नमोस्तु शर्वाय नमः शिवाय नमोस्तु सिद्धाय पुरातनाय । नमोस्तु कालाय नमः कलाय नमोऽस्तु ते कालकलातिगाय

ശർവനു നമസ്കാരം, ശിവനു നമസ്കാരം; സിദ്ധനും പുരാതനനുമായ പ്രഭുവിനു നമസ്കാരം. കാലത്തിനു നമസ്കാരം, കലക്ക് (ശക്തി/അംശം) നമസ്കാരം; കാലവും കലയും അതീതനായ നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 43

नमो निसर्गात्मकभूतिकाय नमोऽस्त्वमेयोक्षमहर्द्धिकाय । नमः शरण्याय नमोऽगुणाय नमोऽस्तु ते भीमगुणानुगाय

പ്രകൃതിയുടെ പ്രകടിത ക്രമം തന്നെയായ ദേഹധാരിയായ നിനക്കു നമസ്കാരം; അമേയനും വൃഷഭധ്വജനും മഹർദ്ധിയുമായ പ്രഭുവിനു നമസ്കാരം. ശരണദായകനായ നിനക്കു നമസ്കാരം; നിർഗുണ പരമത്തിന്നു നമസ്കാരം; എങ്കിലും ഭീമമായ ദിവ്യഗുണങ്ങളെ അനുഗമിച്ച് ലീലിക്കുന്ന നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 44

नमोऽस्तु नानाभुवनाधिकर्त्रे नमोऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे । नमोऽस्तु कर्मप्रसावाय धात्रे नमः सदा ते भगवन्सुकर्त्रे

അനേകം ഭുവനങ്ങളുടെ അധിപതിയും കര്‍ത്താവുമായ നിനക്കു നമസ്കാരം; ഭക്തരുടെ അഭീഷ്ടം നല്‍കുന്ന നിനക്കു നമസ്കാരം. കര്‍മഫലം പ്രസവിപ്പിക്കുന്ന ധാത്രേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ഹേ ഭഗവൻ, സകല കര്‍മങ്ങളുടെയും സുകർത്താവേ, നിനക്കു സദാ നമസ്കാരം।

Verse 45

अनंतरूपाय सदैव तुभ्यमसह्यकोपाय सदैव तुभ्यम् । अमेयमानाय नमोस्तु तुभ्यं वृषेंद्रयानाय नमोऽस्तु तुभ्यम्

അനന്തരൂപനായ നിനക്കു സദാ നമസ്കാരം; ദുഷ്ടർക്കു അസഹ്യമായ കോപമുള്ള നിനക്കു സദാ നമസ്കാരം. അപരിമിത മഹിമയുള്ള നിനക്കു നമോऽസ്തു; വൃഷഭരാജാരൂഢനായ പ്രഭുവിനു നമോऽസ്തു.

Verse 46

नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमोऽस्तु ते व्याधिगणापहाय । चराचरायाथ विचारदाय कुमारनाथाय नमः शिवाय

പ്രസിദ്ധ മഹൗഷധിസ്വരൂപനായ നിനക്കു നമസ്കാരം; വ്യാധികളുടെ കൂട്ടം അകറ്റുന്ന നിനക്കു നമോऽസ്തു. ചരാചരാധീശാ, വിവേകദാതാ; കുമാരനാഥ ശിവനു നമഃ.

Verse 47

ममेश भूतेश महेश्वरोसि कामेश वागीश बलेश धीश । क्रोधेश मोहेश परापरेश नमोस्तु मोक्षेश गुहशयेश

നീ എന്റെ സ്വാമി—ഭൂതേശൻ, മഹേശ്വരൻ. നീ തന്നെ കാമേശൻ, വാഗീശൻ, ബലേശൻ, ധീശൻ. നീ ക്രോധേശൻ, മോഹേശൻ, പരാപരേശൻ; ഹേ മോക്ഷേശാ, ഹൃദയഗുഹാവാസീ, നിനക്കു നമോऽസ്തു.

Verse 48

इति संस्तूय वरदं शूलपाणिमुमापतिम् । प्रणिपत्य उमापुत्रो नमोनम उवाच ह

ഇങ്ങനെ വരദാതാവായ ശൂലപാണി ഉമാപതി പ്രഭുവിനെ സ്തുതിച്ച്, ഉമാപുത്രൻ സാഷ്ടാംഗം പ്രണാമം ചെയ്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“നമോ നമഃ।”

Verse 49

एवं भक्तिपराक्रांतमात्मयोग्यं स्तवं शिवः । अभिनन्द्य चिरं कालमिदं वचनमब्रवीत्

ഇങ്ങനെ ഭക്തിപ്രഭാവം നിറഞ്ഞതും തനിക്കു യോജിച്ചതുമായ ആ സ്തവത്തെ ശിവൻ ദീർഘനേരം അഭിനന്ദിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ഈ വചനമരുളി.

Verse 50

त्वया दुःखं न संचिंत्यं मम भक्तवधात्मकम् । कर्मणानेन श्लाघ्योऽसि मुनीनामपि पुत्रक

എന്റെ ഈ കർമ്മം—ഭക്തവധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്—കുറിച്ച് നീ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങരുത്. പുത്രക, ഈ കർമ്മംകൊണ്ട് നീ മുനിമാരുടെ ഇടയിലും പ്രശംസനീയനാകുന്നു.

Verse 51

ये च सायं तथा प्रातस्त्वत्कृतेन स्तवेन माम् । स्तोष्यंति परया भक्त्या श्रुणु तेषां च यत्फलम्

കൂടാതെ സായാഹ്നത്തിലും പ്രഭാതത്തിലും, നീ രചിച്ച ഈ സ്തവംകൊണ്ട് പരമഭക്തിയോടെ എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നവർ—അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലം കേൾക്കുക.

Verse 52

न व्याधिर्न च दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् । भुक्त्वा भोगान्दुर्लभांश्च मम यास्यंति सद्म ते

അവർക്ക് രോഗമില്ല, ദാരിദ്ര്യമില്ല, പ്രിയപ്പെട്ടവയിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടുമില്ല. ദുർലഭമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് അവർ എന്റെ ധാമത്തെ പ്രാപിക്കും.

Verse 53

तथान्यानपि दास्यामि वरान्परमदुर्लभान् । भक्त्या तवातितुष्टोऽहं प्रीत्यर्थं तव पुत्रक

ഇതുകൂടാതെ ഞാൻ നിനക്ക് മറ്റു വരങ്ങളും നൽകും—അത്യന്തം ദുർലഭമായ വരങ്ങൾ. പുത്രക, നിന്റെ ഭക്തിയാൽ ഞാൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനാണ്; നിന്റെ ആനന്ദത്തിനായി അവ നൽകുന്നു.

Verse 54

महीसा गरकूले तु ये मां स्तोष्यंति पूजया । तेषां दतक्षयं सर्वं वैशाख्यां दानपूजनम्

മഹീ നദീതീരത്തിലെ ഗരകൂളത്തിൽ പൂജയാൽ എന്നെ പ്രസന്നനാക്കുന്നവർക്ക്, വൈശാഖമാസത്തിൽ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ദാനവും പൂജനവും അക്ഷയഫലമാകുന്നു.

Verse 55

सरस्यत्र च ये स्नानं प्रकरिष्यंति मानवाः । सर्वतीर्थफला वाप्तिर्वैशाख्यां प्रभविष्यति

ഇവിടെയുള്ള ഈ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ വൈശാഖമാസത്തിൽ സർവ്വതീർത്ഥസ്നാനഫലം പ്രാപിക്കും.

Verse 56

कुमारेशं तु मां भक्त्या महीसागरसंगमे । स्नात्वा संपूजयेन्नित्यं तस्य जातिस्मृतिर्भवेत्

ഭക്തിയോടെ മഹീ–സമുദ്ര സംഗമത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് എന്നെ കുമാരേശ്വരനായി നിത്യവും പൂജിക്കുന്നവന് ജാതിസ്മൃതി—പൂർവ്വജന്മസ്മരണം—ലഭിക്കും.

Verse 57

जातिस्मृतिरियं पुत्र यस्यां जातौ प्रजायते । स्मरतेऽस्याः प्रकर्तव्यं श्रेयोरूपं सुदुर्लभम्

പുത്രാ! ഈ ജാതിസ്മൃതി ഏത് ജന്മത്തിൽ ഉദിച്ചാലും, അതിനെ സ്മരിച്ച് പരമശ്രേയസ്സിലേക്കു നയിക്കുന്ന അത്യന്തം ദുർലഭമായ সাধനയിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 58

यस्मिन्काले ह्यनावृष्टिर्जायते कृत्तिकासुत । स्नापयेद्विधिवन्मां च कलशैर्विविधैः शुभैः

കൃത്തികാസുതാ! അനാവൃഷ്ടി സംഭവിക്കുന്ന സമയത്ത്, വിധിപ്രകാരം വിവിധ ശുഭകലശങ്ങളാൽ എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

Verse 59

एकरात्रं त्रिरात्रं वा पञ्चरात्रं च सप्त वा । स्नापयेद्गंधतोयेन कुंकुमेन विलेपयेत्

ഒരു രാത്രി, മൂന്ന് രാത്രി, അഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഏഴ് രാത്രി വരെ—സുഗന്ധജലത്തോടെ ദേവനെ സ്നാപനം ചെയ്ത് കുങ്കുമം കൊണ്ട് ലേപനം ചെയ്യണം.

Verse 60

करवीरै रक्तपुष्पैर्जपापुष्पैस्तथैव च । अर्चयेत्पुष्पमालाभिः परिधायारुणवाससी

കരവീരത്തിന്റെ രക്തവർണ്ണപുഷ്പങ്ങളാലും ജപാ (ചെമ്പരത്തി) പുഷ്പങ്ങളാലും വിധിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്യണം. പുഷ്പമാലകൾ ധരിച്ചു, അരുണ (ചുവപ്പ്) വസ്ത്രം ധരിച്ച് അർച്ചന നടത്തണം.

Verse 61

भोजयेद्ब्रह्णांश्चैव तापसाञ्छंसिवव्रतान् । लक्षहोमं प्रकुर्वीत शिवहोमं ग्रहादिकम्

വ്രതനിഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും തപസ്വികളെയും ഭോജനമരുളണം. ലക്ഷഹോമം നടത്തുകയും, ശിവഹോമവും ഗ്രഹാദി ശാന്തികർമങ്ങളും നിർവഹിക്കയും വേണം.

Verse 62

भूमिदानं ततः कुर्यात्तत्तो दद्याद्गवाह्निकम् । आघोषयेच्छिवां शांतिं रुद्रजाप्यं हि कारयेत्

അതിനു ശേഷം ഭൂമിദാനം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ഗോദാനം (നിത്യദാനം/വിധി) നൽകണം. ശിവമയമായ ശാന്തി പ്രഖ്യാപിച്ച്, രുദ്രജപം നടത്തിക്കൊള്ളണം.

Verse 63

अनेनैव विधानेन कृतेन तु द्विजोत्तमैः । आगर्भितास्तदा मेघा वर्षते नात्र संशयः

ഇതേ വിധാനപ്രകാരം ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ (ബ്രാഹ്മണർ) വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്കുമ്പോൾ, മേഘങ്ങൾ ഗർഭിതമായി നിശ്ചയമായും മഴ പെയ്യും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 64

विविधैः पूर्यते धान्यः शाद्वलैश्च वसुन्धरा । आरोग्यं हि भवेच्चैव जने गोपकुले तथा

വിവിധ ധാന്യങ്ങളാൽ സമൃദ്ധി നിറയും; വസുന്ധര പുതുപച്ച ശാദ്വലങ്ങളാൽ മൂടപ്പെടും. ജനങ്ങളിലും ഗോപകുലങ്ങളിലും ആരോഗ്യവും ഉദിക്കും.

Verse 65

धर्मयुक्तो भवेद्राजा परचक्रैर्न पीड्यते । गृतेन स्नापयेन्मां च अर्कक्रांतौ नरोऽत्र यः

ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ രാജാവ് ശത്രുസൈന്യങ്ങളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുകയില്ല. ഇവിടെ സൂര്യസംക്രാന്തിക്കാലത്ത് നെയ്യാൽ എന്നെ സ്നാനിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ ആ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 66

कन्यादान फलं तस्य नात्र कार्या विचारणा । क्षीरेण स्नापयेद्देवं तथा पंचामृतेन यः

അവന് കന്യാദാനത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട. പാലാൽ ദേവനെ സ്നാനിപ്പിക്കുകയും, അതുപോലെ പഞ്ചാമൃതത്താലും അഭിഷേകം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ആ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 67

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्योपजायते । कुमारेश्वरतीर्थेयः प्राणत्यागं करोति हि

കുമാരേശ്വര തീർത്ഥത്തിൽ സത്യമായി പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുന്നവന് അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 68

रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् । अयने विषुवे चैव ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः

അവൻ മഹാപ്രളയം വരെയും രുദ്രലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് അയനകാലങ്ങളിൽ, വിഷുവത്തിൽ, ചന്ദ്ര-സൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും.

Verse 69

पौर्णमास्याममावास्यां संक्रांतौ वैधृते तथा । कुमारेशं नरः स्नात्वा महीसागरसंगमे

പൗർണ്ണമി, അമാവാസി, സംക്രാന്തി, വൈധൃതി യോഗം എന്നിവയിൽ—ഭൂമിയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്നിടത്തെ കുമാരേശത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 70

भक्त्या योभ्यर्चयेन्मां च तस्य पुण्यफलं श्रृणु । यन्महीतलतीर्थेषु स्नाने स्यात्तु महत्फलम्

ഭക്തിയോടെ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക; ഭൂമിയിലെ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന മഹത്തായ ഫലം അതേപോലെ അവനു ലഭിക്കും।

Verse 71

यच्चर्चितेषु लिंगेषु सर्वेषु स्यात्फलं च तत् । आरोग्यं पुत्रलाभं च धनलाभं सुखंसुतम्

പൂജിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ ലിംഗങ്ങളുടെയും ആരാധനയിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം അതേപോലെ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നു—ആരോഗ്യം, പുത്രലാഭം, ധനലാഭം, സുഖം, ഹേ പുത്രാ।

Verse 72

निश्चितं लभते मर्त्यः कुमारेश्वरसेवया । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा यस्तिष्ठेदत्र तापसः

കുമാരേശ്വരസേവയാൽ മർത്ത്യൻ നിശ്ചയമായി (പരമഫലം) നേടുന്നു; ഇവിടെ ബ്രഹ്മചാരിയായി ശുചിയായി വസിക്കുന്ന തപസ്വി അതു തീർച്ചയായും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 73

परं पाशुपतं योगं प्राप्य याति लयं मयि । पापात्मनां च मर्त्यानां सद्योऽस्मि फलदर्शकः

പരമ പാശുപതയോഗം പ്രാപിച്ച് അവൻ എന്നിൽ ലയിക്കുന്നു; പാപസ്വഭാവമുള്ള മർത്ത്യർക്കായി ഞാൻ ഉടൻ ഫലം ദൃശ്യമാക്കുന്നവൻ ആകുന്നു।

Verse 74

दिव्येनाष्टविधेनात्र कोशः साधारणोऽत्र च । अघोराद्यैः पंचमंत्रैः स्नाप्य लिंगं महोज्जवलम्

ഇവിടെ ദിവ്യമായ അഷ്ടവിധ ദ്രവ്യങ്ങളാൽ ആചാരപ്രകാരം കോശം (കലശം/പാത്രം) ഒരുക്കപ്പെടുന്നു; തുടർന്ന് അഘോരാദി പഞ്ചമന്ത്രങ്ങളാൽ മഹോജ്ജ്വല ലിംഗത്തെ സ്നാപനം (അഭിഷേകം) ചെയ്ത് വിധി പൂർത്തിയാകുന്നു।

Verse 75

अघोरेणैव तत्तोयं दद्याद्दिव्यस्य कारणे । पिबेदेतदुदीर्या प्रसृतित्रयमेव च

അഘോരമന്ത്രം മാത്രമുപയോഗിച്ച് ആ ജലം ദിവ്യകർമ്മത്തിന്റെ കാരണാർത്ഥം അർപ്പിക്കണം. മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അതേ ജലം കൃത്യമായി മൂന്ന് പ്രസൃതി (മൂന്ന് അഞ്ജലി) അളവിൽ പാനം ചെയ്യണം.

Verse 76

यदि धर्मस्तथा सत्यमीश्वरोऽत्र जगत्त्रये । कोशपानात्फलं सद्यो द्रक्ष्याम्यस्मि शुभा शुभम्

ധർമ്മവും സത്യവും വാസ്തവത്തിൽ നിലനിൽക്കുകയും, ത്രിലോകങ്ങളിലും ഇവിടെ ഈശ്വരന്റെ ഭരണവും ഉണ്ടാകുകയുമെങ്കിൽ—ഈ കോശ (കലശ) ജലം പാനം ചെയ്ത ഉടൻ ഞാൻ ശുഭമോ അശുഭമോ ഫലം കാണും.

Verse 77

यास्ये चेति कुलं हन्याद्गमने च कुटुम्बकम् । दर्शने च शुभं पाने हन्याद्देहं च मिथ्यया

‘ഞാൻ പോകും’ എന്ന മിഥ്യാവാദം കൊണ്ട് മനുഷ്യൻ തന്റെ കുലം നശിപ്പിക്കുന്നു; പോകുന്നതിൽ വഞ്ചന ചെയ്താൽ കുടുംബവും ഹാനിയിലാകും. ‘ഞാൻ കണ്ടു’ എന്ന അസത്യത്തിൽ ശുഭഭാഗ്യം നശിക്കും; പാനത്തിൽ കള്ളം ചെയ്താൽ സ്വന്തം ദേഹവും നശിക്കും.

Verse 78

त्रिभिर्दिनैस्त्रिभिः पक्षैस्त्रिभिर्मासैस्त्रिभिः समैः । अत्युग्रपुण्यपापानां मानेन फलमश्नुते

മൂന്ന് ദിവസത്തിനകം, മൂന്ന് പക്ഷത്തിനകം, മൂന്ന് മാസത്തിനകം അല്ലെങ്കിൽ മൂന്ന് വർഷത്തിനകം—അത്യുഗ്രമായ പുണ്യപാപങ്ങളുടെ അളവനുസരിച്ച്—മനുഷ്യൻ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 79

एते वरामया लिंगे दत्तात्रं स्थापिते त्वया । तव प्रीत्यभिवृद्ध्यर्थं ब्रूहि भूयोऽप्युमात्मज

നീ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച ഈ സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ് ഞാൻ ഈ വരങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഇനി വീണ്ടും പറയുക, ഹേ ഉമാപുത്രാ, നിന്റെ പ്രീതിയും സന്തോഷവും കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുവാൻ.

Verse 80

स्कन्द उवाच । कृतकृत्यो वरैर्दत्तैस्त्वया चैतैर्महेश्वर । नमोनमो नमस्तेस्तु नात्र त्याज्यं त्वया विभो

സ്കന്ദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹേശ്വരാ! നീ നൽകിയ ഈ വരങ്ങളാൽ ഞാൻ കൃതകൃത്യനായി. നിനക്കു വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം; ഹേ വിഭോ, ഇവിടെ നിന്നു വിട്ടുപോകരുത്।

Verse 81

एवं प्रणम्य देवं स मातरं प्रणतोऽब्रवीत् । त्वयापि मातर्नैवात्र त्याज्यं मम प्रियेप्सया

ഇങ്ങനെ ദേവനെ വണങ്ങി, വിനയത്തോടെ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു—അമ്മേ, എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ നീയും ഈ സ്ഥലം വിട്ടുപോകരുത്।

Verse 82

त्वामप्यत्र स्थापयिष्ये वरदा भव पर्वति

നിന്നെയും ഞാൻ ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കും; ഹേ പാർവതി, വരദായിനിയായി ഭവിക്കൂ।

Verse 83

श्रीदेव्युवाच । यत्र शर्वः स्वभावेन तत्र तिष्ठाम्यहं सुत

ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു—മകനേ, ശർവൻ (ശിവൻ) സ്വഭാവത്താൽ എവിടെ വസിക്കുന്നുവോ അവിടെയേ ഞാൻയും നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 84

तव भक्त्या विशेषेण स्थास्ये स्त्रीणां वरप्रदा । युद्धेषु तवकर्माणि रुद्रभक्तेषु ते कृपाम्

നിന്റെ ഭക്തിയുടെ പ്രത്യേക മഹിമകൊണ്ട് ഞാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് വരം നൽകുന്നവളായി ഇവിടെ നിലകൊള്ളും. യുദ്ധങ്ങളിൽ നിന്റെ പ്രവർത്തികൾ വിജയിക്കും; രുദ്രഭക്തന്മാരിൽ എന്റെ കരുണ വസിക്കും।

Verse 85

पश्यंति पुत्रिणां मुख्या प्रीणिता च भृशं त्वया । गर्भक्लेशः स्त्रियो मन्ये साफल्यं भजते तदा

നിനാൽ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടരായ പുത്രവതികളായ ശ്രേഷ്ഠ മാതാക്കൾ തങ്ങളുടെ മക്കളുടെ മുഖങ്ങൾ ദർശിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഗർഭക്ലേശം ഫലപ്രാപ്തിയാൽ സാർത്ഥകമാകുന്നു എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു।

Verse 86

सुतो यदा रुद्रभक्तः सानंदं सद्भिरीर्यते । भव तस्मात्प्रियार्थाय तिष्ठाम्यत्र षडानन

പുത്രൻ രുദ്രഭക്തനായി സജ്ജനർ ആനന്ദത്തോടെ അവനെ പുകഴ്ത്തുമ്പോൾ, പ്രിയാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു, ഹേ ഷഡാനന।

Verse 87

स्त्रीभिराराधिता दास्ये सौभाग्यं सुपतिं सुतान् । चैत्रे चापि तृतीयायां स्नात्वा शीतेन वारिणा

സ്ത്രീകൾ എന്നെ ആരാധിച്ചാൽ ഞാൻ സൗഭാഗ്യം—ഉത്തമ ഭർത്താവിനെയും പുത്രന്മാരെയും—അരുളും; കൂടാതെ ചൈത്രമാസത്തിലെ തൃതീയദിനം തണുത്ത ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്…

Verse 88

अर्चयिष्यंति मां याश्च पुष्पैर्धूपैर्विलेपनैः । दास्यामि चाष्टसौभाग्यं या नारी भक्तितत्परा

പുഷ്പം, ധൂപം, ലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് എന്നെ അർച്ചിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ—ഭക്തിയിൽ തത്പരയായ ഏതു നാരിയെയും—ഞാൻ അഷ്ടസൗഭാഗ്യം അരുളും।

Verse 89

पितरौ श्वशुरौ पुत्रान्पतिं सौभाग्यसंपदः । कुंकुमं पुष्पश्रीखंडं तांबूलांजनमिक्षवः

അവൾ മാതാപിതാക്കളെയും ശ്വശുര-ശ്വശ്രൂവിനെയും പുത്രന്മാരെയും ഭർത്താവിനെയും സൗഭാഗ്യസമ്പത്തെയും പ്രാപിക്കും; കൂടാതെ കുങ്കുമം, പുഷ്പം, സുഗന്ധ ശ്രീഖണ്ഡം, താംബൂലം, അഞ്ജനം, ഇക്ഷുവും ലഭിക്കും।

Verse 90

सप्तमं लवणं प्रोक्तमष्टमं च सुजीरकम् । तोलयेत्तुलया वापि सांघ्रिश्च तुलिता भवेत्

ഏഴാമത്തെ ദ്രവ്യം ലവണമെന്നു പ്രസ്താവിച്ചു; എട്ടാമത് സുജീരകം. തുലാസിൽ ശരിയായി തൂക്കണം; അപ്പോൾ ആ യുഗളം യഥാവിധി തൂക്കപ്പെട്ടതാകും.

Verse 91

सुवर्मेनाथ सौगन्ध्यद्रव्यैः शुभफलैरपि । भुंक्ते वा लवणं पश्चान्नासौ वै विधवा भवेत्

ഹേ നാഥാ! സ്വർണം, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ശുഭഫലങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടി—അവൾ പിന്നെ ലവണം സേവിച്ചാൽ, അവൾ നിശ്ചയമായും വിധവയാകുകയില്ല.

Verse 92

माघे वा कार्तिके वापि चैत्रे स्नात्वार्चयेत् माम् । दौर्भाग्यदुःखदारिद्र्यैर्न सा संयोगमाप्नुयात्

മാഘമാകട്ടെ കാർത്തികമാകട്ടെ ചൈത്രമാകട്ടെ—സ്നാനം ചെയ്ത് എന്നെ ആരാധിക്കണം. അപ്പോൾ അവൾ ദൗർഭാഗ്യം, ദുഃഖം, ദാരിദ്ര്യം എന്നിവയുമായി സംയോഗം പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 93

श्रुत्वेति गिरिजावाचं सानंदः पार्वतीसुतः । स्थापयित्वा गिरिसुतां कपर्दिनमथाब्रवीत्

ഗിരിജാ (പാർവ്വതി) പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട് പാർവ്വതീപുത്രൻ ആനന്ദിച്ചു. ഗിരിസുതയെ വിധിപൂർവ്വം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് പിന്നെ കപർദിൻ (ശിവൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.

Verse 94

पुष्पैर्धूपैर्मोदकैश्च पूर्वमभ्यर्च्य त्वां प्रभो । पुजयंति कुमारेशं तेषां विघ्नहरो भव

ഹേ പ്രഭോ! പുഷ്പം, ധൂപം, മോദകം എന്നിവകൊണ്ട് ആദ്യം നിന്നെ ആരാധിച്ച്, പിന്നെ അവർ കുമാരേശനെ പൂജിക്കുന്നു. അവർക്കായി നീ വിഘ്നഹരനാകണമേ.

Verse 95

कपर्द्युवाच । भ्रातस्त्वया स्थापितेऽस्मिंल्लिंगे भक्ताश्च ये नराः । न तेषां मम विघ्नानि मम वागनुगामिनी

കപർദി (ശിവൻ) അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭ്രാതാ! നീ സ്ഥാപിച്ച ഈ ലിംഗത്തെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കു എന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നൊരു വിഘ്നവും വരികയില്ല; എന്റെ വാക്ക് ഉറപ്പായി അവരെ അനുഗമിക്കും।

Verse 96

एवमुक्ते विघ्नराज्ञा प्रतीतेऽस्थापयच्च तम् । तस्मादसौ सदाभ्यर्च्यश्चतुर्थ्यां च विशेषतः

വിഘ്നരാജൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പ്രസന്നമായി സമ്മതിച്ചതിനുശേഷം, അദ്ദേഹം ആ ദേവതയെ സ്ഥാപിച്ചു. അതിനാൽ അവനെ നിത്യവും ആരാധിക്കണം—വിശേഷിച്ച് ചതുര്ഥി തിഥിയിൽ।

Verse 97

एवं स्थाप्य कुमारेशं लब्ध्वा चैतान्वराञ्छिवात् । मनसा कृतकृत्यं चात्मानं मेने षडाननः

ഇങ്ങനെ കുമാരേശനെ സ്ഥാപിക്കുകയും ശിവനിൽ നിന്ന് ഈ വരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ഷഡാനനൻ മനസ്സിൽ തന്നെ കൃതകൃത്യനെന്ന് കരുതി।

Verse 98

तस्थावंशेन तत्रैव कुमारेश्वरसंनिधौ । अत्र स्थितं कुमारं ये पश्यन्ति स्वामियात्रिमः

അവൻ അവിടെയേ കുമാരേശ്വരസന്നിധിയിൽ തന്റെ അംശത്തോടുകൂടെ നിലകൊണ്ടു. ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്ന കുമാരനെ സ്വാമിയാത്രയിലെ തീർത്ഥാടകർ ദർശിച്ചാൽ—

Verse 99

सफला स्वामियात्रा च तेषां भवति भारत । कार्तिक्यां च विशेषेण कार्तिकेयं समर्चयेत्

ഹേ ഭാരതാ! അവരുടെ സ്വാമിയാത്ര ഫലപ്രദമാകുന്നു. കൂടാതെ കാർത്തിക മാസത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തികേയനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം।

Verse 100

यत्फलं स्वामियात्रायां तत्फलं समावाप्नुयात् । एवंविधमिदं पार्थ महीसागरसंगमम्

സ്വാമിയാത്രയിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതാണ്, അതേ ഫലം ഇവിടെ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കുന്നു. ഹേ പാർഥ, ഇത് ഭൂമിയും സമുദ്രവും ചേരുന്ന ഇത്തരമൊരു പുണ്യസംഗമമാണ്.

Verse 101

निमित्तीकृत्य चात्मानं साध्वर्थे लिंगमर्चितम् । रोगाभिभूतो रोगैर्वा नाम्नामष्टोत्तरं शतम्

സ്വയം നിമിത്തമാക്കി, പുണ്യഹേതുവോടെ ലിംഗത്തെ അർച്ചിക്കണം. രോഗങ്ങളാൽ പീഡിതനായവൻ (ശിവന്റെ) അഷ്ടോത്തര ശതനാമങ്ങൾ ജപിക്കണം.

Verse 102

जप्त्वा शुचिर्ब्रह्मचारी मासं मुच्येत पातकात् । एतदाराध्य संजाता रजिरामादयः पुरा

ജപം ചെയ്ത്, ശുചിയായി, ബ്രഹ്മചര്യം പാലിച്ചാൽ ഒരു മാസത്തിനകം പാപമുക്തി ലഭിക്കും. ഇതിനെ ആരാധിച്ചതിനാൽ പുരാതനകാലത്ത് രജിരാമൻ മുതലായവർ ഉദിച്ചുവന്നു.

Verse 103

शतसंख्याबलं राज्यं रुद्रलोक च भेजिरे । जामदग्न्यस्त्विदं लिंगमाराध्य च समायुतम्

അവർ നൂറിരട്ടി ബലത്തോടെ ശക്തമായ രാജ്യം നേടി, രുദ്രലോകവും പ്രാപിച്ചു. എന്നാൽ ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) ഈ ലിംഗത്തെ ആരാധിച്ച് സമ്പൂർണ്ണ ശക്തിയും ഐശ്വര്യവും കൈവരിച്ചു.

Verse 104

लेभे कुठारमुज्जह्ने येनार्जुनभुजान्युधि । अग्रतो देवदेवस्य ज्ञात्वा तीर्थे महागुणान्

അവൻ ആ കുഠാരം (പരശു) നേടി; അതുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ അർജുനന്റെ ഭുജങ്ങൾ ഛേദിച്ചു. ദേവദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ ആദ്യം ചെന്നു, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാഗുണങ്ങൾ അറിഞ്ഞ് (ഈ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു).

Verse 105

रामेश्वरमिति ख्यातं स्थापितं लिंगमुत्तमम् । तच्च योऽभ्यर्चयेद्भक्त्या रुद्रलोकं स गच्छति

ആ ഉത്തമ ലിംഗം സ്ഥാപിതമായി ‘രാമേശ്വരം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഭക്തിയോടെ അതിനെ അർച്ചിക്കുന്നവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 106

प्रीतः स्यात्तस्य रामश्च कुमारेशश्च फाल्गुन । इति संक्षेपतः प्रोक्तं कुमारेशस्य वर्णनम्

ഹേ ഫാൽഗുണാ! അവനോട് രാമനും കുമാരേശനും പ്രസന്നരാകുന്നു. ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി കുമാരേശന്റെ വിവരണം പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 107

कुमारेशस्य माहात्म्यं कीर्तयेद्यस्तदग्रतः । ये च श्रृण्वंत्यनुदिनं रुद्रलोके वसंति ते

കുമാരേശന്റെ സന്നിധിയിൽ അവന്റെ മഹാത്മ്യം കീർത്തിക്കുന്നവനും, അത് നിത്യവും ശ്രവിക്കുന്നവരും—അവർ നിശ്ചയമായി രുദ്രലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 108

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं श्राद्धकाले तु यः पठेत् । पितॄणामक्षयं जायते नात्र संशयः

ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഈ ലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന് പിതൃകൾക്ക് അക്ഷയഫലം ലഭിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 109

अस्य लिंगस्य माहात्म्यं गुर्विणीं श्रावयेद्यदि । गुणवाञ्जायते पुत्रः कन्या चापि पतिव्रता

ആരെങ്കിലും ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീക്ക് ഈ ലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം ശ്രവിപ്പിച്ചാൽ, ഗുണവാനായ പുത്രൻ ജനിക്കും; കന്യയും പതിവ്രതയായി നിലനിൽക്കും.

Verse 110

एतत्पुण्यं पापहरं धर्म्यं चाह्लादकारकम् । पठतां चापि सर्वाभीष्टफल प्रदम्

ഇത് മഹാപുണ്യകരം, പാപഹരവും ധർമ്മാനുകൂലവും ആനന്ദദായകവും ആകുന്നു. ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് സർവ്വ അഭീഷ്ടഫലസിദ്ധി നൽകുന്നു.