Adhyaya 232

Verse 1

सूत उवाच । इति वः कथितं विप्रा रेवामाहात्म्यमुत्तमम् । यथोपदिष्टं पार्थाय मार्कण्डेयेन वै पुरा

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ഇങ്ങനെ നിങ്ങൾക്കു റേവാദേവിയുടെ പരമോത്തമ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കപ്പെട്ടു; പൂർവകാലത്ത് മാർകണ്ഡേയൻ പാർഥനോട് (അർജുനനോട്) ഉപദേശിച്ചതുപോലെ.

Verse 2

तथा तीर्थकदम्बाश्च तेषु तीर्थविशेषतः । प्राधान्येन मया ख्याता यथासङ्ख्यं यथाक्रमम्

അതുപോലെ, ആ തീർത്ഥകദംബങ്ങളിലെ പ്രത്യേക തീർത്ഥങ്ങളെ ഞാൻ അവയുടെ പ്രാധാന്യപ്രകാരം—എണ്ണത്തിനും ക്രമത്തിനും അനുസരിച്ച്—പ്രഖ്യാപിച്ചു.

Verse 3

एतत्पवित्रमतुलं ह्येतत्पापहरं परम् । नर्मदाचरितं पुण्यं माहात्म्यं मुनिभाषितम्

ഇത് പരമ പവിത്രവും അതുല്യവും; ഇത് പരമ പാപഹരമാണ്. നർമദാദേവിയുടെ ഈ പുണ്യചരിതം—ഈ മഹാത്മ്യം—മുനിമാർ പ്രസ്താവിച്ചതാണ്.

Verse 4

सप्तकल्पानुगो विप्रो नर्मदायां मुनीश्वराः । मृकण्डतनयो धीमान्परमार्थविदुत्तमः

ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ! നർമദാതീരത്ത് ഏഴ് കല്പങ്ങൾ വരെ നിലനിന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു—മൃകണ്ഡുവിന്റെ പുത്രൻ, ധീമാൻ, പരമാർത്ഥവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

Verse 5

संसेव्य सर्वतीर्थानि नदीः सर्वाश्च वै पुरा । बहुकल्पस्मरां रेवामालक्ष्य शिवदेहजाम्

മുന്പ് എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും എല്ലാ നദികളും സേവിച്ച ശേഷം, അനേകം കല്പങ്ങളായി സ്മരണീയയായ ശിവദേഹജയായ രേവയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവൻ അവളിലേക്കു ദൃഷ്ടി തിരിച്ചു।

Verse 6

मे कलेति च शर्वोक्तां शरणं शर्वजां ययौ । अजराममरां देवीं दैत्यध्वंसकरीं पराम्

‘കലിയുഗത്തിൽ അവൾ എന്റേതാണ്’ എന്ന് ശർവൻ (ശിവൻ) അരുളിയതിനാൽ, അവൻ ശർവജയായ ദേവിയെ ശരണം പ്രാപിച്ചു—പരമ, അജരാമര, ദൈത്യധ്വംസകാരിണി।

Verse 7

महाविभवसंयुक्तां भवघ्नीं भवजाह्नवीम् । तस्यामाबध्य सत्प्रेम जातः सोऽप्यजरामरः

മഹാവൈഭവസമ്പന്നയായ, ഭവനാശിനിയായ, ‘ഭവ (ശിവ)ന്റെ ജാഹ്നവി’യായ അവളിൽ സത്പ്രേമം ബന്ധിച്ച് അവനും അജരാമരനായി।

Verse 8

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यश्च सत्तमाः । व्यवस्थितानि रेवायास्तीरयुग्मे पदे पदे

ഹേ സത്തമാ! രേവയുടെ ഇരുകരകളിലും പദേ പദേ അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും അറുപത് കോടി (കൂടി) തീർത്ഥസ്ഥാനങ്ങളും സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു।

Verse 9

सारितः परितः सन्ति सतीर्थास्तु सहस्रशः । न तुलां यान्ति रेवायास्ताश्च मन्ये मुनीश्वराः

ചുറ്റുമെങ്ങും സഹസ്രങ്ങളായി തീർത്ഥങ്ങളോടുകൂടിയ നദികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ രേവയോടു തുല്യമാകുന്നില്ല—എന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്, ഹേ മുനീശ്വരന്മാരേ।

Verse 10

एतद्वः कथितं सर्वं यत्पृष्टमखिलं द्विजाः । यन्महेशमुखाच्छ्रुत्वा वायुराह ऋषीन्प्रति

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! നിങ്ങൾ സമ്പൂർണ്ണമായി ചോദിച്ചതെല്ലാം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—മഹേശന്റെ (ശിവന്റെ) മുഖത്തിൽ നിന്ന് കേട്ട ശേഷം വായു ഋഷിമാരോടു പറഞ്ഞ വചനമത് തന്നേ।

Verse 11

तद्वन्मृकण्डतनयोऽप्यनुभूयाखिलां नदीम् । सतीर्थां पदशः प्राह पाण्डुपुत्राय पावनीम्

അതുപോലെ മൃകണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനും, തീർത്ഥങ്ങളോടുകൂടിയ സമഗ്ര നദിയെ പടിപടിയായി സ്വയം അനുഭവിച്ച്, പാണ്ഡുപുത്രനോട് ആ പാവനയായ റേവയെ ക്രമമായി വിവരിച്ചു।

Verse 12

एतच्च कथितं सर्वं संक्षेपेण द्विजोत्तमाः । नर्मदाचरितं पुण्यं त्रिषु लोकेषु दुर्लभम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! ഇതെല്ലാം സംക്ഷേപമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—നർമദയുടെ ഈ പുണ്യചരിതം, ത്രിലോകങ്ങളിലും ദുർലഭം।

Verse 13

किमन्यैः सरितां तोयैः सेवितैस्तु सहस्रशः । यदि संसेव्यते तोयं रेवायाः पापनाशनम्

മറ്റു നദികളുടെ ജലം ആയിരം പ്രാവശ്യം സേവിച്ചാലും എന്തു പ്രയോജനം? പാപനാശിനിയായ റേവയുടെ ജലം ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചു പാനം ചെയ്താൽ മതി।

Verse 14

मेकलाजलसंसेवी मुक्तिमाप्नोति शाश्वतीम्

മേകലയുടെ ജലം ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുന്നവൻ ശാശ്വത മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 15

यथा यथा भजेन्मर्त्यो यद्यदिच्छति तीर्थगः । तत्तदाप्नोति नियतं श्रद्धयाश्रद्धयापि च

തീർത്ഥത്തിൽ എത്തിയ മർത്ത്യൻ എങ്ങനെയെങ്ങനെയോ ഭജനം-ആരാധനം ചെയ്യുകയും അവിടെ എന്തെന്തോ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതേ ഫലം അവൻ നിശ്ചയമായി പ്രാപിക്കുന്നു—ശ്രദ്ധയോടെയും അശ്രദ്ധയോടെയും പോലും।

Verse 16

इदं ब्रह्मा हरिरिदमिदं साक्षात्परो हरः । इदं ब्रह्म निराकारं कैवल्यं नर्मदाजलम्

ഇത് ബ്രഹ്മാവാണ്, ഇത് ഹരിയാണ്, ഇത് സാക്ഷാൽ പരമ ഹരൻ. ഇത് നിരാകാര ബ്രഹ്മം തന്നേ—നർമദാജലം തന്നെയാണ് കൈവല്യം (മോക്ഷം)।

Verse 17

तावद्गर्जन्ति तीर्थानि नद्यो हृदयफलप्रदाः । यावन्न स्मर्यते रेवा सेवाहेवा कलौ नरैः

കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർ സേവയും ആവാഹനവും കൊണ്ട് റേവയെ സ്മരിക്കാത്തതുവരെ, മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളും നദികളും ‘ഹൃദയഫലം നൽകുന്നവ’ എന്നു ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും।

Verse 18

ध्रुवं लोके हितार्थाय शिवेन स्वशरीरतः । शक्तिः कापि सरिद्रूपा रेवेयमवतारिता

ലോകഹിതത്തിനായി ശിവൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഒരു ദിവ്യശക്തിയെ നദിരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചു—അതുതന്നെയാണ് ഈ റേവാ।

Verse 19

तावद्गर्जन्ति यज्ञाश्च वनक्षेत्रादयो भृशम् । यावन्न नर्मदानामकीर्तनं क्रियते कलौ

കലിയുഗത്തിൽ നർമദാനാമകീർത്തനം നടത്തപ്പെടുന്നതുവരെ, യജ്ഞങ്ങളും വന-ക്ഷേത്രാദി പ്രസിദ്ധ പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളും ശക്തമായി തങ്ങളുടെ മഹിമ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും।

Verse 20

गरिमा गाण्यते तावत्तपोदानव्रतादिषु । नरैर्वा प्राप्यते यावद्भुवि भर्गभवा धुनी

തപസ്സ്, ദാനം, വ്രതം മുതലായവയുടെ മഹിമ അത്രത്തോളം മാത്രമേ പാടപ്പെടൂ; ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർ ഭർഗ്ഗൻ (ശിവൻ)ജനിതമായ പുണ്യധാരയെ പ്രാപിക്കുന്നതുവരെ മാത്രം।

Verse 21

ये वसन्त्युत्तरे कूले रुद्रस्यानुचरा हि ते । वसन्ति याम्यतीरे ये लोकं ते यान्ति वैष्णवम्

ഉത്തര തീരത്ത് വസിക്കുന്നവർ നിശ്ചയമായും രുദ്രന്റെ അനുചരന്മാർ; ദക്ഷിണ തീരത്ത് വസിക്കുന്നവർ വൈഷ്ണവ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 22

धन्यास्ते देशवर्यास्ते येषु देशेषु नर्मदा । नरकान्तकरी शश्वत्संश्रिता शर्वनिर्मिता

നർമദ ഒഴുകുന്ന ആ ദേശങ്ങൾ ധന്യവും പ്രദേശങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠവും ആകുന്നു—ശർവൻ (ശിവൻ) നിർമ്മിച്ച, നിത്യസ്ഥിത, നരകഗതി അവസാനിപ്പിക്കുന്ന പുണ്യധാര।

Verse 23

कृतपुण्याश्च ते लोकाः शोकाय न भवन्ति ते । ये पिबन्ति जलं पुण्यं पार्वतीपतिसिन्धुजम्

അവർ കൃതപുണ്യരാണ്; അവർ ദുഃഖത്തിന് പാത്രരാകുകയില്ല—പാർവതീപതി (ശിവൻ)യുടെ നദിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുണ്യജലം പാനം ചെയ്യുന്നവർ।

Verse 24

इदं पवित्रमतुलं रेवायाश्चरितं द्विजाः । शृणोति यः कीर्तयते मुच्यते सर्वपातकः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ഇത് രേവയുടെ അതുല്യവും പവിത്രവും ആയ ചരിതം; ഇത് ശ്രവിക്കുകയോ കീർത്തിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു।

Verse 25

यत्फलं सर्ववेदैश्च सषडङ्गपदक्रमैः । श्रुतैश्च पठितैस्तस्मात्फलमष्टगुणं भवेत्

ഷഡംഗങ്ങളോടുകൂടി എല്ലാ വേദങ്ങളും ക്രമപാഠത്തോടെ ശ്രവണം ചെയ്ത് പഠിച്ചതാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തേക്കാൾ, ഇതിന്റെ ഫലം എട്ടിരട്ടിയാകും.

Verse 26

सत्रयाजी फलं यच्च लभते द्वादशाब्दिकम् । श्रुत्वा सकृच्च रेवायाश्चरितं तत्फलं लभेत्

പന്ത്രണ്ടുവർഷം സത്രയാഗം ചെയ്യുന്നവൻ നേടുന്ന ഫലം, റേവയുടെ ചരിതം ഒരിക്കൽ ശ്രവണമാത്രം ചെയ്താൽ അതേ ഫലമായി ലഭിക്കും.

Verse 27

सर्वतीर्थावगाहाच्च यत्फलं सागरादिषु । सकृच्छ्रुत्वा च माहात्म्यं रेवायास्तत्फलं लभेत्

സമുദ്രാദി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, റേവയുടെ മഹാത്മ്യം ഒരിക്കൽ ശ്രവണമാത്രം ചെയ്താൽ അതേ ഫലമായി ലഭിക്കും.

Verse 28

एतद्धर्म्यमुपाख्यानं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम् । देशे वा मण्डले वापि नगरे ग्राममध्यतः

ഈ ധർമ്മ്യ ഉപാഖ്യാനം സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളിലും അനുത്തമം; ദേശത്തിലോ മണ്ഡലത്തിലോ, നഗരത്തിലോ ഗ്രാമമദ്ധ്യത്തിലോ—ഇത് നിലനിൽക്കുന്നിടം പാവനമാകുന്നു.

Verse 29

गृहे वा तिष्ठते यस्य लिखितं सार्ववार्णिकम् । स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः

ആരുടെ വീട്ടിൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും വേണ്ടി എഴുതപ്പെട്ട ഈ ഗ്രന്ഥം നിലനിൽക്കുന്നു, അവൻ ബ്രഹ്മാ, അവൻ സാക്ഷാത് ശിവൻ, അവൻ തന്നേ ദേവ ജനാർദ്ദനൻ.

Verse 30

धर्मार्थकाममोक्षाणां मार्गेऽयं देवसेवितः । गुरूणां च गुरुः शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम्

ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടുവാനുള്ള ഈ മാർഗം ദേവന്മാർ സേവിക്കുന്നതാണ്. ഈ ശാസ്ത്രം ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ഗുരു; പരമസിദ്ധിയുടെ കാരണമാകുന്നു.

Verse 31

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं पुराणं देवभाषितम् । ब्राह्मणो वेदवान्भूयात्क्षत्रियो विजयी भवेत्

ദേവഭാഷിതമായ ഈ പുരാണം നിത്യമായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണനാകിൽ വേദവിദ്യയിൽ സമ്പന്നനാകും; ക്ഷത്രിയനാകിൽ വിജയിയാകും.

Verse 32

धनाढ्यो जायते वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत्

വൈശ്യൻ ധനസമ്പന്നനായി ജനിക്കും; ശൂദ്രനും ധർമ്മത്തിന്റെ പങ്കാളിയായി, പുണ്യാധികാരിയായി മാറും.

Verse 33

सौभाग्यसन्ततिं नारी श्रुत्वैतत्समवाप्नुयात् । श्रियं सौख्यं स्वर्गवासं जन्म चैवोत्तमे कुले

ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ സ്ത്രീക്ക് സൗഭാഗ്യവും ഉത്തമ സന്തതിയും ലഭിക്കും; ശ്രീ, സുഖം, സ്വർഗവാസം, കൂടാതെ ഉത്തമകുലത്തിൽ പുനർജന്മവും പ്രാപിക്കും.

Verse 34

रसभेदी कृतघ्नश्च स्वामिध्रुङ्मित्रवञ्चकः । गोघ्नश्च गरदश्चैव कन्याविक्रयकारकः

വിശ്വാസഭേദകൻ, കൃതഘ്നൻ, സ്വാമിദ്രോഹി, മിത്രവഞ്ചകൻ, ഗോഹന്താവ്, വിഷം പ്രയോഗിക്കുന്നവൻ, കന്യാവിക്രയം ചെയ്യുന്നവനും പോലും—

Verse 35

ब्रह्मघ्नश्च सुरापी च स्तेयी च गुरुतल्पगः । नर्मदाचरितं शृण्वंस्तामब्दं योऽभिषेवते

ബ്രാഹ്മണഘാതകൻ, സുരാപാനി, കള്ളൻ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുശയ്യാ-അപരാധിയുമാകട്ടെ—നർമദാ-ചരിതം ശ്രവിച്ചുകൊണ്ട് ആ വ്രതം ഒരു വർഷം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ—

Verse 36

सर्वपापविनिर्मुक्तो जायते नात्र संशयः । पाकभेदी वृथापाकी देवब्राह्मणनिन्दकः

അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല. മറ്റുള്ളവരുടെ പാചകം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, വ്യർത്ഥമായി പാകം ചെയ്ത് അന്നം പാഴാക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ ദേവ-ബ്രാഹ്മണരെ നിന്ദിക്കുന്നവനും—

Verse 37

परीवादी गुरोः पित्रोः साधूनां नृपतेस्तथा । तेऽपि श्रुत्वा च पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः

ഗുരു, പിതാവ്, സാദുക്കൾ, രാജാവ് എന്നിവരെ അപവാദം പറയുന്നവനും—ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ അവനും പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 38

ये पुनर्भावितात्मानः शस्त्रं शृण्वन्ति नित्यशः । पूजयन्ति च तच्छास्त्रं नार्मदं वस्त्रभूषणैः

എന്നാൽ ശുദ്ധചിത്തർ—ഈ പവിത്ര ശാസ്ത്രം നിത്യവും ശ്രവിക്കുകയും, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാൽ നർമദാ-ശാസ്ത്രത്തെ പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ—

Verse 39

पुष्पैः फलैश्चन्दनाद्यैर्भोजनैर्विविधैरपि । शास्त्रेऽस्मिन्पूजिते देवाः पूजिता गुरवस्तथा

പുഷ്പങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ, ചന്ദനാദി, വിവിധ ഭോജനങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും—ഈ ശാസ്ത്രം പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ദേവന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; ഗുരുക്കന്മാരും അതുപോലെ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 40

इह लोके परे चैव नात्र कार्या विचारणा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धवस्त्रादिभूषणैः

ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ട. അതിനാൽ സർവ്വശ്രമത്തോടെയും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, വസ്ത്രാദികൾ, ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവയോടെ—

Verse 41

पूजयेत्परया भक्त्या वाचकं शास्त्रमेव च । वेदपाठैश्च यत्पुण्यमग्निहोत्रैश्च पालितैः

—പരമഭക്തിയോടെ വാചകനെയും ശാസ്ത്രത്തെയും തന്നെ പൂജിക്കണം. വേദപാഠത്തിലൂടെയും വിധിപൂർവ്വം പാലിച്ച അഗ്നിഹോത്രകർമ്മങ്ങളിലൂടെയും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം—

Verse 42

तत्फलं समवाप्नोति नर्मदाचरिते शुभे । कुरुक्षेत्रे च यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करे तथा

അതു തന്നെയുള്ള ഫലം ഈ ശുഭ നർമദാ-ചരിതം ശ്രവിക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു. കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ പുണ്യം, പ്രഭാസത്തിലെ പുണ്യം, അതുപോലെ പുഷ്കരത്തിലെ പുണ്യം—

Verse 43

रुद्रावर्ते गयायां च वाराणस्यां विशेषतः । गङ्गाद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे

രുദ്രാവർത്തത്തിൽ, ഗയയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വാരാണസിയിൽ; ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ (ഹരിദ്വാർ), പ്രയാഗത്തിൽ, ഗംഗാ-സാഗര സംഗമത്തിൽ—

Verse 44

एवमादिषु तीर्थेषु यत्पुण्यं जायते नृणाम् । नर्मदाचरितं श्रुत्वा तत्पुण्यं सकलं लभेत्

ഇത്തരവും മറ്റ് തീർത്ഥങ്ങളിലും മനുഷ്യർക്കു ജനിക്കുന്ന പുണ്യം മുഴുവനും, നർമദാ-ചരിതം ശ്രവിച്ചാൽ സമ്പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.

Verse 45

आदिमध्यावसानेषु नर्मदाचरितं शुभम् । यः शृणोति नरो भक्त्या शृणुध्वं तत्फलं महत्

നർമദാ-ചരിതമെന്ന ഈ ശുഭാഖ്യാനം—ആദി, മധ്യ, അന്ത്യങ്ങളിൽ—ഭക്തിയോടെ ആരെല്ലാം ശ്രവിക്കുന്നുവോ, അതിന്റെ മഹത്തായ ഫലം ഇപ്പോൾ കേൾക്കുവിൻ।

Verse 46

समाप्य शिवसंस्थानं देवकन्यासमावृतः । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा शिवेन सह मोदते

ശിവന്റെ ധാമവും സ്ഥാനവും പ്രാപിച്ച്, ദേവകന്യകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി, രുദ്രന്റെ അനുചരനായി ശിവനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 47

धर्माख्यानमिदं पुण्यं सर्वाख्यानेष्वनुत्तमम् । गृहेऽपि पठ्यते यस्य चतुर्वर्णस्य सत्तमाः

ഈ പുണ്യധർമ്മാഖ്യാനം എല്ലാ ആഖ്യാനങ്ങളിലും അനുത്തമം. ഏതു വീട്ടിൽ ഇതിന്റെ പാരായണം നടക്കുമോ, അവിടെ ചതുര്‍വർണ്ണത്തിലെ സത്തമർ സന്നിഹിതരായി മംഗളം വരുത്തുന്നു।

Verse 48

धन्यं तस्य गृहं मन्ये गृहस्थं चापि तत्कुलम् । पुस्तकं पूजयेद्यस्तु नर्मदाचरितस्य तु

നർമദാ-ചരിതത്തിന്റെ പുസ്തകത്തെ ആരെങ്കിലും പൂജിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവന്റെ ഗൃഹം ധന്യമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അവന്റെ കുലവും ഗൃഹസ്ഥാശ്രമവും ധന്യമാണ്।

Verse 49

नर्मदा पूजिता तेन भगवांश्च महेश्वरः । वाचके पूजिते तद्वद्देवाश्च ऋषयोऽर्चिताः

അവനാൽ നർമദയും ഭഗവാൻ മഹേശ്വരനും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. വാചകൻ പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അതുപോലെ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും അർച്ചിതരാകുന്നു।

Verse 50

लेखयित्वा च सकलं रेवाचरितमुत्तमम् । भूषणं सर्वशास्त्राणां यो ददाति द्विजन्मने

സകലവും ഉത്തമമായ റെവാ-ചരിതം എഴുതിപ്പിച്ച് ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളുടെ ഭൂഷണമെന്ന പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 51

नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नानदानेन यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः

നർമദയുടെ സർവ്വ തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതാണ്, അതേ ഫലം ആ മനുഷ്യൻ പ്രാപിക്കുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 52

एतत्पुराणं रुद्रोक्तं महापुण्यफलप्रदम् । स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्त्तिवर्धनम्

ഇത് രുദ്രൻ ഉച്ചരിച്ച പുരാണം; മഹാപുണ്യഫലപ്രദം. സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്നു, പുത്രഫലം നൽകുന്നു, മംഗളകരം, യശസ്സും കീർത്തിയും വർധിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 53

धर्म्यमायुष्यमतुलं दुःखदुःस्वप्ननाशनम् । पठतां शृण्वतां चापि सर्वकामार्थसिद्धिदम्

ഇത് ധർമ്മ്യമും ആയുഷ്യവർദ്ധകവും അതുല്യവും; ദുഃഖവും ദുഷ്സ്വപ്നങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു. വായിക്കുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും സർവ്വകാമാർത്ഥസിദ്ധി നൽകുന്നു।

Verse 54

यत्प्रदत्तमिदं पुण्यं पुराणं वाच्यते द्विजैः । शिवलोके स्थितिस्तस्य पुराणाक्षरवत्सरी

ഈ പുണ്യപുരാണം ദാനമായി നൽകി ദ്വിജർ പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ, ദാതാവിന് ശിവലോകത്തിൽ വാസം ലഭിക്കുന്നു—പുരാണത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തോളം വർഷങ്ങൾ।

Verse 55

इति निगदितमेतन्नर्मदायाश्चरित्रं पवनगदितमग्र्यं शर्ववक्त्रादवाप्य । त्रिभुवनजनवन्द्यं त्वेतदादौ मुनीनां कुलपतिपुरतस्तत्सूतमुख्येन साधु

ഇങ്ങനെ നർമദാദേവിയുടെ ഈ പാവനവും ശ്രേഷ്ഠവുമായ ചരിതം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു—ആദ്യം പവനൻ പറഞ്ഞതും, ശർവൻ (ശിവൻ)യുടെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ലഭിച്ചതുമാകുന്നു. ത്രിഭുവനജനങ്ങൾ വന്ദിക്കുന്ന ഈ കഥ ആദിയിൽ മുനികളുടെ കുലപതിയുടെ സന്നിധിയിൽ ആ ശ്രേഷ്ഠ സൂതൻ യഥാവിധി പ്രസ്താവിച്ചു।