Rig Veda 9.81.5: Mandala 9, Sukta 81, Mantra 5

Sukta 9.81

Rishi: Not securely inferable from the excerpt alone.

Devata: Soma Pavamāna with an all-gods (Viśvedevas) orientation.

Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī (requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

उभे द्यावापृथिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता । भगो नृशंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानं जुषन्त ॥

Recitation with translationRig Veda 9.81.5

Transliteration

ubhé dyāvāpṛthivī́ viśvam-inve aryamā́ devó áditir vi-dhātā́ | bhágo nṛ́śaṃsa urv àntárikṣaṃ viśvé devā́ḥ pavamānaṃ juṣanta ||

Translation

എല്ലാം ചലിപ്പിക്കുന്ന ദ്യാവാ-പൃഥിവി, ദേവനായ ആര്യമൻ, ക്രമവിധായിനിയായ അദിതി; ഭഗൻ, നൃശംസൻ, വിശാലമായ അന്തരിക്ഷം—എന്നിവയും സർവ്വദേവന്മാരും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന പവമാന സോമത്തിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उभे: both
• उभे: Kartā (समुच्चित-कर्तृपद-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उभ (प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: Kartā
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावापृथिवी (समास; द्यौ/दिव् + पृथिवी)

• विश्वम्: all, the whole (universe)
• विश्वम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इन्वे: impels, sets in motion
• इन्वे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इन्/इन्व् (धातु; ‘to set in motion, impel’)

• अर्यमा: Aryaman
• अर्यमा: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• देवः: the god
• देवः: Kartā (अर्यमा-विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• विधाता: the disposer/ordainer
• विधाता: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun (agent)
• Root: वि-धा (धातु) → विधातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• भगः: Bhaga
• भगः: Kartā (समुच्चित)
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• नृशंसः: praised by men / man-lauded
• नृशंसः: Kartā (भग-विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृशंस (प्रातिपदिक)

• उर्वः: broad, wide
• उर्वः: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उर्व (प्रातिपदिक; ‘wide, broad’)

• अन्तरिक्षम्: midspace, atmosphere
• अन्तरिक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā (विशेषणम्)
• Type: Adjective (used with देवाः)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• पवमानम्: Pavamāna (the purifying Soma)
• पवमानम्: Karma
• Type: Adjective (used as noun; Soma epithet)
• Root: पवमान (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ → पवमान ‘purifying, flowing’)

• जुषन्त: they enjoy/favor, accept
• जुषन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु; ‘to enjoy, favor, accept’)