Rig Veda 9.42.2: Mandala 9, Sukta 42, Mantra 2
Sukta 9.42
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
एष प्रत्नेन मन्मना देवो देवेभ्यस्परि । धारया पवते सुतः ॥
Transliteration
eṣá pratnéna mánmanā devó devébhyaḥ pári | dhā́rayā pavate sutáḥ ||
Translation
ഇവൻ (സോമൻ) പ്രാചീനമായ മനോഭാവത്തോടെ—ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ പരിസഞ്ചരിച്ച്—ധാരയായി ഒഴുകുന്നു; പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമൻ പോഷകധാരയിൽ, ഉള്ളിലെ ദിവ്യശക്തികളെ ചുറ്റി സേവിക്കുന്നു.
Word by Word
एषःthis (one), he
एषः:
कर्तृ (सुतः/देवः का विशेषण-रूपेण) अथवा कर्तृ-पद
TypePronoun (Demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एष-
प्रत्नेनwith the ancient (way), by the old (custom)
प्रत्नेन:
करण (मन्मना सह—‘प्राचीन/पूर्ववत्’ भावेन)
TypeAdjective (used substantively/instrumentally)
Rootप्रत्न (विशेषण-प्रातिपदिक)
मन्मनाwith (his) thought/intent
मन्मना:
करण
TypeNoun
Rootमन्मन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘thought, intention, mind’)
देवःthe god (Soma)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto/for the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अस्परिaround, over, from all sides
अस्परि:
अधिकरण/दिशा-निर्देश (क्रियाविशेषणत्वेन)
TypeIndeclinable (particle/adverbial)
Rootअस् + परि (उपसर्गयुक्त अव्यय/निपात; वैदिक प्रयोग)
धारयाwith a stream, in a flow
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘stream, flow’)
पवतेpurifies itself, flows (as purified)
पवते:
क्रिया (कर्तरि प्रयोगः; कर्ता = सुतः/देवः)
TypeVerb
Root√पू (पवते) ‘to purify, to flow/clarify’
सुतःpressed (Soma)
सुतः:
कर्तृ (पवते इत्यस्य)
TypeParticiple (past passive) used as adjective/noun
Root√सु (सुत) क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘pressed’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
