Rig Veda 9.108.2: Mandala 9, Sukta 108, Mantra 2

Sukta 9.108

Devata: Soma Pavamana

Samhita Patha (Devanagari)

यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.108.2

Transliteration

yásya te pītvā́ vṛṣabhó vṛṣāyáte 'syá pītā́ svàr-vidaḥ | sá su-práketo abhy-àkramīd íṣo 'cchā vā́jaṃ ná étaśaḥ ||

Translation

ഹേ സോമ! നിന്നെ പാനം ചെയ്താൽ അവൻ തന്റെ ബലത്തിൽ വൃഷഭനായി പരാക്രമിക്കുന്നു; നിന്റെ പാനത്താൽ അവൻ സ്വർ (സൂര്യലോകം) കണ്ടെത്തുന്നവനാകുന്നു. സൂപ്രകേതൻ (സ്പഷ്ടബോധമുള്ളവൻ) ആയ അവൻ ഇഷഃ (പ്രേരണകൾ) ലേക്കും വാജം (പൂർണ്ണത/വിജയ-ബലം) ലേക്കും, ഏതശനെപ്പോലെ (വേഗവാൻ), മുന്നോട്ട് കടക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: of whom/whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to/for you; your
• ते: सम्प्रदान (recipient/possessor in context)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
• Type: Verb (absolutive)
• Root: पा (पिबति) धातु

• वृषभः: the bull (strong one)
• वृषभः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• वृषा: the bull, the virile one
• वृषा: कर्तृ (apposition to वृषभः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘male, bull’)

• आयते: goes forth/advances
• आयते: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (याति) धातु + आ-उपसर्ग

• अस्य: of this (one); his
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीताः: drunk; having been drunk
• पीताः: कर्तृ (with implied ‘they’)
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: पा धातु (पीत = क्त-प्रत्यय) / पीत (प्रातिपदिक)

• स्वर्विदः: finders of heaven/light
• स्वर्विदः: कर्तृ (apposition to पीताः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्वर् + विद् (समास/प्रातिपदिक: ‘heaven-finding’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुप्रकेतः: of good insight; clear-minded
• सुप्रकेतः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु- + प्रकेत (प्रातिपदिक; ‘clear-sighted, of good insight’)

• अभि: towards; upon
• अभि: क्रियाविशेषण (directional)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• अक्रमीत्: stepped; strode
• अक्रमीत्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: क्रम् धातु

• इषः: refreshments; invigorations
• इषः: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)

• अच्छा: towards; straight to
• अच्छा: क्रियाविशेषण (goal/aim)
• Type: Indeclinable
• Root: अच्छा (अव्यय)

• वाजम्: prize; strength; (victory-)booty
• वाजम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• नैतशः: Naitaśa (name/epithet)
• नैतशः: कर्तृ (apposition to सः)
• Type: Noun (Proper) / Adjective
• Root: नैतश (प्रातिपदिक; proper name/epithet)