Rig Veda 9.102.3: Mandala 9, Sukta 102, Mantra 3

Sukta 9.102

Rishi: Soma Pavamāna corpus; precise attribution requires Anukramaṇī confirmation.

Devata: Soma Pavamāna.

Chandas: Likely Triṣṭubh/Jagatī; verify by metrical count.

Samhita Patha (Devanagari)

त्रीणि त्रितस्य धारया पृष्ठेष्वेरया रयिम् । मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः ॥

Recitation with translationRig Veda 9.102.3

Transliteration

trī́ṇi tritásya dhā́rayā pṛṣṭhéṣv ér̥ayā rayím | mimī́te asya yójanā ví sukrátuḥ ||

Translation

സ്വധാരയാൽ അവൻ ത്രിതന്റെ ഉയരങ്ങളിൽ ഉള്ള സമ്പത്തിനെ—ത്രിവിധമായി—പ്രവർത്തനത്തിലാക്കുന്നു; സുക്രതു (പ്രകാശമയ സംകല്പമുള്ളവൻ) അതിന്റെ യോജനങ്ങൾ, ബന്ധങ്ങൾ, വ്യാപ്തികൾ എന്നിവയെ യഥാക്രമം അളന്നു ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रीणि: three
• त्रीणि: कर्म (संख्या-विशेषणम्)
• Type: Adjective (numeral)
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)

• त्रितस्य: of Trita
• त्रितस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (proper)
• Root: त्रित (प्रातिपदिक; देव/ऋषि-नाम)

• धारया: with a stream; by a flow
• धारया: करण
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• पृष्ठेषु: on/among the backs (surfaces)
• पृष्ठेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• ईरया: impel! set in motion!
• ईरया: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: ईरय् (धातु; प्रेरणे/चोदने)

• रयिम्: wealth; treasure
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• मिमीते: measures out; apportions
• मिमीते: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: मा (धातु; माने/मितौ ‘to measure’)

• अस्य: of him/this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• योजना: courses; measures; yoking-stretches
• योजना: कर्म (मिमीते इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक; ‘yoking/measure, course’)

• वि: apart; forth; distinctly
• वि: (क्रिया-विशेषक) —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• सुक्रतुः: the wise one; of good resolve
• सुक्रतुः: कर्ता
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक; ‘good-intent/wise’)