Rig Veda 8.6.43: Mandala 8, Sukta 6, Mantra 43

Sukta 8.6

Rishi: Kaṇva lineage (self-referential: ‘Kaṇvāḥ’)

Devata: Indra (context of 8.6; hymn continues Indra-Soma frame though the verse foregrounds dhī/uktha)

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh/Jagatī-family; exact determination requires syllable count

Samhita Patha (Devanagari)

इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घृतस्य पिप्युषीम् । कण्वा उक्थेन वावृधुः ॥

Transliteration

imā́ṃ su pū́rvyāṃ dhíyaṃ mádhor ghṛtásya pipyúṣīm | káṇvā ukthéna vāvṛdhuḥ ||

Translation

മധുവിന്റെയും ഘൃതത്തിന്റെയും ദീപ്തിയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ പുരാതന ധീ (പ്രചോദനം) കണ്വർ ഉക്ത്ഥം (പ്രകാശക വാക്ക്) കൊണ്ടു വർദ്ധിപ്പിച്ചു—ചിന്ത പൂർണ്ണാനന്ദത്തിലേക്ക് വളരുവാൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमाम्: this (hymn/thought), her
• इमाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सु: well, indeed
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (उपसर्ग/निपात)

• पूर्व्याम्: ancient, former
• पूर्व्याम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक; पूर्व ‘former’ + य)

• धियम्: thought, inspired hymn
• धियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धी (स्त्री; प्रातिपदिक: धिय्/धी)

• मधोः: of honey/sweetness (soma)
• मधोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मधु (नपुंसक; प्रातिपदिक)

• घृतस्य: of ghee/clarified butter
• घृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: घृत (नपुंसक; प्रातिपदिक)

• पिप्युषीम्: swelling/abounding; filled (with)
• पिप्युषीम्: कर्म
• Type: Participle (Adjectival) / Kṛdanta
• Root: प्यै (धातु ‘to swell, be full, abound’); कृदन्त-प्रातिपदिक: पिप्युषी (परिपूर्णा)

• कण्वाः: the Kaṇvas (seers)
• कण्वाः: कर्तृ
• Type: Noun (Proper)
• Root: कण्व (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)

• उक्थेन: with/through a hymn (of praise)
• उक्थेन: करण
• Type: Noun
• Root: उक्थ (नपुंसक; ‘hymn of praise’)

• वावृधुः: they increased/strengthened (him/them)
• वावृधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु ‘to grow, increase’; परस्मैपद)