Rig Veda 7.88.2: Mandala 7, Sukta 88, Mantra 2

Sukta 7.88

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Varuṇa (with Agni as inner face/aspect)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अधा न्वस्य संदृशं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि । स्वर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धोऽभि मा वपुर्दृशये निनीयात् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.88.2

Transliteration

adhā́ nv asya saṃdṛ́śaṃ jaganvān agnér anī́kaṃ váruṇasya maṃsi | svàr yád áśmann adhipā́ u ándho ’bhí mā vápur dṛśáye ninīyāt ||

Translation

അപ്പോൾ ഞാൻ അവന്റെ ദർശനം കാണാൻ ചെന്നു—വരുൺന്റെ മനസ്സിനുള്ളിൽ അഗ്നിയുടെ മുഖം. സൂര്യൻ കല്ലിന്മേൽ സ്ഥാപിതനാകുമ്പോൾ, അന്ധമായ ഇരുട്ട് എന്റെ രൂപത്തെ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റിക്കൊണ്ടുപോകരുതേ; എന്റെ സത്ത വെളിച്ചത്തോട്ടു തന്നെ തിരിഞ്ഞുനില്ക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, thereupon
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• अस्य: of him/this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (genitive) / षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य

• संदृशम्: the sight/vision, appearance
• संदृशम्: कर्म (with जगन्वान् ‘having gone/approached’ → ‘having reached the sight’)
• Type: Noun
• Root: संदृश् (प्रातिपदिक: सं-दृश) / सं + दृश्

• जगन्वान्: having gone/come, having reached
• जगन्वान्: कर्ता (of implied ‘I/one’ in context) / कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: गम् (धातु) → जगन्- (परिपूर्ण/परफेक्ट-आधार) + वान्

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अनीकम्: face, front, aspect
• अनीकम्: कर्म (object of mental perception ‘in mind’)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मंसि: in (the) mind
• मंसि: अधिकरण (locus: ‘in the mind’)
• Type: Noun
• Root: मन्/मनस् (प्रातिपदिक: मनस्; loc. sg. Vedic: मंसि)

• स्वः: heaven, the heavenly light
• स्वः: कर्म (goal/object with यत्) / गत्यर्थ-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: सम्बन्ध (relative connector)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अश्मन्: on the stone, on the rock
• अश्मन्: अधिकरण (upon/on the stone)
• Type: Noun
• Root: अश्मन् (प्रातिपदिक)

• अधि: upon, over
• अधि: अधिकरण-सम्बन्ध (on/upon)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अधि

• पा: the drinker (Soma-drinker)
• पा: कर्ता (of निनीयात्) / कर्तृ-पद
• Type: Noun (agent)
• Root: पा (धातु ‘to drink’) → पा (नाम/कृदन्त-आधार ‘drinker’)

• उ: indeed, just
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ

• अन्धः: Soma-juice, the pressed draught
• अन्धः: कर्म (what is drunk/what is brought) or apposition to पा (‘drinker of soma’)
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक; सोमरस/रस)

• अभि: towards, unto
• अभि: प्रति/अभिमुख-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अभि

• मा: me
• मा: कर्म (object: ‘me’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) → मा

• वपुः: form, beauty, appearance
• वपुः: कर्म (object of दृशये ‘to show’)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)

• दृशये: for showing, to make (it) visible
• दृशये: प्रयोजन (purpose: ‘for (me) to see/for showing’)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृशय (causative stem) / or denom. ‘to show’

• निनीयात्: may he lead/bring (it)
• निनीयात्: क्रिया (main verb); कर्ता = पा
• Type: Verb
• Root: नी (धातु; नि + नी)