Rig Veda 7.5.4: Mandala 7, Sukta 5, Mantra 4

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7; specific attribution within 7.5 not provided in input)

Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

Samhita Patha (Devanagari)

तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.5.4

Transliteration

táva tri-dhā́tu pṛthivī́ utá dyáur vaiśvānara vratám agne sacanta | tváṃ bhāsā́ rodasī́ ā́ tatanthā́jasreṇa śóciṣā́ śóśucānaḥ ||

Translation

ഹേ വൈശ്വാനര, നിന്റെ ത്രിധാതു വ്രതത്തെ ഭൂമിയും ദ്യൗ (ആകാശവും) അനുഗമിക്കുന്നു. നിന്റെ പ്രകാശത്താൽ നീ രണ്ടു ലോകങ്ങളെയും വിരിച്ചിരിക്കുന്നു; അക്ഷയ ശോചിഷാൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് നീ ദീപ്തനായി നിലകൊള്ളുന്നു—ആത്മാവിന്റെ സത്യക്രമത്തിനായി വിശാലമായ ഘടന സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्रिधातु: threefold-ordered / having three layers
• त्रिधातु: विशेषण (to the subject)
• Type: Adjective (compound)
• Root: त्रि-धातु (प्रातिपदिक; धातु < √धा)

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: कर्तृ (with द्यौः as co-subject)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• उत: and / also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• द्यौः: Heaven / the Sky
• द्यौः: कर्तृ (with पृथिवी as co-subject)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• वैश्वानर: O Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
• वैश्वानर: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक; विश्-वानर-सम्बद्ध)

• व्रतम्: the ordinance / fixed law
• व्रतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany / follow
• सचन्ते: क्रिया (of पृथिवी+द्यौः)
• Type: Verb
• Root: √सच् (सचँ समवाये/अनुगमे)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भासा: with (your) radiance
• भासा: करण
• Type: Noun
• Root: भासा (प्रातिपदिक; भास् ‘light’)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun (dual)
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven-and-earth’)

• आ: forth / all around
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• ततन्थ: you have stretched / spread
• ततन्थ: क्रिया (कर्तृ=त्वम्)
• Type: Verb
• Root: √तन् (तनुँ विस्तारे)

• अजस्रेण: with unceasing (continuous)
• अजस्रेण: करण
• Type: Adjective
• Root: अजस्र (प्रातिपदिक)

• शोचिषा: with flame / with blazing light
• शोचिषा: करण
• Type: Noun
• Root: शोचिस् (प्रातिपदिक)

• शोशुचानः: blazing intensely / ever-shining
• शोशुचानः: कर्तृ-विशेषण (to त्वम्)
• Type: Participle (intensive/reduplicated) adjective
• Root: √शुच् (शुचँ दीप्तौ) → शोशुचान (वर्तमान-परिप्रसारित/तीव्र-दीप्ति; कृदन्त)