Rig Veda 7.5.1: Mandala 7, Sukta 5, Mantra 1

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; opening of RV 7.5)

Devata: Agni (Vaiśvānara)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.5.1

Transliteration

prā́gnáye taváse bharadhvaṃ gíraṃ divó aratáye pṛthivyā́ḥ | yó víśveṣām amṛ́tānām upásthe vaiśvānaráḥ vāvṛdhé jāgṛvád-bhiḥ ||

Translation

തവസ് (ബലവാൻ) ആയ അഗ്നിക്കായി വാക്കിനെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുവരുവിൻ; അവൻ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയുടെ അരതയേ (ചാലകൻ/പ്രേരകൻ) ആകുന്നു. എല്ലാ അമൃത (അമര) ദേവന്മാരുടെ ഉപസ്ഥ (മടിയിൽ/ആശ്രയത്തിൽ) വൈശ്വാനരനായി, ജാഗൃതജനങ്ങളാൽ—അന്തരാഗ്നിയെ ജാഗ്രതയോടെ കാത്തവരാൽ—അവൻ വർദ്ധിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward (prefix)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग) / प्र (अव्यय)

• अग्नये: to Agni
• अग्नये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• तवसे: to/for (his) might, strength
• तवसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: तवस् (प्रातिपदिक)

• भरध्वम्: bear/bring (you all)!
• भरध्वम्: —
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• गिरम्: song, hymn
• गिरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven
• दिवः: —
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौः (प्रातिपदिक)

• अर॒तये: to the one who moves/turns (the charioteer/driver); to the active one
• अर॒तये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अरति (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: —
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वेषाम्: of all
• विश्वेषाम्: —
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• अमृतानाम्: of the immortals
• अमृतानाम्: —
• Type: Noun/Adjective
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• उपस्थे: in the lap/seat, in the presence
• उपस्थे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (Agni as ‘belonging to all men’)
• वैश्वानरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• वावृधे: has grown, has increased
• वावृधे: —
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धने)

• जागृवद्भिः: by the wakeful/alert (ones)
• जागृवद्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective (participle)
• Root: जागृवत् (√जागृ ‘to be awake’ इत्यस्य वर्तमान-कृदन्त)