Rig Veda 7.46.3: Mandala 7, Sukta 46, Mantra 3

Sukta 7.46

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

या ते दिद्युदवसृष्टा दिवस्परि क्ष्मया चरति परि सा वृणक्तु नः । सहस्रं ते स्वपिवात भेषजा मा नस्तोकेषु तनयेषु रीरिषः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.46.3

Transliteration

yā́ te didyúd áva-sṛṣṭā divás pári kṣmáyā́ cárati pári sā́ vṛṇaktu naḥ | sahásraṃ te su-apivāta bheṣajā́ mā́ nas tókēṣu tánayeṣu rīriṣaḥ ||

Translation

ആകാശത്തിൽ നിന്നു വിട്ടയക്കപ്പെട്ട നിന്റെ ആ മിന്നൽ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു—അത് ഞങ്ങളിൽ നിന്നു മാറിപ്പോകട്ടെ. ഹേ സുസ്വസിത (സ്വപിവാത) രുദ്ര, നിനക്കു ആയിരം ഭേഷജങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഞങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളിലും ഞങ്ങളുടെ സന്തതിവർദ്ധനങ്ങളിലും ഞങ്ങളെ ഹാനിക്കരുത്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• या: which (she)
• या: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दिद्युत्: flash, lightning
• दिद्युत्: Kartā
• Type: Noun
• Root: दिद्युत् (प्रातिपदिक) < √द्युत् ‘to shine’

• अवसृष्टा: released, sent forth
• अवसृष्टा: Kartā
• Type: Participle (Adjective)
• Root: अव-√सृज् (PPP) ‘let loose, discharged’

• दिवः: from heaven / of the sky
• दिवः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)

• परि: around; from (as preverb with motion)
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्ष्मया: on/over the earth
• क्ष्मया: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: क्ष्मा (प्रातिपदिक)

• चरति: moves, roams
• चरति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चर् (भ्वादि)

• परि: around
• परि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परि (अव्यय)

• सा: she
• सा: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृणक्तु: may she choose/ward off
• वृणक्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वृज्/√वृण् (वृणक्ति ‘to choose, ward off’)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वपिवात: O well-juiced/strong-drinking one
• स्वपिवात: Sambodhana
• Type: Adjective (epithet)
• Root: स्वपिवात (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास, ‘having good drink/juice’; epithet)

• भेषजा: remedies, medicines
• भेषजा: Karma
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• नः: our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तोकेषु: among (our) children
• तोकेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: तोक (प्रातिपदिक)

• तनयेषु: among (our) sons/offspring
• तनयेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• रीरिषः: you should harm (us)
• रीरिषः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √रीष्/√रिष् (desiderative/intensive base रीरिष- ‘to harm’)