Rig Veda 6.66.6: Mandala 6, Sukta 66, Mantra 6

Sukta 6.66

Rishi: Bharadvāja

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.66.6

Transliteration

tá id ugrā́ḥ śávasā dhṛṣṇúsēṇā ubhé yújanta ródasī suméke | ádha smaíṣu ródasī sváśocir ā́ amavátsu tasthau ná rókaḥ ||

Translation

ഈ ഉഗ്രന്മാർ—ശവസോടെ, ധൃഷ്ണു സേനകളോടെ—സുസംയോജിതമായി രണ്ടു ലോകങ്ങളെ (രോദസി) യോജിപ്പിക്കുന്നു. പിന്നെ ആ രണ്ടു രോദസികളിൽ സ്വയംപ്രകാശിയായ തേജസ് മഹാബലവാന്മാരിൽ നിലകൊള്ളുന്നു—പ്രകാശമുള്ള വാസസ്ഥലംപോലെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• उग्राः: fierce, formidable
• उग्राः: कर्तृ (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• शवसा: by strength, with might
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• धृष्णुसेनाः: having bold/impetuous hosts
• धृष्णुसेनाः: कर्तृ (ते इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: धृष्णु-सेन (समास-प्रातिपदिक; धृष्णु ‘धर्षक/साहसी’ + सेना ‘सेना’)

• उभे: both
• उभे: कर्म
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• युञ्जन्ते: they yoke, they harness
• युञ्जन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म (उभे इत्यस्य अप्पोजिशनम्)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)

• सुमेके: well-fixed, well-established
• सुमेके: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: सु-मेका/मेक (समास-प्रातिपदिक; सु ‘सु-’ + मेक/मेका ‘स्थिर/दृढ/सम्यक्’—वैदिक विशेषण)

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात)

• स्म: indeed, verily
• स्म: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (निपात)

• एषु: among these
• एषु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds
• रोदसी: कर्तृ (तस्थौ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक)

• स्वशोचिः: self-luminous, shining by itself
• स्वशोचिः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: स्व-शोचिस् (समास-प्रातिपदिक; स्व ‘स्व’ + शोचिस् ‘तेजस्/दीप्ति’)

• आम्: indeed, truly
• आम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: आम् (निपात/अव्यय; वैदिक ‘आम्’ = ‘सत्यं/एव/खलु’ अथवा बलवर्धक)

• अवत्सु: below, down
• अवत्सु: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय; ‘अव’ = ‘अधः/नीचे/अधस्तात्’)

• तस्थौ: stood, took its stand
• तस्थौ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• रोकः: a light, radiance (as a shining one)
• रोकः: उपमान (न इत्यनेन)
• Type: Noun
• Root: रोक (प्रातिपदिक; ‘प्रकाश/दीप्ति/लोक’—वैदिक) अथवा ‘रोचस्’ सम्बन्धि