Rig Veda 6.57.4: Mandala 6, Sukta 57, Mantra 4
Sukta 6.57
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Indra with Pūṣan as companion
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full hymn metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यदिन्द्रो अनयद्रितो महीरपो वृषन्तमः । तत्र पूषाभवत्सचा ॥
Transliteration
yád índro ánayad rító mahī́r apó vṛ́ṣantamaḥ | tátra pūṣā́bhavat sácā ||
Translation
ഇന്ദ്രൻ—വർഷണത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രബലനായവൻ—ഋതം (സത്യനിയമം) അനുസരിച്ച് മഹത്തായ ജലങ്ങളെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചപ്പോൾ, അവിടെ പൂഷൻ അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു—സഹചാരിയായി ആ ഗതിയെ അനുഗമിച്ച്, അതിനെ അന്തർഭാവത്തിനുള്ളിലെ യഥാമാർഗങ്ങളിലേക്കും സന്മാർഗത്തിലേക്കും നയിച്ചു।
Word by Word
यत्when; when(ever)
यत्:
Adhikaraṇa (काल/प्रसङ्ग-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय-सम्बन्धक
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अनयत्led; guided; brought along
अनयत्:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु) < नयति; उपसर्ग: अनु-
रितःRita (as a name/epithet); the ‘streaming/flowing one’ (Vedic epithet)
रितः:
Kartā (इन्द्रः के साथ समनाधिकरण/विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootरित (प्रातिपदिक; ‘धारा/प्रवाह/गति’ से सम्बन्धित; RV-प्रयोग)
महीःgreat; mighty
महीः:
Karma (अपः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘मह्’ से ‘महान्/महती’)
अपःwaters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
वृषन्तमःmost bull-like; most mighty; best showerer
वृषन्तमः:
Kartā (इन्द्रः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक; ‘वृष्’ = वर्षति/सेचति, ‘bull; showering’) + तमप् (सुपरलटिव)
तत्रthere; in that situation
तत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय; तद्-प्रातिपदिक से)
पूषाPūṣan
पूषा:
Kartā
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
अभवत्was; became
अभवत्:
Kriyā (सहायक/मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
सचाtogether; in company (with)
सचा:
Karaṇa/सहचर्य (सह-भाव)
TypeIndeclinable
Rootसच्/सच (अव्यय; ‘सह/समम्’ अर्थे)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.