Rig Veda 6.45.4 — Mandala 6, Sukta 45, Mantra 4

Sukta 6.45

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

सखायो ब्रह्मवाहसेऽर्चत प्र च गायत । स हि नः प्रमतिर्मही ॥

Transliteration

sákhāyo bráhma-vāhase'rcata prá ca gāyata | sá hí naḥ prá-matir mahī́ ||

Translation

ഹേ സഖാക്കളേ, ബ്രഹ്മവാഹസേ—വാക്കിനെ വഹിക്കുന്നവനോട്—സ്തുതി ചെയ്യുവിൻ; ഉച്ചത്തിൽ പാടുവിൻ. അവൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ സുമതിയായ മാർഗ്ഗദർശകൻ.

Word by Word

• सखा॑यः: companions, friends
• सखा॑यः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक) < PIE *sekw- ‘follow, accompany’

• ब्रह्म॑वाहसे: to the bearer of the sacred formulation (hymn-bearing one)
• ब्रह्म॑वाहसे: Sampradāna
• Type: Noun (epithet)
• Root: ब्रह्मन् + वह (धातु) → ब्रह्म-वाहस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)

• अर्च॑त: praise! worship!
• अर्च॑त: —
• Type: Verb
• Root: अर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• गायत: sing!
• गायत: —
• Type: Verb
• Root: गै (गाने)

• स: he
• स: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: for, indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• नः: of us, our
• नः: —
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• प्रम॑तिः: forethought, providence, wise guidance
• प्रम॑तिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्र-√मन्/मति (प्रातिपदिक: मति ‘thought, counsel’ < √मन् ‘to think’)

• म॒ही: great, mighty
• म॒ही: Kartā (प्रमति-विशेषणम्)
• Type: Adjective (substantivized) / Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक; ‘great, mighty’)