Rig Veda 6.44.23: Mandala 6, Sukta 44, Mantra 23

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)

Devata: Soma (Indu) as world-ordering illuminator

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अयमकृणोदुषसः सुपत्नीरयं सूर्ये अदधाज्ज्योतिरन्तः । अयं त्रिधातु दिवि रोचनेषु त्रितेषु विन्ददमृतं निगूळ्हम् ॥

Recitation with translationRig Veda 6.44.23

Transliteration

ayám akṛṇod uṣásaḥ su-pátnīr ayáṃ sū́rye adadhāj jyótiḥ antáḥ | ayáṃ tri-dhā́tu diví rocanéṣu tritéṣu vindad amṛ́taṃ ní-gūḷham ||

Translation

ഈ ശക്തി ഉഷസ്സുകളെ സുപത്നികളാക്കി; സൂര്യത്തിനുള്ളിൽ ജ്യോതി സ്ഥാപിച്ചു. ദിവ്യമായ രോചനങ്ങളിൽ ത്രിധാതു—ത്രിവിധ അടിത്തറ—സ്ഥിരപ്പെടുത്തി; ത്രിതന്റെ ലോകങ്ങളിൽ നിഗൂഢമായ അമൃതം കണ്ടെത്തി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (he)
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अकृणोत्: made, fashioned
• अकृणोत्: —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• उषसः: the dawns
• उषसः: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• सुपत्नीर्: good wives (well-mated ones)
• सुपत्नीर्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुपत्नी (प्रातिपदिक; सु- + पत्नी)

• अयम्: this (he)
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सूर्ये: in the sun
• सूर्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• अदधात्: placed, set
• अदधात्: —
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर्/अन्तः (अव्यय/उपसर्गार्थक-अव्यय)

• अयम्: this (he)
• अयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्रिधातु: the threefold foundation / triple element
• त्रिधातु: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: त्रिधातु (प्रातिपदिक; त्रि- + धातु)

• दिवि: in heaven
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• रोचनेषु: in the luminous realms
• रोचनेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक)

• त्रितेषु: among/within the Trita(s) (in Trita’s regions)
• त्रितेषु: अधिकरण
• Type: Noun (proper)
• Root: त्रित (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• विन्दत्: found
• विन्दत्: —
• Type: Verb
• Root: विद्/विन्द् (धातु: ‘to find’)

• अमृतम्: the immortal (nectar), ambrosia
• अमृतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• निगूळ्हम्: hidden, concealed
• निगूळ्हम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: नि-गुह् (धातु) → निगूळ्ह (कृदन्त-प्रातिपदिक)