Rig Veda 6.14.5: Mandala 6, Sukta 14, Mantra 5
Sukta 6.14
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निर्हि विद्मना निदो देवो मर्तमुरुष्यति । सहावा यस्यावृतो रयिर्वाजेष्ववृतः ॥
Transliteration
agnír hí vidmánā nidó devó mártam uruṣyáti | sahá-vā́ yásyā́vṛto rayír vā́jeṣv ávṛtaḥ ||
Translation
അഗ്നി തന്റെ വിദ്മാനത്താൽ നിദാ—വൈരപരമായ നിഷേധങ്ങളിൽ നിന്ന് മർത്ത്യനെ കാക്കുന്നു. അഗ്നി സഹവാസിയായിരിക്കുന്നവന് റയി—സമൃദ്ധി അരു്ദ്ധമാണ്; ജയങ്ങളിൽ അവന്റെ വാജ-ശക്തിയുടെ ധനവും അരു്ദ്ധമായിരിക്കും.
Word by Word
अग्निःAgni (the Fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
विद्मनाby (his) knowledge, through knowing
विद्मना:
करण
TypeNoun (abstract/instrumental)
Rootविद्मन्- (प्रातिपदिक; √विद् ‘जान’ से)
निदःreproaches, revilings
निदः:
कर्म
TypeNoun
Rootनिद्- (प्रातिपदिक; ‘निन्दा/अपवाद’)
देवःthe god
देवः:
कर्तृ (अग्निः का विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
मर्तम्the mortal (man)
मर्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक)
उरुष्यतिprotects, shelters
उरुष्यति:
क्रिया
TypeVerb
Root√उरुष्य (उरु- ‘विस्तीर्ण/रक्षा’ से; ‘रक्षति/अवति’)
सहावाthe mighty/helper (strong one)
सहावा:
कर्तृ (अग्निः का विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootसहावन्- (प्रातिपदिक; ‘सह’ + वन्)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आवृतःcovered, encompassed (i.e., attended/guarded)
आवृतः:
कर्तृ-विशेषण (अग्निः)
TypeParticiple (past passive)
Root√वृ (आ-उपसर्ग) → आवृत (कृदन्त)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ (द्वितीय खण्ड में)
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
वाजेषुin prizes/contests (for booty), in gains
वाजेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
अवृतःchosen/won; obtained (lit. ‘selected’)
अवृतः:
कर्तृ-विशेषण (रयिः)
TypeParticiple (past passive)
Root√वृ (अव-उपसर्ग) → अवृत (कृदन्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
