Rig Veda 5.75.1: Mandala 5, Sukta 75, Mantra 1

Sukta 5.75

Rishi: Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.75)

Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

Chandas: Triṣṭubh (common for 5.75; verify by metrical count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रति प्रियतमं रथं वृषणं वसुवाहनम् । स्तोता वामश्विनावृषिः स्तोमेन प्रति भूषति माध्वी मम श्रुतं हवम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.75.1

Transliteration

práti priyátamaṃ ráthaṃ vṛ́ṣaṇaṃ vasuvā́hanam | stotā́ vāṃ aśvināv ṛ́ṣiḥ stómena práti bhūṣati mā́dhvī mama śrutáṃ hávam ||

Translation

നിങ്ങളുടെ അതിപ്രിയമായ രഥത്തേക്കു—ബലവാൻ, വസു (സമൃദ്ധി) വഹിക്കുന്നതിലേക്കു—ഹേ അശ്വിനൗ, നിങ്ങളെ സ്തുതിക്കുന്ന ഋഷി സ്തോത്രംകൊണ്ട് തന്റെ അർപ്പണം അലങ്കരിക്കുന്നു. ആനന്ദം വഹിക്കുന്ന എന്റെ മധുര ഹവം (ആഹ്വാനം) കേൾക്കുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रति: towards; in return; against
• प्रति: Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/निपात)

• प्रियतमम्: most dear
• प्रियतमम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + -तम (तमप्)

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• वृषणम्: mighty; vigorous
• वृषणम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वृषण (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ शक्तिमान्/वीर्यवान्)

• वसुवाहनम्: wealth-bearing; bringing riches
• वसुवाहनम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वसु + वाहन (प्रातिपदिक; वह् धातु-निष्पन्न)

• स्तोता: the praiser
• स्तोता: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)

• वाम्: you two; of you two
• वाम्: Sampradāna (लक्ष्य) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अश्विनौ: the two Aśvins
• अश्विनौ: Sampradāna (सम्बोधनार्थ-देवताविषय) / सम्बन्ध
• Type: Noun (Deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• ऋषिः: seer; sage
• ऋषिः: Kartā (स्तोता इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• स्तोमेन: with a hymn of praise
• स्तोमेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक; √स्तु)

• प्रति: towards; in response
• प्रति: Adhikaraṇa (दिशा/सम्बन्ध) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/निपात)

• भूषति: adorns; honours; makes splendid
• भूषति: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भूष् (भूषति) ‘to adorn, make splendid, attend/honour’

• माध्वी: honey-sweet; mead-like
• माध्वी: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective (epithet of हवम्) / Noun
• Root: माध्वी (प्रातिपदिक; मधु-सम्बन्धिनी)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• श्रुतम्: heard; hearkened-to
• श्रुतम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (past passive) / Adjective
• Root: √श्रु (कृदन्त: श्रुत)

• हवम्: invocation; call
• हवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव (प्रातिपदिक; √ह्वे/√हू ‘to call, invoke’)