Rig Veda 5.40.2: Mandala 5, Sukta 40, Mantra 2
Sukta 5.40
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Indra
Chandas: Gayatri (probable; refrain repetition suggests a short meter)
Samhita Patha (Devanagari)
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
Transliteration
vṛ́ṣā grā́vā vṛ́ṣā mádo vṛ́ṣā sómo ayáṃ sutáḥ | vṛ́ṣann índra vṛ́ṣabhir vṛtrahantama ||
Translation
വൃഷാ ഗ്രാവാ (പിഷണശില), വൃഷാ മദം (ഉല്ലാസം), വൃഷാ ഈ പിഴിഞ്ഞ സോമം. അതിനാൽ, ഹേ വൃഷഭ ഇന്ദ്രാ, വൃഷഭ-ശക്തികളോടെ വരിക—ഹേ പരമവീര വൃത്രഹന്താ—ഞങ്ങളിലേ പ്രേരക ആനന്ദം ജയിക്കട്ടെ.
Word by Word
वृषाbull-like, mighty
वृषा:
Kartā (विशेष्य-सम्बन्ध: ग्रावा) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष् ‘वर्षणे/वृषत्वे’ (बलवर्षण/वीर्य) से
ग्रावाthe pressing-stone
ग्रावा:
Kartā (अस्ति-लुप्त वाक्य में) / विषय
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक) ‘सोमपेषण-शिला’
वृषाmighty
वृषा:
Kartā (विशेष्य-सम्बन्ध: मदः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष्
मदःintoxication, exhilaration
मदः:
Kartā (अस्ति-लुप्त) / विषय
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) < √मद् ‘हर्ष/मत्तता’
वृषाmighty
वृषा:
Kartā (विशेष्य-सम्बन्ध: सोमः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष्
सोमःSoma (the pressed sacred drink)
सोमः:
Kartā (अस्ति-लुप्त) / विषय
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक) < √सु ‘अभिषवे/प्रसवे’ (रस-निष्पादन) से
अयम्this
अयम्:
Kartā/विषय (सोमः का निर्देश) सह-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
कर्म-विशेषण (सोमः) / परिणाम-स्थिति
TypeParticiple (Adjectival)
Rootसु (धातु) → क्त (PPP) ‘सुत’
वृषन्O bull (mighty one)
वृषन्:
सम्बोधन (इन्द्र का आह्वान)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक) < √वृष्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृषभिःwith bulls; with mighty ones/forces
वृषभिः:
Karaṇa (साधन/सहाय: ‘bulls’ = शक्तिशाली सहाय/बल)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) < √वृष्
वृत्रहन्तम्the Vṛtra-slayer
वृत्रहन्तम्:
Karma (स्तुत्य/आह्वेय-रूपेण: ‘him, the Vṛtra-slayer’)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन् < √हन् ‘वध’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
